[SEMI] II DOMENICA DI AVVENTO (ANNO A) 2

ITALIANO

La seconda lettura è tratta dalla sezione parenetica della Lettera ai Romani, in cui Paolo rivolge esortazioni e consigli ai cristiani di Roma, soprattutto riguardo all’unità tra di loro, perché non cadano nella trappola delle divisioni che possono sorgere anche a causa dei cibi. Alcuni di loro, infatti, erano ancora legati all’osservanza delle antiche prescrizioni, mentre altri si sentivano ormai liberi a questo riguardo.

È interessante che Paolo non elabora qualche metodo su come superare queste difficoltà. Poiché si tratta dell’unità, Paolo è perfettamente cosciente che c’è una sola via affinché i cristiani siano uniti, ed è Cristo. Se l’unità di una comunità è costruita a partire da regole in base alle quali ciascuno si impegna per cercare di stare bene con gli altri, si può arrivare ad una apparenza di unità, ma non alla reale unità della comunità. È piuttosto l’espressione di un sistema e di una disciplina dell’organizzazione. La stessa cosa si può costatare spesso anche nelle famiglie.

L’unità è la manifestazione dell’amore. Ma l’uomo non è in grado di produrre da sé l’amore, se non quello che nasce dal calcolo, cioè dalla ricerca della propria convenienza. Questo, tuttavia, non è amore.

Isacco di Ninive chiarisce radicalmente l’illusione che si può nascondere nella vita spirituale:

“Colui che è convinto o pensa in sé stesso o che insegna che è possibile che l’amore di Dio sia raffigurato nella sua anima dalla vigilanza, tramite l’imposizione di regole, o tramite cose simili a queste, o tramite ciò che è nella costrizione, o con le lotte, o con l’abitudine, o con gli stratagemmi umani, costui non sa neppure quel che dice.

Infatti, non è per una regola o per un comandamento che imponga l’amore, che è possibile amare Dio, perché dalla regola viene il timore, non l’amore… Colui che non ha bevuto vino, non diventa ubriaco perché gli parlano di vino, e colui che non è stato reso degno nella sua anima della conoscenza della grandezza di Dio, non può inebriarsi del suo amore” (II Collezione, 18,2)

Perciò Paolo si richiama all’esempio di Cristo. Accogliersi gli uni gli altri vuol dire manifestare l’accoglienza che già abita in noi. È solo perché siamo stati accolti che possiamo vivere l’accoglienza. Il fondamento dell’accoglienza è l’esperienza di essere accolti. Senza questa esperienza, che è fondamentale, la vita cristiana finisce per diventare un discorso moralista e nominalista che può anche spingere all’impegno, ma suscita poi inevitabilmente una serie di conseguenze. Cominciano ad apparire, ad esempio, pensieri con cui rivendichiamo i nostri meriti: “Ma guarda, ho fatto tanto e non vengo ringraziato… Nessuno si accorge di quanto sforzo sto facendo per accogliere queste persone… Ma che senso ha tutta questa fatica?…”, ecc.

La vita dei cristiani è in sé stessa una manifestazione della vita ricevuta, e questa vita stessa è l’amore. Non è che il cristiano prima esiste e poi deve sforzarsi di amare. È la stessa vita ricevuta nel battesimo ad essere l’amore. Il battezzato viene risuscitato dalla morte nella vita vecchia proprio perché amato, dunque accolto da Cristo nel suo modo di morire, affinché il Padre lo risusciti con il suo Figlio dandogli la stessa vita del Figlio.

“In questo sta l’amore: non siamo stati noi ad amare Dio, ma è lui che ha amato noi e ha mandato il suo figlio come vittima di espiazione per i nostri peccati” (1Gv 4,10).

Il Padre ci ha donato il Figlio affinché noi avessimo la vita eterna, la zōē (cf Gv 3,16). Il Figlio fattosi uomo, Gesù Cristo, è la manifestazione della vita che è amore. Giovanni dice infatti che la vita si è resa visibile (cf 1Gv 1,2). Perciò Cristo si è consegnato con amore: la vita non gli è stata tolta, ma l’ha offerta liberamente (cf Gv 10,17-18). E l’amore non conosce fine: anche se muore, risuscita. Infatti, viene detto: “Io sono la risurrezione e la vita; chi crede in me, anche se muore, vivrà” (Gv 11,25).

Credere in Cristo è accogliere Cristo, e accogliere Cristo è vivere con lui la morte ad un modo di esistenza per essere risuscitati ad una vita nuova. E questa vita nuova è Cristo stesso (cf Col 3,4). Ma Cristo ha manifestato la vita che vive da Figlio di Dio con il Padre (cf 1Gv 1,2), e “Dio è amore” (1Gv 4,8). Dunque, l’unica certezza che siamo veramente vivi è il rapporto che abbiamo verso gli altri: “Noi sappiamo che siamo passati dalla morte alla vita, perché amiamo i fratelli. Chi non ama rimane nella morte” (1Gv 3,14) Se ci sorprendiamo ad amare il prossimo, abbiamo la certezza che siamo stati generati da Dio: “Chiunque ama è stato generato da Dio e conosce Dio” (1Gv 4,7). E chi è generato partecipa alla vita di chi lo ha generato. Allora, l’esperienza di essere generati da Dio (e non semplicemente accolti, ma resi figli) è la vera conoscenza di Dio: “Chi non ama non ha conosciuto Dio, perché Dio è amore” (1Gv 4,8). La conoscenza di Dio non si coglie solo grazie alle parole, ma ci vuole l’immagine. Infatti, è solo la vita con le opere e gli atteggiamenti a manifestare la verità delle parole dette e predicate.

Possiamo parlare e insegnare, ma tutto ciò non è la stessa cosa che manifestare. L’amore è l’unica certezza che noi rimaniamo in Dio e Dio in noi (cf 1Gv 4,12). Anzi, noi siamo chiamati ad essere abitati da tutta la pienezza di Dio proprio perché abbiamo la conoscenza-esperienza dell’amore di Cristo (cf Ef 3,19).

Tuttavia, all’interno di una cultura non permeata dalla fede, o solo superficialmente verniciata di una patina religiosa, anche il senso di questo amore può essere facilmente frainteso. Può essere letto secondo forme ideali, corrispondenti all’immaginario di una perfezione formale ereditata dall’antichità classica greca e romana, che proponeva gli eroi come modelli da imitare, oppure capito secondo le forme fantasiose e illusorie tipiche, ad esempio, del barocco.

Invece il compimento della vita zōē, che è costituita come agapē, è la via della pasqua di Cristo. Non si tratta semplicemente di soffrire, come a volte le pareti delle chiese, cariche di dolorismo, sembrano comunicare. Si tratta delle sofferenze di Cristo in noi, insieme alle quali abbonda anche la consolazione (cf 2Cor 1,5). Partecipando alle sofferenze di Cristo, partecipiamo anche alla sua gloria (cf Rm 8,17). La via della vita è l’agapē, e l’agapē si realizza nel modo della pasqua di Cristo.

Allora Paolo ci rimanda proprio al fondamento del comportamento dei cristiani: come abbiamo esperienza di essere stati accolti da Cristo, così ci accogliamo a vicenda. Noi ci amiamo con l’amore con cui Lui ci ama: “Come io ho amato voi, così amatevi anche voi gli uni gli altri” (Gv 13,34). In questo modo viviamo tutto per la gloria di Dio, dice Paolo (cf Rm 15,6).

Ciò vuol dire che il nostro modo di vivere, nell’accoglienza gli uni degli altri, manifesterà la presenza di Dio: allora manifesteremo Dio personalmente. Qui si dischiude anche il principio dell’evangelizzazione, che è esattamente la presenza dei cristiani come manifestazione dell’amore di Dio.

È evidente che anche parlare di manifestazione può condurre a facili fraintendimenti, pensando che l’evangelizzazione consista nel mostrare le cose più esplicitamente religiose. Invece, non è sufficiente che il mondo ci riconosca semplicemente come delle persone devote. Piuttosto, “Da questo tutti sapranno che siete miei discepoli: se avrete amore gli uni per gli altri” (Gv 13,35).

 

SEMI è la rubrica del Centro Aletti disponibile ogni mercoledì.
Ogni settimana, oltre all’omelia della domenica in formato audio, sarà disponibile sul sito LIPA un approfondimento delle letture della liturgia eucaristica domenicale o festiva.

 

ENGLISH

The second reading is taken from the parenetic section of the Letter to the Romans, in which Paul addresses exhortations and advice to the Christians of Rome, especially regarding unity among themselves, so that they do not fall into the trap of divisions that could arise even on account of food. Some of them, in fact, were still bound to the observance of ancient prescriptions, while others felt free in this regard.

It is interesting that Paul does not elaborate on any method for overcoming these difficulties. Since it is a question of unity, Paul is perfectly aware that there is only one way for Christians to be united, and that is Christ. If the unity of a community is built on rules according to which everyone commits to trying to get along with others, one can achieve an appearance of unity, but not the real unity of the community. It is rather the expression of a system and an organizational discipline. The same thing can often be seen in families.

Unity is the manifestation of love. But human beings are not capable of producing love on their own, except that which arises from calculation, that is, from the pursuit of their own convenience. This, however, is not love.

Isaac of Nineveh radically clarifies the illusion that can be hidden in the spiritual life:

“He who is convinced or thinks within himself or teaches that it is possible for the love of God to be represented in his soul by vigilance, by the imposition of rules, or by things similar to these, or by what is in compulsion, or by struggles, or by habit, or by human stratagems, does not even know what he is saying.

For it is not by a rule or commandment that imposes love that it is possible to love God, because from the rule comes fear, not love… He who has not drunk wine does not become drunk because they talk to him about wine, and he who has not been made worthy in his soul to know the greatness of God cannot be intoxicated with his love” (II Collection, 18,2)

Therefore, Paul refers to the example of Christ. Welcoming one another means manifesting the welcome that already dwells within us. It is only because we have been welcomed that we can live out that welcome. The foundation of welcome is the experience of being welcomed. Without this experience, which is fundamental, Christian life ends up becoming a moralistic and nominalistic discourse that may even inspire commitment, but then inevitably gives rise to a series of consequences. For example, thoughts begin to appear in which we claim our merits: “But look, I’ve done so much and I’m not being thanked … No one notices how much effort I’m making to welcome these people … But what’s the point of all this effort?…” etc.

The life of Christians is in itself a manifestation of the life received, and this life itself is love. It is not that Christians first exist and then have to strive to love. It is the very life received in baptism that is love. The baptised person is raised from the death to / of our old life precisely because he is loved, and therefore welcomed by Christ in his way of dying, so that the Father may raise him up with his Son, giving him the same life as the Son.

“In this is love, not that we loved God but that he loved us and sent his Son to be the atoning sacrifice for our sins.” (1 Jn 4:10).

The Father gave us his Son so that we might have eternal life, zōē (cf. Jn 3:16). The Son who became man, Jesus Christ, is the manifestation of life that is love. John says that life has been made visible (cf. 1 Jn 1:2). Therefore, Christ gave himself up with love: life was not taken from him, but he offered it freely (cf. Jn 10:17-18). And love knows no end: even if it dies, it rises again. In fact, it is said: “I am the resurrection and the life. Those who believe in me, even though they die, will live,” (Jn 11:25).

To believe in Christ is to welcome Christ, and to welcome Christ is to live with him the death to one way of existence in order to be resurrected to new life. And this new life is Christ himself (cf. Col 3:4). But Christ has revealed the life he lives as the Son of God with the Father (cf. 1 Jn 1:2), and “God is love” (1 Jn 4:8). Therefore, the only certainty that we are truly alive is the relationship we have with others: “We know that we have passed from death to life because we love one another. Whoever does not love abides in death.” (1 Jn 3:14). If we find ourselves loving our neighbour, we have the certainty that we have been begotten by God: “Everyone who loves is born of God and knows God.” (1 Jn 4:7). And those who are born participate in the life of the one who begot them. Therefore, the experience of being born of God (and not simply welcomed but made children) is the true knowledge of God: “Whoever does not love does not know God, for God is love.” (1 Jn 4:8). The knowledge of God is not grasped only through words but requires an image. In fact, it is only life with works and attitudes that manifests the truth of the words spoken and preached.

We can speak and teach, but this is not the same as manifesting. Love is the only certainty that we remain in God and God in us (cf. 1 Jn 4:12). Indeed, we are called to be filled with the fullness of God precisely because we have the knowledge and experience of Christ’s love (cf. Eph 3:19).

However, in a culture that is not permeated by faith, or only superficially coated with a religious veneer, even the meaning of this love can easily be misunderstood. It can be interpreted in idealistic terms, corresponding to the image of formal perfection inherited from classical Greek and Roman antiquity, which proposed heroes as models to be imitated; or understood in the fanciful and illusory ways typical, for example, of the Baroque period.

Instead, the fulfilment of zōē-life, which is constituted as agapē, is the way of Christ’s Passover. It is not simply a matter of suffering, as the walls of churches, laden with dolorism, sometimes seem to communicate. It is a matter of the sufferings of Christ in us, together with which consolation also abounds (cf. 2 Cor 1:5). By participating in Christ’s sufferings, we also participate in his glory (cf. Rom 8:17). The way of life is agapē, and agapē is accomplished in the form of Christ’s Passover.

Paul then refers us to the very foundation of Christian behaviour: just as we have experienced being welcomed by Christ, so we welcome one another. We love one another with the love with which He loves us: “Just as I have loved you, you also should love one another.” (Jn 13:34). In this way, we live everything for the glory of God, says Paul (cf. Rom 15:6).

This means that our way of life, in welcoming one another, will manifest the presence of God: then we will manifest God personally. Here too, the principle of evangelisation unfolds, which is precisely the presence of Christians as a manifestation of God’s love.

It is clear that even talking about manifestation can lead to easy misunderstandings, thinking that evangelisation consists in showing the most explicitly religious things. Instead, it is not enough for the world to simply recognise us as devout people. Rather, “By this everyone will know that you are my disciples, if you have love for one another.” (Jn 13:35).

 

SEEDS, the Aletti Centre’s column, is available every Wednesday.
Every week, in addition to the Sunday homily in audio format, an in-depth study of the readings from the Sunday or festive Eucharistic liturgy will be available on the LIPA website.

 

ESPAÑOL

La segunda lectura está tomada de la sección parenética de la Carta a los Romanos, en la que Pablo dirige exhortaciones y consejos a los cristianos de Roma, sobre todo en lo que se refiere a la unidad entre ellos, para que no caigan en la trampa de las divisiones que pueden surgir incluso a causa de los alimentos. Algunos de ellos, de hecho, seguían ligados a la observancia de las antiguas prescripciones, mientras que otros se sentían ya libres al respecto.

Es interesante que Pablo no elabore ningún método para superar estas dificultades. Al tratarse de la unidad, Pablo es perfectamente consciente de que solo hay un camino para que los cristianos estén unidos, y ese camino es Cristo. Si la unidad de una comunidad se construye a partir de normas según las cuales cada uno se compromete a intentar llevarse bien con los demás, se puede llegar a una apariencia de unidad, pero no a la unidad real de la comunidad. Es más bien la expresión de un sistema y una disciplina de organización. Lo mismo se puede observar a menudo en las familias.

La unidad es la manifestación del amor. Pero el hombre no es capaz de producir por sí mismo el amor, salvo el que nace del cálculo, es decir, de la búsqueda de su propio interés. Sin embargo, esto no es amor.

Isaac de Nínive aclara radicalmente la ilusión que puede esconderse en la vida espiritual:

«El que está convencido o piensa en sí mismo o enseña que es posible que el amor de Dios se represente en su alma mediante la vigilancia, la imposición de reglas o cosas similares, o mediante la coacción, las luchas, la costumbre o las estratagemas humanas, ese no sabe ni lo que dice. De hecho, no es por una regla o un mandamiento que impone el amor por lo que es posible amar a Dios, porque de la regla viene el temor, no el amor… El que no ha bebido vino no se emborracha porque le hablen de vino, y el que no ha sido hecho digno en su alma del conocimiento de la grandeza de Dios, no puede embriagarse de su amor» (II Colección, 18,2).

Por eso Pablo se remite al ejemplo de Cristo. Acogerse unos a otros significa manifestar la acogida que ya habita en nosotros. Solo porque hemos sido acogidos podemos vivir la acogida. El fundamento de la acogida es la experiencia de ser acogidos. Sin esta experiencia, que es fundamental, la vida cristiana acaba convirtiéndose en un discurso moralista y nominalista que puede incluso impulsar al compromiso, pero que luego suscita inevitablemente una serie de consecuencias. Empiezan a aparecer, por ejemplo, pensamientos con los que reivindicamos nuestros méritos: «Pero mira, he hecho tanto y no me dan las gracias… Nadie se da cuenta del esfuerzo que estoy haciendo para acoger a estas personas… ¿Qué sentido tiene todo este esfuerzo?», etc.

La vida de los cristianos es en sí misma una manifestación de la vida recibida, y esta vida misma es amor. No es que el cristiano exista primero y luego tenga que esforzarse por amar. Es la misma vida recibida en el bautismo la que es amor. El bautizado resucita de la muerte a la vida antigua precisamente porque es amado, es decir, acogido por Cristo en su forma de morir, para que el Padre lo resucite con su Hijo, dándole la misma vida del Hijo. «En esto consiste el amor: no fuimos nosotros los que amamos a Dios, sino él quien nos amó y envió a su Hijo como víctima expiatoria por nuestros pecados» (1 Jn 4,10).

El Padre nos ha dado al Hijo para que tengamos la vida eterna, la zōē (cf. Jn 3,16). El Hijo hecho hombre, Jesucristo, es la manifestación de la vida que es amor. Juan dice, en efecto, que la vida se ha hecho visible (cf. 1 Jn 1,2). Por eso Cristo se entregó con amor: no le fue quitada la vida, sino que la ofreció libremente (cf. Jn 10,17-18). Y el amor no conoce fin: aunque muera, resucita. De hecho, se dice: «Yo soy la resurrección y la vida; el que cree en mí, aunque muera, vivirá» (Jn 11,25).

Creer en Cristo es acoger a Cristo, y acoger a Cristo es vivir con él la muerte a un modo de existencia para resucitar a una vida nueva. Y esta vida nueva es Cristo mismo (cf. Col 3,4). Pero Cristo ha manifestado la vida que vive como Hijo de Dios con el Padre (cf. 1 Jn 1,2), y «Dios es amor» (1 Jn 4,8). Por lo tanto, la única certeza de que estamos verdaderamente vivos es la relación que tenemos con los demás: «Sabemos que hemos pasado de la muerte a la vida, porque amamos a los hermanos. El que no ama permanece en la muerte» (1 Jn 3,14). Si nos sorprendemos amando al prójimo, tenemos la certeza de que hemos sido engendrados por Dios: «Todo el que ama ha sido engendrado por Dios y conoce a Dios» (1 Jn 4,7). Y quien ha sido engendrado participa de la vida de quien lo ha engendrado. Entonces, la experiencia de haber sido engendrados por Dios (y no simplemente acogidos, sino convertidos en hijos) es el verdadero conocimiento de Dios: «El que no ama no ha conocido a Dios, porque Dios es amor» (1 Jn 4,8). El conocimiento de Dios no se capta solo gracias a las palabras, sino que se necesita la imagen.

De hecho, solo la vida con las obras y las actitudes manifiesta la verdad de las palabras dichas y predicadas. Podemos hablar y enseñar, pero eso no es lo mismo que manifestar. El amor es la única certeza de que permanecemos en Dios y Dios en nosotros (cf. 1 Jn 4,12). Es más, estamos llamados a ser habitados por toda la plenitud de Dios precisamente porque tenemos el conocimiento-experiencia del amor de Cristo (cf. Ef 3,19).

Sin embargo, en una cultura que no está impregnada de fe, o que solo está superficialmente barnizada con una pátina religiosa, incluso el sentido de este amor puede ser fácilmente malinterpretado. Puede interpretarse según formas ideales, correspondientes al imaginario de una perfección formal heredada de la antigüedad clásica griega y romana, que proponía a los héroes como modelos a imitar, o bien entenderse según las formas fantasiosas e ilusorias típicas, por ejemplo, del barroco.

En cambio, la realización de la vida zōē, que se constituye como agapē, es el camino de la Pascua de Cristo. No se trata simplemente de sufrir, como a veces parecen comunicar las paredes de las iglesias, cargadas de dolorismo. Se trata de los sufrimientos de Cristo en nosotros, junto con los cuales abunda también la consolación (cf. 2 Cor 1,5). Al participar en los sufrimientos de Cristo, participamos también en su gloria (cf. Rom 8,17). El camino de la vida es la agapē, y la agapē se realiza a la manera de la Pascua de Cristo.

Entonces Pablo nos remite precisamente al fundamento del comportamiento de los cristianos: así como hemos experimentado haber sido acogidos por Cristo, así nos acogemos unos a otros. Nos amamos con el amor con el que Él nos ama: «Como yo os he amado, así también os amad vosotros unos a otros» (Jn 13,34). De este modo vivimos todo para la gloria de Dios, dice Pablo (cf. Rom 15,6). Esto significa que nuestra forma de vivir, en la acogida mutua, manifestará la presencia de Dios: entonces manifestaremos a Dios personalmente. Aquí se abre también el principio de la evangelización, que es precisamente la presencia de los cristianos como manifestación del amor de Dios.

Es evidente que hablar de manifestación también puede llevar a malentendidos fáciles, pensando que la evangelización consiste en mostrar las cosas más explícitamente religiosas. Sin embargo, no basta con que el mundo nos reconozca simplemente como personas devotas. Más bien, «En esto conocerán todos que sois mis discípulos: si os amáis unos a otros» (Jn 13,35).

 

SEMILLAS es una publicación del Centro Aletti disponible todos los miércoles.
Cada semana, además del audio de la homilía dominical, estará disponible en el sitio de LIPA un comentario a las lecturas de la Liturgia del Domingo, como así también a las lecturas de la semana.

 

SLOVENŠČINA

Drugo berilo je vzeto iz dela Pisma Rimljanom, v katerem Pavel spodbuja in daje nasvete kristjanom v Rimu, predvsem glede njihove medsebojne edinosti, da ne bi padli v past razdeljenosti, ki lahko nastane tudi zaradi hrane. Nekateri izmed njih so bili namreč še vedno navezani na izpolnjevanje starih predpisov, medtem ko so se drugi glede tega že čutili svobodne.

Zanimivo je, da Pavel ne razvije nobene metode, kako premagati te težave. Ker gre za edinost, se močno zaveda, da je ena sama pot, po kateri so kristjani lahko združeni, in ta je Kristus. Če je edinost kake skupnosti zgrajena na pravilih, po katerih se vsakdo trudi, da bi se dobro počutil z drugimi, lahko pride do navidezne, ne pa do resnične edinosti skupnosti. Gre bolj za izraz sistema in organizacijske discipline. To lahko pogosto opazimo tudi v družinah.

Edinost je izraz ljubezni. Toda človek sam od sebe ne more ljubiti, razen, da ljubi iz preračunljivosti, torej iz iskanja lastne koristi. To pa ni ljubezen.

Izak iz Niniv radikalno razkrije iluzijo, ki se lahko skriva v duhovnem življenju:

»Kdor je prepričan, kdor misli sam pri sebi ali uči, da je mogoče, da bi se Božja ljubezen vtisnila v njegovo dušo z bedenjem, s postavljanjem pravil, ali čim podobnim, ali s tem, kar je iz prisile, ali z boji, ali z navado, ali s človeškimi zvijačami, ta sploh ne ve, kaj govori.

Zaradi pravila ali ukaza ljubiti, ni mogoče ljubiti Boga, kajti iz pravila se rodi strah in ne ljubezen … Kdor ni pil vina, se ne opije, ker mu govorijo o vinu; in kdor v svoji duši ni bil vreden spoznanja Božje veličine, se ne more opiti z njegovo ljubeznijo« (Druga zbirka, 18,2)

Zato se Pavel sklicuje na Kristusov zgled. Sprejemati drug drugega pomeni razodevati sprejetost, ki že živi v nas. Le ker smo bili sprejeti, lahko tudi mi živimo sprejemanje. Temelj sprejemanja je izkušnja, da smo sprejeti. Brez te temeljne izkušnje krščansko življenje postane moralističen govor praznih besed, ki lahko človeka sicer spodbudi k zavzetosti, a neizogibno povzroči tudi vrsto posledic. Začnejo se pojavljati, na primer, misli, s katerimi uveljavljamo svoje zasluge: »Poglej, toliko sem naredil, pa se mi niso zahvalili … Nihče ne opazi, koliko truda vlagam, da sprejemam te ljudi… Kakšen smisel ima ves ta napor? …« itd.

Življenje kristjanov je samo po sebi razodevanje prejetega življenja, in to življenje je ljubezen. Ni tako, da bi kristjan najprej obstajal, potem pa bi se moral truditi ljubiti. Življenje, ki ga je prejel pri krstu, je ljubezen. Krščeni je obujen iz smrti starega življenja prav zato, ker je ljubljen, torej sprejet od Kristusa v njegovem načinu umiranja, da bi ga Oče obudil skupaj z njegovim Sinom in mu podaril isto Sinovo življenje.

»V tem je ljubezen: ne, da smo mi ljubili Boga, ampak da je on nas ljubil in poslal svojega Sina v spravo za naše grehe« (1 Jn 4,10).

Oče nam je dal Sina, da bi imeli večno življenje, življenje kot zōē (prim. Jn 3,16). Sin, ki je postal človek, Jezus Kristus, je razodetje življenja, ki je ljubezen. Janez pravi, da se je življenje razodelo (prim. 1 Jn 1,2). Zato se je Kristus izročil iz ljubezni: življenja mu niso vzeli, ampak ga je svobodno daroval (prim. Jn 10,17-18). In ljubezen ne pozna konca: tudi če umre, vstane od mrtvih. Kajti rečeno je: »Jaz sem vstajenje in življenje. Kdor vame veruje, bo živel, tudi če umre« (Jn 11,25).

Verovati v Kristusa pomeni sprejeti Kristusa. Sprejeti Kristusa pa pomeni tako živeti z njim smrt, da bi bili obujeni v novo življenje. To novo življenje je Kristus sam (prim. Kol 3,4). Kristus pa je razodel življenje, ki ga kot Božji Sin živi z Očetom (prim. 1 Jn 1,2), in »Bog je ljubezen« (1 Jn 4,8). Edino zagotovilo, da smo resnično živi, je torej odnos, ki ga imamo do drugih: »Mi vemo, da smo prešli iz smrti v življenje, ker ljubimo brate. Kdor ne ljubi, ostaja v smrti« (1 Jn 3,14). Če presenečeni ugotovimo, da ljubimo bližnjega, imamo gotovost, da smo rojeni iz Boga: »Vsak, ki ljubi, je rojen iz Boga in Boga pozna« (1 Jn 4,7). In kdor je rojen, je udeležen pri življenju tistega, ki ga je rodil. Izkušnja, da smo rojeni iz Boga (ne le sprejeti, temveč narejeni za sinove), je pravo spoznanje Boga: »Kdor ne ljubi, ni spoznal Boga, kajti Bog je ljubezen« (1 Jn 4,8). Boga ne spoznavamo samo preko besed, ampak je potrebna podoba. Le življenje z deli in držami razodeva resnico izgovorjenih in oznanjenih besed.

Lahko govorimo in učimo, a to ni isto kot razodevati. Ljubezen je edina gotovost, da ostajamo v Bogu in Bog v nas (prim. 1 Jn 4,12). Poklicani smo, da v nas prebiva vsa Božja polnost prav zato, ker imamo spoznanje-izkušnjo Kristusove ljubezni (prim. Ef 3,19).

Vendar pa se lahko znotraj kulture, ki ni prežeta z vero ali ima le površen religiozni premaz, pomen te ljubezni hitro napačno razume. Razumemo jo lahko v idealiziranih oblikah, ki ustrezajo predstavam o formalni popolnosti, podedovani iz klasične grške in rimske antike, ki je postavljala junake za vzornike, ki naj bi jih posnemali, ali pa v fantazijskih, iluzornih oblikah, značilnih na primer za barok.

Toda izpolnitev življenja kot zōē, ki je živeto kot zastonjska ljubezen (agapē), je pot Kristusove velike noči. Ne gre preprosto za to, da bi trpeli, kot se zdi, da nam včasih sporočajo cerkveni zidovi, polni podob trpljenja. Gre za Kristusovo trpljenje v nas, v katerem je tudi obilna tolažba (prim. 2 Kor 1,5). S tem ko imamo delež pri Kristusovem trpljenju, imamo delež tudi pri njegovi slavi (prim. Rim 8,17). Pot življenja je zastonjska ljubezen. Ta pa se uresničuje v načinu Kristusove velike noči.

Zato nas Pavel napoti k temelju krščanskega ravnanja: kakor imamo izkušnjo, da nas je Kristus sprejel, tako sprejemamo drug drugega. Ljubimo se z ljubeznijo, s katero nas ljubi On: »Kakor sem vas jaz ljubil, tako se tudi vi ljubíte med seboj« (Jn 13,34). Na ta način vse živimo v Božjo slavo, pravi Pavel (prim. Rim 15,6).

To pomeni, da bo naš način življenja, ko se sprejemamo med seboj, razodeval Božjo navzočnost: tako bomo razodevali Boga osebno. Tu se pokaže tudi vodilo evangelizacije, ki je prav navzočnost kristjanov kot razodevanje Božje ljubezni.

Očitno je, da lahko tudi govorjenje o razodevanju vodi v napačna razumevanja, če mislimo, da evangelizacija pomeni kazati najbolj religiozne stvari. Vendar ni dovolj, da nas svet prepozna le kot pobožne ljudi. Ampak: »Po tem bodo vsi spoznali, da ste moji učenci, če boste imeli ljubezen med seboj« (Jn 13,35).

 

SEMENA je rubrika Centra Aletti, ki je na voljo vsako sredo.
Vsak teden je na spletni strani LIPE poleg nedeljske homilije v zvočni obliki (v italijanščini) na voljo tudi poglobitev Božje besede nedeljske ali praznične svete maše.

 

HRVATSKI

Drugo čitanje uzeto je iz dijela Poslanice Rimljanima, u kojem Pavao potiče i daje savjete kršćanima u Rimu, osobito glede njihova međusobnog jedinstva, kako ne bi upali u zamku podijeljenosti koja može nastati i zbog hrane. Neki su od njih, naime, još uvijek bili vezani uz obdržavanje starih propisa, dok su se drugi u tom pogledu već osjećali slobodnima.

Zanimljivo je da Pavao ne razvija neku metodu kako prevladati te poteškoće. Budući da se radi o jedinstvu, potpuno je svjestan da postoji samo jedan put po kojem kršćani mogu biti ujedinjeni, a to je Krist. Ako je jedinstvo neke zajednice izgrađeno na pravilima prema kojim se svatko trudi dobro se slagati s drugima, može doći do prividnog, a ne i do stvarnog jedinstva zajednice. Tada je više riječ o izrazu sustava i organizacijske discipline. To često možemo primijetiti i u obiteljima.

Jedinstvo je izraz ljubavi. No, čovjek sam od sebe ne može ljubiti, osim ako ljubi iz proračunatosti, odnosno iz traženja vlastite koristi. A to nije ljubav.

Izak iz Ninive radikalno razotkriva iluziju koja se može skrivati u duhovnom životu:

„Tko je uvjeren, tko misli u sebi ili naučava da je moguće da se ljubav Božja utisne u njegovu dušu bdijenjem, postavljanjem pravila ili čim sličnim, ili onim što je iz prisile, ili borbama, ili navikom, ili ljudskim lukavštinama, taj uopće ne zna ni što govori.

Zbog pravila ili zapovijedi da se ljubi, nije moguće ljubiti Boga, jer se iz pravila rađa strah, a ne ljubav… Tko nije pio vina, ne opija se jer mu govore o vinu; a tko u svojoj duši nije bio dostojan spoznaje Božje veličine, ne može se opiti njegovom ljubavlju.“ (Druga zbirka, 18,2)

Zato se Pavao poziva na Kristov primjer. Prihvaćati jedni druge znači očitovati prihvaćanje koje već živi u nama. Samo zato što smo bili prihvaćeni, možemo i mi živjeti prihvaćanje. Temelj prihvaćanja je iskustvo da smo prihvaćeni. Bez tog temeljnog iskustva kršćanski život postaje moralistički govor praznih riječi koji čovjeka doduše može potaknuti na zauzetost, ali neizbježno uzrokuje i niz posljedica. Počinju se javljati, primjerice, misli kojima ističemo svoje zasluge: „Gledaj, toliko sam učinio, a nisu mi zahvalili… Nitko ne primjećuje koliko truda ulažem da prihvatim te ljude… Kakvog smisla ima sav taj napor?…“, itd.

Život kršćana je sam po sebi očitovanje primljenog života, a taj život je ljubav. Nije stvar u tome da kršćanin prvo postoji, a da se zatim mora truditi ljubiti. Život koji je primio na krštenju jest ljubav. Krštenik je uskrišen iz smrti starog života upravo zato što je ljubljen; dakle, prihvaćen od Krista u njegovu načinu umiranja, kako bi ga Otac uskrisio sa svojim Sinom i darovao mu isti Sinov život.

„U ovom je ljubav: ne da smo mi ljubili Boga, nego – on je ljubio nas i poslao Sina svoga kao žrtvu pomirnicu za grijehe naše“ (1 Iv 4,10).

Otac nam je dao Sina kako bismo imali vječni život, život kao zōē (usp. Iv 3,16). Sin koji je postao čovjekom, Isus Krist, jest očitovanje života koji je ljubav. Ivan naime kaže da se život očitovao (usp. 1 Iv 1,2). Zato se Krist predao iz ljubavi: život mu nisu oduzeli, nego ga je slobodno položio (usp. Iv 10,17-18). A ljubav ne poznaje kraj: čak i ako umre, ustaje od mrtvih. Jer rečeno je: „Ja sam uskrsnuće i život: tko u mene vjeruje, ako i umre, živjet će“ (Iv 11,25).

Vjerovati u Krista znači prihvatiti Krista. A prihvatiti Krista znači tako živjeti s njim umiranje jednom načinu postojanja, kako bismo bili uskrišeni na novi život. Taj novi život je sam Krist (usp. Kol 3,4). Krist je pak očitovao život koji kao Sin Božji živi s Ocem (usp. 1 Iv 1,2), a „Bog je ljubav“ (usp. 1 Iv 4,8). Dakle, jedino jamstvo da smo uistinu živi jest odnos koji imamo prema drugima: „Mi znamo da smo prešli iz smrti u život jer ljubimo braću; tko ne ljubi, ostaje u smrti“ (1 Iv 3,14). Ako zateknemo sebe da ljubimo bližnjega, imamo sigurnost da smo rođeni od Boga: „Svaki koji ljubi, od Boga je rođen i poznaje Boga“ (1 Iv 4,7). A tko je rođen, dionik je života onoga koji ga je rodio. Iskustvo da smo rođeni od Boga (i ne samo prihvaćeni, već učinjeni sinovima) prava je spoznaja Boga: „Tko ne ljubi, ne upozna Boga jer Bog je ljubav“ (1 Iv 4, 8). Boga ne upoznajemo samo preko riječi, već je potrebna slika. Samo život djelima i stavovima očituje istinu izrečenih i navještenih riječi.

Možemo govoriti i poučavati, ali to nije isto što i očitovati. Ljubav je jedina sigurnost da ostajemo u Bogu i Bog u nama (usp. 1 Iv 4,12). Pozvani smo da u nama prebiva sva Božja punina upravo zato što imamo spoznaju-iskustvo Kristove ljubavi (usp. Ef 3,19).

No, unutar kulture koja nije prožeta vjerom ili ima samo površinski religiozni premaz, značenje te ljubavi s lakoćom se može pogrešno razumjeti. Možemo je razumjeti u idealiziranim oblicima koji odgovaraju predodžbama o formalnom savršenstvu, naslijeđenima iz klasične grčke i rimske antike, koja je postavljala heroje za uzore koje je trebalo oponašati, ili pak u fantazijskim, iluzornim oblicima karakterističnima primjerice za barok.

No, ispunjenje života kao zōē, koji se živi kao besplatna ljubav (agapē), put je Kristove Pashe. Ne radi se jednostavno o tome da trpimo, kao što se čini da nam ponekad poručuju crkveni zidovi, puni slika trpljenja. Riječ je o Kristovu trpljenju u nama, u kojem je obilna i utjeha (usp. 2 Kor 1,5). Time što imamo udio u Kristovu trpljenju, imamo udio i u njegovoj slavi (usp. Rim 8,17). Put života je besplatna ljubav. A ona se ostvaruje na način Kristove Pashe.

Zato nas Pavao upućuje na temelj kršćanskog postupanja: kao što imamo iskustvo da nas je Krist prihvatio, tako prihvaćamo jedni druge. Ljubimo jedni druge ljubavlju kojom nas On ljubi: „Ljubite jedni druge; kao što sam ja ljubio vas tako i vi ljubite jedni druge“ (Iv 13,34). Na taj način živimo sve na slavu Božju, kaže Pavao (usp. Rim 15,6).

To znači da će naš način života, kada prihvaćamo jedni druge, očitovati Božju prisutnost: tako ćemo očitovati Boga osobno. Ovdje se pokazuje i načelo evangelizacije, a to je upravo prisutnost kršćana kao očitovanje Božje ljubavi.

Očito je da i govorenje o očitovanju može dovesti do pogrešnih razumijevanja, ako mislimo da evangelizacija znači pokazivati najreligioznije stvari. No, nije dovoljno da nas svijet prepozna samo kao pobožne ljude. Nego, „Po ovome će svi znati da ste moji učenici: ako budete imali ljubavi jedni za druge“ (Iv 13,35).

 

SJEMENA je rubrika Centra Aletti dostupna svake srijede.
Svakog tjedna, osim nedjeljne propovijedi u audio obliku (na talijanskom), bit će dostupno na web stranici LIPA produbljivanje nedjeljnih ili blagdanskih čitanja euharistijske liturgije.

 

POLSKI

Drugie czytanie pochodzi z części parenetycznej (pouczającej) Listu do Rzymian, w której Paweł kieruje napomnienia i rady do chrześcijan w Rzymie, zwłaszcza dotyczące jedności między nimi, aby nie wpadli w pułapkę podziałów, które mogą powstać również z powodu pokarmów. Niektórzy z nich bowiem nadal przestrzegali dawnych nakazów, podczas gdy inni czuli się już w tej kwestii wolni.

Ciekawe, że Paweł nie opracowuje żadnej metody pokonywania tych trudności. Ponieważ chodzi o jedność, Paweł doskonale zdaje sobie sprawę, że istnieje tylko jedna droga, dzięki której chrześcijanie mogą być zjednoczeni, a jest nią Chrystus. Jeśli jedność wspólnoty budowana jest w oparciu o zasady, zgodnie z którymi każdy zobowiązuje się starać się żyć w zgodzie z innymi, można osiągnąć pozory jedności, ale nie prawdziwą jedność wspólnoty. Jest to raczej wyraz systemu i dyscypliny organizacji. To samo często można zaobserwować również w rodzinach.

Jedność jest przejawem miłości. Jednak człowiek nie jest w stanie sam wytworzyć miłości, poza tą, która rodzi się z kalkulacji, czyli z dążenia do własnej korzyści. Nie jest to jednak miłość.

Izaak z Niniwy radykalnie wyjaśnia iluzję, która może być ukryta w życiu duchowym:

„Ten, kto jest przekonany lub myśli w duchu swoim, lub naucza, że miłość Boga może być odzwierciedlona w jego duszy poprzez czujność, narzucanie zasad lub podobne rzeczy, poprzez przymus, walkę, przyzwyczajenie lub ludzkie strategie, ten nie wie nawet, co mówi.

W rzeczywistości nie jest to zasada ani przykazanie, które narzuca miłość, dzięki czemu można kochać Boga, ponieważ z zasady wynika strach, a nie miłość… Ten, kto nie pił wina, nie upija się, ponieważ mówią mu o winie, a ten, kto nie został uczyniony godnym w swojej duszy poznania wielkości Boga, nie może upajać się Jego miłością” (II Zbiór, Mowa 18,2).

Dlatego Paweł odwołuje się do przykładu Chrystusa. Przyjmowanie siebie nawzajem oznacza okazywanie gościnności, która już w nas mieszka. Tylko dlatego, że zostaliśmy przyjęci, możemy okazywać gościnność. Podstawą gościnności jest doświadczenie bycia przyjętym. Bez tego fundamentalnego doświadczenia życie chrześcijańskie staje się moralistyczną i nominalistyczną dyskusją, która może wprawdzie pobudzać do działania, ale nieuchronnie pociąga za sobą szereg konsekwencji. Zaczynają pojawiać się na przykład myśli, w których domagamy się uznania naszych zasług: „Ależ ja tyle zrobiłem, a nikt mi nie dziękuje… Nikt nie zauważa, ile wysiłku wkładam w przyjęcie tych ludzi… Ale jaki sens ma cały ten wysiłek?…” itd.

Życie chrześcijan jest samo w sobie przejawem otrzymanego życia, i właśnie to życie jest miłością. Nie jest tak, że chrześcijanin najpierw istnieje, a potem musi się starać kochać. To samo życie otrzymane w chrzcie jest miłością. Osoba ochrzczona zostaje wskrzeszona ze śmierci starego życia właśnie dlatego, że jest kochana, a zatem przyjęta przez Chrystusa w Jego śmierci, aby Ojciec wskrzesił ją wraz z Synem, dając jej to samo życie, jakie ma Syn.

„W tym przejawia się miłość, że nie my umiłowaliśmy Boga, ale że On sam nas umiłował
i posłał Syna swojego jako ofiarę przebłagalną za nasze grzechy” (1 J 4,10).

Ojciec dał nam Syna, abyśmy mieli życie wieczne, zōē (por. J 3,16). Syn, który stał się człowiekiem, Jezus Chrystus, jest objawieniem życia, które jest miłością. Jan mówi bowiem, że życie stało się widzialne (por. 1 J 1,2). Dlatego Chrystus oddał się z miłością: życie nie zostało mu odebrane, ale ofiarował je dobrowolnie (por. J 10,17-18). A miłość nie zna końca: nawet jeśli umiera, zmartwychwstaje. W rzeczywistości jest powiedziane: „Jestem zmartwychwstaniem i życiem. Kto we Mnie wierzy, choćby i umarł, żyć będzie.” (J 11,25).

Wierzyć w Chrystusa oznacza przyjąć Chrystusa, a przyjąć Chrystusa oznacza przeżyć wraz z Nim śmierć dla starego sposobu życia, aby zmartwychwstać do nowego życia. A tym nowym życiem jest sam Chrystus (por. Kol 3,4).  Chrystus objawił życie, które prowadzi jako Syn Boży wraz z Ojcem (por. 1 J 1,2), a „Bóg jest miłością” (1 J 4,8). Zatem jedyną pewnością, że naprawdę żyjemy, jest relacja, jaką mamy z innymi: „My wiemy, że przeszliśmy ze śmierci do życia, bo miłujemy braci, kto zaś nie miłuje, trwa w śmierci” (1 J 3,14). Jeśli zaskakuje nas to, że kochamy bliźniego, mamy pewność, że zostaliśmy zrodzeni przez Boga: „każdy, kto miłuje, narodził się z Boga i zna Boga” (1 J 4,7).

A kto jest zrodzony, uczestniczy w życiu tego, kto go zrodził. Zatem doświadczenie bycia zrodzonym przez Boga (i to nie tylko przyjętym, ale uczyniony synem) jest prawdziwym poznaniem Boga: „Kto nie miłuje, nie zna Boga, bo Bóg jest miłością” (1 J 4,8). Poznanie Boga nie osiąga się tylko dzięki słowom. Potrzebny jest obraz.

W rzeczywistości tylko życie, uczynki i postawy mogą wyrazić prawdę słów wypowiedzianych i głoszonych.

Możemy mówić i nauczać, ale to nie to samo, co ukazywanie. Miłość jest jedyną pewnością, że pozostajemy w Bogu, a Bóg w nas (por. 1 J 4,12). Co więcej, jesteśmy powołani, aby być wypełnieni całą pełnią Boga właśnie dlatego, że mamy wiedzę i doświadczenie miłości Chrystusa (por. Ef 3,19).

Jednak w kulturze, która nie jest przesiąknięta wiarą lub jest tylko powierzchownie pokryta religijną powłoką, nawet sens tej miłości może być łatwo źle zrozumiany. Można ją interpretować zgodnie z idealnymi formami, odpowiadającymi wyobrażeniom formalnej doskonałości odziedziczonej po starożytnej klasyce greckiej i rzymskiej, która przedstawiała bohaterów jako wzorce do naśladowania, lub rozumieć zgodnie z fantazyjnymi i iluzorycznymi formami typowymi na przykład dla baroku.

Natomiast spełnienie życia zōē, które składa się z agapē, jest drogą paschy Chrystusa. Nie chodzi tu po prostu o cierpienie, jak czasami wydają się sugerować ściany kościołów, pełne bólu. Chodzi o cierpienia Chrystusa w nas, wraz z którymi obfituje również pocieszenie (por. 2 Kor 1,5). Uczestnicząc w cierpieniach Chrystusa, uczestniczymy również w Jego chwale (por. Rz 8,17). Drogą życia jest agapē, a agapē realizuje się na sposób paschy Chrystusa.

Paweł odsyła nas zatem do podstawowego założenia postępowania chrześcijan: tak jak doświadczyliśmy przyjęcia przez Chrystusa, tak samo przyjmujemy siebie nawzajem. Kochamy się miłością, jaką On nas kocha: „jak Ja was umiłowałem; żebyście i wy tak się miłowali wzajemnie” (J 13, 34). W ten sposób przeżywamy wszystko dla chwały Bożej, mówi Paweł (por. Rz 15,6).

Oznacza to, że nasz sposób życia, w przyjmowaniu siebie nawzajem, będzie manifestował obecność Boga: wtedy będziemy osobiście objawiać Boga. Tutaj ujawnia się również zasada ewangelizacji, która jest właśnie obecnością chrześcijan jako ukazywania miłości Boga.

Oczywiste jest, że rowniez mówienie o manifestacji może prowadzić do łatwych nieporozumień, sugerując, że ewangelizacja polega na pokazywaniu rzeczy bardziej wyraźnie religijnych. Nie wystarczy jednak, aby świat postrzegał nas po prostu jako ludzi pobożnych. Raczej „po tym wszyscy poznają, żeście uczniami moimi, jeśli będziecie się wzajemnie miłowali” (J 13,35).

 

ZIARNA są rubryką Centro Aletti udostępnianą w każdą środę.
Każdego tygodnia, oprócz homilii niedzielnej w formie audio, na stronie LIPA będzie do dyspozycji pogłębienie czytań liturgicznych z eucharystii niedzielnej bądź świątecznej