Rm 5,5-11

[SEMI] COMMEMORAZIONE DI TUTTI I FEDELI DEFUNTI 2

ITALIANO

In tanti salmi troviamo espressa la realtà spirituale della speranza:

“In te confidarono i nostri padri, confidarono e tu li liberasti.

A te gridarono e furono salvati. In te confidarono e non rimasero delusi” (Sal 22,5- 6).

O my God, in you I trust; do not let me be put to shame” (Ps 25:3_IT).

“Chiunque spera in te non resti deluso” (Sal 25,3).

“In te Signore mi sono rifugiato, mai sarò deluso” (Sal 31,2).

“In te mi rifugio Signore, che io non resti confuso in eterno” (Sal 71,1).

“Sostienimi secondo la tua parola e avrò vita, non deludermi nella mia speranza” (Sal 119,116)

 

I salmi sono l’espressione orante dell’uomo. Infatti, in tutti questi versetti, vediamo l’affidamento dell’uomo a Dio. La speranza si fonda nella fiducia verso Dio. Affidare sé stessi a Dio contiene la speranza di non essere delusi.

Infatti, c’è una dinamica tra speranza e delusione: si spera che l’affidamento trovi davvero il Dio fedele, che non viene meno alle sue promesse.

La memoria delle opere di Dio in passato, come la liberazione dall’Egitto, diviene poi il fondamento solido della speranza per il futuro. Il Signore ha già agito da fedele in passato e dunque possiamo sperare che continui ad operare così. Allo stesso modo degli antichi ebrei può fare anche un cristiano che legge la propria vita con uno sguardo contemplativo e vede quante volte Dio è intervenuto nella sua esistenza. Sulla base di questo, si fida e si affida ancora di più a Dio e al suo operare.

Ma oggi san Paolo nella seconda lettura dice qualcosa sulla speranza che è veramente nuovo e molto più profondo di ciò che incontriamo nei salmi:

“La speranza non delude perché l’amore di Dio è stato riversato nei nostri cuori per mezzo dello Spirito Santo che ci è stato dato” (Rm 5,5).

Paolo interviene categoricamente nella dinamica delusione-speranza. La speranza non delude perché c’è un dono gratuito che è inimmaginabile fino all’incarnazione del Verbo-Figlio di Dio: nei nostri cuori è stata riversata l’agapē.

Il cuore non è semplicemente qualcosa di interiore e intimo all’uomo. Basta leggere il Deuteronomio, dove la parola cuore appare più o meno una quarantina di volte, e subito vediamo che la visione antropologica presupposta considera il cuore come il centro della persona umana. Il cuore è l’organo dell’insieme dell’uomo. Il cuore è come una specie di centralina dalla quale parte ogni azione umana: si pensa con il cuore, si desidera con il cuore, si agisce con il cuore, si crede con il cuore, si ama con il cuore… Qualsiasi cosa l’uomo faccia, non è isolata se la fa con il cuore, perché nel cuore si bagna con tutto il resto di ciò che l’uomo è. Pensare non è solo un’azione della ragione, ma nel pensare è presente anche il sentire, anche l’amore, anche il credere…

Pertanto, quando Paolo dice che l’amore (agapē) “è stato riversato nel nostro cuore”, vuol dire che tutto l’uomo con tutte le sue dimensioni viene coinvolto nell’agapē, anche con tutto ciò che ha già vissuto, con tutta la sua storia.

Paolo usa il termine “versato”, che rimanda a un vaso traboccante di una pienezza assoluta. Adesso, questa pienezza si versa in un contenitore che riceve. C’è dunque una pienezza che si versa nel cuore umano.

I tempi verbali di “versato”, “è stato donato” – riferiti all’agapē che è stata donata, che è lo Spirito Santo – dicono che l’agapē è già versata dallo Spirito Santo nel cuore e che lo Spirito Santo rimane tuttora nel cuore del cristiano come una presenza stabile.

A versare l’amore nel cuore è proprio lo Spirito Santo, quello Spirito che nella persona battezzata rappresenta l’“unzione”, come dice 1Gv 2,20: “Ora voi avete ricevuto l’unzione dal Santo, e tutti avete la conoscenza”. E 1Gv 2,27 dice ancora: “E quanto a voi, l’unzione che avete ricevuto da lui rimane in voi e non avete bisogno che qualcuno vi istruisca. Ma, come la sua unzione vi insegna ogni cosa ed è veritiera e non mentisce, così voi rimanete in lui come essa vi ha istruito”.

Il cuore, che è il centro organico della persona, ora riceve dallo Spirito Santo l’amore, che è l’unica realtà capace di unire, riconciliare, pacificare – non con la forza, non con un sistema, ma con una relazione libera.

Così accade con Zaccaria, che ha una visione, ma non ne capisce il significato e chiede spiegazioni. Allora Dio gli risponde che ciò che vede si realizzerà “non con la potenza né con la forza, ma con il mio spirito” (Zc 4,6).

Berdjaev, infatti, spiega che l’amore è l’unica realtà nella quale esiste la libertà. Per lui la libertà non esiste fuori dall’amore. Se la libertà non è nell’amore, come parte costitutiva dell’amore, è un idolo nelle mani del tentatore, del diavolo che separa, che divide.

Dunque, il cristiano non si fida di un Dio esterno a lui. Ma Dio sta dentro il cristiano, nel suo cuore, come la vita dell’insieme. Lo Spirito Santo ci abita.

Paolo parla tante volte direttamente dello Spirito in noi: “Ci ha impresso il sigillo e ci ha dato la caparra dello Spirito Santo nei nostri cuori” (2Cor 1,22); “Dio mandò lo Spirito del Figlio suo nei nostri cuori” (Gal 4,6); “Lo Spirito di Dio abita in voi” (Rm 8,9).

Si tratta di un passaggio essenziale dal messaggio dell’Antico Testamento, dove l’effusione avveniva sopra le persone, sugli uomini, alla nuova alleanza, dove tutto ciò avviene nel nostro cuore. Perciò la speranza non delude, perché abbiamo la vita stessa di Dio versata in noi come amore, grazie ad una Persona divina che possiede questa vita e ce ne rende partecipi, cioè lo Spirito Santo.

E l’amore cambia anche la mentalità, perché coinvolge tale mentalità nella visione organica custodita in Dio Padre ed è il suo Figlio fattosi uomo, che è la realizzazione piena dell’amore. E questa realizzazione avviene non accanto, non negli altri, non chissà quando e dove, ma in noi. Perciò la speranza non delude.

Cristo morì per gli empi. L’amore di Dio in Cristo giustifica l’empio (cf Rm 4, 5), mentre nell’Antico Testamento l’empio era assolutamente da condannare (cf Es 23,7; 1Re 8,32).

Dunque, l’amore si fa riconoscere attraverso la totalità del dono. Non c’entra con la logica dei meriti. L’accoglienza è la via della sua realizzazione.

Paolo continua e non si ferma alla parola “empi”. Aggiunge: eravamo peccatori e Cristo è morto per noi. “Dio dimostra il suo amore verso di noi nel fatto che, mentre eravamo ancora peccatori, Cristo è morto per noi” (Rm 5,8).

Non basta ancora: “Quand’eravamo nemici, siamo stati riconciliati con Dio per mezzo della morte del Figlio suo” (Rm 5,10).

Eravamo suoi nemici e Lui ci ha riconciliati con Dio Padre. Da empi, cioè non suoi amici: eravamo nemici di Dio e Lui ci ha riconciliato con Dio Padre.

Da empi, falsamente credenti, da peccatori e nemici di Dio a figli amati in Cristo Gesù, partecipi dello stesso amore che ci ha redento e innestato nel giusto rapporto con Dio Padre, che è essere generati da figli nel Figlio.

Essere generati nell’amore avendo in noi stessi la fonte, che è lo Spirito Santo, apre l’orizzonte luminoso della vita spirituale, dell’educazione, dell’evangelizzazione, cioè della cura pastorale.

Tutte queste realtà elencate soffrono da molto tempo di un handicap pesante, anzi manca loro qualcosa dell’essenziale: una visione d’insieme. Il che vuol dire che abbiamo dimenticato proprio una dimensione fondante della fede. Si pensava che questa visione d’insieme ce l’avrebbe data la ragione, ma si trattava di un inganno mortale, perché questo approccio ci ha portato a una frantumazione micidiale. Mancava esattamente l’unità organica con la vita che è koinōnia, che è agape, che è luce.

Perciò è tornata la vita dell’uomo vecchio, naturale, che vorrebbe vivere secondo il Vangelo, ma è frantumato. Quasi ogni dimensione della sua esistenza sta per conto proprio e allora cerca le soluzioni altrove, non nell’amore e nello Spirito Santo che si trovano nel cuore e lo uniscono a Cristo, che offre in se stesso la nostra stessa vita a Dio.

Oggi ricordiamo i defunti, cioè le persone che dal punto di vista del tempo cronologico sono già nel passato, con le loro vite spesso ferite, talvolta anche con relazioni non riconciliate con noi. Tutte realtà che, insieme alla cultura contemporanea, viviamo spesso in modo non redento, non luminoso e non vivo.

Ma il Padre ci ha dato proprio tutto per vivere ogni realtà, ogni particella di noi stessi, nel Figlio, con il suo modo di amare, nel concreto della storia di ogni giorno. Lo Spirito versato nei nostri cuori trasforma l’amore in vita, conoscenza vera gli uni degli altri, comunione e unità, superamento del tempo e vittoria sulla disintegrazione della nostra esistenza e sul predominio della morte.

 

SEMI è la rubrica del Centro Aletti disponibile ogni mercoledì.
Ogni settimana, oltre all’omelia della domenica in formato audio, sarà disponibile sul sito LIPA un approfondimento delle letture della liturgia eucaristica domenicale o festiva.

 

ENGLISH

Many psalms express the spiritual reality of hope:

In you our ancestors trusted; they trusted, and you delivered them. To you they cried, and were saved; in you they trusted, and were not put to shame (Ps 22:4-5)

“O my God, in you I trust; do not let me be put to shame” (Ps 25:2)

“In you, O LORD, I seek refuge; do not let me ever be put to shame;” (Ps 31:2).

“In you, O LORD, I take refuge; let me never be put to shame” (Ps 71:1).

“Uphold me according to your promise, that I may live, and let me not be put to shame in my hope.” (Ps 119:116).

The psalms are the prayerful expression of the human person. In all the above verses we see the human person’s trust in God. Hope is based on trust in God. Entrusting oneself to God contains the hope of not being disappointed.

In fact, there is a dynamic between hope and disappointment: one hopes that trust will truly find the faithful God, who does not fail in his promises.

The memory of God’s works in the past, such as the liberation from Egypt, then becomes the solid foundation of hope for the future. The Lord has already acted faithfully in the past, and so we can hope that he will continue to do so. Just as the ancient Hebrews did, so too can a Christian who reads his or her life with a contemplative gaze and sees how many times God has intervened in his or her existence. On this basis, they trust and rely even more on God and his work.

But today, in the second reading, St Paul says something about hope that is truly new and much deeper than what we find in the psalms:

“Hope does not disappoint us, because God’s love has been poured into our hearts through the Holy Spirit that has been given to us” (Rom 5:5).

Paul intervenes categorically in the disappointment-hope dynamic. Hope does not disappoint because there is a free gift that was unimaginable until the incarnation of the Word-Son of God: agapē has been poured into our hearts.

The heart is not simply something internal and intimate to man. One need only to read Deuteronomy, where the word heart appears about forty times, to see immediately that the anthropological vision presupposes the heart to be the centre of the human person. The heart is the organ of the whole human being. The heart is like a kind of control centre from which every human action originates: we think with the heart, we desire with the heart, we act with the heart, we believe with the heart, we love with the heart. Anything a person does with the heart is not isolated from the rest of themselves because in the heart it is bathed in all else the person is. Thinking, for example, is not only an action of reason; rather, thinking touches feeling, love, and belief.

Therefore, when Paul says that love (agapē) “has been poured into our hearts”, he means that the whole person, in all their dimensions, is involved in agapē, including everything they have already experienced, their entire history.

Paul uses a verb that means “poured out” in reference to a vessel overflowing with absolute fullness. Tthis fullness is poured into a receptacle that receives it; fullness is poured into the human heart.

The verb tenses of “poured out” and “has been given”—referring to the agapē that has been given, which is the Holy Spirit—say that agapē has already been poured out by the Holy Spirit into the heart and that the Holy Spirit still remains in the heart of the Christian as a stable presence.

It is the Holy Spirit who pours love into our hearts, the Spirit who represents the ‘anointing’ in the baptised person, as 1 John 2:20 says: “But you have been anointed by the Holy One, and all of you have knowledge.” 1 John 2:27 says again: “As for you, the anointing that you received from him abides in you, and so you do not need anyone to teach you. But as his anointing teaches you about all things, and is true and is not a lie, and just as it has taught you, abide in him.”

The heart, which is the organic centre of the person, now receives from the Holy Spirit the love that is the only reality capable of uniting, reconciling, and pacifying, and not by force nor through some system, but by a free relationship.

This is what happens to Zechariah, who has a vision but does not understand its meaning and asks for an explanation. Then God answers him that what he sees will come to pass “not by might nor by power, but by my Spirit” (Zechariah 4:6).

Berdyaev explains that love is the only reality in which freedom exists. For him, freedom does not exist outside of love. If freedom is not in love, as a constituent part of love, it is an idol in the hands of the tempter, the devil who separates and divides.

Therefore, Christians do not trust in a God outside themselves. But God is within Christians, in their hearts, as the life of the whole. The Holy Spirit dwells in us.

Paul often speaks directly about the Spirit within us: “Christ and has anointed us,  22 by putting his seal on us and giving us his Spirit in our hearts as a first installment” (2 Cor 1:21-22); “God sent the Spirit of his Son into our hearts” (Gal 4:6); “The Spirit of God dwells in you” (Rom 8:9).

This is an essential transition from the message of the Old Testament where the outpouring took place upon people / upon men, to the new covenant where the outpouring takes place in our hearts. Therefore, hope does not disappoint, because we have the very life of God poured into us as love, thanks to a divine Person who possesses this life and makes us share in it, namely the Holy Spirit.

And love also changes our mentality, because it draws our mentality into the organic vision enshrined in God the Father whose Son, made man, is the full realisation of love. This realisation does not takes place beside us, in others, or who knows when and where; rather this realisation takes place in us. Therefore, hope does not disappoint.

Christ died for the ungodly. The love of God in Christ justifies the ungodly (cf. Rom 4:5), whereas in the Old Testament the ungodly were absolutely to be condemned (cf. Ex 23:7; 1 Kgs 8:32).

Therefore, love is recognised through the totality of the gift. It has nothing to do with the logic of merit; rather, acceptance is the path to love’s realisation.

Paul continues and does not stop at the word “wicked”. He adds: we were sinners and Christ died for us. “God proves his love for us in that while we still were sinners Christ died for us” (Rom 5:8). And there is more: “While we were enemies, we were reconciled to God through the death of his Son” (Rom 5:10).

We were his enemies, and he reconciled us to God the Father. From being ungodly, that is, enemies (not friends) of God, Christ reconciled us to God the Father.

From being ungodly, false believers, sinners and enemies of God, we became beloved children in Christ Jesus, sharing in the same love that redeemed us and grafted us into a right relationship with God the Father, which is to be begotten as children in the Son.

Being generated in love, having within ourselves the source who is the Holy Spirit, opens up the luminous horizon of spiritual life, education, evangelisation, that is, pastoral care.

All these realities listed have long suffered from a serious handicap; indeed, they lack something essential: an overall vision. This means that we have forgotten a fundamental dimension of faith. We thought that reason would give us this overall vision, but this was a deadly deception, because this approach has led us to a deadly fragmentation. What was missing was precisely the organic unity with life that is koinōnia, agapē, light.

As a result, the life of the old Adam has returned; that is, the life of a natural individual who might like to live according to the Gospel, but who is fragmented. Almost every dimension of his existence stands on its own, and so he seeks solutions elsewhere, not in the love and Holy Spirit that are found in the heart and unite him to Christ, who offers in himself our life to God.

Today we remember the deceased, that is, people who, from a chronological point of view, are already in the past, with their often wounded lives, sometimes even with unreconciled relationships with us. These are all realities that, together with contemporary culture, we often experience in an unredeemed, unilluminated and lifeless way.

But the Father has given us everything we need to live every reality and every particle of ourselves in the Son; to live the concrete reality of our everyday life with his way of loving. The Spirit poured into our hearts transforms love into life, true knowledge of one another, communion, unity, triumph over time, victory over the fragmentation of our existence, and victory over the dominion of death.

 

SEEDS, the Aletti Centre’s column, is available every Wednesday.
Every week, in addition to the Sunday homily in audio format, an in-depth study of the readings from the Sunday or festive Eucharistic liturgy will be available on the LIPA website.

 

ESPAÑOL

En muchos salmos encontramos expresada la realidad espiritual de la esperanza:

“En ti confiaron nuestros padres, confiaron y tú los liberaste.Te gritaron y fueron salvados. En ti confiaron y no quedaron decepcionados” (Sal 22, 5, 6).

“El que espera en ti no se decepciona” (Sal 25, 3).

“En ti, Señor, me he refugiado, nunca me decepcionaré” (Sal 31, 1).

“En ti me refugio Señor, que no me confunda para siempre” (Sal 71, 1).

“Apóyame según tu palabra y tendré vida, no me decepciones en mi esperanza” (Sal 119, 116)

 

Los salmos son la expresión de oración del hombre. De hecho, en todos estos versículos, vemos la confianza del hombre en Dios. La esperanza se basa en la confianza en Dios. Confiarse a Dios contiene la esperanza de no decepcionarse.

De hecho, hay una dinámica entre la esperanza y la decepción: se espera que la confianza encuentre realmente al Dios fiel, que no incumple sus promesas.

El recuerdo de las obras de Dios en el pasado, como la liberación de Egipto, se convierte entonces en el fundamento sólido de la esperanza para el futuro. El Señor ya ha actuado como fiel en el pasado y, por lo tanto, podemos esperar que siga actuando así. De la misma manera que los antiguos judíos también puede hacer un cristiano que lee su vida con una mirada contemplativa y vea cuántas veces Dios ha intervenido en su existencia. Sobre la base de esto, confía y confía aún más en Dios y en su trabajo.

Pero hoy San Pablo en la segunda lectura dice algo sobre la esperanza que es verdaderamente nuevo y mucho más profundo de lo que encontramos en los salmos:

“La esperanza no defrauda porque el amor de Dios ha sido derramado en nuestros corazones por medio del Espíritu Santo que nos ha sido dado” (Rm 5,5).

Pablo interviene categóricamente en la dinámica decepción-esperanza. La esperanza no decepciona porque hay un don gratuito que es inimaginable hasta la encarnación del Verbo-Hijo de Dios: en nuestros corazones se ha derramado el agapē.

El corazón no es simplemente algo interior e íntimo para el hombre. Basta con leer el Deuteronomio, donde la palabra corazón aparece más o menos cuarenta veces, e inmediatamente vemos que la visión antropológica supuesta considera el corazón como el centro de la persona humana. El corazón es el órgano del conjunto del hombre. El corazón es como una especie de unidad de control de la que parte toda acción humana: se piensa con el corazón, se desea con el corazón, se actúa con el corazón, se cree con el corazón, se ama con el corazón… Haga lo que haga el hombre, no está aislado si lo hace con el corazón, porque en el corazón se moja con todo lo demás de lo que el hombre es. Pensar no es solo una acción de la razón, sino que en el pensamiento también está presente el sentir, incluso el amor, incluso la creencia…

Por lo tanto, cuando Pablo dice que el amor (agapē) “ha sido derramado en nuestro corazón”, significa que todo hombre con todas sus dimensiones se involucra en el agapē, incluso con todo lo que ya ha vivido, con toda su historia.

Pablo utiliza el término “vertido”, que se refiere a un jarrón rebosante de una plenitud absoluta. Ahora, esta plenitud se vierte en un contenedor que recibe. Por lo tanto, hay una plenitud que se vierte en el corazón humano.

Los tiempos verbales de “vertido”, “fue dado” – referidos al agapē que fue dado, que es el Espíritu Santo – dicen que el agapē ya es derramado por el Espíritu Santo en el corazón y que el Espíritu Santo permanece todavía en el corazón del cristiano como una presencia estable.

El que derrama el amor en el corazón es precisamente el Espíritu Santo, ese Espíritu que en la persona bautizada representa la “unción”, como dice 1Jn 2,20: “Ahora ustedes han recibido la unción del Santo, y todos tienen conocimiento”. Y 1Jn 2,27 sigue diciendo: “Y en cuanto a vosotros, la unción que habéis recibido de él permanece en vosotros y no necesitáis que nadie os instruya. Pero, como su unción os enseña todo y es veraz y no miente, así permaneced en él como ella os ha instruido”.

El corazón, que es el centro orgánico de la persona, ahora recibe del Espíritu Santo el amor, que es la única realidad capaz de unir, reconciliar, pacificar – no con la fuerza, no con un sistema, sino con una relación libre.

Así sucede con Zacarías, que tiene una visión, pero no entiende su significado y pide explicaciones. Entonces Dios le responde que lo que ve se realizará “no con el poder ni con la fuerza, sino con mi Espíritu” (Zc 4,6).

Berdjaev, de hecho, explica que el amor es la única realidad en la que existe la libertad. Para él la libertad no existe fuera del amor. Si la libertad no está en el amor, como parte constitutiva del amor, es un ídolo en manos del tentador, del diablo que separa, que divide.

Por lo tanto, el cristiano no confía en un Dios externo a él. Pero Dios está dentro del cristiano, en su corazón, como la vida del todo. El Espíritu Santo nos habita.

Pablo habla muchas veces directamente del Espíritu en nosotros: “Nos ha impreso el sello y nos ha dado el depósito del Espíritu Santo en nuestros corazones” (2Cor 1,22); “Dios envió el Espíritu de su Hijo en nuestros corazones” (Gal 4,6); “El Espíritu de Dios mora en vosotros” (Rm 8,9).

Se trata de un paso esencial del mensaje del Antiguo Testamento, donde la efusión ocurría sobre las personas, sobre los hombres, a la nueva alianza, donde todo esto sucede en nuestro corazón. Por lo tanto, la esperanza no defrauda, porque tenemos la vida misma de Dios derramada en nosotros como amor, gracias a una Persona divina que posee esta vida y nos hace partícipes de ella, es decir, el Espíritu Santo.

Y el amor también cambia la mentalidad, porque involucra esa mentalidad en la visión orgánica guardada en Dios Padre y es su Hijo hecho hombre, que es la realización plena del amor. Y esta realización ocurre no al lado, no en los demás, no quién sabe cuándo y dónde, sino en nosotros. Por lo tanto, la esperanza no decepciona.

Cristo murió por los impíos. El amor de Dios en Cristo justifica al impío (cf Rm 4, 5), mientras que en el Antiguo Testamento el impío era absolutamente condenado (cf Ex 23,7; 1Re 8,32).

Por lo tanto, el amor se hace reconocer a través de la totalidad del don. No tiene nada que ver con la lógica de los méritos. La acogida es el camino de su realización.

Pablo continúa y no se detiene en la palabra “impío”. Añade: éramos pecadores y Cristo murió por nosotros. “Dios demuestra su amor hacia nosotros en el hecho de que, mientras aún éramos pecadores, Cristo murió por nosotros” (Rm 5,8).

Todavía no es suficiente: “Cuando éramos enemigos, fuimos reconciliados con Dios por medio de la muerte de su Hijo” (Rm 5,10).

Éramos sus enemigos y Él nos reconcilió con Dios Padre. De impíos, es decir, no amigos: éramos enemigos de Dios y Él nos reconcilió con Dios Padre.

De impíos, falsamente creyentes, de pecadores y enemigos de Dios a hijos amados en Cristo Jesús, participantes del mismo amor que nos ha redimido e insertado en la justa relación con Dios Padre, que es ser engendrados por hijos en el Hijo.

Ser generados en el amor teniendo en nosotros mismos la fuente, que es el Espíritu Santo, abre el horizonte luminoso de la vida espiritual, de la educación, de la evangelización, es decir, del cuidado pastoral.

Todas estas realidades enumeradas sufren desde hace mucho tiempo de una gran desventaja, de hecho les falta algo de lo esencial: una visión general. Lo que significa que hemos olvidado precisamente una dimensión fundamental de la fe. Se pensaba que esta visión general nos la daría la razón, pero se trataba de un engaño mortal, porque este enfoque nos llevó a una trituración mortal. Faltaba exactamente la unidad orgánica con la vida que es koinōnia, que es ágape, que es luz.

Por lo tanto, ha vuelto la vida del hombre viejo, natural, que quisiera vivir según el Evangelio, pero está destrozado. Casi cada dimensión de su existencia es por sí misma y luego busca soluciones en otra parte, no en el amor y en el Espíritu Santo que se encuentran en el corazón y lo unen a Cristo, que ofrece en sí mismo nuestra propia vida a Dios.

Hoy recordamos a los difuntos, es decir, a las personas que desde el punto de vista del tiempo cronológico ya están en el pasado, con sus vidas a menudo heridas, a veces incluso con relaciones no reconciliadas con nosotros. Todas las realidades que, junto con la cultura contemporánea, a menudo vivimos de manera no redimida, no luminosa y no viva.

Pero el Padre nos ha dado todo para vivir cada realidad, cada partícula de nosotros mismos, en el Hijo, con su forma de amar, en lo concreto de la historia de cada día. El Espíritu derramado en nuestros corazones transforma el amor en vida, verdadero conocimiento de los demás, comunión y unidad, superación del tiempo y victoria sobre la desintegración de nuestra existencia y sobre el predominio de la muerte.

 

SEMILLAS es una publicación del Centro Aletti disponible todos los miércoles.
Cada semana, además del audio de la homilía dominical, estará disponible en el sitio de LIPA un comentario a las lecturas de la Liturgia del Domingo, como así también a las lecturas de la semana.

 

SLOVENŠČINA

V številnih psalmih je izražena duhovna resničnost upanja:

»Vate so zaupali naši očetje, zaupali so, in si jih osvobodil.

K tebi so klicali, in so bili rešeni, vate so zaupali, in niso bili osramočeni« (Ps 22,5-6).

»Vsi tisti, ki zaupajo vate, ne bodo osramočeni« (Ps 25,3).

»K tebi, Gospod, se zatekam, naj ne bom osramočen na veke« (Ps 31,2 in Ps 71,1).

»Podpiraj me, kakor si obljubil, da bom živel, ne osramôti me v mojem pričakovanju« (Ps 119,116).

 

Psalmi so molitveni izraz človeka. V teh vrsticah vidimo človekovo izročitev Bogu. Upanje temelji na zaupanju v Boga. Zaupati se Bogu pomeni imeti upanje, da ne bomo razočarani.

Med upanjem in razočaranjem obstaja dinamika: človek upa, da bo v zaupanju resnično našel zvestega Boga, ki ne zataji svojih obljub.

Spomin na Božja dela v preteklosti, kot je bila osvoboditev iz Egipta, postane trden temelj upanja za prihodnost. Gospod je bil v preteklosti že zvest, zato lahko upamo, da bo tako deloval tudi naprej. Enako kot stari judje lahko tudi kristjan danes gleda na svoje življenje s kontemplativnim pogledom in prepoznava, kolikokrat je Bog posegel v njegovo življenje. Na tej osnovi se še bolj zaupa ter izroča Bogu in njegovemu delovanju.

Toda danes sveti Pavel v drugem berilu pove o upanju nekaj, kar je resnično novo in mnogo globlje od tega, kar srečamo v psalmih:

»Upanje pa ne osramoti, ker je Božja ljubezen izlita v naša srca po Svetem Duhu, ki nam je bil dan« (Rim 5,5).

Pavel odločno poseže v dinamiko razočaranje–upanje. Upanje ne razočara, ker obstaja nezasluženi dar, nepredstavljiv vse do učlovečenja Besede – Božjega Sina: v naša srca je bila izlita zastonjska ljubezen (agapē).

Srce ni zgolj notranja, intimna razsežnost človeka. Že v 5. Mojzesovi knjigi, kjer se beseda srce pojavi približno štiridesetkrat, vidimo, da antropološka vizija smatra srce za središče človeške osebe. Srce je organ celote človeka. Srce je kot nekakšno središče, iz katerega izhaja vsako človeško dejanje: človek misli s srcem, želi s srcem, deluje s srcem, veruje s srcem, ljubi s srcem … Karkoli človek dela s srcem, ni ločeno od njega samega, saj se v srcu prepleta vse, kar človek je. Tudi razmišljanje ni zgolj razumsko dejanje, ampak so v razmišljanju prisotna tudi čustva, ljubezen, vera …

Ko torej Pavel pravi, da je ljubezen (agapē) »izlita v naša srca«, pomeni, da je v ljubezen vključen celoten človek z vsemi svojimi razsežnostmi, tudi z vsem, kar je že živel, z vso svojo zgodovino.

Pavel uporabi izraz »izlita«, ki spominja na posodo, prekipevajočo od absolutne polnosti. Ta polnost se izliva v posodo, ki sprejema. Gre torej za polnost, ki se izliva v človeško srce.

Glagolski časi »izlita«, »je bil dan« – ki se nanašajo na ljubezen, ki je bila podarjena, in to je Sveti Duh – pomenijo, da je Sveti Duh že izlil to ljubezen v srce in da Sveti Duh še vedno ostaja v srcu kristjana kot trajna navzočnost.

Ljubezen vliva v srce prav Sveti Duh, tisti Duh, ki v krščenem človeku predstavlja »maziljenje«, kot pravi 1 Jn 2,20: »Vi pa imate maziljenje od Svetega in imate vsi spoznanje.« In še 1 Jn 2,27: »In vi: maziljenje, ki ste ga od njega prejeli, ostaja v vas in vam ni treba, da bi vas kdo učil; ampak kakor vas njegovo maziljenje uči o vsem – saj je resnično, ni laž – in kakor vas je poučilo, ostajajte v njem.«

Srce, ki je središče človeka, zdaj po Svetem Duhu prejema ljubezen, ki je edina resničnost, ki more združiti, spraviti, pomiriti – ne s silo, ne s sistemom, ampak v svobodnih odnosih.

Tako se je zgodilo tudi pri Zahariju, ki je imel videnje, pa ga ni razumel in je prosil za razlago. Bog mu je odgovoril, da se bo to, kar je videl, zgodilo »ne z močjo in ne s silo, temveč z mojim duhom« (Zah 4,6).

Berdjajev razlaga, da je ljubezen edina resničnost, v kateri obstaja svoboda. On meni, da svoboda zunaj ljubezni ne obstaja. Če svoboda ni v ljubezni, kot sestavni del ljubezni, je malik v rokah skušnjavca, hudiča, ki deli in ločuje.

Zato kristjan ne zaupa nekemu Bogu zunaj sebe. Bog prebiva v kristjanu, v njegovem srcu, kot celostno življenje. Sveti Duh prebiva v nas.

Pavel večkrat neposredno govori o Duhu v nas: »nam je tudi vtisnil pečat in dal poroštvo Duha v naša srca« (2 Kor 1,22); »Bog je poslal v naša srca Duha svojega Sina« (Gal 4,6); »v vas prebiva Božji Duh« (Rim 8,9).

Gre za bistveni prehod od sporočila Stare zaveze, kjer se je Božji Duh izlival na ljudi od zunaj, k Novi zavezi, kjer se to dogaja v človekovem srcu. Upanje zato ne razočara, saj imamo sámo Božje življenje izlito v nas kot ljubezen, po Božji Osebi, Svetem Duhu, ki ima to življenje in nas pri njem udeleži.

Ljubezen pa spreminja tudi miselnost, saj jo vključuje v organski pogled, ki ga varuje Bog Oče in je njegov Sin, ki je postal človek, polna uresničitev ljubezni. In ta uresničitev se dogaja ne nekje zraven, ne v drugih, ne kar nekje, ampak v nas. Zato upanje ne razočara.

Kristus je umrl za brezbožne. Božja ljubezen v Kristusu opravičuje brezbožnega (prim. Rim 4,5), medtem ko je bilo treba v Stari zavezi brezbožnega obsoditi (prim. 2 Mz 23,7; 1 Kr 8,32).

Ljubezen prepoznamo po popolnosti daru. Nima nobene zveze z logiko zaslug. Uresničuje se v sprejemanju.

Pavel nadaljuje in se ne ustavi pri besedi »brezbožni«, ampak doda: bili smo grešniki in Kristus je umrl za nas. »Bog pa izkazuje svojo ljubezen do nas s tem, da je Kristus umrl za nas, ko smo bili še grešniki« (Rim 5,8).

In še naprej: »smo se po smrti njegovega Sina spravili z Bogom, ko smo bili še sovražniki« (Rim 5,10).

Bili smo njegovi sovražniki, in On nas je spravil z Bogom Očetom. Kot brezbožni, to je kot njegovi ne-prijatelji: bili smo Božji sovražniki, On pa nas je spravil z Bogom Očetom.

Iz brezbožnih, zlagano vernih, iz grešnikov in sovražnikov smo postali ljubljeni Božji otroci v Jezusu Kristusu, deležni iste ljubezni, ki nas je odrešila in vcepila v pravi odnos z Bogom Očetom – biti rojeni kot sinovi in hčere v Sinu.

Biti rojeni v ljubezni, imeti v sebi izvir, ki je Sveti Duh, odpira svetlo obzorje duhovnega življenja, vzgoje in evangelizacije, torej pastoralne skrbi.

Vse te razsežnosti že dolgo trpijo zaradi velikega primanjkljaja: manjka jim nekaj bistvenega – celostni pogled. To pomeni, da smo pozabili eno temeljnih razsežnosti vere. Mislili smo, da nam bo razum dal ta pogled, a to je bila usodna zmota, saj nas je tak pristop pripeljal do pogubne razdrobljenosti. Manjkala je prav tista organska enotnost z življenjem, ki je občestvo (koinōnia), zastonjska ljubezen (agapē), luč.

Zato se je vrnilo življenje starega, naravnega človeka, ki bi rad živel po evangeliju, a je razdrobljen. Skoraj vsaka razsežnost njegovega življenja je zase, in zato rešitve išče drugje – ne v ljubezni in Svetem Duhu, ki sta v srcu in ga združujeta s Kristusom, ki v sebi daruje naše življenje Bogu.

Danes se spominjamo rajnih, to je ljudi, ki so v časovnem smislu že v preteklosti, pogosto z ranjenimi življenji, včasih tudi z nespravljenimi odnosi z nami. Vse te resničnosti, skupaj s sodobno kulturo, pogosto živimo na neodrešen način, brez luči, brez življenja.

Toda Oče nam je dal prav vse, da bi vsako stvarnost, vsak delček sebe živeli v Sinu, v njegovem načinu ljubezni, v konkretnosti vsakdanjega življenja. Sveti Duh, ki je izlit v naša srca, spreminja ljubezen v življenje, v resnično spoznanje drug drugega, v občestvo in edinost, v preseganje časa in zmago nad razkrojem našega bivanja ter nad prevlado smrti.

 

SEMENA je rubrika Centra Aletti, ki je na voljo vsako sredo.
Vsak teden je na spletni strani LIPE poleg nedeljske homilije v zvočni obliki (v italijanščini) na voljo tudi poglobitev Božje besede nedeljske ali praznične svete maše.

 

HRVATSKI

U brojnim psalmima izražena je duhovna stvarnost nade:

„U tebe se očevi naši uzdaše, uzdaše se, i ti ih izbavi;

k tebi su vikali i spašavali se, u tebe se uzdali, i postidjeli se nisu“ (Ps 22,5-6).

„Koji se u tebe uzdaju, postidjet se neće“ (Ps 25,3).

„Tebi se, Gospodine, utječem, o, da se ne postidim nikada“ (Ps 31,2).

„Tebi se, Gospodine, utječem, ne daj da se ikada postidim!“ (Ps 71,1).

„Podrži me po svom obećanju i živjet ću; nemoj da se u svojoj nadi postidim“ (Ps 119,116).

 

Psalmi su molitveni izraz čovjeka. U tim recima vidimo čovjekovo pouzdanje u Boga. Nada se temelji na povjerenju u Boga. Uzdati se u Boga znači imati nadu da nećemo biti razočarani.

Između nade i razočaranja postoji dinamika: čovjek se nada da će u povjerenju doista naći vjernog Boga, koji ne iznevjerava svoja obećanja.

Spomen na Božja djela u prošlosti, poput oslobođenja iz Egipta, postaje čvrsti temelj nade za budućnost. Gospodin je već bio vjeran u prošlosti, pa se stoga možemo nadati da će tako djelovati i nadalje. Poput starih Židova, i kršćanin danas može gledati na svoj život kontemplativnim pogledom i prepoznavati koliko je puta Bog intervenirao u njegov život. Na osnovu toga, još se više uzda i povjerava Bogu i njegovu djelovanju.

Ali danas sveti Pavao u drugom čitanju govori o nadi nešto što je doista novo i puno dublje od onoga što susrećemo u psalmima: „Nada pak ne postiđuje. Ta ljubav je Božja razlivena u srcima našim po Duhu Svetom koji nam je dan!“ (Rim 5,5).

Pavao odlučno intervenira u dinamiku razočaranje-nada. Nada ne razočarava jer postoji nezasluženi dar, nezamisliv sve do utjelovljenja Riječi-Sina Božjega: u naša srca izlivena je besplatna ljubav (agapē).

Srce nije samo unutarnja, intimna dimenzija čovjeka. Već u Ponovljenom zakonu, gdje se riječ srce pojavljuje otprilike četrdesetak puta, vidimo da antropološka vizija smatra srce središtem ljudske osobe. Srce je organ cjelovitosti čovjeka. Srce je poput nekog središta iz kojeg proizlazi svako ljudsko djelovanje: čovjek misli srcem, želi srcem, djeluje srcem, vjeruje srcem, ljubi srcem… Što god čovjek čini srcem, nije odvojeno od njega samoga, jer se u srcu isprepliće sve što čovjek jest. Ni razmišljanje nije samo razumski čin, nego su u razmišljanju prisutni i osjećaj, i ljubav, i vjera…

Kada dakle Pavao kaže da je ljubav (agapē) „razlivena u srcima našim“, to znači da je u ljubav uključen cjelokupni čovjek sa svim svojim dimenzijama, uključujući i sve što je već proživio, s cijelom svojom poviješću.

Pavao koristi izraz „razlivena“, koji podsjeća na posudu koja se prelijeva od apsolutne punine. Ta se punina izlijeva u posudu koja prima. Radi se, dakle, o punini koja se izlijeva u ljudsko srce.

Glagolska vremena „razlivena“, „darovana“ – koja se odnose na ljubav koja je darovana, a to je Duh Sveti – znače da je Duh Sveti već izlio tu ljubav u srce i da Duh Sveti ostaje i dalje u srcu kršćanina kao trajna prisutnost.

Ljubav u srce ulijeva upravo Duh Sveti, onaj Duh koji u krštenoj osobi predstavlja „pomazanje“, kao što kaže 1 Iv 2,20: „A vi imate Pomazanje od Svetoga, i znanje svi imate“. I još 1 Iv 2,27: „A vi – Pomazanje koje primiste od njega u vama ostaje i ne treba da vas itko poučava. Nego njegovo vas Pomazanje uči o svemu, a istinito je i nije laž, pa kao što vas je ono naučilo, ostanite u njemu“.

Srce, koje je središte osobe, sada po Duhu Svetom prima ljubav, koja je jedina stvarnost koja može ujediniti, smiriti, pomiriti – ne silom, ne sustavom, nego u slobodnim odnosima.

Tako se dogodilo i Zahariji, koji je imao viđenje, ali ga nije razumio i tražio je objašnjenje. Bog mu je odgovorio da će se ono što je vidio ostvariti „ne silom niti snagom, već duhom mojim“ (Zah 4,6b).

Berdjajev objašnjava da je ljubav jedina stvarnost u kojoj postoji sloboda. On smatra da sloboda izvan ljubavi ne postoji. Ako sloboda nije u ljubavi, kao sastavni dio ljubavi, ona je idol u rukama napasnika, đavla, koji dijeli i razdvaja.

Zato se kršćanin ne uzda u nekog Boga izvan sebe. Bog prebiva u kršćaninu, u njegovu srcu, kao cjelovit život. Duh Sveti prebiva u nama.

Pavao više puta izravno govori o Duhu u nama: „on nas i zapečati i u srca naša dade zalog – Duha“ (2 Kor 1,22); „A budući da ste sinovi, odasla Bog u srca vaša Duha Sina svoga“ (Gal 4,6); „Duh Božji prebiva u vama“ (Rim 8,9).

Riječ je o bitnom prijelazu od poruke Staroga zavjeta, gdje se Duh Sveti izlijevao na ljude izvana, u Novi zavjet, gdje se to događa u čovjekovom srcu. Nada stoga ne razočarava, jer imamo sam Božji život izliven u nas kao ljubav, po božanskoj Osobi, Duhu Svetom, koji ima taj život i nas čini dionicima toga života.

Ljubav pak mijenja i mentalitet, jer ga uključuje u organsku viziju koju čuva Bog Otac i čiji je Sin, koji je postao čovjek, puno ostvarenje ljubavi. A to se ostvarenje događa ne negdje sa strane, ne u drugima, ne bilo gdje, nego u nama. Zato nada ne razočarava.

Krist je umro za bezbožnike. Božja ljubav u Kristu opravdava bezbožnika (usp. Rim 4, 5), dok je u Starom zavjetu bezbožnika trebalo osuditi (usp. Izl 23,7; 1 Kr 8,32).

Ljubav prepoznajemo po potpunosti dara. Nema nikakve veze s logikom zasluga. Ostvaruje se u prihvaćanju.

Pavao nastavlja i ne zaustavlja se na riječi „bezbožnici“, nego dodaje: bili smo grešnici i Krist je umro za nas. „A Bog pokaza ljubav svoju prema nama ovako: dok još bijasmo grešnici, Krist za nas umrije“ (Rim 5,8).

I još naprijed: „ako se s Bogom pomirismo po smrti Sina njegova dok još bijasmo neprijatelji“ (Rim 5,10).

Bili smo njegovi neprijatelji, a On nas je pomirio s Bogom Ocem. Kao bezbožnici, to jest njegovi ne-prijatelji: bili smo Božji neprijatelji, a On nas je pomirio s Bogom Ocem.

Od bezbožnika, lažnih vjernika, od grešnika i neprijatelja Božjih postali smo ljubljena djeca Božja u Kristu Isusu, dionici iste ljubavi koja nas je otkupila i ucijepila u pravi odnos s Bogom Ocem – biti rođeni kao sinovi i kćeri u Sinu.

Biti rođen u ljubavi, imati u sebi izvor, a to je Duh Sveti, otvara svijetlo obzorje duhovnoga života, odgoja i evangelizacije, odnosno pastoralne skrbi.

Sve te stvarnosti već dugo trpe od teškog nedostatka, nedostaje im nešto bitno: cjeloviti pogled. To znači da smo zaboravili jednu temeljnu dimenziju vjere. Mislili smo da će nam razum dati taj pogled, ali to je bila kobna zabluda, jer nas je taj pristup doveo do pogubne rascjepkanosti. Nedostajalo je upravo organsko jedinstvo sa životom koji je zajedništvo (koinōnia), koji je besplatna ljubav (agapē), svjetlo.

Zato se vratio život starog, naravnog čovjeka, koji bi želio živjeti po Evanđelju, ali je rascjepkan. Gotovo svaka dimenzija njegovog života je za sebe, i zato rješenja traži drugdje, a ne u ljubavi i u Duhu Svetom koji su u srcu i ujedinjuju ga s Kristom, koji u sebi prinosi naš život Bogu.

Danas se spominjemo pokojnih, to jest osoba koje su u vremenskom smislu već u prošlosti, često s ranjenim životima, ponekad i s nepomirenim odnosima s nama. Sve te stvarnosti, zajedno sa suvremenom kulturom, često živimo na neotkupljen način, bez svjetla, bez života.

Ali Otac nam je dao baš sve da bismo svaku stvarnost, svaki djelić sebe, živjeli u Sinu, u njegovu načinu ljubavi, u konkretnosti svakodnevnog života. Duh Sveti, koji je izliven u naša srca, pretvara ljubav u život, u istinsko međusobno poznavanje, u zajedništvo i jedinstvo, u nadilaženje vremena i pobjedu nad raspadanjem našeg postojanja i nad prevlašću smrti.

 

SJEMENA je rubrika Centra Aletti dostupna svake srijede.
Svakog tjedna, osim nedjeljne propovijedi u audio obliku (na talijanskom), bit će dostupno na web stranici LIPA produbljivanje nedjeljnih ili blagdanskih čitanja euharistijske liturgije.

 

POLSKI

W wielu psalmach odnaleźć można duchową rzeczywistość nadziei:

„Tobie zaufali nasi przodkowie, zaufali, a Tyś ich uwolnił; do Ciebie wołali i zostali zbawieni, Tobie ufali i nie doznali wstydu” (Ps 22, 5-6).

„Nikt bowiem, kto Tobie ufa, nie doznaje wstydu” (Ps 25, 3).

„Panie, do Ciebie się uciekam, niech nigdy nie doznam zawodu” (Ps 31, 1).

„W Tobie, Panie, moja ucieczka, niech nie doznam wstydu na wieki” (Ps 71, 1).

„Podtrzymaj mnie według swojej obietnicy, bym żył; nie zawiedź mojej nadziei!” (Ps 119, 116).

 

Psalmy są modlitewnym wyrazem człowieka. Istotnie, we wszystkich tych wersetach widzimy powierzenie się człowieka Bogu. Nadzieja opiera się na zaufaniu do Boga. Powierzenie się Bogu zawiera nadzieję, że nie zostaniemy zawiedzeni.

W rzeczywistości istnieje dynamika między nadzieją a rozczarowaniem: mamy nadzieję, że powierzenie się Bogu naprawdę pozwoli nam odnaleźć wiernego Boga, który dotrzymuje swoich obietnic.

Pamięć o dziełach Boga w przeszłości, takich jak wyzwolenie z Egiptu, staje się solidną podstawą nadziei na przyszłość. Pan już w przeszłości działał jako wierny, więc możemy mieć nadzieję, że będzie nadal tak działał. Podobnie jak starożytni Żydzi, chrześcijanin może kontemplacyjnym spojrzeniem spojrzeć na swoje życie i dostrzec, ile razy Bóg interweniował w jego egzystencję. Na tej podstawie jeszcze bardziej ufa Bogu i Jego działaniu.

Jednak dzisiaj św. Paweł w drugim czytaniu mówi coś o nadziei, co jest naprawdę nowe i znacznie głębsze od tego, co spotykamy w psalmach:

„A nadzieja zawieść nie może, ponieważ miłość Boża rozlana jest w sercach naszych przez Ducha Świętego, który został nam dany” (Rz 5,5).

Paweł zdecydowanie interweniuje w dynamikę rozczarowania i nadziei. Nadzieja nie zawodzi, ponieważ istnieje darmowy dar, który jest nie do pomyślenia aż do wcielenia Słowa – Syna Bożego: w nasze serca została wylana agapē.

Serce nie jest po prostu czymś wewnętrznym i intymnym dla człowieka. Wystarczy przeczytać Księgę Powtórzonego Prawa, gdzie słowo „serce” pojawia się około czterdziestu razy, aby od razu dostrzec, że antropologiczna wizja zakłada, iż serce jest centrum człowieka. Serce jest organem człowieka jako całości. Serce jest jak swego rodzaju centrum sterowania, z którego pochodzi każde ludzkie działanie: myślimy sercem, pragniemy sercem, działamy sercem, wierzymy sercem, kochamy sercem… Cokolwiek człowiek robi, nie jest to odizolowane, jeśli robi to sercem, ponieważ w sercu zanurza się wszystko inne, czym człowiek jest. Myślenie nie jest tylko działaniem rozumu, ale w myśleniu obecne jest również uczucie, miłość, wiara…

Dlatego też, kiedy Paweł mówi, że miłość (agapē) „została wlana w nasze serca”, oznacza to, że cały człowiek wraz ze wszystkimi swoimi wymiarami zostaje objęty agapē, wraz z całym swoim dotychczasowym doświadczeniem, wraz z całą swoją historią.

Paweł używa terminu „wlewać”, który odnosi się do naczynia przepełnionego absolutną pełnią. Teraz ta pełnia wylewa się do pojemnika, który ją przyjmuje. Istnieje zatem pełnia, która wylewa się do ludzkiego serca.

Czasowniki „rozlewać się”, „został darowany” – odnoszące się do agapē, która została darowana, czyli Ducha Świętego – mówią, że agapē została już wylana przez Ducha Świętego do serc i że Duch Święty pozostaje nadal w sercach chrześcijan jako stała obecność.

To właśnie Duch Święty wlewa miłość do serc, ten Duch, który w osobie ochrzczonej stanowi „namaszczenie”, jak mówi 1J 2,20: „Wy natomiast macie namaszczenie od Świętego i wszyscy jesteście napełnieni wiedzą. A 1J 2,27 mówi dalej: „Co do was, to namaszczenie,
które otrzymaliście od Niego, trwa w was i nie potrzebujecie pouczenia od nikogo, ponieważ Jego namaszczenie poucza was o wszystkim. Ono jest prawdziwe i nie jest kłamstwem.
Toteż trwajcie w nim tak, jak was nauczył”.

Serce, które jest organicznym centrum człowieka, otrzymuje teraz od Ducha Świętego miłość, która jest jedyną rzeczywistością zdolną do jednoczenia, pojednania, uspokojenia – nie siłą, nie systemem, ale wolną relacją.

Tak dzieje się w przypadku Zachariasza, który ma wizję, ale nie rozumie jej znaczenia i prosi o wyjaśnienia. Wtedy Bóg odpowiada mu, że to, co widzi, spełni się „nie dzięki mocy ani sile, ale dzięki mojemu duchowi” (por. Za 4,6).

Berdiajew wyjaśnia bowiem, że miłość jest jedyną rzeczywistością, w której istnieje wolność. Dla niego wolność nie istnieje poza miłością. Jeśli wolność nie jest w miłości, jako jej integralna część, jest ona bożkiem w rękach kusiciela, diabła, który dzieli i rozdziela.

Chrześcijanin nie ufa więc Bogu, który jest poza nim, ponieważ Bóg jest w jego wnętrzu, w jego sercu, jako życie całości. Duch Święty w nas mieszka.

Paweł wielokrotnie mówi bezpośrednio o Duchu w nas: „On też wycisnął na nas pieczęć i zostawił zadatek Ducha w sercach naszych” (2 Kor 1,22); „Bóg wysłał do serc naszych Ducha Syna swego” (Ga 4,6); „Duch Boży mieszka w was” (por. Rz 8,9).

Jest to istotne przejście od przesłania Starego Testamentu, gdzie wylanie miało miejsce nad ludźmi, do nowego przymierza, gdzie wszystko to dzieje się w naszym sercu. Dlatego nadzieja nie zawodzi, ponieważ mamy w sobie samo życie Boga wylane jako miłość, dzięki Boskiej Osobie, która posiada to życie i pozwala nam w nim uczestniczyć, czyli dzięki Duchowi Świętemu.

Miłość zmienia również sposób myślenia, ponieważ włącza go w organiczną wizję zachowaną w Bogu Ojcu, a jej pełnym urzeczywistnieniem jest Jego Syn, który stał się człowiekiem. To urzeczywistnienie nie następuje obok nas, w innych ludziach, nie wiadomo kiedy i gdzie, ale w nas samych. Dlatego nadzieja nie zawodzi.

Chrystus umarł za nieprawych. Miłość Boga w Chrystusie usprawiedliwia nieprawego (por. Rz 4, 5), podczas gdy w Starym Testamencie bezbożny był absolutnie potępiony (por. Wj 23,7; 1 Krl 8,32).

Miłość objawia się więc poprzez całkowitość daru. Nie ma ona nic wspólnego z logiką zasług. Przyjęcie jest drogą do jej realizacji.

Paweł nie poprzestaje na słowie „nieprawi”. Dodaje: byliśmy grzesznikami, a Chrystus za nas umarł. „Bóg zaś okazuje nam swoją miłość [właśnie] przez to, że Chrystus umarł za nas, gdyśmy byli jeszcze grzesznikami” (Rz 5,8).

To jeszcze nie wszystko: „Jeżeli bowiem, będąc nieprzyjaciółmi, zostaliśmy pojednani z Bogiem przez śmierć Jego Syna, to tym bardziej, będąc już pojednani, dostąpimy zbawienia przez Jego życie” (Rz 5,10).

Byliśmy Jego wrogami, a On pojednał nas z Bogiem Ojcem. Jako bezbożni, czyli niebędący Jego przyjaciółmi: byliśmy wrogami Boga, a On pojednał nas z Bogiem Ojcem.

Z bezbożnych, fałszywych wierzących, grzeszników i wrogów Boga staliśmy się umiłowanymi dziećmi w Chrystusie Jezusie, uczestnikami tej samej miłości, która nas odkupiła i wszczepiła we właściwą relację z Bogiem Ojcem, czyli w bycie zrodzonymi synami w Synu.

Bycie zrodzonym w miłości, mając w sobie jej źródło, którym jest Duch Święty, otwiera przed nami jasną perspektywę życia duchowego, wychowania, ewangelizacji, czyli duszpasterskiej troski.

Wszystkie wymienione powyżej rzeczywistości od dawna cierpią z powodu poważnej przeszkody, a raczej brakuje im czegoś istotnego: całościowego spojrzenia. Oznacza to, że zapomnieliśmy o fundamentalnym wymiarze wiary. Uważano, że to rozum da nam całościowe spojrzenie, ale było to śmiertelne oszustwo, ponieważ takie podejście doprowadziło nas do zabójczego rozpadu. Brakowało właśnie organicznej jedności z życiem, którą jest koinōnia, agape, światło.

W ten sposób powróciło życie starego człowieka, naturalnego, który chciałby żyć zgodnie z Ewangelią, ale jest rozdarty. Niemal każdy wymiar jego egzystencji funkcjonuje osobno, więc szuka on rozwiązań gdzie indziej, a nie w miłości i Duchu Świętym, które znajdują się w sercu i jednoczą go z Chrystusem, który w sobie ofiarowuje nasze życie Bogu.

Dzisiaj wspominamy zmarłych, czyli osoby, które z punktu widzenia czasu chronologicznego należą już do przeszłości, często z ranami w swoim życiu, czasem nawet z niepojednanymi relacjami z nami. Wszystkie te rzeczywistości, wraz ze współczesną kulturą, często przeżywamy w sposób nieodkupiony, niejasny i nieżywy.

Ale Ojciec dał nam wszystko, abyśmy mogli przeżywać każdą rzeczywistość, każdą cząstkę nas samych, w Synu, z Jego sposobem kochania, w konkretnej codziennej historii. Duch wylany w naszych sercach przemienia miłość w życie, prawdziwe wzajemne poznanie, komunię i jedność, pokonanie czasu i zwycięstwo nad dezintegracją naszej egzystencji i panowaniem śmierci.

 

ZIARNA są rubryką Centro Aletti udostępnianą w każdą środę.
Każdego tygodnia, oprócz homilii niedzielnej w formie audio, na stronie LIPA będzie do dyspozycji pogłębienie czytań liturgicznych z eucharystii niedzielnej bądź świątecznej