[SEMI] ASCENSIONE DEL SIGNORE (ANNO A) 2

ITALIANO

Cristo risorto dice agli apostoli che ha autorità in cielo e sulla terra (cf Mt 28,18). La parola greca per dire autorità (exousia) è ricca nel suo significato, perché fondamentalmente vuol dire essere liberi, non aver nessun ostacolo o impedimento, ma agire direttamente a partire dall’essere. Exousia, infatti, è una parola greca derivata dal participio presente femminile del verbo eimi, “essere”, cioè esprime la sua azione derivante da quello che lui è in quanto Dio. Cristo, infatti, dopo la sua morte e la sua sepoltura – attraverso la quale discende agli inferi per liberare dalla morte tutti gli uomini (cf 1Pt 3,19; Ap 1,18), fino ad Adamo e Eva  – viene risuscitato e, apparendo ai Dodici, si muove sulla terra come nel cielo: passa attraverso le porte chiuse e, apparendo, si rende presente in luoghi diversi e distanti. Dunque, la risurrezione libera anche la sua umanità, così che può viverla pienamente al modo della gloria di Dio, al di là dei limiti imposti dallo spazio e dal tempo. “Cristo, risorto dai morti, non muore più; la morte non ha più potere su di lui” (Rm 6,9).

Cristo ha rinunciato ad esistere al modo della gloria di Dio, scendendo e assumendo la natura umana (cf Fil 2,6-8). Ma, vivendo la morte sulla croce, ha liberato l’umanità dalla paura per la propria esistenza, perché gli uomini hanno paura della morte (cf Eb 2,14-16). Il battesimo è l’evento con cui Cristo, Figlio di Dio Padre, ci unisce al suo modo di morire, che è il dono totale di sé stesso nell’agapē (cf Gv 10,15.17; Gv 17,19) e con cui il Padre ci risuscita con il suo Figlio (cf Rm 6,4-5; Ef 2,5-6).

In questa autorità di Risorto, Cristo dice agli apostoli: “Andate dunque e fate discepoli tutti i popoli, battezzandoli nel nome del Padre, del Figlio e dello Spirito Santo” (Mt 28,19). Cristo unisce l’ammaestrare con il battezzare e dice che, battezzando, si ammaestra in modo da fare discepoli. Infatti, non è possibile conoscere veramente il contenuto della fede senza partecipare alla novità della vita, che è proprio il passaggio del morire con Cristo ed essere risuscitati da Dio Padre e ricolmati dello Spirito Santo. E lo Spirito, versando in noi l’amore di Dio (cf Rm 5,5), ci intesse nell’umanità del suo Figlio, per poter vivere la nostra umanità al modo di Cristo, cioè amando.

Già sant’Ambrogio spiegava che cosa si poteva insegnare ai catecumeni prima del battesimo e che cosa, invece, solo dopo il battesimo. Si tratta, dunque, di vivere il battesimo veramente e responsabilmente nell’esperienza concreta della comunità ecclesiale e non come qualcosa di individuale o di strettamente familiare. Altrimenti, si rischia di scivolare in ciò che gli ultimi secoli testimoniano. Se non si cura la vita nello Spirito Santo e l’appartenenza al corpo vivo di Cristo, la catechesi, per esempio, diventa semplicemente una dottrina astratta che viene compresa come un’ideologia e che quindi non è in grado di scaldare il cuore. Inevitabilmente il cuore viene piuttosto attratto dalla cultura maggioritaria, e dunque dalla mentalità di coloro con i quali si vive a scuola, al lavoro o nelle attività del tempo libero, ecc.

Sant’Ambrogio scrive che, dopo il battesimo, “è venuto il tempo di parlare dei misteri e di spiegare la natura dei sacramenti. Se lo avessi fatto prima del battesimo ai non iniziati, avrei piuttosto tradito che spiegato questa dottrina. C’è anche da aggiungere che la luce dei misteri riesce più penetrante se colpisce di sorpresa anziché arrivare dopo le prime avvisaglie di qualche sommaria trattazione previa. Aprite dunque gli orecchi e gustate le armonie della vita eterna infuse in voi dal dono dei sacramenti” (Sui misteri, 2-3).

Quanto è vero che, se non è la vita-zoē a bagnare le parole di chi parla, tali parole non possono far incontrare Colui che dice di sé stesso di essere “la risurrezione e la zoē” (Gv 11,25), né possono manifestare il Padre, in cui è il Figlio e dove siamo anche noi custoditi nel Figlio. Non è possibile fare una vera catechesi se chi partecipa alla catechesi sui misteri di Dio, di Cristo, della Trinità, dei sacramenti e della Chiesa, non ha la vita del corpo di Cristo e non è abitato dallo Spirito Santo. È per questo che Cristo non vuole che gli apostoli partano per la missione prima di ricevere il battesimo nello Spirito:

 “Mentre si trovava a tavola con essi, ordinò loro di non allontanarsi da Gerusalemme, ma di attendere l’adempimento della promessa del Padre, ‘quella – disse – che voi avete udito da me: Giovanni battezzò con acqua, voi invece, tra non molti giorni, sarete battezzati in Spirito Santo’” (At 1,4-5).

Quando Cristo chiede ai suoi discepoli: “Ma voi, chi dite che io sia?”, Pietro risponde prontamente e precisamente: “Tu sei il Cristo”. Ma Cristo “ordinò loro severamente di non parlare di lui ad alcuno” (Mc 8,29-30). Parlare di Cristo senza partecipare alla sua vita è rischioso. Anche se questa risposta di Pietro è frutto di una rivelazione ricevuta dal Padre (cf Mt 16,17), tuttavia non è sufficiente, se l’io di Pietro non è imbevuto della vita di Cristo e dell’amore del Padre. Perciò Cristo gli dice di non parlare di lui (cf Mt 16,15-20).

Cristo pone dunque come condizione della missione, dell’annuncio del Vangelo, il battesimo nello Spirito Santo. Infatti, appena avviene la discesa dello Spirito Santo, si manifesta la novità della vita che è la comunione, cioè la Chiesa. Solo allora gli apostoli possono dare inizio alla missione affidata loro da Cristo, poiché parlare, cioè annunciare e ammaestrare, è già parte dell’evento della rinascita. Il rigenerare è inseparabile dalla parola che si annuncia.

San Paolo è il grande testimone di questa missione: una cosa è avere dei maestri, ma è l’essere rigenerati che cambia totalmente la situazione (cf 1Cor 4,15). Se non siamo stati generati dall’alto, tutto ciò che ci viene insegnato rimane una dottrina astratta, che diventa sempre più esigente e, invece di farci scoprire che siamo partecipi della risurrezione di Cristo, ci rende schiavi di una religione sterile, incapace di far rinascere alla vita nuova. Mai una religione potrà mettere l’uomo in condizione di superare la morte e di risvegliarsi nella risurrezione, in una relazione d’amore con Dio Padre.

La stessa storia dei popoli cosiddetti cristiani manifesta chiaramente cosa succede se non si procede secondo la parola di Cristo. Quanta violenza, quanta aggressività, quante guerre sono state provocate e combattute dai popoli che si ritenevano o si ritengono cristiani, cattolici, ortodossi o protestanti. Si tratta di un dato di fatto incontestabile, che dimostra come insegnare senza essere rinati in Cristo non solo non serve, ma può essere gravemente dannoso per la fede in Cristo, tanto da arrivare persino ad annientarla.

Per questo motivo è tanto importante che i battezzati siano veramente e responsabilmente assunti nella partecipazione alla vita divina e curino con attenzione la presenza dello Spirito Santo in loro, così da vivere realmente una vita non più individuocentrica, ma comunionale, in cui l’esistenza viene vissuta nell’amore. E l’amore, come sappiamo, si realizza nella storia al modo del triduo pasquale. Allora, quando si è toccati dal male, dalla malattia, da sofferenze e violenze, là si rivela se c’è la fede o se si tratta semplicemente di una cosmesi religiosa e soltanto si hanno delle idee religiose.

 

SEMI è la rubrica del Centro Aletti disponibile ogni mercoledì.
Ogni settimana, oltre all’omelia della domenica in formato audio, sarà disponibile sul sito LIPA un approfondimento delle letture della liturgia eucaristica domenicale o festiva.

 

ENGLISH

The Risen Christ tells the apostles that he has authority in heaven and on earth (cf. Mt 28:18). The Greek word for authority (exousia) is rich in meaning, for it fundamentally signifies being free, having no obstacle or impediment, but acting directly from one’s very being. Exousia, in fact, is a Greek word derived from the feminine present participle of the verb eimi, “to be”; that is, it expresses his action deriving from His being God. Christ, in fact, after his death and burial – through which he descends into the underworld to free all humanity from death (cf. 1 Pet 3:19; cf. Rev 1:18)—right back to Adam and Eve—is raised from the dead. Appearing to the Twelve, Christ moves upon the earth as though in heaven: he passes through closed doors and, by appearing, makes himself present in different and distant places. Thus, the resurrection also liberates his humanity, so that he may live it fully in the manner of God’s glory, beyond the limits imposed by space and time. “Christ, being raised from the dead, will never die again; death no longer has dominion over him” (Rom 6:9).

By descending and taking on human nature, Christ renounced existence in the manner of God’s glory (cf. Phil 2:6–8). But by experiencing death on the cross, he freed humanity from personal dread or fear for its own existence, for people fear death (cf. Heb 2:14–16). Baptism is the event through which Christ, the Son of God the Father, unites us to His way of dying, which is the total gift of himself in agapē (cf. Jn 10:15, 17; cf. Jn 17:19) and through which the Father raises us up with his Son (cf. Rom 6:4–5; cf. Eph 2:5–6) .

In this authority as the Risen One, Christ says to the apostles: “Go therefore and make disciples of all nations, baptising them in the name of the Father, and of the Son, and of the Holy Spirit” (Mt 28:19). Christ unites teaching with baptising and says that, by baptising, one teaches in such a way as to make disciples. Indeed, it is not possible to truly know the content of the faith without participating in the newness of life, which is precisely the passage of dying with Christ and being raised by God the Father and filled with the Holy Spirit. And the Spirit, pouring God’s love into us (cf. Rom 5:5), weaves us into the humanity of his Son, so that we may live out our humanity in the manner of Christ, that is, by loving.

St. Ambrose already explained what could be taught to catechumens before baptism and what, on the other hand, only after baptism. It is therefore a matter of living out baptism truly and responsibly within the concrete experience of the ecclesial community, and not as something individual or strictly familial. Otherwise, we risk slipping into what the last few centuries have shown. If we do not nurture life in the Holy Spirit and our belonging to the living body of Christ, catechesis, for example, becomes merely an abstract doctrine understood as an ideology, and thus incapable of warming the heart. Inevitably, the heart is drawn instead to the prevailing culture, and thus to the mindset of those with whom one lives at school, at work or with whom one shares leisure activities, etc.

St Ambrose writes that, after baptism, “the time has come to speak of the mysteries and to explain the nature of the sacraments. Had I done so before baptism to the uninitiated, I would have betrayed rather than explained this doctrine. It must also be added that the light of the mysteries is more penetrating if it strikes by surprise rather than arriving after the first signs of some brief prior discussion. Open your ears, then, and savour the harmonies of eternal life infused into you by the gift of the sacraments” (On the Mysteries, 2–3).

How true it is that, unless it is life—zoē—that imbues the speaker’s words, such words cannot lead us to meet the One who says of himself that he is “the resurrection and the zoē” (Jn 11:25), nor can they reveal the Father, in whom the Son is and where we too are kept in the Son. It is not possible to carry out true catechesis if those taking part in catechesis on the mysteries of God, of Christ, of the Trinity, of the sacraments and of the Church, do not have the life of the Body of Christ and are not indwelt by the Holy Spirit. This is why Christ does not want the apostles to set out on their mission before receiving the baptism in the Spirit:

“While staying with them, he ordered them not to leave Jerusalem, but to wait there for the promise of the Father. ‘This,’ he said, ‘is what you have heard from me; for John baptized with water, but you will be baptized with the Holy Spirit not many days from now.’” (Acts 1:4–5).

When Christ asks his disciples: “But who do you say that I am?”, Peter replies promptly and precisely: “You are the Messiah”, that is, the Christ. But Christ “sternly ordered them not to tell anyone about him.” (Mk 8:29–30). Speaking of Christ without sharing in his life is risky. Even though Peter’s answer is the fruit of a revelation received from the Father (cf. Mt 16:17), it is nevertheless insufficient if Peter’s self is not imbued with the life of Christ and the love of the Father. Therefore, Christ tells him not to speak of him (cf. Mt 16:15–20).

Christ therefore sets baptism in the Holy Spirit as a condition for the mission, for the proclamation of the Gospel. Indeed, as soon as the Holy Spirit descends, the newness of life—which is communion, that is, the Church—is manifested. Only then can the apostles begin the mission entrusted to them by Christ, for speaking—that is, proclaiming and teaching—is already part of the event of rebirth. Regeneration is inseparable from the word that is proclaimed.

St Paul is the great witness to this mission: it is one thing to have teachers, but it is being regenerated that totally changes the situation (cf. 1 Cor 4:15). If we have not been born from above, everything we are taught remains an abstract doctrine, which becomes ever more demanding and, instead of helping us discover that we share in Christ’s resurrection, makes us slaves to a sterile religion, incapable of bringing about a new life. No religion can ever enable man to overcome death and be reborn in the resurrection, in a loving relationship with God the Father.

The very history of so-called Christian peoples clearly shows what happens if one does not proceed according to the word of Christ. How much violence, how much aggression, how many wars have been provoked and fought by peoples who considered themselves, or still consider themselves, Christian, Catholic, Orthodox or Protestant. This is an indisputable fact, which demonstrates that teaching without being reborn in Christ is not only useless, but can be seriously harmful to faith in Christ, to the point of even destroying it.

For this reason, it is so important that the baptised are truly and responsibly drawn into participation in the divine life and carefully nurture the presence of the Holy Spirit within them, so as to truly live a life that is no longer self-centred but communal, in which existence is lived in love. And love, as we know, is realised in history in the manner of the Paschal Triduum. So, when one is touched by evil, by illness, by suffering and violence, that is when it becomes clear whether there is faith or whether it is merely a religious facade and one merely has religious ideas.

 

SEEDS, the Aletti Centre’s column, is available every Wednesday.
Every week, in addition to the Sunday homily in audio format, an in-depth study of the readings from the Sunday or festive Eucharistic liturgy will be available on the LIPA website.

 

ESPAÑOL

Cristo resucitado dice a los apóstoles que tiene autoridad en el cielo y en la tierra (cf. Mt 28,18). La palabra griega para decir autoridad (exousia) es rica en significado, porque fundamentalmente significa ser libre, no tener ningún obstáculo ni impedimento, sino actuar directamente a partir del ser. Exousia, de hecho, es una palabra griega derivada del participio presente femenino del verbo eimi, «ser», es decir, expresa su acción derivada de lo que él es en cuanto Dios. Cristo, de hecho, tras su muerte y su sepultura —a través de la cual desciende a los infiernos para liberar de la muerte a todos los hombres (cf. 1 P 3,19; cf. Ap 1,18), hasta Adán y Eva—, resucita y, apareciéndose a los Doce, se mueve en la tierra como en el cielo: atraviesa las puertas cerradas y, al aparecer, se hace presente en lugares diversos y distantes. Por lo tanto, la resurrección libera también su humanidad, de modo que puede vivirla plenamente a la manera de la gloria de Dios, más allá de los límites impuestos por el espacio y el tiempo. «Cristo, resucitado de entre los muertos, ya no muere; la muerte ya no tiene poder sobre él» (Rom 6,9).

Cristo renunció a existir según la gloria de Dios, descendiendo y asumiendo la naturaleza humana (cf. Fil 2,6-8). Pero, al sufrir la muerte en la cruz, liberó a la humanidad del temor a su propia existencia, pues los hombres temen a la muerte (cf. Heb 2,14-16). El bautismo es el acontecimiento mediante el cual Cristo, Hijo de Dios Padre, nos une a su modo de morir, que es la entrega total de sí mismo en el ágape (cf. Jn 10,15.17; cf. Jn 17,19) y mediante el cual el Padre nos resucita con su Hijo (cf. Rom 6,4-5; cf. Ef 2,5-6) .

En esta autoridad de Resucitado, Cristo dice a los apóstoles: «Id, pues, y haced discípulos a todas las naciones, bautizándolas en el nombre del Padre, del Hijo y del Espíritu Santo» (Mt 28,19). Cristo une el enseñar con el bautizar y dice que, al bautizar, se enseña de manera que se hagan discípulos. De hecho, no es posible conocer verdaderamente el contenido de la fe sin participar en la novedad de la vida, que es precisamente el paso de morir con Cristo y ser resucitados por Dios Padre y colmados del Espíritu Santo. Y el Espíritu, derramando en nosotros el amor de Dios (cf. Rom 5,5), nos entreteje en la humanidad de su Hijo, para que podamos vivir nuestra humanidad a la manera de Cristo, es decir, amando.

Ya san Ambrosio explicaba qué se podía enseñar a los catecúmenos antes del bautismo y qué, en cambio, solo después del bautismo. Se trata, por tanto, de vivir el bautismo de forma auténtica y responsable en la experiencia concreta de la comunidad eclesial, y no como algo individual o estrictamente familiar. De lo contrario, se corre el riesgo de caer en lo que atestiguan los últimos siglos. Si no se cuida la vida en el Espíritu Santo y la pertenencia al cuerpo vivo de Cristo, la catequesis, por ejemplo, se convierte simplemente en una doctrina abstracta que se entiende como una ideología y que, por lo tanto, no es capaz de calentar el corazón. Inevitablemente, el corazón se siente más atraído por la cultura mayoritaria y, por lo tanto, por la mentalidad de aquellos con quienes se convive en la escuela, en el trabajo o en las actividades de ocio, etc.

San Ambrosio escribe que, tras el bautismo, «ha llegado el momento de hablar de los misterios y de explicar la naturaleza de los sacramentos. Si lo hubiera hecho antes del bautismo ante los no iniciados, habría traicionado más que explicado esta doctrina. Hay que añadir también que la luz de los misterios resulta más penetrante si sorprende, en lugar de llegar tras los primeros indicios de algún tratamiento previo somero. Abrid, pues, los oídos y saboread las armonías de la vida eterna infundidas en vosotros por el don de los sacramentos» (Sobre los misterios, 2-3).

Cuán cierto es que, si no es la vida-zoē la que impregna las palabras de quien habla, tales palabras no pueden hacer que se encuentre con Aquel que dice de sí mismo ser «la resurrección y la zoē» (Jn 11,25), ni pueden manifestar al Padre, en quien está el Hijo y donde también nosotros estamos custodiados en el Hijo. No es posible hacer una verdadera catequesis si quien participa en la catequesis sobre los misterios de Dios, de Cristo, de la Trinidad, de los sacramentos y de la Iglesia, no tiene la vida del cuerpo de Cristo y no está habitado por el Espíritu Santo. Por eso Cristo no quiere que los apóstoles partan para la misión antes de recibir el bautismo en el Espíritu:

«Mientras estaba a la mesa con ellos, les ordenó que no se alejaran de Jerusalén, sino que esperaran el cumplimiento de la promesa del Padre, “esa —dijo— que habéis oído de mí: Juan bautizó con agua, pero vosotros, dentro de pocos días, seréis bautizados en el Espíritu Santo” (Hch 1,4-5).

Cuando Cristo pregunta a sus discípulos: «¿Y vosotros, quién decís que soy yo?», Pedro responde con prontitud y precisión: «Tú eres el Cristo». Pero Cristo «les ordenó severamente que no hablaran de él a nadie» (Mc 8,29-30). Hablar de Cristo sin participar en su vida es arriesgado. Aunque esta respuesta de Pedro es fruto de una revelación recibida del Padre (cf. Mt 16,17), no es suficiente si el yo de Pedro no está imbuido de la vida de Cristo y del amor del Padre. Por eso Cristo le dice que no hable de él (cf. Mt 16,15-20).

Cristo pone, pues, como condición de la misión, del anuncio del Evangelio, el bautismo en el Espíritu Santo. De hecho, tan pronto como tiene lugar la venida del Espíritu Santo, se manifiesta la novedad de la vida que es la comunión, es decir, la Iglesia. Solo entonces los apóstoles pueden dar inicio a la misión que Cristo les ha confiado, ya que hablar, es decir, anunciar y enseñar, ya forma parte del acontecimiento del renacimiento. La regeneración es inseparable de la palabra que se anuncia.

San Pablo es el gran testigo de esta misión: una cosa es tener maestros, pero es el hecho de ser regenerados lo que cambia totalmente la situación (cf. 1 Cor 4,15). Si no hemos sido engendrados desde lo alto, todo lo que se nos enseña sigue siendo una doctrina abstracta, que se vuelve cada vez más exigente y, en lugar de hacernos descubrir que participamos de la resurrección de Cristo, nos convierte en esclavos de una religión estéril, incapaz de hacernos renacer a una vida nueva. Nunca una religión podrá poner al hombre en condiciones de superar la muerte y despertar en la resurrección, en una relación de amor con Dios Padre.

La propia historia de los pueblos llamados cristianos manifiesta claramente lo que ocurre si no se procede según la palabra de Cristo. Cuánta violencia, cuánta agresividad, cuántas guerras han sido provocadas y libradas por pueblos que se consideraban o se consideran cristianos, católicos, ortodoxos o protestantes. Se trata de un hecho incontestable, que demuestra cómo enseñar sin haber renacido en Cristo no solo no sirve de nada, sino que puede ser gravemente perjudicial para la fe en Cristo, hasta el punto de llegar incluso a aniquilarla.

Por eso es tan importante que los bautizados se comprometan de forma verdadera y responsable en la participación en la vida divina y cuiden con esmero la presencia del Espíritu Santo en ellos, para poder vivir realmente una vida que ya no sea egocéntrica, sino comunitaria, en la que la existencia se viva en el amor. Y el amor, como sabemos, se realiza en la historia a la manera del Triduo Pascual. Entonces, cuando uno se ve afectado por el mal, la enfermedad, el sufrimiento y la violencia, ahí se revela si hay fe o si se trata simplemente de una cosmética religiosa y solo se tienen ideas religiosas.

 

SEMILLAS es una publicación del Centro Aletti disponible todos los miércoles.
Cada semana, además del audio de la homilía dominical, estará disponible en el sitio de LIPA un comentario a las lecturas de la Liturgia del Domingo, como así también a las lecturas de la semana.

 

SLOVENŠČINA

Vstali Kristus reče apostolom, da ima oblast v nebesih in na zemlji (prim. Mt 28,18). Grška beseda za oblast (exousia) ima bogat pomen, saj v osnovi pomeni biti svoboden, brez ovir ali nasprotovanj, ter delovati neposredno iz samega bivanja. Exousia namreč izhaja iz ženskega deležnika sedanjika glagola eimi – »biti« –, zato izraža delovanje, ki izhaja iz tega, kar On je kot Bog. Kristus je po svoji smrti in pokopu – po katerem se spusti v predpekel, da bi iz smrti osvobodil vse ljudi (prim. 1 Pt 3,19; Raz 1,18), vse do Adama in Eve – obujen. Ko se prikaže dvanajsterim, se giblje tako na zemlji kakor v nebesih: prehaja skozi zaprta vrata in ko se prikaže, je navzoč na različnih in oddaljenih krajih. Vstajenje torej osvobodi tudi njegovo človeškost, tako da jo lahko v polnosti živi na način Božje slave, onkraj omejitev prostora in časa. »Kristus, potem ko je bil obujen od mrtvih, več ne umre; smrt nad njim nima več oblasti« (Rim 6,9).

Kristus se je odpovedal bivanju na način Božje slave, ko je sestopil in prevzel človeško naravo (prim. Flp 2,6-8). S tem, ko je živel smrt na križu, pa je človeštvo osvobodil strahu za lasten obstoj, kajti ljudje se bojijo smrti (prim. Heb 2,14-16). Krst je dogodek, pri katerem nas Kristus, Sin Boga Očeta, združi s svojim načinom umiranja, ki je popolna podaritev samega sebe v zastonjski ljubezni (agapē) (prim. Jn 10,15.17; Jn 17,19), in po katerem nas Oče obudi skupaj s svojim Sinom (prim. Rim 6,4-5; Ef 2,5-6).

Kristus v tej oblasti Vstalega reče apostolom: »Pojdite torej in naredite vse narode za moje učence: krščujte jih v imenu Očeta in Sina in Svetega Duha« (Mt 28,19). Kristus združi poučevanje s krščevanjem in pove, da se s krščevanjem poučuje tako, da ljudje postanejo učenci. Vsebine vere ne moremo zares poznati, ne da bi bili deležni novosti življenja, ko gremo s Kristusom skozi umiranje in nas Bog Oče obudi ter smo napolnjeni s Svetim Duhom. Duh pa, ko v nas izliva Božjo ljubezen (prim. Rim 5,5), nas vtke v človeškost njegovega Sina, da bi mogli svojo človeškost živeti po Kristusovem načinu, to je v ljubezni.

Že sveti Ambrož je razlagal, kaj se lahko katehumene uči pred krstom in kaj šele po njem. Gre torej za to, da živimo krst zares in odgovorno v konkretni izkušnji cerkvenega občestva, ne pa kot nekaj individualnega ali zgolj družinskega. Sicer tvegamo zdrs v to, kar pričajo zadnja stoletja. Če ne skrbimo za življenje v Svetem Duhu in za pripadnost živemu Kristusovemu telesu, postane kateheza na primer zgolj abstrakten nauk, razumljen kot ideologija, ki zato ne zmore ogreti srca. Srce pa neizogibno privlači prevladujoča kultura in miselnost ljudi, s katerimi živimo v šoli, pri delu, pri aktivnostih prostega časa itd.

Sveti Ambrož piše, da je po krstu »prišel čas, da govori o skrivnostih in razloži naravo zakramentov. Če bi to storil nekrščenim pred krstom, bi nauk prej izdal kakor razložil. Dodati je treba še, da luč skrivnosti prodre globlje, če preseneti, kakor če pride po prvih znamenjih neke predhodne površne razlage. Odprite torej ušesa in okusite harmonijo večnega življenja, ki vam je bila vdihnjena po daru zakramentov« (O skrivnostih, 2-3).

Kako res je, da če besede tistega, ki govori, niso prepojene z življenjem kot zoē, te besede ne morejo pripeljati do srečanja z Njim, ki o sebi pravi, da je »vstajenje in življenje [zoē]« (Jn 11,25), niti ne morejo razodeti Očeta, v katerem je Sin in v katerem smo tudi mi shranjeni v Sinu. Ni mogoče imeti resnične kateheze, če tisti, ki sodeluje pri katehezi o Božjih skrivnostih, o Kristusu, Trojici, zakramentih in Cerkvi, nima življenja Kristusovega telesa in v njem ne prebiva Sveti Duh. Zato Kristus noče, da bi apostoli odšli v poslanstvo, preden prejmejo krst v Svetem Duhu:

»Ko je bil z njimi pri jedi, jim je naročil, naj ne odhajajo iz Jeruzalema, temveč naj počakajo na Očetovo obljubo, ›o kateri ste slišali od mene; zakaj Janez je krščeval z vodo, vi pa boste v nekaj dneh krščeni v Svetem Duhu‹« (Apd 1,4-5).

Ko Kristus vpraša svoje učence: »Kaj pa vi pravite, kdo sem?«, Peter hitro in natančno odgovori: »Ti si Kristus.« Toda Kristus jim »zapreti, naj nikomur ne govorijo o njem« (Mr 8,29-30). Govoriti o Kristusu, ne da bi bili deležni njegovega življenja, je nevarno. Čeprav je Petrov odgovor sad razodetja, ki ga je prejel od Očeta (prim. Mt 16,17), to vendarle ni dovolj, če Petrov jaz ni prepojen s Kristusovim življenjem in z Očetovo ljubeznijo. Zato mu Kristus pravi, naj o njem ne govori (prim. Mt 16,15-20).

Kristus torej postavlja kot pogoj poslanstva in oznanjevanja evangelija krst v Svetem Duhu. Takoj ko pride do prihoda Svetega Duha, se razodene novost življenja, ki je občestvo, to je Cerkev. Šele tedaj lahko apostoli začnejo poslanstvo, ki jim ga je zaupal Kristus, kajti govoriti, oznanjati in poučevati je že del dogodka novega rojstva. Prerojenje je neločljivo povezano z besedo, ki se oznanja.

Sveti Pavel je veliki pričevalec tega poslanstva: eno je imeti učitelje, drugo pa je biti prerojen, kar popolnoma spremeni položaj (prim. 1 Kor 4,15). Če nismo rojeni od zgoraj, ostaja vse, kar nas učijo, abstrakten in vse bolj zahteven nauk, in namesto da bi nam pomagal odkriti, da smo deležni Kristusovega vstajenja, nas naredi sužnje sterilne religije, ki ne more roditi novega življenja. Nobena religija ne more človeka postaviti v položaj, da bi presegel smrt in se prebudil v vstajenje, v odnos ljubezni z Bogom Očetom.

Tudi sama zgodovina tako imenovanih krščanskih narodov jasno pokaže, kaj se zgodi, če ne ravnamo po Kristusovi besedi. Koliko nasilja, koliko agresije, koliko vojn so povzročili in bojevali narodi, ki so se imeli ali se imajo za krščanske, katoliške, pravoslavne ali protestantske. Gre za nesporno dejstvo, ki kaže, kako poučevanje brez ponovnega rojstva v Kristusu ne samo da ne koristi, ampak je lahko za vero v Kristusa zelo škodljivo, do te mere, da jo lahko celo uniči.

Zato je tako pomembno, da krščeni zares in odgovorno sodelujejo z božjim življenjem ter skrbno negujejo navzočnost Svetega Duha v sebi, da ne bi več živeli zaverovani sami vase, ampak bi živeli občestveno življenje, živeli v ljubezni. Ljubezen pa se, kakor vemo, v zgodovini uresničuje na način velikonočnega tridnevja. Ko človeka doseže zlo, bolezen, trpljenje in nasilje, se pokaže, ali vera res obstaja ali pa gre preprosto za religiozno kozmetiko in zgolj za religiozne ideje.

 

SEMENA je rubrika Centra Aletti, ki je na voljo vsako sredo.
Vsak teden je na spletni strani LIPE poleg nedeljske homilije v zvočni obliki (v italijanščini) na voljo tudi poglobitev Božje besede nedeljske ali praznične svete maše.

 

HRVATSKI

Uskrsli Krist govori apostolima da ima vlast na nebu i na zemlji (usp. Mt 28, 18). Grčka riječ za vlast (exousia) ima bogato značenje, jer u osnovi znači biti slobodan, bez prepreka ili protivljenja, te djelovati izravno iz samog bitka. Naime, exousia potječe od ženskog participa prezenta glagola eimi – „biti“ – stoga izražava djelovanje koje proizlazi iz onoga što On jest kao Bog. Krist je nakon svoje smrti i ukopa – nakon čega silazi u podzemlje kako bi iz smrti oslobodio sve ljude (usp. 1 Pt 3, 19; usp. Otk 1, 18), sve do Adama i Eve – uskrišen. Kada se ukazuje dvanaestorici, kreće se kako zemljom tako i nebom: prolazi kroz zatvorena vrata i kada se ukazuje, prisutan je na različitim i udaljenim mjestima. Dakle, uskrsnuće oslobađa i njegovo čovještvo, tako da ga može u potpunosti živjeti na način Božje slave, onkraj prostornih i vremenskih ograničenja. „Krist, uskrišen od mrtvih, više ne umire, smrt njime više ne gospoduje“ (Rim 6, 9).

Krist se odrekao postojanja na način Božje slave kad je sišao i preuzeo ljudsku narav (usp. Fil 2, 6-8). Time što je proživio smrt na križu, oslobodio je čovječanstvo straha za vlastiti opstanak, jer se ljudi boje smrti (usp. Heb 2, 14-16). Krštenje je događaj kojim nas Krist, Sin Boga Oca, sjedinjuje sa svojim načinom umiranja, koji je potpuno darivanje samoga sebe u besplatnoj ljubavi (agapē) (usp. Iv 10, 15.17; usp. Iv 17, 19) i po kojem nas Otac uskrisuje zajedno sa svojim Sinom (usp. Rim 6, 4-5; usp. Ef 2, 5-6).

Krist u toj vlasti Uskrsloga kaže apostolima: „Pođite dakle i učinite mojim učenicima sve narode krsteći ih u ime Oca i Sina i Duha Svetoga“ (Mt 28, 19). Krist sjedinjuje poučavanje s krštenjem i kaže da se krštenjem poučava tako da ljudi postaju učenici. Naime, sadržaj vjere ne možemo doista poznavati ako nismo dionici novosti života – kada prolazimo s Kristom kroz umiranje i kada nas Bog Otac uskrisuje te bivamo ispunjeni Duhom Svetim. A Duh, kada u nas izlijeva ljubav Božju (usp. Rim 5, 5), utkiva nas u čovještvo njegova Sina, kako bismo mogli svoje čovještvo živjeti na Kristov način, to jest u ljubavi.

Već je sveti Ambrozije tumačio što se katekumene moglo poučavati prije krštenja, a što tek nakon njega. Radi se, dakle, o tome da krštenje živimo istinski i odgovorno u konkretnom iskustvu crkvenog zajedništva, a ne kao nešto individualno ili isključivo obiteljsko. Inače riskiramo skliznuće u ono o čemu svjedoče posljednja stoljeća. Ako ne brinemo o životu u Duhu Svetom i o pripadnosti živom Kristovom tijelu, kateheza, primjerice, postaje samo apstraktan nauk, shvaćen kao ideologija, koji stoga nije u stanju zagrijati srce. A srce neizbježno privlači prevladavajuća kultura i mentalitet ljudi s kojima živimo u školi, na poslu ili aktivnostima slobodnog vremena, itd.

Sveti Ambrozije piše: „A sada nas vrijeme nuka da progovorimo o otajstvima i prikažemo samu bît svetinja. Da smo držali za potrebno prije krštenja skrenuti na to pozornost još neupućenih, vjerujemo da bi to bila prije izdaja nego predaja. Uostalom, i to svjetlo otajstva se nekako bolje ulije kad ga ne očekujemo nego ako mu prethodi kakav nagovor. Stoga, otvorite uši i upijte miomiris vječnog života što vam ga nadahnu dar svetinja“ (O otajstvima, 2-3).

Doista je istinito da, ako riječi onoga koji govori nisu prožete životom kao zoē, one ne mogu dovesti do susreta s Onim koji za sebe kaže da je „uskrsnuće i život [zoē]“ (Iv 11, 25), niti mogu očitovati Oca u kojem je Sin i u kojem smo i mi sačuvani u Sinu. Nije moguće imati istinsku katehezu ako onaj koji sudjeluje u katehezi o otajstvima Boga, Krista, Trojstva, sakramenata i Crkve, nema život Kristova tijela i u njemu ne prebiva Duh Sveti. Zato Krist ne želi da apostoli krenu u poslanje prije nego što prime krštenje u Duhu Svetom:

„I dok je jednom s njima blagovao, zapovjedi im da ne napuštaju Jeruzalema, nego neka čekaju Obećanje Očevo »koje čuste od mene: Ivan je krstio vodom, a vi ćete naskoro nakon ovih dana biti kršteni Duhom Svetim«“ (Dj 1, 4-5).

Kada Krist pita svoje učenike: „A vi, što vi kažete, tko sam ja?“, Petar brzo i točno odgovara: „Ti si Krist“. Ali Krist „im zaprijeti da nikomu ne govore o njemu“ (Mk 8, 29-30). Govoriti o Kristu bez sudjelovanja u Njegovu životu, opasno je. Iako je taj Petrov odgovor plod objave koju je primio od Oca (usp. Mt 16, 17), to ipak nije dovoljno ako Petrovo „ja“ nije prožeto Kristovim životom i Očevom ljubavlju. Zato mu Krist kaže da ne govori o njemu (usp. Mt 16, 15-20).

Krist, dakle, kao uvjet poslanja i naviještanja evanđelja postavlja krštenje u Duhu Svetom. Naime, čim dođe do silaska Duha Svetoga, očituje se novost života koja je zajedništvo, to jest Crkva. Tek tada apostoli mogu započeti s poslanjem koje im je Krist povjerio, jer govoriti, naviještati i poučavati već je dio događaja novog rođenja. Preporođenje je neraskidivo povezano s riječju koja se naviješta.

Sveti Pavao je veliki svjedok tog poslanja: jedno je imati učitelje, a drugo je biti preporođen, što u potpunosti mijenja situaciju (usp. 1 Kor 4, 15). Ako nismo rođeni odozgor, sve što nas uče ostaje apstraktni nauk, koji postaje sve zahtjevniji i, umjesto da nam pomogne otkriti da smo dionici Kristova uskrsnuća, pretvara nas u robove sterilne religije koja nije u stanju roditi na novi život. Nikada nijedna religija neće moći čovjeka dovesti do toga da nadvlada smrt i probudi se u uskrsnuću, u odnosu ljubavi s Bogom Ocem.

I sama povijest takozvanih kršćanskih naroda jasno pokazuje što se događa ako ne postupamo po Kristovoj riječi. Koliko nasilja, koliko agresije, koliko ratova su uzrokovali i vodili narodi koji su se smatrali ili se smatraju kršćanskima, katoličkima, pravoslavnima ili protestantskima. Radi se o neospornoj činjenici koja pokazuje kako poučavanje bez ponovnog rođenja u Kristu ne samo da ne koristi, nego može biti vrlo štetno za vjeru u Krista, do te mjere da je može čak i uništiti.

Zato je toliko važno da krštenici doista i odgovorno sudjeluju u božanskom životu te brižno njeguju prisutnost Duha Svetoga u sebi, kako više ne bi živjeli usredotočeni na same sebe, nego kako bi živjeli životom zajedništva, živjeli u ljubavi. A ljubav se, kao što znamo, u povijesti ostvaruje na način pashalnog trodnevlja. Kada čovjeka pogodi zlo, bolest, patnja i nasilje, pokazuje se postoji li doista vjera ili se radi jednostavno o religioznoj kozmetici i pukim religioznim idejama.

 

SJEMENA je rubrika Centra Aletti dostupna svake srijede.
Svakog tjedna, osim nedjeljne propovijedi u audio obliku (na talijanskom), bit će dostupno na web stranici LIPA produbljivanje nedjeljnih ili blagdanskih čitanja euharistijske liturgije.

 

POLSKI

Chrystus zmartwychwstały mówi apostołom, że posiada władzę w niebie i na ziemi (por. Mt 28,18). Greckie słowo oznaczające władzę (exousia) jest bogate znaczeniowo, ponieważ zasadniczo oznacza bycie wolnym, nieposiadanie żadnej przeszkody ani ograniczenia, lecz działanie bezpośrednio wypływające z samego bytu. Exousia pochodzi bowiem od greckiego imiesłowu czasu teraźniejszego czasownika eimi – „być” – i wyraża działanie wynikające z tego, kim Chrystus jest jako Bóg. Chrystus po swojej śmierci i złożeniu do grobu – przez które zstępuje do otchłani, aby wyzwolić wszystkich ludzi od śmierci (por. 1 P 3,19; Ap 1,18), aż po Adama i Ewę – zostaje wskrzeszony i, ukazując się Dwunastu, porusza się po ziemi tak jak w niebie: przechodzi przez zamknięte drzwi i staje się obecny w różnych i odległych miejscach. Zmartwychwstanie wyzwala więc również Jego człowieczeństwo, tak że może je przeżywać w pełni na sposób chwały Bożej, ponad ograniczeniami przestrzeni i czasu. „Chrystus powstawszy z martwych już więcej nie umiera, śmierć nad Nim nie ma już władzy” (Rz 6,9).

Chrystus wyrzekł się istnienia na sposób chwały Bożej, zstępując i przyjmując naturę ludzką (por. Flp 2,6-8). Jednak przeżywając śmierć na krzyżu, wyzwolił ludzkość od lęku o własne istnienie, ponieważ ludzie boją się śmierci (por. Hbr 2,14-16). Chrzest jest wydarzeniem, przez które Chrystus, Syn Boga Ojca, jednoczy nas ze swoim sposobem umierania, czyli z całkowitym darem z siebie samego w miłości (agapē) (por. J 10,15.17; J 17,19), a Ojciec wskrzesza nas wraz ze swoim Synem (por. Rz 6,4-5; Ef 2,5-6).

W tej władzy Zmartwychwstałego Chrystus mówi do apostołów: „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego” (Mt 28,19). Chrystus łączy nauczanie z udzielaniem chrztu i mówi, że poprzez chrzest naucza się w taki sposób, aby czynić uczniami. Nie jest bowiem możliwe prawdziwe poznanie treści wiary bez uczestnictwa w nowości życia, którą jest właśnie przejście przez umieranie z Chrystusem i zmartwychwstanie przez Boga Ojca oraz napełnienie Duchem Świętym. Duch zaś, rozlewając w nas miłość Boga (por. Rz 5,5), włącza nas w człowieczeństwo Jego Syna, abyśmy mogli przeżywać nasze człowieczeństwo na sposób Chrystusa, czyli kochając.

Już święty Ambroży wyjaśniał, czego można nauczać katechumenów przed chrztem, a czego dopiero po chrzcie. Chodzi więc o prawdziwe i odpowiedzialne przeżywanie chrztu w konkretnym doświadczeniu wspólnoty kościelnej, a nie jako czegoś indywidualnego czy wyłącznie rodzinnego. W przeciwnym razie istnieje ryzyko popadnięcia w to, o czym świadczą ostatnie wieki. Jeśli nie troszczy się o życie w Duchu Świętym i o przynależność do żywego ciała Chrystusa, katecheza staje się jedynie abstrakcyjną doktryną, rozumianą jako ideologia, która nie jest zdolna rozpalić serca. W sposób nieunikniony serce zostaje wtedy pociągnięte przez dominującą kulturę, a więc przez mentalność ludzi, z którymi żyje się w szkole, pracy czy podczas czasu wolnego.

Święty Ambroży pisze, że po chrzcie „nadszedł czas, by mówić o tajemnicach i wyjaśniać naturę sakramentów. Gdybym uczynił to przed chrztem wobec niewtajemniczonych, raczej zdradziłbym tę doktrynę, niż ją wyjaśnił. Należy również dodać, że światło tajemnic jest bardziej przenikliwe, gdy zaskakuje, a nie pojawia się po pierwszych oznakach jakiegoś pobieżnego, wcześniejszego omówienia. Otwórzcie więc uszy i delektujcie się harmoniami życia wiecznego, które zostały w was wlane przez dar sakramentów” (O misteriach, 2-3).

Jakże prawdziwe jest to, że jeśli słowa mówiącego nie są nasycone życiem-zoē, nie mogą one doprowadzić do spotkania z Tym, który sam o sobie mówi, że jest „zmartwychwstaniem i zoē” (J 11,25), ani nie mogą objawić Ojca, w którym jest Syn i gdzie my również jesteśmy zachowani w Synu. Nie da się prowadzić prawdziwej katechezy, jeśli ten, kto uczestniczy w nauczaniu o tajemnicach Boga, Chrystusa, Trójcy Świętej, sakramentów i Kościoła, nie ma życia Ciała Chrystusa i nie jest zamieszkały przez Ducha Świętego. Dlatego Chrystus nie chce, aby apostołowie wyruszyli na misję, zanim nie otrzymają chrztu w Duchu:

„A podczas wspólnego posiłku nakazał im nie odchodzić z Jerozolimy, ale oczekiwać obietnicy Ojca: «Słyszeliście o niej ode Mnie: Jan chrzcił wodą, ale wy wkrótce zostaniecie ochrzczeni Duchem Świętym»” (Dz 1,4-5).

Kiedy Chrystus pyta swoich uczniów: „A wy za kogo Mnie uważacie?”, Piotr odpowiada szybko i trafnie: „Ty jesteś Mesjasz”. Lecz Chrystus „surowo im przykazał, aby nikomu o Nim nie mówili” (Mk 8,29-30). Mówienie o Chrystusie bez uczestnictwa w Jego życiu jest ryzykowne. Nawet jeśli odpowiedź Piotra jest owocem objawienia otrzymanego od Ojca (por. Mt 16,17), to jednak nie wystarcza, jeśli „ja” Piotra nie jest przeniknięte życiem Chrystusa i miłością Ojca. Dlatego Chrystus mówi mu, aby o Nim nie mówił (por. Mt 16,15-20).

Chrystus stawia więc jako warunek misji i głoszenia Ewangelii chrzest w Duchu Świętym. Gdy bowiem następuje zesłanie Ducha Świętego, objawia się nowość życia, którą jest komunia, czyli Kościół. Dopiero wtedy apostołowie mogą rozpocząć misję powierzoną im przez Chrystusa, ponieważ mówienie – czyli głoszenie i nauczanie – jest już częścią wydarzenia odrodzenia. Odrodzenie jest nierozłączne od słowa, które się głosi.

Święty Paweł jest wielkim świadkiem tej misji: czym innym jest mieć nauczycieli, a czym innym zostać odrodzonym – to całkowicie zmienia sytuację (por. 1 Kor 4,15). Jeśli nie zostaliśmy zrodzeni z wysoka, wszystko, czego się nas naucza, pozostaje abstrakcyjną doktryną, która staje się coraz bardziej wymagająca i zamiast pomóc nam odkryć, że uczestniczymy w zmartwychwstaniu Chrystusa, czyni nas niewolnikami jałowej religii, niezdolnej do zrodzenia do nowego życia. Żadna religia sama z siebie nie będzie w stanie uzdolnić człowieka do przezwyciężenia śmierci i przebudzenia się do zmartwychwstania, do relacji miłości z Bogiem Ojcem.

Sama historia narodów tak zwanych chrześcijańskich wyraźnie ukazuje, co dzieje się wtedy, gdy nie postępuje się według słowa Chrystusa. Ile przemocy, agresji i wojen zostało wywołanych oraz prowadzonych przez narody, które uważały się lub nadal uważają za chrześcijańskie – katolickie, prawosławne czy protestanckie. Jest to niezaprzeczalny fakt pokazujący, że nauczanie bez odrodzenia w Chrystusie nie tylko nie przynosi pożytku, ale może być bardzo szkodliwe dla wiary w Chrystusa, aż do jej całkowitego zniszczenia.

Właśnie dlatego tak ważne jest, aby ochrzczeni w autentyczny i odpowiedzialny sposób angażowali się w życie Boże i dbali o obecność Ducha Świętego w sobie, aby prowadzić życie, które nie skupia się na jednostce, lecz na wspólnocie, w której egzystencja przeżywana jest w miłości. A miłość, jak wiemy, urzeczywistnia się w historii na wzór Triduum Paschalnego. Wtedy, gdy człowiek zostaje dotknięty złem, chorobą, cierpieniem i przemocą, objawia się, czy istnieje wiara, czy też chodzi jedynie o religijną kosmetykę i posiadanie samych religijnych idei.

 

ZIARNA są rubryką Centro Aletti udostępnianą w każdą środę.
Każdego tygodnia, oprócz homilii niedzielnej w formie audio, na stronie LIPA będzie do dyspozycji pogłębienie czytań liturgicznych z eucharystii niedzielnej bądź świątecznej