[SEMI] IV DOMENICA DI PASQUA (ANNO A) 2

ITALIANO

“Chi non entra… dalla porta, ma vi sale da un’altra parte, è un ladro e un brigante” (Gv 10,1). Cristo dice qualcosa di molto forte e anche di molto attuale. La porta, di per sé, indica un passaggio, che può essere chiuso e che si può aprire. Dunque, si può entrare, ma anche uscire.

Già Ignazio di Antiochia chiarisce che Cristo “è la porta del Padre per la quale entrarono Abramo, Isacco, Giacobbe, i profeti, gli apostoli e la Chiesa. Tutte queste cose hanno un unico scopo: la nostra unione con Dio” (Lettera ai cristiani di Filadelfia 9,1).

Cristo è la porta che ci fa accedere alla relazione filiale con Dio Padre.

Chissà come mai siamo tornati ai tentativi di conoscere Dio passando non per la porta, che è Cristo, Figlio di Dio Padre e vero uomo, ma passando il recinto con la ragione. Abbiamo costruito tante vie razionali per conoscere e dimostrare l’esistenza di Dio e, perciò, è ovvio che abbiamo dimenticato Dio come Padre. La conoscenza è diventata sempre più astratta e pesante perché, contemporaneamente, abbiamo fatto leva sempre più fortemente sull’impegno dell’uomo di mettere in pratica le idee che ha conosciuto.

Ma Cristo afferma che le pecore non ascoltano la voce di quelli che non entrano dalla porta (cf Gv 10,8). Sono infatti ladri, perché hanno derubato i fedeli della vita secondo la figliolanza divina. Quei presunti pastori hanno privato le pecore della vera vita e le hanno allontanate dai pascoli che nutrono questa vita filiale. Ma, se non c’è il Padre, anche Cristo non è più la porta. Questo vuol dire che i ladri sono capaci di distruggere molto, mentre le pecore vengono spinte e ammassate in quel cortile dal quale poi passano ad essere sacrificate. Ma Cristo è venuto proprio per spingere le pecore fuori da quel cortile (cf Gv 10,4).

Lui, infatti, è “la via, la verità e la vita. Nessuno viene al Padre se non per mezzo di me” (Gv 14,6). Con queste parole, con una nuova sottolineatura, il Signore dichiara che Lui è la via che conduce a Dio Padre. Senza Cristo, Figlio di Dio, non si conosce né chi è veramente Dio, né come è, perché il vero Dio è Padre. La vera conoscenza, perciò, è relazionale, esperienziale ed ha origine nell’essere innestati in Cristo. Si passa attraverso la porta: Cristo stesso è il passaggio. È Lui lo spazio di una via nuova e vivente che, proprio per mezzo della sua umanità ‒ della quale siamo partecipi in quanto battezzati ‒ ci permette di entrare nel santuario davanti al trono della grazia (cf Eb 10, 19-20).

Cristo stesso è la via al Padre. È l’agapē che unisce Cristo al Padre, cioè quella vita della quale lo Spirito Santo ci rende partecipi. Se non ci accostiamo a Cristo con questo amore, non stiamo conoscendo il vero Cristo, ma una nostra elaborazione immaginaria, ideale. Lo dice Egli stesso: “Nessuno può venire a me se non lo attira il Padre che mi ha mandato e io lo risusciterò nell’ultimo giorno” (Gv 6,44).

Se ci lasciamo muovere dal Padre verso il suo Figlio, tutta la nostra realtà umana viene coinvolta con Cristo risuscitato dal Padre. Altrimenti, si tratta soltanto di qualche nostra dimensione che ci sembra si avvicini a Lui. A volte è semplicemente il nostro pensiero che pensa a Cristo. Oppure, ancora più frequentemente, è la devozione ad essere coinvolta, che però non è l’espressione della vita di Cristo nella totalità della persona.

Per questo, dopo la risurrezione, Cristo ordina ai discepoli di non muoversi da Gerusalemme fino a quando non riceveranno lo Spirito Santo (cf At 1,4-5). Infatti, senza questo dono che il Padre darà, non è possibile nessun accesso a Cristo e, pertanto, nemmeno a Dio, tantomeno all’uomo. Cristo, infatti, è vero Dio e vero uomo. Per questo Lui solo può darci l’intelligenza per conoscere il vero Dio: “Sappiamo anche che il Figlio di Dio è venuto e ci ha dato l’intelligenza per conoscere il vero Dio. E noi siamo nel vero Dio, nel Figlio suo Gesù Cristo: egli è il vero Dio e la vita eterna” (1Gv 5,20).

Ecco ciò che fa la differenza: trovarsi in Cristo oppure trovarsi davanti ad un’idea di Lui, ideale, moralistica, devozionale… Qui si annidano anche le deviazioni liturgiche e cultuali. Infatti è facile costatare come in tanti battezzati sia molto presente, e quasi spontaneo, l’atteggiamento di porsi davanti a Cristo, mentre non è affatto familiare, anzi molto raro, vivere, vedersi e percepirsi in Cristo, essere veramente nel corpo di Cristo, morto e risorto.

La vera fede cristiana si riconosce dalla presenza di una realtà che la rende assolutamente unica: la zōē, la vita stessa che vivono il Padre, il Figlio e lo Spirito Santo, che è proprio lo Spirito a comunicarci (cf Rm 5,5). Lui è il Signore che ci dà questa vita-zōē, che è comunione, come dice il saluto paolino di 2Cor 13,13, “la comunione dello Spirito Santo”, divenuto l’espressione liturgica dell’effetto dello Spirito nella preghiera eucaristica.

Cristo stesso afferma: “Io sono venuto perché abbiano la vita e l’abbiano in abbondanza” (Gv 10,10). Perciò, chi non entra per la porta rimane fuori da Cristo e dalla sua vita e, di conseguenza, quando parla di Dio è come un barattolo vuoto, che non versa vita in chi lo ascolta:

“Quanti pronunciano discorsi spirituali senza avere avuto il gusto e l’esperienza di ciò che dicono assomigliano a un uomo che in tempo di estate, in pieno caldissimo mezzogiorno, attraversa una pianura deserta e arida e, per la sete grande e ardente, si raffigura con la mente una fonte fresca, lì vicino, con acqua dolce e limpida, a cui egli senza alcun impedimento attinge fino alla sazietà; oppure assomiglia a un uomo che non ha mai gustato nemmeno un poco di miele e cerca di spiegare ad altri la sua dolcezza […] Ma se Dio concedesse loro una piccola percezione delle cose di cui parlano saprebbero certamente che la verità dei fatti è molto diversa dalla loro spiegazione. In effetti il cristianesimo corre in certo modo il pericolo di venire come a poco a poco frainteso e di conoscere l’ateismo”

(Macario L’Egiziano, Parafrasi di Simeone Metafrasto, 80).

È evidente come queste parole di Macario Egiziano siano profondamente attuali anche nella vita cristiana di oggi.

L’esperienza concreta, fonte della vera conoscenza del Padre, è possibile solo in Cristo, che è la porta ed è venuto proprio affinché abbiamo la vita (cf Gv 10,10), la zōē, in comunione con Dio Padre nello Spirito Santo.

 

SEMI è la rubrica del Centro Aletti disponibile ogni mercoledì.
Ogni settimana, oltre all’omelia della domenica in formato audio, sarà disponibile sul sito LIPA un approfondimento delle letture della liturgia eucaristica domenicale o festiva.

 

ENGLISH

“(W)hoever does not enter a sheepfold through the gate but climbs over elsewhere is a thief and a robber” (John 10:1). Christ is saying something very powerful and also very relevant today. The gate, in itself, signifies a passageway, which can be closed and which can be opened. So, one can enter, but also leave.

Ignatius of Antioch already makes it clear that Christ “is the gate of the Father through which Abraham, Isaac, Jacob, the prophets, the apostles and the Church entered. All these things have a single purpose: our union with God” (Letter to the Christians of Philadelphia 9:1).

Christ is the door that grants us access to a filial relationship with God the Father.

Who knows why we have returned to attempting to know God not by passing through the door—which is Christ, Son of God the Father and true man—but by scaling the fence with reason. We have constructed many rational paths to know and prove the existence of God and, consequently, it is obvious that we have forgotten God as Father. Knowledge has become increasingly abstract and burdensome because, at the same time, we have placed ever greater emphasis on man’s commitment to putting into practice the ideas he has come to know.

But Christ affirms that the sheep do not listen to the voice of those who do not enter through the gate (cf. Jn 10:8). They are in fact thieves, for they have robbed the faithful of life according to divine sonship. Those so-called shepherds have deprived the sheep of true life and driven them away from the pastures that nourish this filial life. But if the Father is not there, Christ is no longer the gate either. This means that the thieves are capable of causing great destruction, whilst the sheep are herded and crammed into that courtyard from which they are then led off to be sacrificed. But Christ came precisely to drive the sheep out of that courtyard (cf. Jn 10:4).

He, in fact, is “the way, the truth and the life. No one comes to the Father except through me” (Jn 14:6). Emphasising the point anew, the Lord declares with these words that He is the way that leads to God the Father. Without Christ, the Son of God, one knows neither who God truly is, nor what He is like, for the true God is the Father. True knowledge, therefore, is relational, experiential, and has its origin in being grafted into Christ. One passes through the door: Christ himself is the passage. He is the space of a new and living way which, precisely through his humanity—in which we share as the baptised—enables us to enter the sanctuary before the throne of grace (cf. Heb 10:19–20).

Christ himself is the way to the Father. It is agapē that unites Christ to the Father, that is, the life in which the Holy Spirit makes us sharers. If we do not approach Christ with this love, we are not knowing the true Christ, but only our own imaginary, idealised conception of Christ. He says it Himself: “No one can come to me unless the Father who sent me draw him, and I will raise him on the last day” (Jn 6:44).

If we allow ourselves to be drawn by the Father towards His Son, our entire human reality becomes united with Christ raised up by the Father. Otherwise, it is merely some aspect of ourselves that seems to draw near to Him. Sometimes it is simply our mind that thinks of Christ; even more frequently, devotion is involved. Neither of which, however, is the expression of Christ’s life in the totality of the person.

For this reason, after the Resurrection, Christ commands the disciples not to leave Jerusalem until they have received the Holy Spirit (cf. Acts 1:4–5). Indeed, without this gift that the Father will give, no access to Christ is possible, and therefore not even to God, much less to the human person. Christ, in fact, is true God and true man. For this reason, He alone can give us the understanding to know the true God: “We also know that the Son of God has come and has given us discernment to know the one who is true. And we are in the one who is true, in his Son Jesus Christ. He is the true God and eternal life” (1 John 5:20).

This is what makes the difference: either our being in Christ or our standing before an idea of Christ—idealised, moralistic, devotional. This is also where liturgical and cultic deviations take root. Indeed, it is easy to observe how, among so many baptised people, the attitude of placing oneself before Christ is very prevalent, and almost spontaneous, whilst it is by no means familiar—indeed, very rare—to live, to see oneself and to perceive oneself in Christ, to be truly in the body of Christ, who died and rose again.

True Christian faith is recognised by the presence of a reality that makes it absolutely unique: zōē, the very life lived by the Father, the Son and the Holy Spirit, is communicated to us by the Holy Spirit (cf. Rom 5:5). He is the Lord who gives us this life—zōē—which is communion, as Paul’s greeting in 2 Cor 13:13 states, “the communion of the Holy Spirit” which has become the liturgical expression of the Spirit’s work in the Eucharistic prayer.

Christ himself affirms: “I came so that they might have life and have it more abundantly” (Jn 10:10). Therefore, whoever does not enter through the gate remains outside Christ and his life and, consequently, when speaking of God is like an empty jar, which pours no life into those who listen:

“Those who hold forth about spiritual realities without having tasted and experienced them are like a man traversing an empty and arid plain at high noon on a summer’s day: in his great and burning thirst he imagines that there is a cool spring close at hand, full of sweet clear water, and that there is nothing to prevent him from drinking it to his heart’s content. Or they are like a man who, without having tasted a drop of honey, tries to explain to others what its sweetness is like. […] And had God given them even a slight awareness of the things about which they speak, they would at all events see that the truth about them differs greatly from the explanation that they give. Christianity is liable to be misconstrued little by little in this way and so turned into atheism.”

(Paraphrases of the Homilies of St. Makarios of Egypt by Simeon Metaphrastis, 80).

It is clear that these words of Macarius the Egyptian are deeply relevant to Christian life today as well.

Concrete experience, the source of true knowledge of the Father, is possible only in Christ, who is the gate and came precisely so that we might have zōē-life (cf. Jn 10:10) in communion with God the Father in the Holy Spirit.

 

SEEDS, the Aletti Centre’s column, is available every Wednesday.
Every week, in addition to the Sunday homily in audio format, an in-depth study of the readings from the Sunday or festive Eucharistic liturgy will be available on the LIPA website.

 

ESPAÑOL

“El que no entra… por la puerta, sino que sube por otro lado, es un ladrón y un bandido” (Jn 10,1). Cristo dice algo muy fuerte y también muy actual. La puerta, en sí misma, indica un pasaje, que se puede cerrar y que se puede abrir. Por lo tanto, se puede entrar, pero también salir.

Ya Ignacio de Antioquía aclara que Cristo “es la puerta del Padre por la que entraron Abraham, Isaac, Jacob, los profetas, los apóstoles y la Iglesia. Todas estas cosas tienen un solo propósito: nuestra unión con Dios” (Carta a los cristianos de Filadelfia 9,1).

Cristo es la puerta que nos da acceso a la relación filial con Dios Padre.

Quién sabe por qué volvimos a los intentos de conocer a Dios no pasando por la puerta, que es Cristo, Hijo de Dios Padre y verdadero hombre, sino pasando la valla con la razón. Hemos construido muchos caminos racionales para conocer y demostrar la existencia de Dios y, por lo tanto, es obvio que hemos olvidado a Dios como Padre. El conocimiento se ha vuelto cada vez más abstracto y pesado porque, al mismo tiempo, hemos aprovechado cada vez más el compromiso del hombre de poner en práctica las ideas que ha conocido.

Pero Cristo afirma que las ovejas no escuchan la voz de los que no entran por la puerta (cf Jn 10,8). De hecho, son ladrones, porque han robado a los fieles de la vida según la filiación divina. Esos supuestos pastores han privado a las ovejas de la vida real y las han alejado de los pastos que alimentan esta vida filial. Pero, si el Padre no está, incluso Cristo ya no es la puerta. Esto significa que los ladrones son capaces de destruir mucho, mientras que las ovejas son empujadas y amontonadas en ese patio desde el que luego pasan a ser sacrificadas. Pero Cristo vino precisamente para empujar a las ovejas fuera de ese patio (cf. Jn 10,4).

Él, de hecho, es “el camino, la verdad y la vida. Nadie viene al Padre sino por medio de mí” (Jn 14,6). Con estas palabras, con un nuevo subrayado, el Señor declara que Él es el camino que conduce a Dios Padre. Sin Cristo, Hijo de Dios, no se sabe ni quién es realmente Dios, ni cómo es, porque el verdadero Dios es Padre. El verdadero conocimiento, por lo tanto, es relacional, experiencial y tiene su origen en estar injertado en Cristo. Se pasa por la puerta: Cristo mismo es el paso. Él es el espacio de un camino nuevo y vivo que, precisamente por medio de su humanidad ‒ de la que somos partícipes como bautizados ‒ nos permite entrar en el santuario ante el trono de la gracia (cf Heb 10, 19-20).

Cristo mismo es el camino al Padre. Es el agapē que une a Cristo con el Padre, es decir, esa vida de la que el Espíritu Santo nos hace partícipes. Si no nos acercamos a Cristo con este amor, no estamos conociendo al verdadero Cristo, sino nuestra elaboración imaginaria, ideal. Él mismo lo dice: “Nadie puede venir a mí si no lo atrae el Padre que me envió y yo lo resucitaré en el último día” (Jn 6,44).

Si nos dejamos mover por el Padre hacia su Hijo, toda nuestra realidad humana se involucra con Cristo resucitado por el Padre. De lo contrario, se trata solo de alguna de nuestras dimensiones que nos parecen acercarse a Él. A veces es simplemente nuestro pensamiento el que piensa en Cristo. O, aún más frecuentemente, es la devoción la que está involucrada, que sin embargo no es la expresión de la vida de Cristo en la totalidad de la persona.

Por eso, después de la resurrección, Cristo ordena a los discípulos que no se muevan de Jerusalén hasta que reciban el Espíritu Santo (cf Hechos 1,4-5). De hecho, sin este don que el Padre dará, no es posible ningún acceso a Cristo y, por lo tanto, ni siquiera a Dios, y mucho menos al hombre. Cristo, de hecho, es verdadero Dios y verdadero hombre. Por eso solo Él puede darnos la inteligencia para conocer al verdadero Dios: “También sabemos que el Hijo de Dios ha venido y nos ha dado la inteligencia para conocer al verdadero Dios. Y nosotros estamos en el verdadero Dios, en su Hijo Jesucristo: él es el verdadero Dios y la vida eterna” (1Jn 5,20).

Esto es lo que marca la diferencia: estar en Cristo o estar frente a una idea de Él, ideal, moralista, devocional… Aquí también se anidan las desviaciones litúrgicas y cultuales. De hecho, es fácil ver cómo en muchos bautizados está muy presente, y casi espontánea, la actitud de ponerse delante de Cristo, mientras que no es nada familiar, de hecho muy raro, vivir, verse y percibirse en Cristo, estar verdaderamente en el cuerpo de Cristo, muerto y resucitado.

La verdadera fe cristiana se reconoce por la presencia de una realidad que la hace absolutamente única: la zōē, la vida misma que viven el Padre, el Hijo y el Espíritu Santo, que es precisamente el Espíritu quien nos comunica (cf Rm 5,5). Él es el Señor que nos da esta vida-zōē, que es comunión, como dice el saludo paolino de 2Cor 13,13, “la comunión del Espíritu Santo”, que se ha convertido en la expresión litúrgica del efecto del Espíritu en la oración eucarística.

Cristo mismo afirma: “Yo he venido para que tengan vida y la tengan en abundancia” (Jn 10,10). Por lo tanto, el que no entra por la puerta permanece fuera de Cristo y de su vida y, en consecuencia, cuando habla de Dios es como un frasco vacío, que no vierte vida en quien lo escucha:

“Cuántos pronuncian discursos espirituales sin haber tenido el gusto y la experiencia de lo que dicen se parecen a un hombre que en tiempo de verano, en pleno mediodía muy caluroso, atraviesa una llanura desierta y árida y, por la sed grande y ardiente, se imagina una fuente fresca, cerca de allí, con agua dulce y clara, a la que él sin ningún impedimento toma hasta la saciedad; o se parece a un hombre que nunca ha probado ni un poco de miel y trata de explicar a otros su dulzura […] Pero si Dios les concediera una pequeña percepción de las cosas de las que hablan, ciertamente sabrían que la verdad de los hechos es muy diferente de su explicación. De hecho, el cristianismo corre de alguna manera el peligro de ser malinterpretado poco a poco y de conocer el ateísmo”

(Macario de Egipto, Paráfrasis de Simeón Metafrasto, 80).

Es evidente cómo estas palabras de Macario de Egipto son profundamente actuales también en la vida cristiana de hoy.

La experiencia concreta, fuente del verdadero conocimiento del Padre, solo es posible en Cristo, que es la puerta y vino precisamente para que tengamos la vida (cf. Jn 10,10), la zōē, en comunión con Dios Padre en el Espíritu Santo.

 

SEMILLAS es una publicación del Centro Aletti disponible todos los miércoles.
Cada semana, además del audio de la homilía dominical, estará disponible en el sitio de LIPA un comentario a las lecturas de la Liturgia del Domingo, como así también a las lecturas de la semana.

 

SLOVENŠČINA

»Kdor ne pride v ovčjo stajo skozi vrata, ampak spleza vanjo drugod, je tat in ropar« (Jn 10,1). Kristus pove nekaj zelo močnega in aktualnega. Vrata sama po sebi pomenijo prehod, ki je lahko zaprt ali odprt. Lahko se gre noter, pa tudi gre ven.

Že Ignacij Antiohijski je pojasnil, da je Kristus »Očetova vrata, skozi katera so vstopili Abraham, Izak, Jakob, preroki, apostoli in Cerkev. Vse to ima en sam cilj: naše združenje z Bogom« (Pismo kristjanom v Filadelfiji 9,1).

Kristus je vrata, ki nam omogočajo dostop do sinovskega odnosa z Bogom Očetom.

Kdo ve, zakaj smo se vrnili k poskusom spoznati Boga ne skozi vrata, ki so Kristus, Sin Boga Očeta in pravi človek, temveč tako, da preskakujemo ograjo z razumom. Utrli smo mnoge razumske poti spoznavanja in dokazovanja obstoja Boga, zato je jasno, da smo pozabili na Boga kot Očeta. Spoznavanje je postalo vse težje in vse bolj abstraktno, saj smo hkrati vedno bolj spodbujali človekov napor pri uresničitvi idej, ki jih je spoznal.

Toda Kristus pravi, da ovce ne poslušajo glasu tistih, ki ne vstopijo skozi vrata (prim. Jn 10,8). Ti so namreč tatovi, ker so vernikom ukradli življenje na način Božjega otroštva. Ti domnevni pastirji so ovcam odvzeli pravo življenje in jih oddaljili od pašnikov, ki hranijo to sinovsko življenje. Če pa ni Očeta, tudi Kristus ni več vrata. To pomeni, da so tatovi sposobni veliko uničiti, ko so ovce potisnjene in natlačene v dvorišče, iz katerega so nato odpeljane v žrtvovanje. Kristus pa je prišel prav zato, da ovce izpelje iz tega dvorišča (prim. Jn 10,4).

On je namreč »pot, resnica in življenje. Nihče ne pride k Očetu drugače kot po meni« (Jn 14,6). S temi besedami Gospod na nov način poudari, da je On pot, ki vodi k Bogu Očetu. Brez Kristusa, Božjega Sina, ni mogoče spoznati, kdo je Bog v resnici in kakšen je, kajti pravi Bog je Oče. Pravo spoznanje je torej odnosno, izkustveno in izvira iz tega, da smo vcepljeni v Kristusa. Prehod je skozi vrata: Kristus sam je ta prehod. On je prostor nove in žive poti, ki nam prav po njegovi človeškosti – katere smo deležni kot krščeni – omogoča vstop v svetišče pred prestol milosti (prim. Heb 10,19-20).

Kristus sam je pot k Očetu. Z Očetom ga združuje zastonjska ljubezen (agapē), se pravi življenje, pri katerem nas udeleži Sveti Duh. Če se Kristusu ne približamo s to ljubeznijo, ne spoznavamo resničnega Kristusa, temveč neko svojo izmišljeno, idealno podobo. Sam pravi: »Nihče ne more priti k meni, če ga ne pritegne Oče, ki me je poslal; in jaz ga bom obudil poslednji dan« (Jn 6,44).

Če dopustimo, da nas Oče vodi k svojemu Sinu, je vsa naša človeška resničnost vključena v Kristusa, ki ga je Oče obudil. Sicer pa gre le za kakšno našo razsežnost, za katero se nam zdi, da se Mu približa. Včasih na Kristusa mislimo le z razumom. Še pogosteje opravljamo pobožne vaje, ki pa niso izraz celotnega življenja Kristusove osebe.

Zato Kristus po vstajenju naroči učencem, naj ne zapuščajo Jeruzalema, dokler ne prejmejo Svetega Duha (prim. Apd 1,4-5). Brez tega daru, ki ga bo dal Oče, ni mogoč noben dostop do Kristusa, zato tudi ne do Boga in ne do človeka. Kajti Kristus je pravi Bog in pravi človek. Zato nam lahko samo On da razum za spoznanje pravega Boga: »Vemo pa tudi, da je Božji Sin prišel in nam dal razumnost, da bi spoznavali Resničnega. In tudi smo v Resničnem, v njegovem Sinu Jezusu Kristusu. Ta je resnični Bog in večno življenje« (1 Jn 5,20).

Tu je torej razlika: biti v Kristusu ali pa biti pred neko idejo o njem – idealno, moralistično, pobožno … Od tu izhajajo tudi liturgična in bogoslužna odstopanja. Hitro namreč opazimo, da je pri mnogih krščenih zelo prisoten, skoraj samoumeven odnos, da stojijo pred Kristusom, ni pa jim blizu, oziroma zelo redko srečamo koga, ki bi se videl in doživljal v Kristusu, da bi bil resnično v Kristusovem umrlem in vstalem telesu.

Pravo krščansko vero prepoznamo po tem, kar jo dela popolnoma edinstveno: življenje kot zōē, ki je življenje, ki ga živijo Oče, Sin in Sveti Duh, in nam ga posreduje Sveti Duh (prim. Rim 5,5). On je Gospod, ki nam daje to življenje, ki je občestvo, in sveti Pavel v 2 Kor 13,13 pozdravi: »občestvo Svetega Duha«, ki je postalo liturgični izraz učinka Duha v evharistični molitvi.

Kristus sam pravi: »Jaz sem prišel, da bi imeli življenje in ga imeli v obilju« (Jn 10,10). Kdor torej ne vstopi skozi vrata, ostane izven Kristusa in njegovega življenja, in je zato, ko govori o Bogu, kakor prazen vrč, ki ne vliva življenja v poslušalca:

»Tisti, ki imajo duhovne govore, ne da bi okusili in izkusili to, o čemer govorijo, so podobni človeku, ki sredi poletja, v največji opoldanski vročini, hodi po izsušeni puščavski  ravnini in si v nepopisni žeji v mislih predstavlja hladen izvir z bistro in sladko vodo, iz katerega neomejeno zajema kolikor hoče; ali pa človeku, ki ni nikoli okusil medu, pa skuša drugim razložiti njegovo sladkost […] Če pa bi jim Bog dal vsaj malo izkusiti to, o čemer govorijo, bi gotovo spoznali, da je resničnost zelo drugačna od njihove razlage. Krščanstvu namreč na neki način grozi, da bo postopoma napačno razumljeno in da bo zapadlo v ateizem«

(Makarij Egiptovski, Parafraza Simeona Metafrasta, 80).

Jasno je, da so te besede Makarija Egiptovskega zelo aktualne tudi v današnjem krščanskem življenju.

Konkretna izkušnja, vir pravega spoznanja Očeta, je mogoča samo v Kristusu, ki je vrata in je prišel prav zato, da bi imeli življenje (prim. Jn 10,10), življenje kot zōē, v občestvu z Bogom Očetom v Svetem Duhu.

 

SEMENA je rubrika Centra Aletti, ki je na voljo vsako sredo.
Vsak teden je na spletni strani LIPE poleg nedeljske homilije v zvočni obliki (v italijanščini) na voljo tudi poglobitev Božje besede nedeljske ali praznične svete maše.

 

HRVATSKI

„Tko god u ovčinjak ne ulazi na vrata, nego negdje drugdje preskače, kradljivac je i razbojnik“ (Iv 10, 1). Krist govori nešto vrlo snažno i vrlo aktualno. Vrata sama po sebi označavaju prolaz koji može biti zatvoren ili otvoren. Može se ući, ali i izaći.

Još je Ignacije Antiohijski objasnio da je Krist „Očeva vrata kroz koja su ušli Abraham, Izak, Jakov, proroci, apostoli i Crkva. Sve to ima samo jedan cilj: naše sjedinjenje s Bogom” (Poslanica Filadelfijcima 9,1).

Krist je vrata koja nam omogućuju pristup sinovskom odnosu s Bogom Ocem.

Tko zna zašto smo se vratili pokušajima da spoznamo Boga ne kroz vrata, koja su Krist, Sin Boga Oca i pravi čovjek, nego preskačući ogradu s razumom. Utrli smo mnoge razumske puteve spoznavanja i dokazivanja Božjega postojanja, stoga je jasno da smo zaboravili na Boga kao Oca. Spoznaja je postajala sve apstraktnija i teža, jer smo istovremeno sve više poticali čovjekov napor u ostvarivanju ideja koje je spoznao.

No, Krist kaže da ovce ne slušaju glas onih koji ne ulaze na vrata (usp. Iv 10, 8). Oni su zapravo kradljivci, jer su vjernicima ukrali život po božanskom posinstvu. Ti navodni pastiri ovcama su oduzeli pravi život i udaljili ih od pašnjaka koji hrane taj sinovski život. A ako nema Oca ni Krist više nije vrata. To znači da su kradljivci sposobni puno toga uništiti kad se ovce tjeraju i zbijaju u to dvorište, iz kojeg se zatim odvode na žrtvovanje. A Krist je došao upravo zato da izvede ovce iz tog dvorišta (usp. Iv 10, 4).

On je naime „put i istina i život. Nitko ne dolazi Ocu osim po meni” (Iv 14, 6). Tim riječima Gospodin na nov način naglašava da je On put koji vodi Bogu Ocu. Bez Krista, Sina Božjega, nemoguće je spoznati tko je uistinu Bog i kakav je, jer pravi Bog je Otac. Prava je spoznaja stoga relacijska, iskustvena i proizlazi iz toga da smo ucijepljeni u Krista. Prolaz je kroz vrata: sâm Krist je taj prolaz. On je prostor novog i živog puta koji nam upravo po njegovom čovještvu ‒ u kojem kao krštenici sudjelujemo ‒ omogućuje ulazak u Svetište pred prijestolje milosti (usp. Heb 10, 19-20).

Sâm Krist je put k Ocu. S Ocem ga ujedinjuje besplatna ljubav (agapē), to jest život kojega nas Duh Sveti čini dionicima. Ako Kristu ne pristupamo s tom ljubavlju, ne spoznajemo istinskog Krista, nego neku svoju izmišljenu, idealnu sliku. On sam kaže: „Nitko ne može doći k meni ako ga ne privuče Otac koji me posla; i ja ću ga uskrisiti u posljednji dan” (Iv 6, 44).

Ako dopustimo da nas Otac vodi prema svome Sinu, sva naša ljudska stvarnost uključena je u Krista kojeg je Otac uskrisio. Inače se radi samo o nekoj našoj dimenziji za koju nam se čini da Mu se približava. Ponekad o Kristu razmišljamo samo razumom. Još češće obavljamo pobožnosti koje nisu izraz cjelokupnog života Kristove osobe.

Zato Krist nakon uskrsnuća zapovijeda učenicima da ne napuštaju Jeruzalem dok ne prime Duha Svetoga (usp. Dj 1, 4-5). Bez tog dara koji će dati Otac, nije moguć nikakav pristup Kristu, a stoga ni Bogu ni čovjeku. Jer Krist je pravi Bog i pravi čovjek. Zato nam samo On može dati razum za spoznaju pravoga Boga: „Znamo i to: Sin je Božji došao i dao nam razum da poznamo Istinitoga. I mi smo u Istinitom, u Sinu njegovu, Isusu Kristu. On je Bog istiniti i Život vječni” (1 Iv 5, 20).

U ovome je, dakle, razlika: biti u Kristu ili biti pred nekom idejom o njemu ‒ idealnom, moralističkom, pobožnom… Otud proizlaze liturgijska i bogoslužna odstupanja. Naime, brzo primjećujemo da je kod mnogih krštenika vrlo prisutan, i gotovo spontan stav da stoje pred Kristom, dok uopće nije uobičajeno, dapače prava je rijetkost, da ćemo susresti nekoga tko sebe vidi i doživljava u Kristu, da je uistinu u Kristovom umrlom i uskrslom tijelu.

Pravu kršćansku vjeru prepoznajemo po onome što je čini potpuno jedinstvenom: život kao zōē, što je život koji žive Otac, Sin i Duh Sveti, a posreduje nam ga Duh Sveti (usp. Rim 5, 5). On je Gospodin koji nam daje taj život koji je zajedništvo, kako kaže Pavlov pozdrav u 2 Kor 13, 13, „zajedništvo Duha Svetoga”, što je postalo liturgijski izraz djelovanja Duha u euharistijskoj molitvi.

Sâm Krist kaže: „Ja dođoh da život imaju, u izobilju da ga imaju” (Iv 10, 10). Tko god, dakle, ne uđe na vrata, ostaje izvan Krista i njegovog života, te je stoga, kada govori o Bogu, poput prazne posude koja ne ulijeva život u slušatelja:

„Oni koji drže duhovne govore a da nisu okusili i iskusili ono o čemu govore, slični su čovjeku koji usred ljeta, u najvećoj podnevnoj žegi, hoda pustinjskom ravnicom i u neopisivoj žeđi u mislima zamišlja hladan izvor s slatkom i bistrom vodom, iz kojeg neograničeno pije koliko želi; ili pak čovjeku koji nikada nije okusio med, a pokušava drugima objasniti njegovu slatkoću […] No, kada bi im Bog dao barem malo iskusiti to o čemu govore, zasigurno bi spoznali da je stvarnost uvelike drugačija od njihovog objašnjenja. Kršćanstvu naime na neki način prijeti opasnost da će postupno biti pogrešno shvaćeno i da će upasti u ateizam”

(Makarije Egipatski, Parafraza Simeona Metafrasta, 80).

Jasno je da su te riječi Makarija Egipatskog vrlo aktualne i u današnjem kršćanskom životu.

Konkretno iskustvo, izvor prave spoznaje Oca, moguće je samo u Kristu, koji je vrata i koji je došao upravo zato da bismo imali život (usp. Iv 10, 10), život kao zōē, u zajedništvu s Bogom Ocem u Duhu Svetome.

 

SJEMENA je rubrika Centra Aletti dostupna svake srijede.
Svakog tjedna, osim nedjeljne propovijedi u audio obliku (na talijanskom), bit će dostupno na web stranici LIPA produbljivanje nedjeljnih ili blagdanskih čitanja euharistijske liturgije.

 

POLSKI

„Kto nie wchodzi do owczarni przez bramę, ale wdziera się inną drogą, ten jest złodziejem i rozbójnikiem. ” (J 10,1). Chrystus mówi coś bardzo mocnego i zarazem bardzo aktualnego. Brama sama w sobie oznacza przejście — coś, co można zamknąć i otworzyć. Można więc wejść, ale i wyjść.

Już Ignacy z Antiochii wyjaśnia, że Chrystus „jest bramą Ojca, przez którą weszli Abraham, Izaak, Jakub, prorocy, apostołowie i Kościół. Wszystko to ma jeden cel: nasze zjednoczenie z Bogiem” (List do chrześcijan w Filadelfii 9,1).

Chrystus jest bramą, która daje nam dostęp do synowskiej relacji z Bogiem Ojcem.

Trudno nie zapytać, dlaczego powróciliśmy do prób poznania Boga nie przez bramę, którą jest Chrystus — Syn Boga Ojca i prawdziwy człowiek — lecz przez „przeskakiwanie ogrodzenia” za pomocą samego rozumu. Zbudowaliśmy wiele racjonalnych dróg poznania i dowodzenia istnienia Boga, i przez to zapomnieliśmy o Bogu jako Ojcu. Poznanie stało się coraz bardziej abstrakcyjne i ciężkie, ponieważ równocześnie coraz bardziej opieraliśmy się na wysiłku człowieka, by wcielać w życie poznane idee.

Chrystus jednak stwierdza, że owce nie słuchają głosu tych, którzy nie wchodzą przez bramę (por. J 10,8). Są oni bowiem złodziejami, ponieważ okradli wiernych z życia wynikającego z Bożego synostwa. Ci rzekomi pasterze pozbawili owce prawdziwego życia i oddalili je od pastwisk, które to życie karmią. A jeśli nie ma Ojca, to także Chrystus przestaje być bramą. Oznacza to, że złodzieje potrafią wiele zniszczyć, a owce są popychane i gromadzone na dziedzińcu, skąd prowadzi się je na ofiarę. Tymczasem Chrystus przyszedł właśnie po to, aby wyprowadzić owce z tego dziedzińca (por. J 10,4).

On sam jest drogą, prawdą i życiem. “Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie” (J 14,6). Tymi słowami Pan podkreśla na nowo, że On jest drogą prowadzącą do Boga Ojca. Bez Chrystusa, Syna Bożego, nie można poznać ani kim naprawdę jest Bóg, ani jaki jest — bo prawdziwy Bóg jest Ojcem. Prawdziwe poznanie jest więc relacyjne, oparte na doświadczeniu i rodzi się z bycia wszczepionym w Chrystusa. Przechodzi się przez bramę: Chrystus sam jest przejściem. To On jest przestrzenią nowej i żywej drogi, która — przez Jego człowieczeństwo, w którym uczestniczymy dzięki chrztowi — pozwala nam wejść do świątyni przed tron łaski (por. Hbr 10,19–20).

Chrystus jest drogą do Ojca. Jest agape — miłością, która jednoczy Go z Ojcem, czyli życiem, którego Duch Święty czyni nas uczestnikami. Jeśli nie zbliżamy się do Chrystusa z tą miłością, nie poznajemy prawdziwego Chrystusa, lecz nasz własny, wyobrażony i idealny obraz. On sam mówi: „Nikt nie może przyjść do Mnie, jeżeli go nie pociągnie Ojciec, który Mnie posłał; Ja zaś wskrzeszę go w dniu ostatecznym” (J 6,44).

Jeśli pozwolimy, by Ojciec poprowadził nas ku swojemu Synowi, cała nasza ludzka rzeczywistość zostaje włączona w zmartwychwstałego Chrystusa, którego wskrzesił Ojciec. W przeciwnym razie chodzi jedynie o jakąś naszą część, która wydaje nam się zbliżająca do Niego. Czasami jest to po prostu nasza myśl, która myśli o Chrystusie. Albo, co zdarza się jeszcze częściej, angażuje się w to pobożność, która jednak nie jest wyrazem życia Chrystusa w całości osoby.

Dlatego po zmartwychwstaniu Chrystus poleca uczniom, by nie opuszczali Jerozolimy, dopóki nie otrzymają Ducha Świętego (por. Dz 1,4–5). Bez tego daru, który daje Ojciec, nie ma dostępu ani do Chrystusa, ani tym bardziej do Boga czy do człowieka. Chrystus bowiem jest prawdziwym Bogiem i prawdziwym człowiekiem. Tylko On może dać nam zdolność poznania prawdziwego Boga: „Wiemy także, że Syn Boży przyszedł i obdarzył nas zdolnością rozumu, abyśmy poznawali Prawdziwego. Jesteśmy w prawdziwym Bogu, w Synu Jego, Jezusie Chrystusie. On zaś jest prawdziwym Bogiem i Życiem wiecznym” (1 J 5,20).

Oto, co stanowi różnicę: czy jesteśmy w Chrystusie, czy też stoimy przed wyobrażeniem o Nim – idealnym, moralistycznym, dewocyjnym… W tym właśnie tkwią również odstępstwa liturgiczne i kulturowe. Łatwo bowiem zauważyć, jak u wielu ochrzczonych bardzo obecna, a wręcz spontaniczna jest postawa stawania przed Chrystusem, podczas gdy zupełnie nieznane, a wręcz bardzo rzadkie jest życie, postrzeganie siebie i odczuwanie siebie w Chrystusie, bycie prawdziwie w Ciele Chrystusa, umarłego i zmartwychwstałego.

Prawdziwą wiarę chrześcijańską rozpoznaje się po obecności rzeczywistości absolutnie wyjątkowej: zōē — życia, którym żyją Ojciec, Syn i Duch Święty, a które Duch nam przekazuje (por. Rz 5,5). To On jest Panem, który daje nam to życie — życie jako komunię, jak mówi pozdrowienie Pawła z 2 Kor 13,13: „wspólnota Ducha Świętego”, które stało się liturgicznym wyrażeniem działania Ducha w modlitwie eucharystycznej.

Chrystus mówi: „Ja przyszedłem po to, aby miały życie i miały je w obfitości” (J 10,10). Kto więc nie wchodzi przez bramę, pozostaje poza Chrystusem i Jego życiem, a w konsekwencji, gdy mówi o Bogu, jest jak pusty dzban, który nie przekazuje życia słuchającym:

„Ci, którzy wygłaszają mowy duchowe, nie doświadczywszy tego, o czym mówią, podobni są do człowieka, który w środku upalnego dnia przechodzi przez pustynną, jałową równinę i z powodu wielkiego pragnienia wyobraża sobie w umyśle świeże źródło z czystą, słodką wodą, z którego mógłby czerpać do woli; albo do człowieka, który nigdy nie kosztował miodu, a próbuje wyjaśnić innym jego słodycz […]. Gdyby jednak Bóg dał im choćby odrobinę doświadczenia tego, o czym mówią, zrozumieliby, że rzeczywistość jest zupełnie inna niż ich wyjaśnienia. W istocie chrześcijaństwu grozi niekiedy, że stopniowo będzie źle rozumiane i popadnie w pewien rodzaj ateizmu”

(Makary Egipcjanin, Parafraza Symeona Metafrasty, 80).

Łatwo dostrzec, jak bardzo słowa Makarego Egipcjanina pozostają aktualne także w dzisiejszym życiu chrześcijańskim.

Konkretne doświadczenie — źródło prawdziwego poznania Ojca — możliwe jest tylko w Chrystusie, który jest bramą i przyszedł po to, abyśmy mieli życie (por. J 10,10), zōē, w komunii z Bogiem Ojcem w Duchu Świętym.

 

ZIARNA są rubryką Centro Aletti udostępnianą w każdą środę.
Każdego tygodnia, oprócz homilii niedzielnej w formie audio, na stronie LIPA będzie do dyspozycji pogłębienie czytań liturgicznych z eucharystii niedzielnej bądź świątecznej