[SEMI] V DOMENICA DI PASQUA (ANNO A) 2

ITALIANO

Cristo dice di essere “la via”, il cammino, “la verità e la vita” (Gv 14,6). Il cammino porta alla sua mèta. La verità, infatti, svela e manifesta ciò che giaceva nell’oblio, come la stessa parola greca alētheia esprime. Dunque, via e verità sono parole che dicono un contenuto, al quale esse portano e che manifestano.

La terza parola, vita, racchiude il senso delle prime due. Cristo è la via alla zōē, alla vita divina. Cristo, infatti, nella sua umanità manifesta la verità (cf Gv 1,14). Lui è la vita, che è la luce (cf Gv 1,4), perché è la risurrezione e la vita-zōē (cf Gv 11,25). Questa vita è la luce senza tramonto, perché è la vita del Figlio con il Padre. La mèta del cammino è il Padre: “Nessuno viene al Padre se non per mezzo di me” (Gv 14,6b). Cristo tira fuori dall’oblio la verità che Dio è Padre. La mèta, infatti, a cui lui vuole portarci è la sua unità con Dio Padre.

Cristo dice che conoscere lui è conoscere anche il Padre suo (cf Gv 14,7). Ascoltando queste parole, Filippo chiede allora: “Signore, mostraci il Padre e ci basta” (Gv 14,8). Ma la risposta di Gesù è davvero una novità assoluta in tutta la storia: “Da tanto tempo sono con voi e tu non mi hai conosciuto, Filippo? Chi ha visto me, ha visto il Padre. Come puoi tu dire: “Mostraci il Padre”? Non credi che io sono nel Padre e il Padre è in me?” (Gv 14,9-10).

La risposta di Cristo è davvero di una novità unica. “Egli è immagine del Dio invisibile, primogenito di tutta la creazione” (Col 1,15). Ma, con questo, la vera novità non è ancora svelata. Non si tratta del fatto che Cristo, nella forma di uomo, sia l’immagine di Dio, poiché non si tratta di una forma che Cristo, con il suo corpo, fa vedere. Si tratta invece del tropos, del modo con cui egli vive la sua natura umana. La forma dipende dal modo, dal tropos, e non da una concezione ideale della forma di Dio, che possa corrispondere ad una forma ideale del corpo dell’uomo.

Cristo dice una cosa assolutamente nuova e cioè che il Padre, che rimane in lui, compie la sua opera (cf Gv 14,10). Cristo stesso è l’opera del Padre suo (cf Gv 5,19). Per i discepoli era assolutamente impensabile che Dio si manifestasse nel modo con cui Cristo viveva la sua umanità. Se ragioniamo secondo il criterio della perfezione formale, è difficile pensare che un uomo possa assomigliare a un dio o una donna a una dea. Ma proprio questo ragionamento è lontano dalla fede.

L’incarnazione del Figlio di Dio non aggiusta e non perfeziona l’immagine dell’uomo nella sua forma, ma nel modo in cui vive la propria natura umana. Infatti, quando Cristo dice: “Credete a me: io sono nel Padre e il Padre è in me. Se non altro, credetelo per le opere stesse” (Gv 14,11), invita a guardare e a riconoscere che l’opera che lui compie è l’opera del Padre suo (cf Gv 10,32).

Per Cristo la presenza del Padre in lui e in ciò che opera è evidente, al punto da affermare persino che, se non vogliono credere alla sua parola, guardino almeno le opere che compie, così da costatare che il Padre è con lui: “Anche se non credete a me, credete alle opere, perché sappiate e conosciate che il Padre è in me, e io nel Padre” (Gv 10,38).

La vita che Cristo è e che lui manifesta nella sua persona ‒ poiché è veramente uomo nella sua umanità ‒ è costituita in sé stessa come amore del Padre e del Figlio (cf Gv 3,35a; 10,17). Cristo è la via per arrivare da figli al Padre ed è la verità che lui manifesta. Tale verità manifestata è che il vero Dio è il Padre e la verità dell’uomo è la vita, quella vita che lo rende figlio in Cristo, Figlio di Dio Padre.

Questa vita la possiede soltanto il Padre e, con lui, il Figlio, al quale il Padre l’ha donata: “Come infatti il Padre ha la vita (zōē) in sé stesso, così ha concesso anche al Figlio di avere la vita in sé stesso” (Gv 5,26). Perciò Cristo dà la zōē a chi vuole (cf Gv 5,21). Infatti, egli riconosce il senso della sua venuta nel mondo proprio nel dare la zōē, la sua stessa vita, agli uomini: “Io sono venuto perché abbiano la vita e l’abbiano in abbondanza” (Gv 10,10).

Cristo però costata che ci sono persone che si stanno avvicinando a lui, ma non a motivo della zōē, della vita che lui vuole donare: “Ma voi non volete venire a me per avere vita” (Gv 5,40).

Proprio questa dichiarazione di Cristo svela il rischio di un decadere dalla fede in lui ‒ che è rinascere alla sua vita e conoscere il Padre che, per mezzo dello Spirito Santo, versa nei nostri cuori il suo amore affinché possiamo vivere da figli ‒ ad una religione sterile. Questa religione a sua volta produce una secolarizzazione, a volte persino violenta, proprio come reazione. Poi, quando la secolarizzazione ha esaurito quella spinta di reazione dalla quale è nata, finisce per produrre il bisogno della religione.

Secondo alcuni, sembra che oggi ci troviamo proprio in quest’ultimo passaggio. Invece di accogliere il dono che il Padre ci ha dato per avere la vita in abbondanza, rischiamo di assecondare il bisogno sociologico di religione chiudendoci in strutture e usanze religiose, rimanendo asciutti e svuotati della inabitazione di Cristo in noi, che ci radica nell’agapē.

In quanto via e verità, Cristo ci dona la vita che è agapē: “Come il Padre ha amato me, anche io ho amato voi. Rimanete nel mio amore” (Gv 15,9). Siamo abilitati ad amarci proprio perché siamo amati da lui stesso (cf Gv 15,12). Ma non dobbiamo dimenticare che siamo amati quando l’amore che riceviamo attraversa tutto noi stessi e si manifesta verso il prossimo, verso l’altro, che viene raggiunto dall’amore.

Allora si realizza per noi uomini l’esistenza secondo Dio Padre, secondo Dio Figlio e secondo lo Spirito Santo: “In quel giorno voi saprete che io sono nel Padre mio e voi in me e io in voi” (Gv 14,20). Ecco a quale vita ci porta Cristo nello Spirito Santo!

Questa è davvero la novità assoluta della storia ed è il vero senso della nostra presenza nel mondo: che attraverso di noi gli altri possano incontrare quell’agapē che attraversa il corpo di Cristo che siamo noi. Attraverso l’amore con cui ci amiamo viene amato anche il mondo e, pian piano, coloro che vengono raggiunti daranno il nome a questo amore, mossi proprio dallo Spirito Santo, e sapranno chi è la fonte dell’amore: il Padre. E che il compimento di questo amore è il Figlio suo Gesù Cristo.

 

SEMI è la rubrica del Centro Aletti disponibile ogni mercoledì.
Ogni settimana, oltre all’omelia della domenica in formato audio, sarà disponibile sul sito LIPA un approfondimento delle letture della liturgia eucaristica domenicale o festiva.

 

ENGLISH

Christ says that he is “the way”, the path, “the truth and the life” (John 14:6). A path lead to its destination. Truth, in fact, reveals and brings to light what lay forgotten, as the Greek word alētheia itself expresses. Thus, “way” and “truth” are terms that denote a content to which they lead and which they reveal.

The third word, “life”, encompasses the meaning of the first two. Christ is the way to zōē, to divine life. Christ, in fact, in his humanity manifests the truth (cf. Jn 1:14). He is the life, which is the light (cf. Jn 1:4), because he is the resurrection and the life—zōē (cf. Jn 11:25). This life is the light that never sets, because it is the life of the Son with the Father. The destination of the journey is the Father: “No one comes to the Father except through me” (Jn 14:6b). Christ brings to light the truth that God is Father. The destination, in fact, to which he wishes to lead us is his unity with God the Father.

Christ says that to know him is also to know his Father (cf. Jn 14:7). Hearing these words, Philip then asks: “Master, show us the Father, and that will be enough for us” (Jn 14:8). But Jesus’ reply is truly something entirely new in all of history: “Have I been with you for so long a time and you still do not know me, Philip? Whoever has seen me has seen the Father. How can you say, ‘Show us the Father’?  10 Do you not believe that I am in the Father and the Father is in me?” (Jn 14:9–10).

Christ’s reply is truly of a unique newness. “He is the image of the invisible God, the firstborn of all creation” (Col 1:15). Yet, with this, the true newness has not yet been revealed. It is not a matter of Christ, in the form of a man, being the image of God, for it is not a form that Christ makes visible with his body. Rather, it is a matter of the tropos, that is the way in which he lives out his human nature. The form depends on the way, on the tropos, and not on an ideal conception of the form of God, which might correspond to an ideal form of the human body.

Christ says something entirely new, namely that the Father, who remains in him, carries out his work (cf. Jn 14:10). Christ himself is the work of his Father (cf. Jn 5:19). For the disciples, it was utterly unthinkable that God should manifest himself in the way in which Christ lived out his humanity. If we reason according to the criterion of formal perfection, it is difficult to imagine that a man could resemble a god or a woman a goddess. But it is precisely such reasoning that is far removed from faith.

The Incarnation of the Son of God does not adjust or perfect the image of man in his form, but in the way in which he lives out his human nature. Indeed, when Christ says: “Believe me that I am in the Father and the Father is in me, or else, believe because of the works themselves.” (Jn 14:11), he invites us to see and recognise that the work he performs is the work of his Father (cf. Jn 10:32).

For Christ, the Father’s presence in him and in what he does is so evident that he even goes so far as to say that, if they do not wish to believe his word, they should at least look at the works he performs, so as to see that the Father is with him: “[E]ven if you do not believe me, believe the works, so that you may realize (and understand) that the Father is in me and I am in the Father.” (Jn 10:38).

The life that Christ is and which he manifests in his humanity—since he is truly man in his humanity—is constituted in itself as the love of the Father and the Son (cf. Jn 3:35a; cf. Jn 10:17). Christ is the way by which we, as children, come to the Father, and he is the truth that he manifests. This revealed truth is that the true God is the Father and the truth of man is life, that life which makes him a son in Christ, the Son of God the Father.

This life is possessed only by the Father and, with him, by the Son, to whom the Father has given it: “For just as the Father has life (zōē) in himself, so also he gave to his Son the possession of life in himself.” (Jn 5:26). Therefore, Christ gives zōē to whom he wills (cf. Jn 5:21). Indeed, he recognises the purpose of his coming into the world precisely in giving zōē, his very own life, to mankind: “I have come that they may have life, and have it to the full” (Jn 10:10).

Christ, however, observes that there are people who are drawing near to him, but not because of zōē, the life he wishes to bestow: “But you do not want to come to me to have life.” (Jn 5:40).

It is precisely this statement of Christ’s that reveals the risk of a lapse from faith in him—which is to be reborn into his life and to know the Father who, through the Holy Spirit, pours his love into our hearts so that we may live as children—into a sterile religion. This religion, in turn, produces a secularisation, at times even violent, precisely as a reaction. Then, when secularisation has exhausted the reactionary impulse from which it arose, it ends up creating a need for religion.

According to some, it seems that today we find ourselves precisely in this final stage. Instead of welcoming the gift that the Father has given us to have life in abundance, we risk (by indulging the sociological need for religion and shutting ourselves away in religious structures and customs) remaining dry and emptied of Christ’s indwelling in us, which roots us in agapē.

As the way and the truth, Christ gives us the life that is agapē: “As the Father loves me, so I also love you. Remain in my love.” (Jn 15:9). We are enabled to love one another precisely because we are loved by him (cf. Jn 15:12). But we must not forget that we are loved when the love we receive flows through our very being and is manifested towards our neighbour, towards the other, who is reached by love.

Only then, for us human beings, is existence according to God the Father, according to God the Son and according to the Holy Spirit accomplished: “On that day you will realize that I am in my Father and you are in me and I in you.” (Jn 14:20). This is the life to which Christ leads us in the Holy Spirit!

This is truly the absolute newness of history and the true meaning of our presence in the world: that through us others may encounter that agapē which flows through the body of Christ, which is us. Through the love with which we love one another, the world too is loved, and, little by little, those who are reached will give a name to this love, moved precisely by the Holy Spirit, and will know who the source of love is: the Father. And that the fulfilment of this love is his Son, Jesus Christ.

 

SEEDS, the Aletti Centre’s column, is available every Wednesday.
Every week, in addition to the Sunday homily in audio format, an in-depth study of the readings from the Sunday or festive Eucharistic liturgy will be available on the LIPA website.

 

ESPAÑOL

Cristo dice que él es «el camino», «la verdad y la vida» (Jn 14,6). El camino conduce a su meta. La verdad, de hecho, revela y manifiesta lo que yacía en el olvido, tal como lo expresa la misma palabra griega alētheia. Por lo tanto, camino y verdad son palabras que expresan un contenido, al cual conducen y que manifiestan.

La tercera palabra, vida, encierra el sentido de las dos primeras. Cristo es el camino hacia la zōē, hacia la vida divina. Cristo, de hecho, en su humanidad manifiesta la verdad (cf. Jn 1,14). Él es la vida, que es la luz (cf. Jn 1,4), porque es la resurrección y la vida-zōē (cf. Jn 11,25). Esta vida es la luz que no se pone, porque es la vida del Hijo con el Padre. La meta del camino es el Padre: «Nadie viene al Padre sino por mí» (Jn 14,6b). Cristo saca del olvido la verdad de que Dios es Padre. La meta, de hecho, a la que él quiere llevarnos es su unidad con Dios Padre.

Cristo dice que conocerlo a él es conocer también a su Padre (cf. Jn 14,7). Al escuchar estas palabras, Felipe pregunta entonces: «Señor, muéstranos al Padre y nos basta» (Jn 14,8). Pero la respuesta de Jesús es verdaderamente una novedad absoluta en toda la historia: «¿Desde hace tanto tiempo estoy con ustedes y tú no me has conocido, Felipe? El que me ha visto a mí, ha visto al Padre. ¿Cómo puedes decir: “Muéstranos al Padre”? ¿No crees que yo estoy en el Padre y el Padre está en mí?» (Jn 14,9-10).

La respuesta de Cristo es verdaderamente una novedad única. «Él es la imagen del Dios invisible, el primogénito de toda la creación» (Col 1,15). Pero, con esto, la verdadera novedad aún no se ha revelado. No se trata del hecho de que Cristo, en forma de hombre, sea la imagen de Dios, pues no se trata de una forma que Cristo, con su cuerpo, haga ver. Se trata, en cambio, del tropos, de la manera en que él vive su naturaleza humana. La forma depende de la manera, del tropos, y no de una concepción ideal de la forma de Dios, que pueda corresponder a una forma ideal del cuerpo del hombre.

Cristo dice algo absolutamente nuevo, a saber, que el Padre, que permanece en él, realiza su obra (cf. Jn 14,10). Cristo mismo es la obra de su Padre (cf. Jn 5,19). Para los discípulos era absolutamente impensable que Dios se manifestara de la manera en que Cristo vivía su humanidad. Si razonamos según el criterio de la perfección formal, es difícil pensar que un hombre pueda parecerse a un dios o una mujer a una diosa. Pero precisamente este razonamiento está lejos de la fe.

La encarnación del Hijo de Dios no ajusta ni perfecciona la imagen del hombre en su forma, sino en la manera en que vive su propia naturaleza humana. De hecho, cuando Cristo dice: «Creedme: yo estoy en el Padre y el Padre está en mí. Si no es por otra cosa, creedlo por las obras mismas» (Jn 14,11), invita a mirar y a reconocer que la obra que él realiza es la obra de su Padre (cf. Jn 10,32).

Para Cristo, la presencia del Padre en él y en lo que obra es evidente, hasta el punto de afirmar incluso que, si no quieren creer en su palabra, miren al menos las obras que realiza, para constatar así que el Padre está con él: «Aunque no creáis en mí, creed en las obras, para que sepáis y conozcáis que el Padre está en mí, y yo en el Padre» (Jn 10,38).

La vida que Cristo es y que manifiesta en su persona —puesto que es verdaderamente hombre en su humanidad— se constituye en sí misma como amor del Padre y del Hijo (cf. Jn 3,35a; cf. Jn 10,17). Cristo es el camino para llegar, como hijos, al Padre, y es la verdad que Él manifiesta. Esa verdad manifestada es que el verdadero Dios es el Padre y que la verdad del hombre es la vida, aquella vida que lo hace hijo en Cristo, Hijo de Dios Padre.

Esta vida solo la posee el Padre y, con él, el Hijo, a quien el Padre se la ha dado: «Porque, así como el Padre tiene la vida (zōē) en sí mismo, así también ha concedido al Hijo tener la vida en sí mismo» (Jn 5,26). Por eso Cristo da la zōē a quien quiere (cf. Jn 5,21). De hecho, él reconoce el sentido de su venida al mundo precisamente en el dar la zōē, su propia vida, a los hombres: «Yo he venido para que tengan vida y la tengan en abundancia» (Jn 10,10).

Sin embargo, Cristo se da cuenta de que hay personas que se están acercando a él, pero no por la zōē, la vida que él quiere dar: «Pero ustedes no quieren venir a mí para tener vida» (Jn 5,40).

Precisamente esta declaración de Cristo revela el riesgo de caer de la fe en él —que es renacer a su vida y conocer al Padre, quien, por medio del Espíritu Santo, derrama su amor en nuestros corazones para que podamos vivir como hijos— a una religión estéril. Esta religión, a su vez, produce una secularización, a veces incluso violenta, precisamente como reacción. Luego, cuando la secularización ha agotado ese impulso de reacción del que nació, termina por generar la necesidad de religión.

Según algunos, parece que hoy nos encontramos precisamente en esta última etapa. En lugar de acoger el don que el Padre nos ha dado para tener vida en abundancia, corremos el riesgo de (ceder a la necesidad sociológica de religión encerrándonos en estructuras y costumbres religiosas), quedándonos secos y vacíos de la morada de Cristo en nosotros, que nos arraiga en el ágape.

Como camino y verdad, Cristo nos da la vida que es ágape: «Como el Padre me ha amado, así también yo os he amado. Permaneced en mi amor» (Jn 15,9). Estamos capacitados para amarnos precisamente porque somos amados por él mismo (cf. Jn 15,12). Pero no debemos olvidar que somos amados cuando el amor que recibimos atraviesa todo nuestro ser y se manifiesta hacia el prójimo, hacia el otro, a quien alcanza el amor.

Entonces se realiza para nosotros, los hombres, la existencia según Dios Padre, según Dios Hijo y según el Espíritu Santo: «En aquel día sabréis que yo estoy en mi Padre, y vosotros en mí, y yo en vosotros» (Jn 14,20). ¡He aquí a qué vida nos lleva Cristo en el Espíritu Santo!

Esta es verdaderamente la novedad absoluta de la historia y es el verdadero sentido de nuestra presencia en el mundo: que a través de nosotros los demás puedan encontrar esa agapē que atraviesa el cuerpo de Cristo que somos nosotros. A través del amor con el que nos amamos, también es amado el mundo y, poco a poco, aquellos a quienes este amor llega le darán nombre, movidos precisamente por el Espíritu Santo, y sabrán quién es la fuente del amor: el Padre. Y que la plenitud de este amor es su Hijo Jesucristo.

 

SEMILLAS es una publicación del Centro Aletti disponible todos los miércoles.
Cada semana, además del audio de la homilía dominical, estará disponible en el sitio de LIPA un comentario a las lecturas de la Liturgia del Domingo, como así también a las lecturas de la semana.

 

SLOVENŠČINA

Kristus pravi, da je »pot, resnica in življenje« (Jn 14,6). Pot vodi k cilju. Resnica namreč odkriva in razodeva to, kar je bilo pozabljeno, in to pove že sama grška beseda alētheia. Zato sta pot in resnica besedi, ki govorita o vsebini, h kateri vodita in jo razodevata.

Tretja beseda, življenje, vsebuje pomen prvih dveh. Kristus je pot k življenju kot zōē, k Božjemu življenju. Kristus namreč v svoji človeškosti razodeva resnico (prim. Jn 1,14). On je življenje, ki je luč (prim. Jn 1,4), ker je vstajenje in življenje kot zōē (prim. Jn 11,25). To življenje je luč brez zatona, ker je življenje Sina z Očetom. Cilj poti je Oče: »Nihče ne pride k Očetu drugače kot po meni« (Jn 14,6b). Kristus potegne iz pozabe resnico, da je Bog Oče. Cilj, h kateremu nas hoče pripeljati, je njegova edinost z Bogom Očetom.

Kristus pravi, da poznati njega pomeni poznati tudi njegovega Očeta (prim. Jn 14,7). Ob teh besedah Filip prosi: »Gospod, pokaži nam Očeta in zadosti nam bo« (Jn 14,8). Jezusov odgovor pa je zares popolna novost v vsej zgodovini: »Toliko časa sem med vami, Filip, in me nisi spoznal? Kdor je videl mene, je videl Očeta. Kako moreš ti reči: ›Pokaži nam Očeta‹? Mar ne veruješ, da sem jaz v Očetu in Oče v meni?« (Jn 14,9-10).

Kristusov odgovor je zares edinstvena novost. »Ta je podoba nevidnega Boga, prvorojenec vsega stvarstva« (Kol 1,15). Vendar s tem resnična novost še ni razkrita. Ne gre za to, da bi bil Kristus v človeški obliki podoba Boga, ker ne gre za obliko, ki jo kristus pokaže s svojim telesom. Gre za tropos, za način, kako živi svojo človeško naravo. Oblika je odvisna od načina, od troposa, ne pa od neke idealne predstave o Božji obliki, ki bi ustrezala idealni obliki človeškega telesa.

Kristus pove nekaj popolnoma novega: da Oče, ki prebiva v njem, opravlja svoja dela (prim. Jn 14,10). Kristus sam je delo svojega Očeta (prim. Jn 5,19). Za učence je bilo nepredstavljivo, da bi se Bog razodeval na način, s katerim je Kristus živel svojo človeškost. Če razmišljamo po merilu formalne popolnosti, si težko predstavljamo, da bi bil človek podoben kakemu bogu ali ženska boginji. Tako razmišljanje je daleč od vere.

Učlovečenje Božjega Sina ne izboljša in ne izpopolni podobe človeka v njegovi obliki, ampak v načinu, s katerim živi svojo človeško naravo. Ko Kristus pravi: »Verujte mi, da jaz sem v Očetu in Oče v meni; če pa ne, verujte zaradi del samih« (Jn 14,11), vabi, da gledamo in prepoznamo, da je delo, ki ga on izvršuje, delo njegovega Očeta (prim. Jn 10,32).

Za Kristusa je navzočnost Očeta v njem in v njegovem delovanju tako očitna, da celo pravi, naj – če že ne verujejo njegovim besedam – vsaj gledajo njegova dela, da bodo spoznali, da je Oče z njim: »Tudi če meni ne verujete, verujte delom, da boste spoznali in verovali, da je Oče v meni in jaz v Očetu« (Jn 10,38).

Življenje, ki je Kristus in ki ga razodeva v svoji osebi – saj je resnično človek v svoji človeškosti – je ljubezen med Očetom in Sinom (prim. Jn 3,35a; 10,17). Kristus je pot, da kot otroci pridemo k Očetu, in je resnica, ki jo razodeva. Ta razodeta resnica je, da je pravi Bog Oče in da je resnica človeka življenje, tisto življenje, ki ga v Kristusu, Božjem Sinu, naredi za Božjega sina/hčer.

To življenje ima samo Oče in z njim Sin, kateremu ga je Oče podaril: »Kakor ima namreč Oče življenje (zōē) v sebi, tako je dal tudi Sinu, da ima življenje v sebi« (Jn 5,26). Zato Kristus daje življenje kot zōē komur hoče (prim. Jn 5,21). Smisel svojega prihoda na svet vidi prav v tem, da ljudem da življenje kot zōē, svoje lastno življenje: »Jaz sem prišel, da bi imeli življenje in ga imeli v obilju« (Jn 10,10).

Toda Kristus doživlja, da se mu nekateri približujejo, vendar ne zaradi življenja kot zōē, življenja, ki ga želi podariti: »Toda vi nočete priti k meni, da bi imeli življenje« (Jn 5,40).

Prav ta izjava razkriva nevarnost, da vera vanj – ki pomeni prerojenje v njegovo življenje in spoznanje Očeta, ki po Svetem Duhu izliva svojo ljubezen v naša srca, da bi živeli kot otroci – lahko zdrsne v brezplodno religijo. Takšna religija nato, kot reakcija, povzroči sekularizacijo, včasih celo nasilno. Ko pa se ta sekularizacija izčrpa, znova povzroči potrebo po religiji.

Po mnenju nekaterih se danes nahajamo prav v tej zadnji fazi. Namesto da bi sprejeli dar, ki nam ga je Oče dal, da bi imeli življenje v obilju, tvegamo, da zadovoljimo sociološko potrebo po religiji, se zapremo v strukture in religiozne navade ter ostanemo suhi in izpraznjeni Kristusove navzočnosti v nas, ki nas ukoreninja v zastonjski ljubezni (agapē).

Kot pot in resnica nam Kristus podarja življenje, ki je zastonjska ljubezen: »Kakor je Oče ljubil mene, sem tudi jaz ljubil vas. Ostanite v moji ljubezni« (Jn 15,9). On nas ljubi, zato smo se sposobni ljubiti med seboj (prim. Jn 15,12). A ne smemo pozabiti, da smo ljubljeni takrat, ko ljubezen, ki jo prejemamo, steče skozi nas in se razodeva bližnjemu, drugemu, ki ga ta ljubezen doseže.

Tedaj se za nas ljudi uresničuje življenje po Bogu Očetu, po Bogu Sinu in po Svetem Duhu: »Tisti dan boste vi spoznali, da sem jaz v svojem Očetu in vi v meni in jaz v vas« (Jn 14,20). K takemu življenju nas vodi Kristus v Svetem Duhu!

To je zares popolna novost v zgodovini in pravi smisel naše navzočnosti v svetu: da bi po nas drugi srečali tisto zastonjsko ljubezen, ki teče skozi Kristusovo telo, ki smo mi. Po ljubezni, s katero se ljubimo, je ljubljen tudi svet in postopoma bodo tisti, ki jih ta ljubezen doseže, po navdihu Svetega Duha tej ljubezni dali ime in spoznali njen izvir: Očeta. In bodo spoznali, da je dopolnitev te ljubezni njegov Sin Jezus Kristus.

 

SEMENA je rubrika Centra Aletti, ki je na voljo vsako sredo.
Vsak teden je na spletni strani LIPE poleg nedeljske homilije v zvočni obliki (v italijanščini) na voljo tudi poglobitev Božje besede nedeljske ali praznične svete maše.

 

HRVATSKI

Krist kaže da je „put, istina i život” (Iv 14, 6). Put vodi k cilju. Istina naime otkriva i očituje ono što je bilo zaboravljeno, a to govori već i sama grčka riječ alētheia. Zato su  put i istina riječi koje govore o sadržaju kojemu vode i koji očituju.

Treća riječ, život, u sebi sadrži značenje prve dvije. Krist je put k životu kao zōē, k Božjem životu. Krist u svome čovještvu očituje istinu (usp. Iv 1, 14). On je život koji je svjetlo (usp. Iv 1, 4), jer je uskrsnuće i život kao zōē (usp. Iv 11, 25). Taj život je svjetlo bez zalaza, jer je to život Sina s Ocem. Cilj puta je Otac: „Nitko ne dolazi Ocu osim po meni” (Iv 14, 6b). Krist izvlači iz zaborava istinu da je Bog Otac. Cilj kojem nas želi dovesti jest njegovo jedinstvo s Bogom Ocem.

Krist kaže da poznavati njega znači poznavati i njegovog Oca (usp. Iv 14, 7). Na te riječi Filip moli: „Gospodine, pokaži nam Oca i dosta nam je!” (Iv 14, 8). A Isusov je odgovor doista potpuna novost u cijeloj povijesti: „Filipe, toliko sam vremena s vama i još me ne poznaš? Tko je vidio mene, vidio je i Oca. Kako ti onda kažeš: ‘Pokaži nam Oca’? Ne vjeruješ li da sam ja u Ocu i Otac u meni?” (Iv 14, 9-10).

Kristov je odgovor doista jedinstvena novost. „On je slika Boga nevidljivoga, prvorođenac svakog stvorenja” (Kol 1, 15). Međutim, time prava novost još nije otkrivena. Ne radi se o tome da je Krist u ljudskom obličju slika Boga jer se ne radi o obličju koje Krist pokazuje svojim tijelom. Radi se o troposu, o načinu na koji on živi svoju ljudsku narav. Obličje ovisi o načinu, o troposu, a ne o nekoj idealnoj predodžbi o Božjem obličju koja bi odgovarala idealnom obliku ljudskog tijela.

Krist govori nešto sasvim novo: da Otac, koji prebiva u njemu, čini svoja djela (usp. Iv 14, 10). Sam Krist je djelo svog Oca (usp. Iv 5, 19). Za učenike je bilo nezamislivo da se Bog očituje na način na koji je Krist živio svoje čovještvo. Ako razmišljamo prema mjerilu formalne savršenosti, teško nam je zamisliti da čovjek može biti sličan nekom bogu ili žena božici. Takvo razmišljanje daleko je od vjere.

Utjelovljenje Sina Božjega ne poboljšava niti usavršava sliku čovjeka u njegovom obličju, nego u načinu na koji živi svoju ljudsku narav. Kada Krist kaže: „Vjerujte mi: ja sam u Ocu i Otac u meni. Ako ne inače, zbog samih djela vjerujte” (Iv 14, 11), poziva nas da gledamo i prepoznamo kako je djelo koje on čini djelo njegova Oca (usp. Iv 10, 32).

Za Krista je prisutnost Oca u njemu i u njegovom djelovanju toliko očita da čak kaže neka – ako već ne vjeruju njegovim riječima – barem gledaju njegova djela kako bi spoznali da je Otac s njim: „Sve ako meni i ne vjerujete, djelima vjerujte pa uvidite i upoznate da je Otac u meni i ja u Ocu” (Iv 10, 38).

Život koji je Krist i koji on očituje u svojoj osobi – jer je uistinu čovjek u svome čovještvu – jest ljubav između Oca i Sina (usp. Iv 3, 35a; usp. Iv 10, 17). Krist je put kojim kao djeca dolazimo k Ocu i on je istina koju očituje. Ta očitovana istina je da pravi Bog jest Otac, a da je istina čovjeka život, onaj život koji ga, u Kristu, Sinu Božjem, čini sinom/kćeri.

Taj život ima samo Otac i s njim Sin, kojemu ga je Otac darovao: „Doista, kao što Otac ima život (zōē) u sebi, tako je i Sinu dao da ima život u sebi” (Iv 5, 26). Zato Krist daje život kao zōē kome hoće (usp. Iv 5, 21). Smisao svoga dolaska na svijet vidi upravo u tome da ljudima dâde život kao zōē, svoj vlastiti život: „Ja dođoh da život imaju, u izobilju da ga imaju” (Iv 10, 10).

Međutim, Krist doživljava da mu se neki približavaju, ali ne zbog života kao zōē, života kojega želi darovati: „A vi ipak nećete da dođete k meni da život imate” (Iv 5, 40).

Upravo ta izjava otkriva opasnost da vjera u njega – koja znači preporod u njegov život i spoznaju Oca, koji po Duhu Svetom izlijeva svoju ljubav u naša srca kako bismo mogli živjeti kao djeca – može skliznuti u sterilnu religiju. Takva religija zatim, kao reakcija uzrokuje sekularizaciju, ponekad čak i nasilnu. A kada se sekularizacija iscrpi, ponovno uzrokuje potrebu za religijom.

Prema mišljenju nekih danas se nalazimo upravo u toj posljednjoj fazi. Umjesto da prihvatimo dar koji nam je Otac dao kako bismo imali život u izobilju, riskiramo da zadovoljimo sociološku potrebu za religijom, zatvorimo se u strukture i religiozne navike te ostanemo suhi i ispražnjeni od Kristove prisutnosti u nama, koja nas ukorjenjuje u besplatnoj ljubavi (agapē).

Kao put i istina, Krist nam daruje život koji je besplatna ljubav: „Kao što je Otac ljubio mene, tako sam i ja ljubio vas; ostanite u mojoj ljubavi” (Iv 15, 9). On nas ljubi, zato smo sposobni ljubiti jedni druge (usp. Iv 15, 12). Ali ne smijemo zaboraviti da smo ljubljeni onda kada ljubav koju primamo prolazi kroz nas i očituje se bližnjemu, drugome, kojeg ta ljubav dosegne.

Tada se za nas ljude ostvaruje život po Bogu Ocu, po Bogu Sinu i po Duhu Svetome: „U onaj ćete dan spoznati da sam ja u Ocu svom i vi u meni i ja u vama” (Iv 14, 20). Takvom nas životu vodi Krist u Duhu Svetom!

To je doista potpuna novost u povijesti i pravi smisao naše prisutnosti u svijetu: da preko nas drugi susretnu tu besplatnu ljubav koja prožima Kristovo tijelo koje smo mi. Po ljubavi kojom ljubimo jedni druge ljubljen je i svijet te će postupno oni do kojih ta ljubav dopre, nadahnuti Duhom Svetim, toj ljubavi dati ime, i spoznati njezin izvor: Oca. I spoznat će da je ispunjenje te ljubavi njegov Sin, Isus Krist.

 

SJEMENA je rubrika Centra Aletti dostupna svake srijede.
Svakog tjedna, osim nedjeljne propovijedi u audio obliku (na talijanskom), bit će dostupno na web stranici LIPA produbljivanje nedjeljnih ili blagdanskih čitanja euharistijske liturgije.

 

POLSKI

Chrystus mówi o sobie, że jest „drogą”, drogą prowadzącą, „prawdą i życiem” (J 14,6). Droga prowadzi do celu. Prawda bowiem odsłania i ukazuje to, co było pogrążone w zapomnieniu, jak wyraża to greckie słowo alētheia. Zatem droga i prawda są słowami, które wskazują na treść, do której prowadzą i którą objawiają.

Trzecie słowo – życie, zawiera sens dwóch pierwszych. Chrystus jest drogą do zōē, do życia Bożego. Chrystus bowiem w swoim człowieczeństwie objawia prawdę (por. J 1,14). On jest życiem, które jest światłem (por. J 1,4), ponieważ jest zmartwychwstaniem i życiem–zōē (por. J 11,25). To życie jest światłem bez zachodu, ponieważ jest życiem Syna z Ojcem. Celem drogi jest Ojciec: „Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie” (J 14,6b). Chrystus wydobywa z zapomnienia prawdę, że Bóg jest Ojcem. Celem, do którego chce nas doprowadzić, jest bowiem jedność z Bogiem Ojcem.

Chrystus mówi, że poznanie Jego oznacza poznanie także Jego Ojca (por. J 14,7). Słysząc te słowa, Filip pyta: „Panie, pokaż nam Ojca, a to nam wystarczy” (J 14,8). Odpowiedź Jezusa jest jednak absolutną nowością w całej historii: „Tak długo jestem z wami, a jeszcze Mnie nie poznałeś, Filipie? Kto Mnie zobaczył, zobaczył także i Ojca. Dlaczego więc mówisz: «Pokaż nam Ojca»? Czy nie wierzysz, że Ja jestem w Ojcu, a Ojciec we Mnie?” (J 14,9–10).

Odpowiedź Chrystusa jest rzeczywiście jedyna w swoim rodzaju. „On jest obrazem Boga niewidzialnego, Pierworodnym wobec każdego stworzenia” (Kol 1,15). Jednak i to jeszcze nie odsłania w pełni nowości. Nie chodzi o to, że Chrystus w ludzkiej postaci jest obrazem Boga w sensie zewnętrznej formy, którą ukazuje swoim ciałem. Chodzi raczej o tropos, sposób, w jaki przeżywa swoją ludzką naturę. Forma zależy od sposobu (tropos), a nie od idealnego wyobrażenia formy Boga, które miałoby odpowiadać idealnej formie ludzkiego ciała.

Chrystus mówi coś absolutnie nowego: Ojciec, który w Nim trwa, dokonuje swoich dzieł (por. J 14,10). Sam Chrystus jest dziełem swojego Ojca (por. J 5,19). Dla uczniów było nie do pomyślenia, że Bóg objawia się w taki sposób, w jaki Chrystus przeżywa swoje człowieczeństwo. Jeśli myślimy według kryterium doskonałości formy, trudno sobie wyobrazić, by człowiek mógł być podobny do boga czy kobieta do bogini. Jednak taki sposób rozumowania jest daleki od wiary.

Wcielenie Syna Bożego nie poprawia ani nie udoskonala obrazu człowieka w jego formie, lecz w sposobie przeżywania ludzkiej natury. Dlatego gdy Chrystus mówi: „Wierzcie Mi: Ja jestem w Ojcu, a Ojciec we Mnie. Jeżeli zaś nie — wierzcie przynajmniej ze względu na same dzieła” (J 14,11), zaprasza, aby patrzeć i rozpoznać, że dzieła, które czyni, są dziełami Jego Ojca (por. J 10,32).

Dla Chrystusa obecność Ojca w Nim i w Jego działaniu jest oczywista, do tego stopnia, że stwierdza nawet, iż jeśli nie chcą wierzyć Jego słowom, niech przynajmniej spojrzą na Jego czyny, aby przekonać się, że Ojciec jest z Nim: „Jeśli Mnie nie wierzycie, wierzcie dziełom, abyście poznali i wiedzieli, że Ojciec jest we Mnie, a Ja w Ojcu” (J 10,38).

Życie, którym jest Chrystus i które objawia w swojej osobie — ponieważ jest prawdziwie człowiekiem w swoim człowieczeństwie — stanowi w sobie miłość Ojca i Syna (por. J 3,35a; J 10,17). Chrystus jest drogą, która prowadzi nas jako dzieci do Ojca, i prawdą, którą objawia. Tą objawioną prawdą jest to, że prawdziwym Bogiem jest Ojciec, a prawdą człowieka jest życie — to życie, które czyni go synem w Chrystusie, Synu Boga Ojca.

To życie posiada jedynie Ojciec, a wraz z Nim Syn, któremu Ojciec je dał: „Jak Ojciec ma życie (zōē) w sobie samym, tak dał i Synowi, aby miał życie w sobie” (J 5,26). Dlatego Chrystus daje zōē temu, komu chce (por. J 5,21). Rozumie bowiem sens swojego przyjścia na świat właśnie jako dawanie życia — swojego życia — ludziom: „Ja przyszedłem po to, aby mieli życie i mieli je w obfitości” (J 10,10).

Chrystus zauważa jednak, że są ludzie, którzy zbliżają się do Niego, lecz nie ze względu na zōē, na życie, które chce im dać: „Nie chcecie jednak przyjść do Mnie, aby mieć życie” (J 5,40).

Właśnie to stwierdzenie Chrystusa ujawnia ryzyko odejścia od wiary w Niego – która oznacza odrodzenie się do Jego życia i poznanie Ojca, który poprzez Ducha Świętego wlewa w nasze serca swoją miłość, abyśmy mogli żyć jako dzieci – ku jałowej religii. Ta religia z kolei rodzi sekularyzację, niekiedy nawet gwałtowną, właśnie jako reakcję. A potem, gdy sekularyzacja wyczerpie swoją siłę reakcji, zaczyna ponownie rodzić potrzebę religii.

Według niektórych wydaje się, że dziś znajdujemy się właśnie na tym ostatnim etapie. Zamiast przyjąć dar, który Ojciec dał nam, abyśmy mieli życie w obfitości, ryzykujemy, że ulegniemy socjologicznemu zapotrzebowaniu na religię, zamykając się w strukturach i zwyczajach religijnych, pozostając jednak wewnętrznie wyschnięci i pozbawieni zamieszkiwania Chrystusa w nas, który zakorzenia nas w agapē.

Jako droga i prawda, Chrystus daje nam życie, którym jest agapē: „Jak Mnie umiłował Ojciec, tak i Ja was umiłowałem. Trwajcie w mojej miłości” (J 15,9). Jesteśmy zdolni miłować, ponieważ On sam nas umiłował (por. J 15,12). Nie wolno jednak zapominać, że jesteśmy umiłowani wtedy, gdy miłość, którą otrzymujemy, przenika całe nasze życie i objawia się wobec bliźniego, wobec drugiego człowieka, który zostaje nią dotknięty.

Wtedy urzeczywistnia się w nas życie według Boga Ojca, Syna i Ducha Świętego: „W owym dniu poznacie, że Ja jestem w moim Ojcu, a wy we Mnie i Ja w was” (J 14,20). Oto do jakiego życia prowadzi nas Chrystus w Duchu Świętym!

To jest prawdziwie absolutna nowość w historii i prawdziwy sens naszej obecności w świecie: aby inni mogli przez nas spotkać tę agapē, która przenika ciało Chrystusa, którym jesteśmy my. Poprzez miłość, którą się wzajemnie miłujemy, także świat zostaje umiłowany i stopniowo ci, którzy jej doświadczają, nadadzą tej miłości imię — poruszeni przez Ducha Świętego — i poznają jej źródło: Ojca. A jej wypełnieniem jest Jego Syn, Jezus Chrystus.

 

ZIARNA są rubryką Centro Aletti udostępnianą w każdą środę.
Każdego tygodnia, oprócz homilii niedzielnej w formie audio, na stronie LIPA będzie do dyspozycji pogłębienie czytań liturgicznych z eucharystii niedzielnej bądź świątecznej