[SEMI] DOMENICA DELLE PALME (ANNO A) 2

ITALIANO

Stiamo entrando nella Settimana Santa e la seconda lettura mette in evidenza la dimensione dell’agapē, che è la chiave per poter entrare nel mistero della pasqua.

Dio è amore (cf 1Gv 4,8) e la mèta dell’operare di Dio-agapē è certamente l’unità d’amore con l’uomo e, tramite l’uomo, con tutto il creato. Proprio perché Dio è agapē, l’amore sarà l’unità di Dio e dell’uomo in Cristo, suo Figlio, piena manifestazione di Dio e, nello stesso atto, dell’uomo. È Cristo la vera e reale rivelazione di chi è Dio. Nella sua umanità abita tutta la pienezza della divinità (cf Col 2,9) ed è lo Spirito Santo che ci manifesta questa opera rendendoci partecipi di questa umanità di Cristo, tanto da essere il suo corpo (cf 1Cor 12,27).

La prima cosa che Cristo manifesta di Dio è che il modo di essere di Dio, proprio perché è agapē, è scendere verso la fine di ogni esistenza umana, cioè verso la morte dell’uomo. Già questo è sufficiente per azzerare tante idee su Dio che la storia, anche cristiana, ha prodotto e continua a tramandare. Cristo è la verifica assoluta di tutto ciò che l’uomo può conoscere di Dio (cf Mt 11,27b), proprio perché la conoscenza è imbevuta della vita di Cristo, della quale lo Spirito Santo ci rende partecipi come suo vero corpo.

San Massimo il Confessore spiega che il male si manifesta nel fatto che il peccato ci ha fatto perdere il giusto orientamento nella vita, cioè quello dal compimento al vissuto, dal regno di Dio alla storia.

Infatti, la caratteristica fondante dell’agapē è proprio questa: l’agapē contempla sempre il compimento. L’agapē è il compimento. Dio Padre, creando l’uomo, lo ha contemplato compiuto nell’umanità del suo Figlio amato. Allora, la vera causa di ciò che esiste è la meta che il Padre contempla, il compimento di tutto in Cristo Gesù.

“Egli è immagine del Dio invisibile, primogenito di tutta la creazione, perché in lui furono create tutte le cose nei cieli e sulla terra, quelle visibili e quelle invisibili […] Tutte le cose sono state create per mezzo di lui e in vista di lui. Egli è prima di tutte le cose e tutte in lui sussistono” (Col 1,15-17).

L’espressione “in vista di lui” si può intendere, in greco, nel senso che Cristo è praticamente la mèta verso cui si muove tutto ciò che esiste. Tutto è orientato a lui, perché in lui ogni cosa si realizza fino alla sua pienezza. Questo viene confermato anche dal termine greco con cui Paolo esprime il sussistere, cioè il verbo synistēmi, che si può tradurre collocare insieme in Cristo, porre insieme in Cristo, in modo che tutto esiste insieme in Cristo.

Non solo, ma: “egli è anche il capo del corpo, della Chiesa” (Col 1,18); “È piaciuto infatti a Dio che abiti in lui tutta la pienezza” (Col 1,19).

La Chiesa, infatti, “è il corpo di lui, la pienezza di colui che è il perfetto compimento di tutte le cose sotto ogni aspetto” (Ef 1,23).

È ovvio che il compimento è in Cristo risorto, nel suo corpo risorto. Infatti, sia nell’inno di Ef 1,1-23 che in quello di Col 1,13-20 viene specificato che si tratta di Cristo risuscitato, che ha il primato su tutte le cose (cf Col 1,18b) e che, da risuscitato, è seduto alla destra del Padre nei cieli (cf Ef 1,20). L’agapē contempla il compimento della vita nella comunione del Padre con il Figlio e con lo Spirito Santo, il quale ci rende partecipi di tale comunione.

Questo modo di esistenza di Dio libera la mente umana da tutti quei ragionamenti su Dio che non hanno nulla a che vedere con il Dio Padre, con il Dio Figlio e con il Dio Spirito Santo. Cristo rende visibile Dio, e lo Spirito Santo ce lo fa conoscere da dentro l’amore, a partire dall’agapē. Dio è come Cristo, perché Dio è agapē e l’umanità di Cristo diventa la pienezza della manifestazione di Dio.

L’uomo fondato esclusivamente nella sua natura umana non può in alcun modo capire le dimensioni costitutive dell’agapē (cf Ef 3,18-19) -–anzi, esse sono follia per lui (cf 1Cor 2,14) –, né tantomeno può essere capace di viverle.

“Se noi, con la grazia sua, non siamo pronti a morire per partecipare alla sua passione, la sua vita non è in noi” (Ignazio di Antiochia, Lettera ai cristiani di Magnesia).

Senza Colui che versa nei nostri cuori l’agapē (cf Rm 5,5) non è possibile vivere la kenosi e rendersi servi obbedienti fino ad essere rifiutati, calpestati e alla fine uccisi. Può farlo solo chi è abitato dallo Spirito Santo e vive l’umanità al modo di Cristo. Perché, trovandosi in Cristo e Cristo in lui, contempla l’umiliazione e la kenosi come parte preziosa dell’agapē, di quella vita che è comunione (cf Col 1,24) e che trasfigura il male, persino il peccato e la morte, nella luce.

Ascoltiamo la testimonianza del grande Pseudo-Macario:

“La venuta del Signore avvenne a motivo dell’uomo che giaceva morto nella tomba di tenebra del peccato… per farlo risorgere ora in questo mondo, ridargli la vita e purificarlo…, illuminarlo con la sua stessa luce, rivestirlo delle sue vesti divine e celesti. Ma alla resurrezione dei corpi… anche i corpi saranno glorificati e illuminati insieme all’anima che già da ora è illuminata e glorificata. Il Signore infatti è loro casa, loro dimora, loro città. Divenuti figli della luce (cf Ef 5,8) sono rivestiti della dimora celeste (2Cor 5,2) non fatta da mani d’uomo (cf 2Cor 5,1), la gloria della luce divina. Non si guarderanno più l’un l’altro con occhio cattivo, perché la malizia è stata divelta. Là non vi è né maschio, né femmina, né schiavo, né libero (cf Gal 3,28); tutti sono trasformati in una natura divina (cf 2Pt 1,4), divenuti cristi, dèi e figli di Dio. Là allora il fratello potrà rivolgere parole di pace alla sorella senza vergogna, poiché tutti e tutte sono uno in Cristo (cf Gal 3,28). Ciascuno guarderà all’altro godendo del riposo dell’unica luce e in questo vicendevole sguardo subito nuovamente risplenderanno nella verità, nella vera visione dell’ineffabile luce. Così si vedono l’un l’altro… avvolti da molteplici e diverse glorie divine, e ciascuno è stupito al vedere la gloria dell’altro ed esulta di indicibile esultanza” (Omelie spirituali, II Collezione, XXXIV, 2-3).

 

SEMI è la rubrica del Centro Aletti disponibile ogni mercoledì.
Ogni settimana, oltre all’omelia della domenica in formato audio, sarà disponibile sul sito LIPA un approfondimento delle letture della liturgia eucaristica domenicale o festiva.

 

ENGLISH

We are entering Holy Week, and the second reading highlights the dimension of agapē, the key to entering into the mystery of Christ’s Pasch.

God is love (cf. 1 Jn 4:8). The goal of God-who-is-agapē’s work is undoubtedly unity in love with humankind and, through humankind, with all creation. Precisely because God is agapē, love will be the bond uniting God and humanity in Christ, His Son, who is, at one and the same time, the full manifestation of God and of humanity. Christ is the true and authentic revelation of who God is. In his humanity dwells the fullness of divinity (cf. Col. 2:9), and it is the Holy Spirit who reveals this work to us, enabling us to share in Christ’s humanity to the extent that we become his body (cf. 1 Cor. 12:27).

The first thing that Christ reveals about God is that God’s way of being, precisely because He is agapē, is to descend all the way to the end of every human existence, that is, toward human death. This alone is enough to dispel many ideas about God that history, including Christian history, has produced and continues to pass on. Christ is the absolute confirmation of all that human beings can know about God (cf. Mt 11:27b), precisely because this knowledge is imbued with the life of Christ, in which the Holy Spirit enables us to participate as His true body.

Saint Maximus the Confessor explains that evil is manifested in the fact that sin has caused us to lose the proper orientation in life, that is, the orientation from fulfillment to lived experience, from the kingdom of God to history.

Indeed, the fundamental characteristic of agapē is precisely this: agapē always contemplates fulfillment. Agapē is fulfillment. When God the Father created humankind, He contemplated it as fulfilled in the humanity of His beloved Son. Therefore, the true cause of everything that exists is the goal that the Father contemplates: the fulfillment of all things in Christ Jesus.

“He is the image of the invisible God, the firstborn of all creation. For in him were created all things in heaven and on earth, the visible and the invisible […] all things were created through him and for him. He is before all things, and in him all things hold together” (Col. 1:15-17).

In Greek, the expression “for him” can be understood to mean that Christ is, in effect, the goal toward which everything that exists moves. Everything is directed toward him, because in him, everything is brought to its fullest realization. This is also confirmed by the Greek term Paul uses to express “to hold together,” namely, the verb synistēmi, which can be translated as “to place together in Christ,” “to bring together in Christ,” so that everything exists together in Christ.

Not only that, but: “He is the head of the body, the church” (Col 1:18); for “in him all the fullness was pleased to dwell” (Col 1:19).

Indeed, the Church “is his body, the fullness of the one who fills all things in every way” (Eph 1:23).

Clearly, fulfillment lies in the risen Christ, in His risen body. Indeed, the hymns in both Ephesians 1:1-23 and in Colossians 1:13-20 make it clear that it is the risen Christ who holds primacy over all things (cf. Col. 1:18b) and who, as the risen One, is seated at the right hand of the Father in heaven (cf. Eph. 1:20). Agapē contemplates the fulfillment of life in the communion of the Father with the Son and with the Holy Spirit, who enables us to share in this communion.

This mode of God’s existence frees the human mind from all those speculations about God that have nothing to do with God the Father, God the Son, and God the Holy Spirit. Christ makes God visible, and the Holy Spirit enables us to know God from within love, beginning with agapē. God is like Christ, because God is agapē, and Christ’s humanity becomes the fullness of God’s manifestation.

Human beings grounded exclusively in their human nature cannot in any way comprehend the constitutive dimensions of agapē (cf. Eph. 3:8-19) – indeed, to them, these dimensions are foolishness (cf. 1 Cor. 2:14) – nor can they be capable of living them out.

“Believers have, in love, the character of God the Father by Jesus Christ; by whom, if we are not ready to die to participate His passion, His life is not in us.” (Ignatius of Antioch, To the Magnesians 5).

Without the One who pours agapē into our hearts (cf. Rom. 5:5), it is not possible to live kenosis and become obedient servants to the point of being rejected, trampled upon, and ultimately killed. Only those who are inhabited by the Holy Spirit and live their humanity in the manner of Christ can do this. For, finding themselves in Christ and Christ in them, they contemplate humiliation and kenosis as a precious aspect of agapē, of that life which is communion (cf. Col. 1:24) and which transfigures evil—even sin and death—, transforming them into light.

Let us hear the testimony of the great Pseudo-Macarius:

“For the whole coming of the Lord was for man’s sake, man who lay dead in the grave of the darkness of sin … [that] He might raise man up and quicken him, and cleanse him …, and enlighten him with His own light, and array him in His own garments, the heavenly garments of His own Godhead. But at the resurrection of the dead … [their] bodies also are glorified with them, and are enlightened by the soul which had been enlightened and glorified in this life. For the Lord is their home, their tabernacle and their city. They are clothed with the habitation from heaven, not made with hands [2 Cor 5:1] the glory of the divine light, having been made children of light. They will no longer look upon each other with an evil gaze; for evil has been taken away. There is there neither male nor female, slave nor free, [Gal.3:28] for all alike are changed into a divine nature, having become Christs, and gods, and children of God. A brother will then be able to speak a word of peace to a sister without shame, for all are one in Christ, at rest in one light. One will gaze upon another, and in the gazing will forthwith shine back in truth, at the true contemplation of light inexpressible. Thus in many shapes and many varying divine glories they look upon each other, and each is astonished and rejoices with joy unspeakable” (Spiritual Homilies, Collection II, XXXIV, 2–3).

SEEDS, the Aletti Centre’s column, is available every Wednesday.
Every week, in addition to the Sunday homily in audio format, an in-depth study of the readings from the Sunday or festive Eucharistic liturgy will be available on the LIPA website.

 

ESPAÑOL

Estamos entrando en la Semana Santa y la segunda lectura pone de relieve la dimensión de la agapē, que es la clave para poder adentrarnos en el misterio de la Pascua.

Dios es amor (cf. 1 Jn 4,8) y la meta de la obra de Dios-agape es, sin duda, la unidad de amor con el hombre y, a través del hombre, con toda la creación. Precisamente porque Dios es agape, el amor será la unidad de Dios y del hombre en Cristo, su Hijo, plena manifestación de Dios y, en el mismo acto, del hombre. Cristo es la verdadera y real revelación de quién es Dios. En su humanidad habita toda la plenitud de la divinidad (cf. Col 2,9) y es el Espíritu Santo quien nos manifiesta esta obra haciéndonos partícipes de esta humanidad de Cristo, hasta el punto de ser su cuerpo (cf. 1 Cor 12,27).

Lo primero que Cristo revela de Dios es que la forma de ser de Dios, precisamente porque es agapē, es descender hacia el final de toda existencia humana, es decir, hacia la muerte del hombre. Esto ya es suficiente para desmontar muchas ideas sobre Dios que la historia, incluso la cristiana, ha producido y sigue transmitiendo. Cristo es la verificación absoluta de todo lo que el hombre puede conocer de Dios (cf. Mt 11,27b), precisamente porque el conocimiento está impregnado de la vida de Cristo, de la cual el Espíritu Santo nos hace partícipes como su verdadero cuerpo.

San Máximo el Confesor explica que el mal se manifiesta en el hecho de que el pecado nos ha hecho perder la orientación correcta en la vida, es decir, la que va de la plenitud a lo vivido, del reino de Dios a la historia.

De hecho, la característica fundamental de la agapē es precisamente esta: la agapē contempla siempre la plenitud. La agapē es la plenitud. Dios Padre, al crear al hombre, lo contempló pleno en la humanidad de su Hijo amado. Entonces, la verdadera causa de lo que existe es la meta que el Padre contempla, la plenitud de todo en Cristo Jesús.

«Él es la imagen del Dios invisible, el primogénito de toda la creación, porque en él fueron creadas todas las cosas en los cielos y en la tierra, las visibles y las invisibles […] Todas las cosas fueron creadas por medio de él y para él. Él es anterior a todas las cosas y todas subsisten en él» (Col 1,15-17).

La expresión «con miras a él» puede entenderse, en griego, en el sentido de que Cristo es prácticamente la meta hacia la cual se mueve todo lo que existe. Todo está orientado hacia él, porque en él todo se realiza hasta su plenitud. Esto se confirma también por el término griego con el que Pablo expresa el subsistir, es decir, el verbo synistēmi, que se puede traducir como reunir en Cristo, poner junto en Cristo, de modo que todo existe junto en Cristo.

No solo eso, sino que: «él es también la cabeza del cuerpo, de la Iglesia» (Col 1,18); «Porque a Dios le agradó que en él habitara toda la plenitud» (Col 1,19).

La Iglesia, de hecho, «es el cuerpo de él, la plenitud de aquel que es el cumplimiento perfecto de todas las cosas en todos los aspectos» (Ef 1,23).

Es obvio que el cumplimiento está en Cristo resucitado, en su cuerpo resucitado. De hecho, tanto en el himno de Ef 1,1-23 como en el de Col 1,13-20 se especifica que se trata de Cristo resucitado, que tiene la primacía sobre todas las cosas (cf. Col 1,18b) y que, como resucitado, está sentado a la derecha del Padre en los cielos (cf. Ef 1,20). La agapē contempla la plenitud de la vida en la comunión del Padre con el Hijo y con el Espíritu Santo, quien nos hace partícipes de dicha comunión.

Esta forma de existencia de Dios libera la mente humana de todos esos razonamientos sobre Dios que no tienen nada que ver con el Dios Padre, con el Dios Hijo y con el Dios Espíritu Santo. Cristo hace visible a Dios, y el Espíritu Santo nos lo da a conocer desde dentro del amor, a partir de la agapē. Dios es como Cristo, porque Dios es agapē y la humanidad de Cristo se convierte en la plenitud de la manifestación de Dios.

El hombre basado exclusivamente en su naturaleza humana no puede de ninguna manera comprender las dimensiones constitutivas de la agapē (cf. Ef 3,18-19) —es más, son locura para él (cf. 1 Cor 2,14)—, ni mucho menos puede ser capaz de vivirlas.

«Si nosotros, con su gracia, no estamos dispuestos a morir para participar en su pasión, su vida no está en nosotros» (Ignacio de Antioquía, Carta a los cristianos de Magnesia).

Sin Aquel que derrama en nuestros corazones la agapē (cf. Rom 5,5), no es posible vivir la kenosis y convertirse en siervos obedientes hasta el punto de ser rechazados, pisoteados y, finalmente, asesinados. Solo puede hacerlo quien está habitado por el Espíritu Santo y vive la humanidad a la manera de Cristo. Porque, encontrándose en Cristo y Cristo en él, contempla la humillación y la kenosis como parte preciosa del agapē, de esa vida que es comunión (cf. Col 1,24) y que transfigura el mal, incluso el pecado y la muerte, en luz.

Escuchemos el testimonio del gran Pseudo-Macario:

«La venida del Señor tuvo lugar por causa del hombre que yacía muerto en la tumba de tinieblas del pecado… para resucitarlo ahora en este mundo, devolverle la vida y purificarlo…, iluminarlo con su propia luz, revestirlo de sus vestiduras divinas y celestiales. Pero en la resurrección de los cuerpos… también los cuerpos serán glorificados e iluminados junto con el alma que ya desde ahora está iluminada y glorificada. El Señor, en efecto, es su casa, su morada, su ciudad. Habiendo llegado a ser hijos de la luz (cf. Ef 5,8), están revestidos de la morada celestial (2 Cor 5,2) no hecha por manos de hombre (cf. 2 Cor 5,1), la gloria de la luz divina. Ya no se mirarán unos a otros con malicia, porque la malicia ha sido arrancada. Allí no hay varón ni mujer, ni esclavo ni libre (cf. Gál 3,28); todos son transformados en una naturaleza divina (cf. 2 Pe 1,4), convertidos en cristos, dioses e hijos de Dios. Allí, entonces, el hermano podrá dirigir palabras de paz a la hermana sin vergüenza, pues todos y todas son uno en Cristo (cf. Gálatas 3,28). Cada uno mirará al otro disfrutando del reposo de la única luz y, en esta mirada recíproca, resplandecerán de nuevo en la verdad, en la verdadera visión de la luz inefable. Así se ven unos a otros… envueltos en múltiples y diversas glorias divinas, y cada uno se asombra al ver la gloria del otro y se regocija con inefable alegría» (Homilías espirituales, II Colección, XXXIV, 2-3).

 

SEMILLAS es una publicación del Centro Aletti disponible todos los miércoles.
Cada semana, además del audio de la homilía dominical, estará disponible en el sitio de LIPA un comentario a las lecturas de la Liturgia del Domingo, como así también a las lecturas de la semana.

 

SLOVENŠČINA

Vstopamo v veliki teden in drugo berilo poudarja razsežnost zastonjske ljubezni (agapē), ki je ključ za vstop v velikonočno skrivnost.

Bog je ljubezen (prim. 1 Jn 4,8) in cilj Boga, ki je zastonjska ljubezen, je zagotovo edinost ljubezni s človekom in po človeku s celotnim stvarstvom. Ker je Bog zastonjska ljubezen, bo ljubezen edinost Boga in človeka v Kristusu, njegovem Sinu, popolno razodetje Boga in hkrati človeka. Kristus je resnično in dejansko razodetje tega, kdo je Bog. V njegovi človeškosti biva vsa polnost božanstva (prim. Kol 2,9) in Sveti Duh nam razodeva to delo ter nas stori deležne te Kristusove človeškosti, tako da smo njegovo telo (prim. 1 Kor 12,27).

Prvo, kar Kristus razodeva o Bogu, je, da je način Božjega bivanja – prav zato, ker je zastonjska ljubezen – v tem, da se spusti do konca vsakega človeškega obstoja, to je do človekove smrti. Že to je dovolj, da izniči mnoge predstave o Bogu, ki jih je zgodovina, tudi krščanska, ustvarila in jih še vedno prenaša naprej. Kristus je absolutno merilo vsega, kar lahko človek spozna o Bogu (prim. Mt 11,27b), prav zato, ker je spoznanje prepojeno s Kristusovim življenjem in nas Sveti Duh udeleži pri njem kot njegovem resničnem telesu.

Sveti Maksim Izpovedovalec razlaga, da se zlo kaže v tem, da nam je greh vzel pravo usmerjenost v življenju, to je usmerjenost od izpolnitve k življenju, od Božjega kraljestva k zgodovini.

Temeljna značilnost zastonjske ljubezni je v tem: zastonjska ljubezen vedno zre izpolnitev. Zastonjska ljubezen je izpolnitev. Ko je Bog Oče ustvarjal človeka, ga je že gledal izpolnjenega v človeškosti svojega ljubljenega Sina. Zato je resnični razlog vsega, kar obstaja, cilj, ki ga Oče zre – izpolnitev vsega v Jezusu Kristusu.

»Ta je podoba nevidnega Boga, prvorojenec vsega stvarstva, kajti v njem je bilo ustvarjeno vse, kar je v nebesih in kar je na zemlji, vidne in nevidne stvari […] Vse je bilo ustvarjeno po njem in zanj. On je obstajal pred vsemi stvarmi in v njem je utemeljeno vse« (Kol 1,15-17).

Izraz »zanj« lahko v grščini razumemo v tem smislu, da je Kristus pravzaprav cilj, h kateremu se giblje vse, kar obstaja. Vse je usmerjeno k njemu, kajti v njem se vsaka stvar uresniči do svoje polnosti. To potrjuje tudi grška beseda, s katero Pavel izrazi obstajanje, to je glagol synistēmi, ki ga lahko prevedemo kot »postaviti skupaj v« Kristusu, »združiti v« Kristusu, tako da vse obstaja skupaj v Kristusu.

Ne samo to, ampak: »On je tudi glava telesa, to je Cerkve« (Kol 1,18); »Bog je namreč hotel, da se je v njem naselila vsa polnost« (Kol 1,19).

Cerkev je namreč »njegovo telo, polnost njega, ki v vsem vse izpolnjuje« (Ef 1,23).

Jasno je, da je izpolnitev v Vstalem Kristusu, v njegovem vstalem telesu. Tako v hvalnici v Ef 1,1-23 kot v Kol 1,13-20 je podrobno opisano, da gre za vstalega Kristusa, ki ima prvenstvo nad vsem (prim. Kol 1,18b) in kot vstali sedi na Očetovi desnici v nebesih (prim. Ef 1,20). Zastonjska ljubezen gleda izpolnitev življenja v občestvu Očeta s Sinom in Svetim Duhom, ki nas stori deležne tega občestva.

Ta način Božjega bivanja osvobaja človeški um vseh razmišljanj o Bogu, ki nimajo nič skupnega z Bogom Očetom, Bogom Sinom in Bogom Svetim Duhom. Kristus naredi Boga vidnega, Sveti Duh pa nam ga daje spoznati znotraj ljubezni, izhajajoč iz zastonjske ljubezni. Bog je kakor Kristus, kajti Bog je zastonjska ljubezen in Kristusova človeškost postane polnost razodetja Boga.

Človek, ki je utemeljen izključno v svoji človeški naravi, nikakor ne more razumeti temeljnih razsežnosti zastonjske ljubezni (prim. Ef 3,18-19) – nasprotno, zanj so norost (prim. 1 Kor 2,14) – in še manj jih zmore živeti.

»Če mi po njegovi milosti nismo pripravljeni umreti, da bi bili udeleženi pri njegovem trpljenju, njegovega življenja ni v nas« (Ignacij Antiohijski, Pismo kristjanom v Magneziji).

Brez Tistega, ki v naša srca vliva zastonjsko ljubezen (prim. Rim 5,5), ni mogoče živeti kenoze in postati pokorni služabniki vse do tega, da smo zavrnjeni, poteptani in navsezadnje ubiti. To lahko stori le tisti, v katerem prebiva Sveti Duh in ki živi človeškost na Kristusov način. Kajti kdor je v Kristusu in Kristus v njem, zre ponižanje in kenozo kot dragoceni del zastonjske ljubezni, življenja, ki je občestvo (prim. Kol 1,24) in ki preobraža zlo, ter celo greh in smrt, v luč.

Prisluhnimo pričevanju velikega Psevdo-Makarija:

»Gospodov prihod se je zgodil zaradi človeka, ki je ležal mrtev v grobu teme greha […], da bi ga že zdaj na tem svetu obudil, mu vrnil življenje in ga očistil […], ga razsvetlil s svojo lučjo ter ga oblekel v svoja Božja in nebeška oblačila. Toda ob vstajenju teles […] bodo tudi telesa poveličana in razsvetljena skupaj z dušo, ki je že zdaj razsvetljena in poveličana. Gospod je namreč njihov dom, njihovo prebivališče, njihovo mesto. Ko so postali otroci luči (prim. Ef 5,8), so preoblečeni v nebeško bivališče (2 Kor 5,2), ki ni narejeno s človeškimi rokami (prim. 2 Kor 5,1), v slavo Božje luči. Drug na drugega ne bodo več gledali z zlobnim pogledom, kajti hudobija je izruvana. Tam ni ne moškega ne ženske, ne sužnja ne svobodnega (prim. Gal 3,28); vsi so preobraženi v Božjo naravo (prim. 2 Pt 1,4), postali so maziljenci, bogovi in Božji otroci. Tam bo lahko brat govoril sestri besede miru brez sramu, kajti vsi in vse so eno v Kristusu (prim. Gal 3,28). Vsak bo gledal drugega in užival v počitku ene same luči in v tem medsebojnem pogledu bodo takoj spet zasijali v resnici, v resničnem gledanju neizrekljive luči. Tako vidijo drug drugega […] obdani z mnogoterimi in različnimi božjimi slavami in vsak se čudi, ko vidi slavo drugega ter se veseli v neizrekljivem veselju« (Duhovne homilije, II. zbirka, XXXIV, 2-3).

 

SEMENA je rubrika Centra Aletti, ki je na voljo vsako sredo.
Vsak teden je na spletni strani LIPE poleg nedeljske homilije v zvočni obliki (v italijanščini) na voljo tudi poglobitev Božje besede nedeljske ali praznične svete maše.

 

HRVATSKI

Ulazimo u Veliki tjedan i drugo čitanje naglašava dimenziju besplatne ljubavi (agapē), koja je ključ za ulazak u pashalno otajstvo.

Bog je ljubav (usp. 1 Iv 4, 8) i cilj djelovanja Boga, koji je besplatna ljubav, jest zasigurno jedinstvo ljubavi s čovjekom i po čovjeku s cijelim stvorenjem. Budući da je Bog besplatna ljubav, ljubav će biti jedinstvo Boga i čovjeka u Kristu, Njegovu Sinu, potpuno očitovanje Boga, a istodobno i čovjeka. Krist je istinska i stvarna objava toga tko je Bog. U njegovom čovještvu prebiva sva punina božanstva (usp. Kol 2, 9), a Duh Sveti nam očituje to djelo te nas čini dionicima tog Kristovog čovještva, tako da smo njegovo tijelo (usp. 1 Kor 12, 27).

Prvo što Krist objavljuje o Bogu jest to da je način Božjeg postojanja – upravo zato što je besplatna ljubav – u tome da se spusti do kraja svakog ljudskog postojanja, to jest do čovjekove smrti. Već je to dovoljno da poništi mnoge predodžbe o Bogu koje je povijest, pa i kršćanska, stvorila i još ih prenosi. Krist je apsolutno mjerilo svega što čovjek može spoznati o Bogu (usp. Mt 11, 27b), upravo zato što je ta spoznaja prožeta Kristovim životom, a po Duhu Svetom postajemo dionici tog života kao Kristovo istinsko tijelo.

Sveti Maksim Ispovjedalac objašnjava da se zlo očituje u tome što nam je grijeh oduzeo pravu usmjerenost u životu, to jest usmjerenost od ispunjenja prema životu, od kraljevstva Božjega prema povijesti.

Temeljna značajka besplatne ljubavi jest u tome što ona uvijek promatra ispunjenje. Besplatna ljubav je ispunjenje. Kad je Bog Otac stvarao čovjeka, već ga je vidio ispunjenog u čovještvu svoga ljubljenog Sina. Stoga je pravi razlog svega što postoji cilj koji Otac gleda – ispunjenje svega u Kristu Isusu.

„On je slika Boga nevidljivoga, Prvorođenac svakog stvorenja. Ta u njemu je sve stvoreno na nebesima i na zemlji, vidljivo i nevidljivo […] sve je po njemu i za njega stvoreno: on je prije svega i sve stoji u njemu.“ (Kol 1, 15-17).

Izraz „za njega“ na grčkom se može shvatiti u smislu da je Krist zapravo cilj prema kojemu se kreće sve što postoji. Sve je usmjereno prema njemu, jer se u njemu svaka stvar ostvaruje do svoje punine. To potvrđuje i grčka riječ kojom Pavao izražava postojanje, to jest glagol synistēmi, koji se može prevesti kao „postaviti skupa u“ Krista, „združiti u“ Kristu, tako da sve postoji zajedno u Kristu.

I ne samo to, nego: „On je Glava Tijela, Crkve“ (Kol 1, 18); „Jer svidjelo se Bogu u njemu nastaniti svu Puninu“ (Kol 1, 19). Crkva je, naime, „Tijelo njegovo, punina Onoga koji sve u svima ispunja“ (Ef 1, 23).

Jasno je da je ispunjenje u uskrslom Kristu, u njegovu uskrslom tijelu. Tako je u hvalospjevu u Ef 1, 1-23, kao i u onom u Kol 1, 13-20, podrobno opisano da je riječ o uskrslom Kristu, koji ima prvenstvo nad svime (usp. Kol 1, 18b) i kao Uskrsli sjedi zdesna Ocu na nebesima (usp. Ef 1, 20). Besplatna ljubav vidi ispunjenje života u zajedništvu Oca sa Sinom i s Duhom Svetim, koji nas čini dionicima tog zajedništva.

Taj način Božjeg postojanja oslobađa ljudski um svih razmišljanja o Bogu koja nemaju ništa zajedničko s Bogom Ocem, Bogom Sinom i Bogom Duhom Svetim. Krist čini Boga vidljivim, a Duh Sveti nam ga daje upoznati unutar ljubavi, polazeći od besplatne ljubavi. Bog je poput Krista, jer Bog je besplatna ljubav, a Kristovo čovještvo postaje punina očitovanja Boga.

Čovjek koji je utemeljen isključivo u svojoj ljudskoj naravi nikako ne može razumjeti temeljne dimenzije besplatne ljubavi (usp. Ef 3, 18-19) – naprotiv, one su za njega ludost (usp. 1 Kor 2, 14) – a još manje ih može živjeti.

„Ako po njegovoj milosti nismo spremni umrijeti da bismo sudjelovali u njegovoj muci, njegova života nema u nama.“ (Ignacije Antiohijski, Poslanica Magnežanima).

Bez Onoga koji u naša srca ulijeva besplatnu ljubav (usp. Rim 5, 5) nije moguće živjeti kenozu (oplijenjenje samoga sebe) i postati poslušni sluge sve do toga da budemo odbačeni, pogaženi i naposlijetku ubijeni. To može učiniti samo onaj u kome prebiva Duh Sveti i koji živi čovještvo na Kristov način. Jer onaj tko je u Kristu i Krist u njemu, vidi poniženje i kenozu kao dragocjeni dio besplatne ljubavi, života koji je zajedništvo (usp. Kol 1, 24) i koji preobražava zlo, pa čak i grijeh i smrt u svjetlo.

Poslušajmo svjedočanstvo velikog Pseudo-Makarija:

„Dolazak Gospodnji dogodio se radi čovjeka koji je ležao mrtav u grobu tame grijeha […], kako bi ga već sada na ovom svijetu uskrisio, vratio mu život i očistio ga […], prosvijetlio ga svojom svjetlošću te ga odjenuo u svoju božansku i nebesku odjeću. Ali o uskrsnuću tijela […] i tijela će biti proslavljena i prosvijetljena zajedno s dušom, koja je već od sada prosvijetljena i proslavljena. Jer Gospodin je njihov dom, njihovo prebivalište, njihov grad. Kad su postali djeca svjetlosti (usp. Ef 5, 8), odjeveni su u nebesko prebivalište (2 Kor 5, 2) koje nije načinjeno ljudskim rukama (usp. 2 Kor 5, 1), u slavu božanske svjetlosti. Jedni druge neće više gledati zlobnim pogledom, jer je zlo iskorijenjeno. Tamo nema ni muško ni žensko, ni rob ni slobodnjak (usp. Gal 3, 28); svi su preobraženi u božansku narav (usp. 2 Pt 1, 4), postali su pomazanici, bogovi i djeca Božja. Tamo će brat moći sestri govoriti riječi mira bez srama, jer su svi i sve jedno u Kristu (usp. Gal 3, 28). Svatko će gledati drugoga i uživati u počinku jedne jedine svjetlosti, a u tom međusobnom gledanju odmah će opet zasjati u istini, u istinskom gledanju neizrecive svjetlosti. Tako vide jedni druge […] okruženi mnogostrukim i različitim božanskim slavama, i svatko se divi gledajući slavu drugoga te se veseli neizrecivom radošću.“ (Duhovne homilije, II. zbirka, XXXIV, 2-3).

 

SJEMENA je rubrika Centra Aletti dostupna svake srijede.
Svakog tjedna, osim nedjeljne propovijedi u audio obliku (na talijanskom), bit će dostupno na web stranici LIPA produbljivanje nedjeljnih ili blagdanskih čitanja euharistijske liturgije.

 

POLSKI

Wchodzimy w Wielki Tydzień, a drugie czytanie ukazuje wymiar agapē, który jest kluczem do wejścia w tajemnicę Paschy. Bóg jest miłością (por. 1 J 4,8), a celem działania Boga–agapē jest z pewnością jedność miłości z człowiekiem oraz – poprzez człowieka – z całym stworzeniem. Właśnie dlatego, że Bóg jest agapē, miłość stanie się jednością Boga i człowieka w Chrystusie, Jego Synu, pełnym objawieniu Boga, a zarazem – w tym samym akcie – człowieka. To Chrystus jest prawdziwym i rzeczywistym objawieniem tego, kim jest Bóg. W Jego człowieczeństwie mieszka cała pełnia Bóstwa (por. Kol 2,9), a Duch Święty objawia nam to dzieło, czyniąc nas uczestnikami tego człowieczeństwa Chrystusa, aż do tego stopnia, że jesteśmy Jego ciałem (por. 1 Kor 12,27).

Pierwszą rzeczą, którą Chrystus objawia o Bogu, jest to, że sposób istnienia Boga – właśnie dlatego, że jest agapē – polega na zstępowaniu ku kresowi każdej ludzkiej egzystencji, czyli ku śmierci człowieka. Już to wystarcza, by obalić wiele wyobrażeń o Bogu, które historia, także chrześcijańska, wytworzyła i nadal przekazuje. Chrystus jest ostatecznym sprawdzianem wszystkiego, co człowiek może poznać o Bogu (por. Mt 11,27b), właśnie dlatego, że ta wiedza jest przesiąknięta życiem Chrystusa, w którym Duch Święty pozwala nam uczestniczyć jako w Jego prawdziwym Ciele.

Święty Maksym Wyznawca wyjaśnia, że zło przejawia się w tym, iż grzech sprawił, że straciliśmy właściwy kierunek w życiu, to znaczy kierunek od spełnienia ku doświadczeniu, od królestwa Bożego ku historii.

Istotną cechą agapē jest właśnie to: agapē zawsze kontempluje spełnienie. Agapē jest spełnieniem. Bóg Ojciec, stwarzając człowieka, widział go już spełnionego w człowieczeństwie swojego umiłowanego Syna. Zatem prawdziwą przyczyną wszystkiego, co istnieje, jest cel, który Ojciec kontempluje – spełnienie wszystkiego w Jezusie Chrystusie.

„On jest obrazem Boga niewidzialnego, pierworodnym wobec każdego stworzenia, bo w Nim zostało stworzone wszystko w niebie i na ziemi, byty widzialne i niewidzialne […]. Wszystko przez Niego i dla Niego zostało stworzone. On jest przed wszystkim i wszystko w Nim ma istnienie” (Kol 1,15-17).

Wyrażenie „dla Niego” można rozumieć w języku greckim w tym sensie, że Chrystus jest celem, ku któremu zmierza wszystko, co istnieje. Wszystko jest ku Niemu ukierunkowane, ponieważ w Nim każda rzecz osiąga swoją pełnię. Potwierdza to także grecki czasownik użyty przez Pawła na określenie „trwania”, czyli synistēmi, który można przetłumaczyć jako „zestawiać w Chrystusie”, „jednoczyć w Chrystusie”, tak że wszystko istnieje razem w Chrystusie.

Co więcej: „On także jest Głową Ciała – Kościoła” (Kol 1,18); „spodobało się bowiem Bogu, aby w Nim zamieszkała cała Pełnia” (Kol 1,19). Kościół jest bowiem „Jego Ciałem, Pełnią Tego, który napełnia wszystko wszelkimi sposobami” (Ef 1,23).

Jest oczywiste, że spełnienie jest w Chrystusie zmartwychwstałym, w Jego uwielbionym ciele. Zarówno w hymnie  w Liście do Efezjan 1,1–23, jak i w Liście do Kolosan 1,13–20 jest mowa o Chrystusie zmartwychwstałym, który ma pierwszeństwo we wszystkim (por. Kol 1,18b) i który, jako zmartwychwstały, zasiada po prawicy Ojca w niebie (por. Ef 1,20). Agapē kontempluje spełnienie życia w komunii Ojca z Synem i Duchem Świętym, który czyni nas uczestnikami tej komunii.

Ten sposób istnienia Boga wyzwala ludzki umysł od wszelkich rozumowań o Bogu, które nie mają nic wspólnego z Bogiem Ojcem, Synem i Duchem Świętym. Chrystus czyni Boga widzialnym, a Duch Święty pozwala nam poznać Go od wewnątrz – od strony miłości, od agapē. Bóg jest taki jak Chrystus, ponieważ Bóg jest agapē, a człowieczeństwo Chrystusa staje się pełnią objawienia Boga.

Człowiek opierający się wyłącznie na swojej naturze ludzkiej nie jest w stanie zrozumieć konstytutywnych wymiarów agapē (por. Ef 3,18-19) – przeciwnie, są one dla niego głupstwem (por. 1 Kor 2,14) – ani tym bardziej żyć nimi.

„Jeśli my, dzięki Jego łasce, nie jesteśmy gotowi umrzeć, aby uczestniczyć w Jego męce, Jego życie nie jest w nas” (Ignacy Antiocheński).

Bez Tego, który wlewa w nasze serca agapē (por. Rz 5,5), nie jest możliwe żyć kenozą i stać się posłusznymi sługami aż do odrzucenia, podeptania i ostatecznie śmierci. Może to uczynić tylko ten, kto jest zamieszkany przez Ducha Świętego i żyje człowieczeństwem na sposób Chrystusa. Ponieważ będąc w Chrystusie, a Chrystus w nim, widzi on uniżenie i kenozę jako cenną część agapē – tego życia, które jest komunią (por. Kol 1,24) i które przemienia zło, nawet grzech i śmierć, w światło.

Posłuchajmy świadectwa wielkiego Pseudo-Makarego:

„Przyjście Pana nastąpiło z powodu człowieka, który leżał martwy w grobie ciemności grzechu… aby go teraz wskrzesić w tym świecie, przywrócić mu życie i oczyścić go…, oświecić swoim własnym światłem, przyodziać w swoje boskie i niebiańskie szaty. Ale przy zmartwychwstaniu ciał… również ciała zostaną uwielbione i oświecone wraz z duszą, która już teraz jest oświecona i uwielbiona. Pan bowiem jest ich domem, ich mieszkaniem, ich miastem. Stawszy się synami światłości (por. Ef 5,8), są odziani w niebiańskie mieszkanie (2 Kor 5,2), nie zbudowane rękami ludzkimi (por. 2 Kor 5,1), chwałę boskiego światła. Nie będą już patrzeć na siebie złym okiem, ponieważ zło zostało wykorzenione. Tam nie ma ani mężczyzny, ani kobiety, ani niewolnika, ani wolnego (por. Ga 3,28); wszyscy zostali przemienieni w boską naturę (por. 2 P 1,4), stali się Chrystusami, bogami i synami Boga. Tam więc brat będzie mógł bez wstydu kierować słowa pokoju do siostry, ponieważ wszyscy i wszystkie są jednym w Chrystusie (por. Ga 3,28). Każdy będzie patrzył na drugiego, ciesząc się spokojem jedynego światła, a w tym wzajemnym spojrzeniu natychmiast ponownie zabłysną w prawdzie, w prawdziwym widzeniu niewysłowionego światła. Tak widzą się nawzajem… otoczeni wieloma i różnymi boskimi chwałami, a każdy jest zdumiony, widząc chwałę drugiego, i raduje się niewypowiedzianą radością” (Homilie duchowe).

 

ZIARNA są rubryką Centro Aletti udostępnianą w każdą środę.
Każdego tygodnia, oprócz homilii niedzielnej w formie audio, na stronie LIPA będzie do dyspozycji pogłębienie czytań liturgicznych z eucharystii niedzielnej bądź świątecznej