[SEMI] II DOMENICA DI QUARESIMA (ANNO A) 2

ITALIANO

Paolo scrive a Timoteo invitandolo ad unirsi a lui nella sofferenza che egli vive a causa del Vangelo: “Figlio mio, con la forza di Dio, soffri con me per il Vangelo” (2Tm 1,8b).

Timoteo era molto sensibile e, come emerge se consideriamo nel loro insieme tutti i brani in cui si parla di lui, probabilmente era di carattere piuttosto timido. È dunque comprensibile che, di fronte alle persecuzioni che andavano via via moltiplicandosi in vari luoghi, Timoteo fosse intimorito.

Ma Paolo non si rivolge a Timoteo semplicemente per incoraggiarlo dal punto di vista umano, quasi che volesse dirgli: “Dai, vedrai che ce la farai, basta andare avanti”. Non si esprime nemmeno come se fosse una specie di psicologo che cerca di riportare ad un equilibrio la sensibilità del suo discepolo. Paolo, invece, si pone di fronte a Timoteo con grande serietà e lo considera all’interno della visione della salvezza che lo ha raggiunto in Cristo Gesù.

Come è bello incontrare nella Chiesa persone che vogliono aiutare i cristiani che soffrono, a partire dalla salvezza già vissuta nella rinascita in Cristo.

Per questo, anche quando scrive “Mi tornano alla mente le tue lacrime e sento nostalgia di rivederti per essere pieno di gioia” (2Tm 1,4), parla su uno sfondo di fede: “Mi ricordo, infatti, della tua schietta fede” (2Tm 1,5).

L’attenzione di Paolo è volta a come aiutare Timoteo affinché non rimanga condizionato dalla timidezza della sua natura, del suo temperamento. È per questo che Paolo lo riporta al dono di Dio che è in lui, quel dono che lo ha inabitato mediante l’imposizione delle mani (cf 2Tm 1,6).

Paolo sa che se il dono di Dio, come la salvezza stessa, cioè il dono della vita nuova, non è curato, può arrivare a spegnersi. Può accadere, infatti, di cominciare a seguire intuizioni, pensieri e progetti che, però, pian piano danno la precedenza ad altre cose. E così, quasi senza rendersene conto, un cristiano può ritrovarsi a vivere la sua vita secondo la natura, cioè alla maniera dell’uomo vecchio, che viene rianimato dopo essere morto nel battesimo, piuttosto che vivere secondo la zōē, che lo innesta in Cristo e lo rende partecipe della sua vita.

“Siamo infatti diventati partecipi di Cristo, a condizione di mantenere salda fino alla fine la fiducia che abbiamo avuto fin dall’inizio” (Eb 3,14).

Questo slittamento può avvenire con grande facilità anche per quei doni che sono i carismi, anche se ricevuti attraverso i sacramenti. Ad esempio, nel sacramento del matrimonio gli sposi, vivendo il dono della vita ricevuto nel sacramento stesso, diventano sempre più integralmente la manifestazione dell’amore di Cristo e della sua umanità, il suo Corpo, cioè la Chiesa. È in questo mistero che il sacramento del matrimonio trova il suo fondamento. La vita degli sposi è la testimonianza dell’unità nell’amore pasquale, così che progressivamente, attraverso tutto ciò che vivono, gli sposi si trasferiscono sempre più radicalmente nel regno di Cristo e del suo Corpo risorto.

Ma se gli sposi non vivono costantemente orientati alla sorgente e non attingono continuamente alla fonte, ben presto vengono sommersi dalle realtà della vita quotidiana e si ritrovano a vivere nello stesso modo di coloro che si comportano secondo la mentalità del mondo. Di fronte ad un tale esito, è del tutto inutile sforzarsi di mantenere gli impegni presi, perché tali impegni possono essere realmente vissuti soltanto nella zōē, in quella vita in cui i sacramenti e i carismi trovano il loro fondamento e affondano le loro radici.

Per questo Paolo usa un verbo molto interessante — “ravvivare il dono di Dio” (2Tm 1,6) —, che in realtà ha un significato più profondo di come si potrebbe intendere immediatamente. Si tratta, infatti, di una parola – anazōpyrein che è composta da una preposizione – ana (che significa di nuovo), dalla radice zō, zōon (vivere, vivente) e dalla parola pyr (fuoco).

Si tratta di un’attenzione al Soffio della zōē, che è un fuoco sempre vivo e attivo, che è la vita e la luce (cf Gv 1,4). Ed è interessante che il verbo ravvivare – anazōpyrein ricorda che proprio il calore è la fonte della luce e dunque della vita.

“Fratelli miei, scendete e rivestitevi, dalle acque del battesimo, dello Spirito Santo e unitevi agli [esseri] spirituali che servono la divinità. Essa è infatti un fuoco che, in modo invisibile, segna anche il suo gregge… Ecco, questo fuoco è lo Spirito, fratelli, nel vero battesimo” (Inni sull’Epifania V,1-2.4, attribuiti a Efrem il Siro).

Si comprende, allora, perché poi Paolo aggiunga: “Dio infatti non ci ha dato uno spirito di timidezza, ma di forza, di carità e di prudenza” (2Tm 1,7). Paolo riporta Timoteo all’essenziale della salvezza: siamo vivificati dalla vita di Cristo che trasfigura la nostra realtà. È per questo che Paolo può esortare Timoteo a non vergognarsi né di dare testimonianza al Signore nostro Gesù Cristo, né di Paolo che è in prigione, e invitarlo: “ma con la forza di Dio soffri con me per il Vangelo” (2Tm 1,8).

Il coraggio a cui Paolo richiama Timoteo non è un atteggiamento che il discepolo dovrebbe o potrebbe imporre a sé stesso per essere obbediente a colui che gli è padre nello Spirito. È, invece, espressione del vivere la salvezza, che è la realizzazione del disegno d’amore della volontà di Dio Padre (cf Ef 1,5). Anzi, di più: “Egli infatti ci ha salvati e ci ha chiamati con una vocazione santa, non già in base alle nostre opere, ma secondo il suo progetto e la sua grazia. Questa ci è stata data in Cristo Gesù fin dall’eternità, ma è stata rivelata ora, con la manifestazione del Salvatore nostro Cristo Gesù” (2Tm 1,9-10).

Il Padre ci ha visto nel suo Figlio amato fin dall’eternità (cf 2Tm 1,9; Ef 1,4). Da sempre siamo custoditi in questo sguardo d’amore del Padre. Ed è quando siamo stati trovati in Cristo (cf Fil 3,9), quando Lui si è manifestato come nostro Salvatore (cf 2Tm1,10; Tt 3,4-5), che ci siamo veramente e pienamente scoperti in questo amore. Questo significa per noi trovarsi nella sua umanità, quella vissuta dal Figlio di Dio nell’amore eterno, che si manifesta attraverso il dono della vita e la consegna di sé, che non si difende e si affanna per realizzare sé stessa.

Cristo “ha vinto la morte e ha fatto risplendere la vita” (2Tm 1,10b). Sperimentare la salvezza in Cristo vuol dire che anche in tutto quello che può farci paura e schiacciarci nella sofferenza, noi possiamo vivere in Cristo partecipando alla sua vita, così che anche nelle zone oscure, come il morire, può risplendere la luce-phōs della zōē.

La cura della vita spirituale consiste proprio nel ravvivare, nel soffiare con la zōē sul fuoco che è l’amore, che trasforma ciò che in noi appare ancora come non redento nella luce e nel calore dell’amore, della salvezza in Cristo (cf Rm 8,35.37).

 

SEMI è la rubrica del Centro Aletti disponibile ogni mercoledì.
Ogni settimana, oltre all’omelia della domenica in formato audio, sarà disponibile sul sito LIPA un approfondimento delle letture della liturgia eucaristica domenicale o festiva.

 

ENGLISH

Paul writes to Timothy inviting him to join him in the suffering he experiences because of the Gospel: “bear your share of hardship for the gospel” (2 Tim 1:8b).

Timothy was very sensitive and, as we can see when we consider all the passages that mention him, he was probably rather shy. It is therefore understandable that, faced with the persecutions that were gradually multiplying in various places, Timothy was intimidated.

But Paul does not address Timothy simply to encourage him from a human point of view, as if to say, “Come on, you’ll make it, just keep going.” Nor does he express himself as if he were a kind of psychologist trying to restore balance to his disciple’s sensitivity. Instead, Paul approaches Timothy with great seriousness and considers him within the vision of salvation that has reached him in Christ Jesus.

How wonderful it is to meet people in the Church who want to help Christians who are suffering, starting from the salvation already experienced in their rebirth in Christ.

For this reason, even when he writes, “I yearn to see you again, recalling your tears, so that I may be filled with joy,” (2 Tim 1:4), he speaks against a backdrop of faith: “I recall your sincere faith” (2 Tim 1:5).

Paul’s attention is focused on how to help Timothy so that he does not remain conditioned by the timidity of his nature, of his temperament. This is why Paul brings him back to the gift of God that is in him, the gift that has been placed in him through the laying on of hands (cf. 2 Tim 1:6).

Paul knows that if God’s gift, like salvation / the gift of new life, is not cared for, it can fade away. In fact, it can happen that we begin to follow intuitions, thoughts and plans that gradually take precedence over other things. And so, almost without realising it, a Christian may find himself living his life according to nature, that is, in the manner of the old man, who is revived after having died in baptism, rather than living according to zōē-life, which grafts him into Christ and makes him a participant in his life.

“We have become partners of Christ if only we hold the beginning of the reality firm until the end” (Heb 3:14).

This shift can also occur very easily with those gifts that are charisms, even if received through the sacraments. For example, in the sacrament of marriage, the spouses, living the gift of life received in the sacrament itself, become ever more fully the manifestation of Christ’s love and his humanity, his Body, that is, the Church. It is in this mystery that the sacrament of marriage finds its foundation. The life of the spouses is a witness to unity in Paschal love, so that progressively, through all that they experience, the spouses move ever more radically into the kingdom of Christ and his risen Body.

But if spouses do not live constantly oriented towards the source and do not continually draw from the source, they will soon be overwhelmed by the realities of daily life and find themselves living in the same way as those who behave according to the mentality of the world. Faced with such an outcome, it is completely useless to strive to keep the commitments made, because such commitments can only be truly lived in zōē, in that life in which the sacraments and charisms find their foundation and sink their roots.

For this reason, Paul uses a very interesting verb—“stir into flame the gift of God” (2 Tim 1:6)—which actually has a deeper meaning than might be immediately apparent. In fact, “stir into flame” is a word—anazōpyrein—that is composed of a preposition—ana (meaning again)—the root zō, zōon (to live, living) and the word pyr (fire).

It refers to the Breath of zōē, which is an ever-living and active fire, which is life and light (cf. Jn 1:4). It is interesting to note that the verb to rekindle — anazōpyrein — reminds us that heat is the source of light and therefore of life.

“My brothers, come down and clothe yourselves with the waters of baptism, with the Holy Spirit, and join the spiritual [beings] who serve the divinity. For it is a fire that invisibly marks its flock… Behold, this fire is the Spirit, brothers, in true baptism” (Hymns on the Epiphany V,1-2.4, attributed to Ephrem the Syrian).

We can understand, then, why Paul adds: “For God did not give us a spirit of cowardice but rather of power and love and self-control.” (2 Tim 1:7). Paul brings Timothy back to the essence of salvation: we are enlivened by the life of Christ, which transfigures our reality. This is why Paul can exhort Timothy not to be ashamed of bearing witness to our Lord Jesus Christ, nor of Paul who is in prison, and invite him to: “bear your share of hardship for the gospel with the strength that comes from God.” (2 Tim 1:8).

The courage to which Paul calls Timothy is not an attitude that the disciple should or could impose on himself in order to be obedient to the one who is his father in the Spirit. Rather, it is an expression of living salvation, which is the realisation of the loving plan of God the Father (cf. Eph 1:5). Indeed, even more: “He saved us and called us to a holy life, not according to our works but according to his own design and the grace bestowed on us in Christ Jesus before time began,  10 but now made manifest through the appearance of our savior Christ Jesus” (2 Tim 1:9-10).

The Father has seen us in his beloved Son from eternity (cf. 2 Tim 1:9; cf. Eph 1:4) and has always held us in His loving gaze. When Christ revealed himself as our Saviour (cf. 2 Tim 1:10; cf. Titus 3:4-5) and we were made right in Christ (cf. Phil 3:9), we truly and fully discovered ourselves in this love. For us, this means finding ourselves in his humanity which the Son of God lived in eternal love; a humanity which manifests itself through the gift of life and the surrender of self, which does not defend itself nor strives to fulfill itself.

Christ has “destroyed death and brought life and immortality to light” (2 Tim 1:10b). Experiencing salvation in Christ means that even in everything that can frighten us and crush us in suffering, we can live in Christ by participating in his life, so that even in dark areas, such as dying, the phōs-light of zōē can shine.

Care for the spiritual life consists precisely in reviving, in blowing with zōē on that fire which is love, transforming that which still appears to us as unredeemed into the light and warmth of love, of salvation in Christ (cf. Rom 8:35, 37).

 

SEEDS, the Aletti Centre’s column, is available every Wednesday.
Every week, in addition to the Sunday homily in audio format, an in-depth study of the readings from the Sunday or festive Eucharistic liturgy will be available on the LIPA website.

 

ESPAÑOL

Pablo escribe a Timoteo invitándole a unirse a él en el sufrimiento que padece por el Evangelio: «Hijo mío, con la fuerza de Dios, sufre conmigo por el Evangelio» (2 Tm 1,8b).

Timoteo era muy sensible y, como se desprende si consideramos en su conjunto todos los pasajes en los que se habla de él, probablemente tenía un carácter bastante tímido. Por lo tanto, es comprensible que, ante las persecuciones que se multiplicaban poco a poco en diversos lugares, Timoteo se sintiera intimidado.

Pero Pablo no se dirige a Timoteo simplemente para animarlo desde el punto de vista humano, como si quisiera decirle: «Vamos, verás que lo conseguirás, solo tienes que seguir adelante». Tampoco se expresa como si fuera una especie de psicólogo que intenta devolver el equilibrio a la sensibilidad de su discípulo. Pablo, en cambio, se presenta ante Timoteo con gran seriedad y lo considera dentro de la visión de la salvación que lo ha alcanzado en Cristo Jesús.

Qué bonito es encontrar en la Iglesia a personas que quieren ayudar a los cristianos que sufren, partiendo de la salvación ya vivida en el renacimiento en Cristo.

Por eso, incluso cuando escribe «Recuerdo tus lágrimas y siento nostalgia de verte para llenarme de alegría» (2 Tm 1,4), habla desde un trasfondo de fe: «Recuerdo, en efecto, tu fe sincera» (2 Tm 1,5).

La atención de Pablo se centra en cómo ayudar a Timoteo para que no se vea condicionado por la timidez de su naturaleza, de su temperamento. Por eso Pablo lo vuelve a situar ante el don de Dios que hay en él, ese don que ha venido a habitarlo mediante la imposición de las manos (cf. 2 Tm 1,6).

Pablo sabe que si el don de Dios, como la salvación misma, es decir, el don de la vida nueva, no se cuida, puede llegar a apagarse. De hecho, puede suceder que se empiecen a seguir intuiciones, pensamientos y proyectos que, sin embargo, poco a poco dan prioridad a otras cosas. Y así, casi sin darse cuenta, un cristiano puede encontrarse viviendo su vida según la naturaleza, es decir, a la manera del hombre viejo, que es reanimado después de haber muerto en el bautismo, en lugar de vivir según la zōē, que lo injerta en Cristo y lo hace partícipe de su vida.

«Porque hemos llegado a ser partícipes de Cristo, a condición de que mantengamos firme hasta el final la confianza que hemos tenido desde el principio» (Hb 3,14).

Este desplazamiento puede producirse con gran facilidad también en el caso de los dones que son los carismas, aunque se hayan recibido a través de los sacramentos. Por ejemplo, en el sacramento del matrimonio, los esposos, al vivir el don de la vida recibido en el sacramento mismo, se convierten cada vez más íntegramente en la manifestación del amor de Cristo y de su humanidad, su Cuerpo, es decir, la Iglesia. Es en este misterio donde el sacramento del matrimonio encuentra su fundamento. La vida de los esposos es el testimonio de la unidad en el amor pascual, de modo que, progresivamente, a través de todo lo que viven, los esposos se adentran cada vez más radicalmente al reino de Cristo y de su Cuerpo resucitado.

Pero si los esposos no viven constantemente orientados hacia la fuente y no beben continuamente de ella, pronto se ven sumergidos por las realidades de la vida cotidiana y se encuentran viviendo de la misma manera que aquellos que se comportan según la mentalidad del mundo. Ante tal resultado, es totalmente inútil esforzarse por mantener los compromisos adquiridos, porque esos compromisos solo pueden vivirse realmente en la zōē, en esa vida en la que los sacramentos y los carismas encuentran su fundamento y echan sus raíces.

Por eso Pablo utiliza un verbo muy interesante —«reavivar el don de Dios» (2 Tm 1,6)—, que en realidad tiene un significado más profundo de lo que podría entenderse a primera vista. Se trata, de hecho, de una palabra —anazōpyrein— compuesta por una preposición —ana (que significa «de nuevo»)—, la raíz zō, zōon (vivir, viviente) y la palabra pyr (fuego).

Se trata de una atención al Aliento de la zōē, que es un fuego siempre vivo y activo, que es la vida y la luz (cf. Jn 1,4). Y es interesante que el verbo reavivar — anazōpyrein — recuerde que precisamente el calor es la fuente de la luz y, por tanto, de la vida.

«Hermanos míos, bajad y revestíos, de las aguas del bautismo, del Espíritu Santo y uníos a los [seres] espirituales que sirven a la divinidad. Ella es, en efecto, un fuego que, de manera invisible, marca también a su rebaño… He aquí, este fuego es el Espíritu, hermanos, en el verdadero bautismo» (Himnos sobre la Epifanía V, 1-2.4, atribuidos a Efrén el Sirio).

Se comprende, entonces, por qué Pablo añade: «Porque Dios no nos ha dado un espíritu de timidez, sino de fortaleza, de amor y de prudencia» (2 Tm 1, 7). Pablo lleva a Timoteo a lo esencial de la salvación: somos vivificados por la vida de Cristo que transfigura nuestra realidad. Por eso Pablo puede exhortar a Timoteo a no avergonzarse ni de dar testimonio de nuestro Señor Jesucristo, ni de Pablo, que está en prisión, y le invita: «pero con la fuerza de Dios, sufre conmigo por el Evangelio» (2 Tm 1,8).

El valor al que Pablo exhorta a Timoteo no es una actitud que el discípulo deba o pueda imponerse a sí mismo para ser obediente a quien es su padre en el Espíritu. Es, más bien, la expresión de vivir la salvación, que es la realización del designio de amor de la voluntad de Dios Padre (cf. Ef 1,5). Es más, «Él nos salvó y nos llamó con una vocación santa, no por nuestras obras, sino según su propio designio y su gracia. Esta nos fue dada en Cristo Jesús desde la eternidad, pero ahora ha sido revelada con la manifestación de nuestro Salvador Jesucristo» (2 Tm 1,9-10).

El Padre nos ha visto en su Hijo amado desde la eternidad (cf. 2 Tm 1,9; cf. Ef 1,4). Desde siempre estamos custodiados en esta mirada de amor del Padre. Y es cuando hemos sido encontrados en Cristo (cf. Flp 3,9), cuando Él se ha manifestado como nuestro Salvador (cf. 2 Tm 1,10; cf. Tt 3,4-5), que nos hemos descubierto verdadera y plenamente en este amor. Esto significa para nosotros encontrarnos en su humanidad, la vivida por el Hijo de Dios en el amor eterno, que se manifiesta a través del don de la vida y la entrega de sí mismo, que no se defiende ni se afana por realizarse a sí misma.

Cristo «venció a la muerte y resucitó la vida» (2 Tm 1,10b). Experimentar la salvación en Cristo significa que, incluso en todo lo que nos puede asustar y aplastar en el sufrimiento, podemos vivir en Cristo participando de su vida, de modo que incluso en las zonas oscuras, como el morir, pueda resplandecer la luz-phōs de la zōē.

El cuidado de la vida espiritual consiste precisamente en reavivar, en soplar con la zōē sobre el fuego que es el amor, que transforma lo que en nosotros aún parece no redimido en la luz y el calor del amor, de la salvación en Cristo (cf. Rom 8,35.37).

 

SEMILLAS es una publicación del Centro Aletti disponible todos los miércoles.
Cada semana, además del audio de la homilía dominical, estará disponible en el sitio de LIPA un comentario a las lecturas de la Liturgia del Domingo, como así también a las lecturas de la semana.

 

SLOVENŠČINA

Pavel piše Timoteju in ga povabi, naj se mu pridruži v trpljenju, ki ga sam doživlja zaradi evangelija: »Sin moj, trpi z menoj za evangelij po moči Boga« (2 Tim 1,8b).

Timotej je bil zelo občutljiv in, če upoštevamo vse odlomke, v katerih je omenjen, je bil verjetno precej plahe narave. Zato je razumljivo, da je bil ob vse več preganjanjih po različnih krajih prestrašen.

Toda Pavel se na Timoteja ne obrača zgolj zato, da bi ga po človeško spodbudil, kakor da bi mu hotel reči: »Boš videl, da boš že zmogel, samo vztrajaj.« Prav tako ne govori kot kakšen psiholog, ki skuša spet vzpostaviti ravnovesje v občutljivosti svojega učenca. Pavel zelo resno pristopi do Timoteja in ga vidi znotraj obzorja odrešenja, ki ga je doseglo v Jezusu Kristusu.

Kako lepo je v Cerkvi srečati ljudi, ki želijo pomagati trpečim kristjanom v vidiku odrešenja, ki so ga že doživeli pri prerojenju v Kristusu.

Zato tudi, ko piše: »Želim te videti, ko se spominjam tvojih solz, da bi me napolnilo veselje« (2 Tim 1,4), govori v luči vere: »Spominjam se nehlinjene vere, ki je v tebi« (2 Tim 1,5).

Pavlova pozornost je usmerjena v to, kako pomagati Timoteju, da ne bi ostal ujet v svojo plaho naravo, značaj. Zato ga spominja na Božji dar, ki je v njem, na dar, ki je v njem zaživel po polaganju rok (prim. 2 Tim 1,6).

Pavel ve, da lahko Božji dar – kakor tudi odrešenje, to je dar novega življenja – ugasne, če zanj ne skrbimo. Lahko se namreč zgodi, da začnemo slediti navdihom, mislim in načrtom, ki polagoma dajejo prednost drugim stvarem. Tako se lahko kristjan, skoraj ne da bi se tega zavedal, znajde v življenju po naravi, to je po načinu starega človeka, ki se znova oživlja, potem ko je že umrl pri krstu, namesto da bi živel po življenju kot zōē, ki ga vceplja v Kristusa in ga udeleži pri njegovem življenju.

»Kristusa smo namreč deležni, če le začetni temelj ohranimo trden do konca« (Heb 3,14).

Tak zdrs se lahko hitro zgodi tudi pri darovih kot so karizme, četudi so prejeti po zakramentih. Na primer, v zakramentu svetega zakona zakonca, ko živita dar življenja, prejetega v samem zakramentu, vedno bolj postajata celovito znamenje Kristusove ljubezni in njegove človeškosti, njegovega Telesa, to je Cerkve. Zakrament svetega zakona ima temelj v tej skrivnosti. Življenje zakoncev je pričevanje edinosti v velikonočni ljubezni, tako da se postopoma, skozi vse, kar živita, vedno bolj radikalno preseljujeta v kraljestvo Kristusa in njegovega vstalega Telesa.

Če pa zakonca ne živita stalno usmerjena k izviru in ne zajemata neprenehoma iz studenca, ju kmalu preplavijo stvari vsakdanjega življenja in začneta živeti kakor tisti, ki ravnajo po miselnosti sveta. Ob takšnem izidu je povsem nekoristno truditi se zgolj ohranjati dane obljube, saj je te mogoče resnično živeti samo v Božjem življenju (zōē), v tistem življenju, kjer imajo zakramenti in karizme svoj temelj in poganjajo korenine.

Zato Pavel uporabi zelo zanimiv glagol –znova razplameneti Božji dar (prim. 2 Tim 1,6) –, ki ima v resnici globlji pomen, kot bi ga lahko razumeli na prvi pogled. Gre namreč za besedo anazōpyrein, sestavljeno iz predpone ana (ki pomeni znova), iz korena zō, zōon (živeti, živo bitje) in iz besede pyr (ogenj).

Gre za pozornost na Dih življenja kot zōē, ki je vedno živ in dejaven ogenj, življenje in luč (prim. Jn 1,4). Zanimivo je, da glagol znova razplameneti – anazōpyrein – spomni, da je prav toplota vir svetlobe in zato vir življenja.

»Moji bratje, stopite dol in se v krstni vodi oblecite v Svetega Duha ter se pridružite duhovnim [bitjem], ki služijo božanstvu. On je namreč ogenj, ki na neviden način zaznamuje tudi svojo čredo … Glejte, ta ogenj je Duh, bratje, v resničnem krstu« (Himne o Gospodovem razglašenju V,1-2.4, pripisane Efremu Sirskemu).

Razumljivo je torej, zakaj Pavel nadaljuje: »Ni nam namreč Bog dal duha boječnosti, ampak moči in ljubezni in razumnosti« (2 Tim 1,7). Pavel vrača Timoteja k bistvu odrešenja: oživlja nas življenje Kristusa, ki preobraža našo resničnost. Zato lahko Pavel spodbuja Timoteja, naj se ne sramuje niti pričevanja za našega Gospoda Jezusa Kristusa niti Pavla, ki je v ječi, in ga vabi: »Ampak trpi z menoj za evangelij po moči Boga« (2 Tim 1,8).

Pogum, h kateremu Pavel kliče Timoteja, ni drža, ki bi si jo moral ali mogel učenec vsiliti sam sebi, da bi bil poslušen tistemu, ki mu je oče v Duhu. Je izraz življenja iz odrešenja, ki je uresničitev načrta ljubezni volje Boga Očeta (prim. Ef 1,5). Še več: »ki nas je odrešil in poklical s svetim poklicem, ne po naših delih, ampak po svojem sklepu in milosti, ki nam je bila dana v Kristusu Jezusu pred večnimi časi, razkrita pa je zdaj s prihodom našega odrešenika Kristusa Jezusa« (2 Tim 1,9-10).

Oče nas je v svojem ljubljenem Sinu videl že pred večnostjo (prim. 2 Tim 1,9; Ef 1,4). Od vedno nas varuje ta Očetov pogled ljubezni. In ko smo se znašli v Kristusu (prim. Flp 3,9), ko se je On razodel kot naš Odrešenik (prim. 2 Tim 1,10; Tit 3,4-5), smo resnično in v polnosti odkrili, da smo v tej ljubezni. To za nas pomeni biti v njegovi človeškosti, ki jo je Božji Sin živel v večni ljubezni, ljubezni, ki se razodeva po daru življenja in podarjanja samega sebe, ki se ne brani in ne žene za tem, da bi uresničil samega sebe.

Kristus »je uničil smrt, osvetlil pa življenje« (2 Tim 1,10b). Izkusiti odrešenje v Kristusu pomeni, da tudi v vsem, kar nas lahko plaši ali stisne v trpljenju, živimo v Kristusu, udeleženi pri njegovem življenju, tako da lahko tudi v teminah, kakršna je umiranje, zasije luč (phōs) življenja kot zōē.

Skrb za duhovno življenje je prav v tem: znova razplameneti, pihati z življenjem kot zōē na ogenj, ki je ljubezen, ki preobraža to, kar se v nas še pokaže kot neodrešeno, v svetlobo in toplino ljubezni, odrešenja v Kristusu (prim. Rim 8,35.37).

 

SEMENA je rubrika Centra Aletti, ki je na voljo vsako sredo.
Vsak teden je na spletni strani LIPE poleg nedeljske homilije v zvočni obliki (v italijanščini) na voljo tudi poglobitev Božje besede nedeljske ali praznične svete maše.

 

HRVATSKI

Pavao piše Timoteju i poziva ga da mu se pridruži u patnji koju sam proživljava zbog evanđelja: „Sine moj, zlopati se zajedno sa mnom za evanđelje, po snazi Boga” (2 Tim 1, 8b).

Timotej je bio vrlo osjetljiv i, ako uzmemo u obzir sve odlomke u kojima se spominje, vjerojatno je bio prilično plahe naravi. Stoga je razumljivo da je, suočen s progonstvima koja su se postupno množila na raznim mjestima, bio uplašen.

No Pavao se Timoteju ne obraća samo zato da bi ga ljudski ohrabrio, kao da bi mu htio reći: „Vidjet ćeš, uspjet ćeš, samo ustraj”. Ne govori ni poput kakva psihologa koji pokušava ponovno uspostaviti ravnotežu u osjetljivost svoga učenika. Pavao vrlo ozbiljno pristupa Timoteju i vidi ga unutar vizije spasenja koje ga je doseglo u Kristu Isusu.

Kako je lijepo u Crkvi susresti ljude koji žele pomoći trpećim kršćanima u svjetlu spasenja koje su već doživjeli u preporođenju u Kristu.

Zato i kada piše: „Sjetim se tvojih suza i zaželim vidjeti te da se napunim radosti” (2 Tim 1, 4), govori u svjetlu vjere: „imajući na pameti neprijetvornu vjeru koja je u tebi“ (2 Tim 1, 5).

Pavlova je pozornost usmjerena na to kako pomoći Timoteju da ne ostane zarobljen u svojoj plahoj naravi, u svome karakteru. Zato ga podsjeća na Božji dar koji je u njemu, na dar koji je u njemu zaživio polaganjem ruku (usp. 2 Tim 1, 6).

Pavao zna da se Božji dar – kao i spasenje, to jest dar novoga života – može ugasiti ako o njemu ne skrbimo. Može se, naime, dogoditi da počnemo slijediti nadahnuća, misli i planove koji polako daju prednost drugim stvarima. Tako se kršćanin, gotovo ne primjećujući, može naći u situaciji da živi svoj život po naravi, to jest na način staroga čovjeka, koji ponovno oživljava nakon što je već umro u krštenju, umjesto da živi po životu kao zōē, koji ga ucjepljuje u Krista i čini dionikom njegova života.

„Doista, sudionici smo Kristovi postali ako, dakako, ono prvo imanje stalnim sačuvamo“ (Heb 3, 14).

Takav se pad može vrlo lako dogoditi i s darovima kao što su karizme, čak i ako su primljene po sakramentima. Na primjer, u sakramentu ženidbe supružnici, živeći dar života primljen u samom sakramentu, postaju sve cjelovitije očitovanje Kristove ljubavi i njegova čovještva, njegovog Tijela, to jest Crkve. Sakrament ženidbe ima temelj u tom otajstvu. Život supružnika svjedočanstvo je jedinstva u pashalnoj ljubavi, tako da se postupno, kroz sve što proživljavaju, sve radikalnije premještaju u kraljevstvo Krista i njegova uskrsloga Tijela.

Ako pak supružnici ne žive stalno usmjereni prema izvoru i ne crpe neprestano s tog izvora, ubrzo ih preplave stvarnosti svakodnevnog života te počnu živjeti poput onih koji se ravnaju prema mentalitetu svijeta. S takvim ishodom posve je beskorisno truditi se samo održavati dana obećanja, jer se ona mogu istinski živjeti jedino u Božjem životu (zōē), u onom životu u kojem sakramenti i karizme imaju svoj temelj i puštaju svoje korijenje.

Zato Pavao koristi jedan vrlo zanimljiv glagol – raspirivati Božji dar (usp. 2 Tim 1, 6) –, koji zapravo ima dublje značenje nego što bi se to na prvu moglo shvatiti. Radi se naime o riječi anazōpyrein, sastavljenoj od prijedloga ana (što znači ponovno), od korijena zō, zōon (živjeti, živo biće) i od riječi pyr (oganj).

Riječ je o pozornosti na Dah života kao zōē, koji je uvijek živi i djelatni oganj, život i svjetlo (usp. Iv 1, 4). I zanimljivo je da glagol raspirivati – anazōpyrein – podsjeća na to da je upravo toplina izvor svjetla, a time i izvor života.

„Braćo moja, siđite i u krsnoj se vodi obucite u Duha Svetoga te se pridružite duhovnim [bićima] koja služe božanstvu. Ono je, naime, oganj koji na nevidljiv način označuje i svoje stado… Gle, taj je oganj Duh, braćo, u istinskom krštenju” (Himni o Bogojavljenju V,1-2.4, pripisani Efremu Sirijcu).

Razumljivo je dakle zašto Pavao nastavlja: „Jer nije nam Bog dao duha bojažljivosti, nego snage, ljubavi i razbora” (2 Tim 1, 7). Pavao vraća Timoteja na bît spasenja: oživljeni smo Kristovim životom koji preobražava našu stvarnost. Zato Pavao može poticati Timoteja da se ne srami ni svjedočiti za Gospodina našega Isusa Krista ni za Pavla koji je u tamnici, te ga poziva: „nego zlopati se zajedno sa mnom za evanđelje, po snazi Boga” (2 Tim 1, 8).

Hrabrost na koju Pavao poziva Timoteja nije stav koji bi učenik morao ili mogao nametnuti samome sebi kako bi bio poslušan onome koji mu je otac u Duhu. To je pak izraz življenja spasenja, koje je ostvarenje nauma ljubavi volje Boga Oca (usp. Ef 1, 5). Štoviše: „On nas je spasio i pozvao pozivom svetim – ne po našim djelima, nego po svojem naumu i milosti koja nam je dana u Kristu Isusu prije vremenâ vjekovječnih, a očitovana je sada pojavkom Spasitelja našega Krista Isusa“ (2 Tim 1, 9-10).

Otac nas je u svom ljubljenom Sinu vidio već prije vječnosti (usp. 2 Tim 1, 9; usp. Ef 1, 4). Oduvijek nas čuva taj Očev pogled ljubavi. I kada smo se našli u Kristu (usp. Fil 3, 9), kada se On očitovao kao naš Spasitelj (usp. 2 Tim 1, 10; usp. Tit 3, 4-5), istinski smo i u punini otkrili da smo u toj ljubavi. Za nas to znači biti u njegovu čovještvu, koje je Sin Božji živio u vječnoj ljubavi, ljubavi koja se očituje kroz dar života i predanje samoga sebe, koja se ne brani i ne teži za tim da ostvari samu sebe.

Krist „obeskrijepi smrt i učini da zasja život“ (2 Tim 1, 10b). Iskusiti spasenje u Kristu znači da i u svemu što nas može plašiti ili pritiskati u patnji, živimo u Kristu sudjelujući u njegovom životu, tako da i u tminama, poput umiranja, zasja svjetlo (phōs) života kao zōē.

Briga za duhovni život sastoji se upravo u raspirivanju, u puhanju sa životom kao zōē na oganj koji je ljubav, a koji preobražava ono što se u nama još uvijek pokazuje kao neotkupljeno u svjetlo i toplinu ljubavi, spasenja u Kristu (usp. Rim 8, 35.37).

 

SJEMENA je rubrika Centra Aletti dostupna svake srijede.
Svakog tjedna, osim nedjeljne propovijedi u audio obliku (na talijanskom), bit će dostupno na web stranici LIPA produbljivanje nedjeljnih ili blagdanskih čitanja euharistijske liturgije.

 

POLSKI

Święty Paweł z Tarsu pisze do Tymoteusza, zapraszając go, by przyłączył się do niego w cierpieniu, które znosi z powodu Ewangelii:

„Weź udział w trudach i przeciwnościach znoszonych dla Ewangelii według mocy Boga!” (2 Tm 1,8b).

Tymoteusz był bardzo wrażliwy i – jak wynika z fragmentów, w których jest wspominany – prawdopodobnie miał raczej nieśmiały charakter. Nic więc dziwnego, że wobec nasilających się w różnych miejscach prześladowań mógł odczuwać lęk.

Paweł nie zwraca się jednak do niego jedynie po to, by dodać mu otuchy po ludzku, jakby chciał powiedzieć: „Odwagi, dasz radę, trzeba tylko iść naprzód”. Nie przemawia też jak psycholog próbujący przywrócić równowagę wrażliwości swojego ucznia. Paweł staje przed Tymoteuszem z wielką powagą i widzi go w perspektywie zbawienia, które dosięgło go w Chrystusie Jezusie.

Jakże pięknie jest spotykać w Kościele ludzi, którzy pragną pomagać cierpiącym chrześcijanom, wychodząc od zbawienia, którego już doświadczyli w odrodzeniu w Chrystusie.

Dlatego nawet gdy pisze: „W nocy i we dnie pragnę cię zobaczyć – pomny na twoje łzy – by napełniła mnie radość” (2 Tm 1,4), czyni to na tle wiary: „na wspomnienie bezobłudnej wiary, jaka jest w tobie” (2 Tm 1,5).

Uwaga Pawła skupia się na tym, jak pomóc Tymoteuszowi, aby nie pozostał uwarunkowany nieśmiałością swojeje natury, swojego temperamentu. Dlatego odsyła go do daru Bożego, który jest w nim, daru otrzymanego przez nałożenie rąk (por. 2 Tm 1,6).

Paweł wie, że jeśli dar Boży – jak samo zbawienie, czyli dar nowego życia – nie jest pielęgnowany, może przygasnąć. Może się zdarzyć, że zaczynamy podążać za pewnymi intuicjami, myślami i projektami, które stopniowo dają pierwszeństwo innym rzeczom. W ten sposób chrześcijanin może niemal niezauważenie zacząć żyć według natury, na sposób „starego człowieka”, który odżywa po śmierci w chrzcie, zamiast żyć według zōē – życia, które wszczepia go w Chrystusa i czyni uczestnikiem Jego życia.

„Jesteśmy bowiem uczestnikami Chrystusa, jeśli pierwotną nadzieję do końca zachowamy silną” (Hbr 3,14).

Takie przesunięcie może łatwo dokonać się także w odniesieniu do darów, jakimi są charyzmaty, nawet jeśli zostały otrzymane przez sakramenty. Na przykład w sakramencie małżeństwa małżonkowie, żyjąc darem życia otrzymanym w tym sakramencie, coraz pełniej stają się objawieniem miłości Chrystusa i Jego człowieczeństwa – Jego Ciała, czyli Kościoła. W tej tajemnicy małżeństwo znajduje swój fundament. Życie małżonków jest świadectwem jedności w miłości paschalnej, tak że stopniowo, poprzez wszystko, co przeżywają, coraz radykalniej przenoszą się do królestwa Chrystusa i Jego zmartwychwstałego Ciała.

Jeśli jednak małżonkowie nie żyją w stałym ukierunkowaniu na źródło i nie czerpią nieustannie z tej fontanny łaski, szybko zostają pochłonięci przez codzienność i zaczynają żyć tak jak ci, którzy kierują się mentalnością świata. Wobec takiego rozwoju wypadków bezcelowe staje się samo wysilanie się, by dochować zobowiązań, ponieważ można je naprawdę przeżywać jedynie w zōē – w tym życiu, w którym sakramenty i charyzmaty mają swój fundament i zapuszczają korzenie.

Dlatego Paweł używa bardzo interesującego czasownika: „rozpalić na nowo charyzmat Boży” (2 Tm 1,6). Greckie słowo anazōpyrein składa się z: ana – na nowo, zōē – życie, pyr – ogień.

Chodzi o troskę o tchnienie zōē – o ogień zawsze żywy i działający, który jest życiem i światłością (por. J 1,4). Ciepło jest bowiem źródłem światła, a więc i życia.

Jak mówi hymn przypisywany świętemu Efremowi Syryjczykowi:

„Bracia moi, zstąpcie i przyobleczcie się, z wód chrztu, w Ducha Świętego i dołączcie do duchowych istot służących Bóstwu. Ono jest bowiem ogniem, który w sposób niewidzialny naznacza także swoją trzodę… Oto ten ogień jest Duchem, bracia, w prawdziwym chrzcie”.

Staje się więc jasne, dlaczego Paweł dodaje:

„Albowiem nie dał nam Bóg ducha bojaźni, ale mocy i miłości, i trzeźwego myślenia” (2 Tm 1,7).

Paweł prowadzi Tymoteusza do istoty zbawienia: jesteśmy ożywieni życiem Chrystusa, które przemienia naszą rzeczywistość. Dlatego może go zachęcać, by nie wstydził się świadectwa o Panu naszym Jezusie Chrystusie ani Pawła – więźnia – lecz aby z mocą Bożą cierpiał razem z nim dla Ewangelii (por. 2 Tm 1,8).

Odwaga, do której Paweł wzywa Tymoteusza, nie jest postawą, którą uczeń ma sobie narzucić siłą woli. Jest wyrazem życia zbawieniem, które jest urzeczywistnieniem pełnego miłości zamysłu Ojca (por. Ef 1,5).

„On nas wybawił i wezwał świętym powołaniem nie na podstawie naszych czynów, lecz stosownie do własnego postanowienia i łaski, która nam dana została w Chrystusie Jezusie przed wiecznymi czasami. Ukazana zaś została ona teraz przez pojawienie się naszego Zbawiciela, Chrystusa Jezusa, który przezwyciężył śmierć, a na życie i nieśmiertelność rzucił światło przez Ewangelię” (2 Tm 1,9-10).

Ojciec widział nas w swoim umiłowanym Synu od wieczności (por. 2 Tm 1,9; Ef 1,4). Zawsze byliśmy objęci tym spojrzeniem miłości. A gdy zostaliśmy odnalezieni w Chrystusie (por. Flp 3,9), gdy On objawił się jako nasz Zbawiciel (por. 2 Tm 1,10; Tt 3,4-5), odkryliśmy w pełni tę miłość.

Chrystus „zwyciężył śmierć i na życie rzucił światło” (por. 2 Tm 1,10b). Doświadczać zbawienia w Chrystusie oznacza, że także w tym wszystkim, co budzi w nas lęk i przygniata cierpieniem, możemy żyć w Nim, uczestnicząc w Jego życiu. Nawet w mrocznych obszarach, jak umieranie, może rozbłysnąć światło – phōs – zōē.

Troska o życie duchowe polega właśnie na tym, by rozniecać na nowo, by tchnieniem zōē podsycać ogień, którym jest miłość. To ona przemienia w nas to, co wciąż wydaje się nieodkupione, w światło i ciepło miłości – w zbawienie w Chrystusie (por. Rz 8,35.37).

 

ZIARNA są rubryką Centro Aletti udostępnianą w każdą środę.
Każdego tygodnia, oprócz homilii niedzielnej w formie audio, na stronie LIPA będzie do dyspozycji pogłębienie czytań liturgicznych z eucharystii niedzielnej bądź świątecznej