[SEMI] III DOMENICA DI QUARESIMA (ANNO A) 2

ITALIANO

Paolo ci ricorda che siamo stati giustificati, cioè messi in una giusta relazione con Dio, per mezzo del Signore nostro Gesù Cristo (cf Rm 5,1). Dunque, siamo stati rigenerati in Cristo Gesù (cf 1Pt 1,3) e siamo risuscitati da figli di Dio nel Figlio amato (cf Ef 2,6). Per la fede siamo abitati da una vita tale che, anche se la storia suscita contro di noi tutto un mondo di violenza e anche se siamo sommersi dal dolore e dalle sofferenze, abbiamo una speranza che non è possibile negare (cf Rm 5,2; cf 1Pt 1,3) perché può essere constatata concretamente.

In che cosa consiste la nostra speranza? “Saldi nella speranza della gloria di Dio” (Rm 5,2). La speranza si fonda nella certezza che Dio si manifesterà (cf Rm 4,18-21), anche se sembra che siamo sommersi dal male.

Ma che cosa vuol dire manifestazione di Dio? L’espressione gloria di Dio biblicamente indica una manifestazione che non può essere fraintesa, ma è colta in modo evidente come manifestazione di Dio, della sua persona. Si tratta di una manifestazione che ci coinvolge in una relazione personale con Lui e con la storia. Basta ricordare un esempio che si trova all’inizio della rivelazione: quello del roveto ardente, l’incontro tra Dio e Mosè.

Dio si rivela come persona della relazione, delle relazioni, perché si rivela come custode delle persone: “Io sono il Dio di tuo padre, il Dio di Abramo, il Dio di Isacco, il Dio di Giacobbe” (Es 3,6.15).

È uno che ama e vuole salvare chi soffre: “Ho osservato la miseria del mio popolo in Egitto e ho udito il suo grido” (Es 3,7).

Mosè si lascia coinvolgere e, in questo, riceve il senso della sua vita, cioè la sua missione; comprende per quale motivo vivere (cf Es 3,10).

Come emerge da questo evento, Dio si manifesta sempre in modo personale. La persona si manifesta nella relazione e nella relazione Dio si consegna con tutto ciò che Lui è. E Lui è amore (cf 1Gv 4,8). Ma qui tocchiamo un punto di contrasto totale tra Dio e l’uomo.

Dopo Genesi 3, l’uomo vorrebbe diventare come Dio. Ma l’immagine che l’uomo ha di Dio è totalmente frutto della tentazione. L’immaginazione che l’uomo accoglie e poi elabora su Dio è infatti diabolica. L’uomo pensa che Dio sia una forza invincibile, ma lo pensa secondo una visione della forza e del potere che egli ha accettato secondo il suggerimento del tentatore.

In questa prospettiva, è facile constatare che espressioni come “Dio degli eserciti” o “re dei re” vengono fraintese proprio secondo il tentatore, che le fa interpretare secondo il potere di questo mondo. Di conseguenza, anche Dio viene inquadrato e descritto secondo le categorie di questo mondo. E siccome l’uomo vuole essere come Dio, allora applica anche a sé queste stesse categorie. Dunque, deve vivere senza difficoltà, senza dolore, senza sofferenza, senza fallimenti, essere continuamente vincitore, conseguire una vittoria dopo l’altra ed uscire sempre illeso da ogni pericolo.

Ora, Paolo dice che, quando noi eravamo nemici di Dio e peccatori, Cristo si è donato alla morte per noi (cf Rm 5,8). Ciò vuol dire che, proprio quando abbiamo dubitato di lui, quando non ci siamo più fidati di lui – perché ci siamo orientati altrove e ci siamo affidati soprattutto a noi stessi o a qualche ideologia, a qualche dottrina, a qualche modo di ragionare –, e dunque ci siamo definitivamente orientati alla morte, Dio Padre ha donato il proprio Figlio, che si consegna alla morte per l’umanità (cf Gv 3,16; cf Rm 8,32).

Cosa vuol dire veramente che Cristo è morto per noi? Quando eravamo suoi nemici e peccatori, lui si è donato nelle nostre mani (cf Rm 5,8). Cristo sarà condannato proprio perché è Figlio di Dio Padre e perché vive la natura umana da Figlio di Dio, perciò vive la morte non secondo la natura della morte, ma secondo l’agapē (cf Gv 10,18).

Cristo, dunque, è morto per noi (cf Ef 5,2; cf Ap 1,5) perché ci ha amato a tal punto da unirci a lui totalmente, affinché fossimo uno con lui partecipando alla sua agapē e potessimo passare la morte al suo modo (cf Rm 6,4). E così siamo rinati, anzi siamo stati risuscitati con Lui, dal Padre suo e Padre nostro (cf Ef 2,6). Questo avviene nell’amore e per amore. E l’amore è l’unico spazio dove si vive liberi.

Lo Spirito Santo, che è il Signore che dona questa vita di agapē, la continua a versare nei nostri cuori (cf Rm 5,5). Per questo l’uomo può sperare di essere sempre luogo della rivelazione della gloria di Dio.

Quando accogliamo questo dono, la nostra pienezza di vita è garantita. L’uomo si realizza solo nell’agapē perché solo l’amore rimane (cf 1Cor 13,13) e tutto ciò che è vissuto nell’amore viene custodito nell’eterna memoria del Cristo risorto, cioè nel suo corpo risorto e vivente nella gloria di Dio. È il suo corpo risorto, in cui siamo tutti noi, che è al tempo stesso la gloria di Dio Padre, la gloria del suo Figlio e, nel Figlio, anche dell’uomo, e la gloria dello Spirito Santo, Colui che è il donatore per eccellenza di tale partecipazione. E la grazia del Padre è che in virtù di questa agapē, versata nel nostro cuore dallo Spirito Santo, noi viviamo partecipi in Cristo al suo modo di esistere (cf Rm 6,4).

Perciò la realizzazione dell’uomo è nella potenza dell’amore così come Cristo lo ha realizzato, cioè al modo del triduo pasquale (cf 1Gv 3,14). Tutto quello che il mondo propone, ammira, loda ed esalta è esattamente l’opposto dell’agapē e, perciò, frutto dell’opera dell’antico tentatore (cf Ap 12,9), che agilmente illude e inganna anche chi pensa di essere cristiano.

Per questo la vera educazione dei figli non si compie nell’insistere affinché i figli adempiano le pratiche religiose e devozionali – questa può essere anche una trappola pericolosa –, ma nella cura attenta ad accompagnare già i bambini, e comunque tutti i battezzati, a rimanere nell’amore di Cristo (cf Gv 15,4.9 cf 1Gv 2,28) e a lasciarsi rinnovare la mente (cf Rm 12,2), che è quella di Cristo (cf 1Cor 2,16), e non semplicemente quella della nostra natura umana, radicalmente condizionata dall’amor proprio e dalla sua volontà (cf Ef 2,1-3).

La cura pastorale si esprime nell’aiutare i battezzati a rimanere saldi nel risorto (cf Fil 4,1; cf 1Cor 15,58) in mezzo alla storia e a tutto ciò che vi accade. Tutto ciò che è vero e appartiene alla vita dell’uomo sta nel dono ricevuto, che va curato affinché sia la fonte di tutto ciò che è l’uomo e di ciò che è veramente umano, così che tutta la nostra natura umana sia vissuta e si realizzi secondo il dono che lo Spirito Santo versa nel cuore, in modo che tutto divenga manifestazione dell’amore di Dio. Questo, infatti, è il senso della storia degli uomini. Tutto il resto finisce nella tomba.

Così nascono, vivono e si sperimentano come vive tutte le pratiche di fede e della vera devozione, perché sono impregnate della vita che nasce e fiorisce nella liturgia.

 

SEMI è la rubrica del Centro Aletti disponibile ogni mercoledì.
Ogni settimana, oltre all’omelia della domenica in formato audio, sarà disponibile sul sito LIPA un approfondimento delle letture della liturgia eucaristica domenicale o festiva.

 

ENGLISH

Not available this week.

 

SEEDS, the Aletti Centre’s column, is available every Wednesday.
Every week, in addition to the Sunday homily in audio format, an in-depth study of the readings from the Sunday or festive Eucharistic liturgy will be available on the LIPA website.

 

ESPAÑOL

Pablo nos recuerda que hemos sido justificados, es decir, puestos en una relación justa con Dios, por medio del Señor nuestro Jesucristo (cf Rm 5,1). Por lo tanto, hemos sido regenerados en Cristo Jesús (cf 1Pt 1,3) y hemos resucitado de los hijos de Dios en el Hijo amado (cf Ef 2,6). Por la fe somos habitados por una vida tal que, aunque la historia suscita contra nosotros todo un mundo de violencia y aunque estemos inundados por el dolor y el sufrimiento, tenemos una esperanza que no es posible negar (cf Rm 5,2; cf 1Pt 1,3) porque se puede constatar concretamente.

¿En qué consiste nuestra esperanza? “Consiste en la esperanza de la gloria de Dios” (Rm 5,2). La esperanza se basa en la certeza de que Dios se manifestará (cf Rm 4,18-21), aunque parece que estamos inundados por el mal.

Pero, ¿qué significa manifestación de Dios? La expresión gloria de Dios bíblicamente indica una manifestación que no puede ser malinterpretada, pero se capta de manera evidente como manifestación de Dios, de su persona. Se trata de una manifestación que nos involucra en una relación personal con Él y con la historia. Basta recordar un ejemplo que se encuentra al principio de la revelación: el de la zarza ardiente, el encuentro entre Dios y Moisés.

Dios se revela como persona de la relación, de las relaciones, porque se revela como guardián de las personas: “Yo soy el Dios de tu padre, el Dios de Abraham, el Dios de Isaac, el Dios de Jacob” (Ej 3,6.15).

Es el que ama y quiere salvar al que sufre: “He observado la miseria de mi pueblo en Egipto y he oído su grito” (Ex 3,7).

Moisés se deja involucrar y, en esto, recibe el sentido de su vida, es decir, su misión; comprende por qué vivir (cf Ex 3,10).

Como emerge de este evento, Dios siempre se manifiesta de manera personal. La persona se manifiesta en la relación y en la relación Dios se entrega con todo lo que Él es. Y Él es amor (cf 1Jn 4,8). Pero aquí tocamos un punto de contraste total entre Dios y el hombre.

Después de Génesis 3, el hombre querría llegar a ser como Dios. Pero la imagen que el hombre tiene de Dios es totalmente fruto de la tentación. La imaginación que el hombre acoge y luego elabora sobre Dios es de hecho diabólica. El hombre piensa que Dios es una fuerza invencible, pero lo piensa de acuerdo con una visión de la fuerza y el poder que ha aceptado según la sugerencia del tentador.

Desde esta perspectiva, es fácil constatar que expresiones como “Dios de los ejércitos” o “rey de reyes” se malinterpretan precisamente según el tentador, que las hace interpretar según el poder de este mundo. En consecuencia, Dios también es enmarcado y descrito según las categorías de este mundo. Y como el hombre quiere ser como Dios, entonces se aplica también a sí mismo estas mismas categorías. Por lo tanto, debe vivir sin dificultades, sin dolor, sin sufrimiento, sin fracasos, ser continuamente ganador, lograr una victoria tras otra y salir siempre ileso de todo peligro.

Ahora, Pablo dice que, cuando éramos enemigos de Dios y pecadores, Cristo se entregó a la muerte por nosotros (cf Rm 5,8). Esto significa que, precisamente cuando dudamos de él, cuando ya no confiamos en él – porque nos hemos orientado a otra parte y nos hemos confiado sobre todo a nosotros mismos o a alguna ideología, a alguna doctrina, a alguna manera de razonar -, y por lo tanto nos hemos orientado definitivamente a la muerte, Dios Padre ha dado a su Hijo, que se entrega a la muerte por la humanidad (cf Jn 3,16; cf Rm 8,32).

¿Qué significa realmente que Cristo murió por nosotros? Cuando éramos sus enemigos y pecadores, él se entregó a nuestras manos (cf Rm 5,8). Cristo será condenado precisamente porque es Hijo de Dios Padre y porque vive la naturaleza humana como Hijo de Dios, por lo tanto vive la muerte no según la naturaleza de la muerte, sino según el agapē (cf Jn 10,18).

Cristo, por lo tanto, murió por nosotros (cf Ef 5,2; cf Ap 1,5) porque nos amó hasta el punto de unirnos a él totalmente, para que fuéramos uno con él participando en su agapē y pudiéramos pasar la muerte a su manera (cf Rm 6,4). Y así hemos renacido, de hecho hemos sido resucitados con Él, por su Padre y Padre nuestro (cf Ef 2,6). Esto sucede en el amor y por amor. Y el amor es el único espacio donde se vive libre.

El Espíritu Santo, que es el Señor que da esta vida de agapē, la sigue vertiendo en nuestros corazones (cf Rm 5,5). Por eso el hombre puede esperar ser siempre el lugar de la revelación de la gloria de Dios.

Cuando damos la bienvenida a este regalo, nuestra plenitud de vida está garantizada. El hombre se realiza solo en el agapē porque solo el amor permanece (cf 1Cor 13,13) y todo lo vivido en el amor se guarda en la memoria eterna del Cristo resucitado, es decir, en su cuerpo resucitado y vivo en la gloria de Dios. Es su cuerpo resucitado, en el que estamos todos nosotros, que es al mismo tiempo la gloria de Dios Padre, la gloria de su Hijo y, en el Hijo, también del hombre, y la gloria del Espíritu Santo, Aquel que es el donante por excelencia de tal participación. Y la gracia del Padre es que en virtud de esta agapē, derramada en nuestro corazón por el Espíritu Santo, vivimos participando en Cristo en su forma de existir (cf Rm 6,4).

Por lo tanto, la realización del hombre está en el poder del amor tal como Cristo lo realizó, es decir, a la manera del triduo pascual (cf 1Jv 3,14). Todo lo que el mundo propone, admira, alaba y exalta es exactamente lo contrario del agapē y, por lo tanto, fruto de la obra del antiguo tentador (cf Ap 12,9), que ágilmente engaña y engaña incluso a quien piensa que es cristiano.

Por eso la verdadera educación de los hijos no se realiza insistiendo en que los hijos cumplan las prácticas religiosas y devocionales -esta puede ser también una trampa peligrosa-, sino en el cuidado de acompañar ya a los niños, y en todo caso todos los bautizados, para permanecer en el amor de Cristo (cf Jn 15,4.9 cf 1Jn 2,28) y dejarse renovar la mente (cf Rm 12,2), que es la de Cristo (cf 1Cor 2,16), y no simplemente la de nuestra naturaleza humana, radicalmente condicionada por el amor propio y por su voluntad (cf Ef 2,1-3).

El cuidado pastoral se expresa en ayudar a los bautizados a permanecer firmes en el resucitado (cf Fil 4,1; cf 1Cor 15,58) en medio de la historia y de todo lo que le sucede. Todo lo que es verdadero y pertenece a la vida del hombre está en el don recibido, que debe ser cuidado para que sea la fuente de todo lo que es el hombre y de lo que es verdaderamente humano, para que toda nuestra naturaleza humana sea vivida y se realice según el don que el Espíritu Santo vierte en el corazón, de modo que todo se convierta en manifestación del amor de Dios. Este, de hecho, es el sentido de la historia de los hombres. Todo lo demás acaba en la tumba.

Así nacen, viven y experimentan como viven todas las prácticas de fe y de la verdadera devoción, porque están impregnadas de la vida que nace y florece en la liturgia.

 

SEMILLAS es una publicación del Centro Aletti disponible todos los miércoles.
Cada semana, además del audio de la homilía dominical, estará disponible en el sitio de LIPA un comentario a las lecturas de la Liturgia del Domingo, como así también a las lecturas de la semana.

 

SLOVENŠČINA

Pavel nas spomni, da smo bili opravičeni, to je postavljeni v pravi odnos z Bogom, po našem Gospodu Jezusu Kristusu (prim. Rim 5,1). Prerojeni smo bili v Jezusu Kristusu (prim. 1 Pt 1,3) in obujeni kot Božji otroci v ljubljenem Sinu (prim. Ef 2,6). Čeprav bi zgodovina v nas butnila vse nasilje ali bi bili potopljeni v bolečino in trpljenje, v nas po veri prebiva življenje, v katerem imamo upanje, ki ga ni moč zanikati (prim. Rim 5,2; 1 Pt 1,3), ker ga lahko konkretno izkusimo.

V čem je naše upanje? »Stojimo in se ponašamo z upanjem na Božjo slavo« (Rim 5,2). Upanje temelji na gotovosti, da se bo Bog razodel (prim. Rim 4,18-21), pa čeprav se zdi, da nas preplavlja zlo.

Kaj pa pomeni razodetje Boga? Svetopisemski izraz Božja slava pomeni razodetje, ki ga ne moremo napačno razumeti, ampak ga lahko jasno prepoznamo kot razodetje Boga in njegove osebe. Gre za razodetje, ki nas vključi v osebni odnos z Njim in z zgodovino. Dovolj se je spomniti primera na začetku razodetja: gorečega grma, srečanja med Bogom in Mojzesom.

Bog se razodene kot oseba odnosa, odnosov, ker se razodene kot varuh oseb: »Jaz sem Bog tvojega očeta, Bog Abrahamov, Bog Izakov in Bog Jakobov« (2 Mz 3,6.15).

On ljubi in hoče rešiti človeka, ki trpi: »Dobro sem videl stisko svojega ljudstva in slišal njegovo vpitje« (2 Mz 3,7).

Mojzes se pusti vključiti in v tem prejme smisel svojega življenja, to je svoje poslanstvo; razume, zakaj živeti (prim. 2 Mz 3,10).

Kot izhaja iz tega dogodka, se Bog vedno razodeva osebno. Oseba se razodeva v odnosu in v odnosu se Bog podarja z vsem, kar je. On pa je ljubezen (prim. 1 Jn 4,8). Tu pa se dotaknemo popolnega nasprotja med Bogom in človekom.

Po 1 Mz 3 bi človek rad postal kakor Bog. Vendar je podoba, ki jo ima o Bogu, v celoti sad skušnjave. Predstava, ki jo človek sprejme in nato razvija o Bogu, je namreč hudičeva. Človek misli, da je Bog nepremagljiva moč, vendar si to predstavlja po pojmovanju moči in oblasti, ki ga je sprejel po nasvetu skušnjavca.

V tem pogledu kaj hitro opazimo, da izraze, kot sta »Bog nad vojskami« ali »kralj kraljev«, napačno razumemo prav zaradi skušnjavca, ki jih razlaga po merilih moči tega sveta. Posledično tudi Boga umeščamo in opisujemo po kategorijah tega sveta. Ker pa hoče biti človek kakor Bog, te iste kategorije uporabi tudi zase. Zato mora živeti brez težav, bolečin, trpljenja in neuspehov, nenehno mora zmagovati, dosegati zmago za zmago in se brez prask rešiti iz vsake nevarnosti.

Zdaj pa Pavel pravi, da se je Kristus dal za nas v smrt, ko smo bili Božji sovražniki in grešniki (prim. Rim 5,8). To pomeni, da takrat, ko smo dvomili vanj, ko mu nismo več zaupali – ker smo se usmerili drugam in se zanašali predvsem nase ali na kakšno ideologijo, znanost ali način razmišljanja – in smo se tako dokončno usmerili k smrti, je Bog Oče podaril svojega Sina, ki se je izročil smrti za človeštvo (prim. Jn 3,16; Rim 8,32).

Kaj v resnici pomeni, da je Kristus umrl za nas? Ko smo bili njegovi sovražniki in grešniki, se je izročil v naše roke (prim. Rim 5,8). Kristus bo obsojen prav zato, ker je Sin Boga Očeta in ker živi človeško naravo kot Božji Sin; zato smrti ne živi po naravi smrti, temveč po zastonjski ljubezni (agapē) (prim. Jn 10,18).

Kristus je torej umrl za nas (prim. Ef 5,2; Raz 1,5), ker nas je ljubil do te mere, da se je z nami popolnoma združil, da bi bili eno z njim, deležni njegove zastonjske ljubezni, in bi mogli iti skozi smrt na njegov način (prim. Rim 6,4). Tako smo bili prerojeni, še več, njegov in naš Oče nas je obudil skupaj z njim (prim. Ef 2,6). To se zgodi v ljubezni in iz ljubezni. In ljubezen je edini prostor, kjer človek živi svobodno.

Sveti Duh, ki je Gospod in podarja življenje kot zastonjsko ljubezen (agapē), jo še naprej izliva v naša srca (prim. Rim 5,5). Zato lahko človek upa, da se bo v njem vedno razodevala Božja slava.

Ko sprejmemo ta dar, imamo zagotovljeno polnost življenja. Človek se uresniči le v zastonjski ljubezni (agapē), kajti samo ljubezen ostane (prim. 1 Kor 13,13) in vse, kar živimo v ljubezni, je shranjeno v večnem spominu vstalega Kristusa, to je v njegovem vstalem in živem telesu v Božji slavi. Njegovo vstalo telo, v katerem smo vsi mi, je hkrati slava Boga Očeta, slava njegovega Sina in v Sinu tudi človekova slava, ter slava Svetega Duha, ki je najodličnejši darovalec te udeleženosti. Milost Očeta pa je, da po tej zastonjski ljubezni, izliti v naša srca po Svetem Duhu, živimo v Kristusu deležni njegovega načina bivanja (prim. Rim 6,4).

Zato se človek uresničuje v moči ljubezni, kakor jo je uresničil Kristus, to je po načinu velikonočnega tridnevja (prim. 1 Jn 3,14). Vse, kar svet predlaga, občuduje, hvali in poveličuje, je popolno nasprotje zastonjske ljubezni in je zato sad delovanja starega skušnjavca (prim. Raz 12,9), ki spretno vara in zavaja tudi tistega, ki misli, da je kristjan.

Zato prava vzgoja otrok ni v tem, da bi vztrajali zgolj pri izpolnjevanju religioznih vaj in pobožnosti – to je lahko tudi nevarna past –, temveč v tem, da otroke in vse krščene skrbno spremljamo, da ostanejo v Kristusovi ljubezni (prim. Jn 15,4.9; 1 Jn 2,28) in si pustijo prenavljati um (prim. Rim 12,2) po Kristusovem umu (prim. 1 Kor 2,16) in ne po človeški naravi, ki jo tako zelo pogojujeta samoljubje in samovolja (prim. Ef 2,1-3).

Pastoralna skrb se izraža v pomoči krščenim, da bi ostali trdni v vstalem Kristusu (prim. Flp 4,1; 1 Kor 15,58) sredi zgodovine in vsega, kar se v njej dogaja. Vse, kar je resnično in kar pripada človekovemu življenju, je v prejetem daru, ki ga je treba negovati, da bo vir vsega, kar je človek in kar je resnično človeško ter bo vsa naša človeška narava živeta in uresničena po daru, ki ga Sveti Duh izliva v srce, da bi vse postalo razodetje Božje ljubezni. To je namreč smisel življenja ljudi. Vse drugo se konča v grobu.

Tako nastajajo, živijo in se izkušajo vse verske vaje in pristne pobožnosti, ker so prežete z življenjem, ki se rojeva in razcveta v bogoslužju.

 

SEMENA je rubrika Centra Aletti, ki je na voljo vsako sredo.
Vsak teden je na spletni strani LIPE poleg nedeljske homilije v zvočni obliki (v italijanščini) na voljo tudi poglobitev Božje besede nedeljske ali praznične svete maše.

 

HRVATSKI

Pavao nas podsjeća da smo opravdani, to jest stavljeni u ispravan odnos s Bogom, po Gospodinu našemu Isusu Kristu (usp. Rim 5, 1). Nanovo smo rođeni u Kristu Isusu (usp. 1 Pt 1, 3) i uskrsnuli smo kao djeca Božja u ljubljenom Sinu (usp. Ef 2, 6). I ako bi nas povijest udarila svim nasiljem ili nas bol i patnje preplavili, u nama po vjeri prebiva život u kojem imamo nadu koju se ne može zanijekati (usp. Rim 5, 2; usp. 1 Pt 1, 3) jer je možemo konkretno iskusiti.

U čemu se sastoji naša nada? „Stojimo i dičimo se nadom slave Božje“ (Rim 5, 2). Nada se temelji na sigurnosti da će se Bog očitovati (usp. Rim 4, 18-21), pa makar se činilo da nas preplavljuje zlo.

No, što znači Božje očitovanje? Svetopisamski izraz slava Božja znači očitovanje koje ne možemo krivo shvatiti, već ga možemo jasno prepoznati kao očitovanje Boga, njegove osobe. Radi se o očitovanju koje nas uključuje u osobni odnos s Njim i s poviješću. Dovoljno je prisjetiti se primjera koji se nalazi na početku objave: onog o gorućem grmu, susretu između Boga i Mojsija.

Bog se objavljuje kao osoba odnosa, odnosâ, jer se objavljuje kao čuvar osoba: „Ja sam Bog tvoga oca, Bog Abrahamov, Bog Izakov, Bog Jakovljev“ (Izl 3, 6.15).

On ljubi i želi spasiti čovjeka koji pati: „Vidio sam jade svoga naroda u Egiptu i čuo mu tužbu“ (Izl 3, 7).

Mojsije dopušta da bude uključen i u tome prima smisao svoga života, to jest svoje poslanje; shvaća zašto živjeti (usp. Izl 3, 10).

Kako proizlazi iz tog događaja, Bog se uvijek očituje na osoban način. Osoba se očituje u odnosu i u odnosu se Bog daruje sa svime što jest. A On je ljubav (usp. 1 Iv 4, 8). Tu dotičemo točku potpunog kontrasta između Boga i čovjeka.

Prema Post 3, čovjek bi želio postati kao Bog. Međutim, slika koju čovjek ima o Bogu u potpunosti je plod napasti. Predodžba koju čovjek prihvaća i zatim razvija o Bogu zapravo je đavolska. Čovjek misli da je Bog nepobjediva moć, no to zamišlja prema poimanju moći i vlasti koje je prihvatio prema sugestiji napasnika.

U tom pogledu vrlo brzo primjećujemo da izraze, kao što su „Bog nad vojskama“ ili „kralj kraljeva“, pogrešno shvaćamo upravo zbog napasnika koji ih tumači prema mjerilima moći ovoga svijeta. Posljedično i Boga smještamo i opisujemo prema kategorijama ovoga svijeta. A budući da čovjek želi biti kao Bog, te iste kategorije koristi i za sebe. Zato mora živjeti bez poteškoća, boli, trpljenja i neuspjeha, neprestano mora pobjeđivati, nizati pobjedu za pobjedom i uvijek se izvući neozlijeđen iz svake opasnosti.

Sada pak Pavao kaže da se Krist predao za nas u smrt dok smo bili Božji neprijatelji i grešnici (usp. Rim 5, 8). To znači da tada, kada smo sumnjali u njega, kada više nismo imali povjerenja u njega – jer smo se usmjerili drugamo i oslanjali se prvenstveno na sebe ili na kakvu ideologiju, nauk ili način razmišljanja – i tako se definitivno usmjerili prema smrti, Bog Otac darovao je svoga Sina koji se predao u smrt za čovječanstvo (usp. Iv 3, 16; usp. Rim 8, 32).

Što zapravo znači da je Krist umro za nas? Kad smo bili njegovi neprijatelji i grešnici, predao se u naše ruke (usp. Rim 5, 8). Krist će biti osuđen upravo zato što je Sin Boga Oca i jer živi ljudsku narav kao Sin Božji; stoga smrt ne živi po naravi smrti, već po besplatnoj ljubavi (agapē) (usp. Iv 10, 18).

Krist je dakle umro za nas (usp. Ef 5, 2; usp. Otk 1, 5), jer nas je ljubio do te mjere da se s nama potpuno sjedinio, kako bismo bili jedno s njim, dionici njegove besplatne ljubavi, i mogli proći kroz smrt na njegov način (usp. Rim 6,4). Tako smo bili nanovo rođeni, štoviše, njegov i naš Otac nas je uskrisio s njim, (usp. Ef 2, 6). To se događa u ljubavi i iz ljubavi. A ljubav je jedini prostor gdje čovjek živi slobodno.

Duh Sveti, koji je Gospodin i daruje život kao besplatnu ljubav (agapē), i dalje je izlijeva u naša srca (usp. Rim 5, 5). Zato se čovjek može nadati da će se u njemu uvijek objavljivati Božja slava.

Kada prihvatimo taj dar, zajamčena nam je punina života. Čovjek se ostvaruje samo u besplatnoj ljubavi (agapē) jer samo ljubav ostaje (usp. 1 Kor 13, 13) i sve što živimo u ljubavi, pohranjeno je u vječnom spomenu uskrslog Krista, to jest u njegovu uskrslom i živom tijelu u slavi Božjoj. Njegovo uskrslo tijelo, u kojem smo svi mi, istodobno je slava Boga Oca, slava njegova Sina i u Sinu također čovjekova slava, te slava Duha Svetoga, koji je najizvrsniji darivatelj tog sudioništva. A milost Očeva je da po toj besplatnoj ljubavi, izlivenoj u naša srca po Duhu Svetom, živimo u Kristu kao dionici njegova načina postojanja (usp. Rim 6, 4).

Zato se čovjek ostvaruje u snazi ljubavi, kao što ju je ostvario Krist, to jest na način pashalnog trodnevlja (usp. 1 Iv 3, 14). Sve što svijet predlaže, čemu se divi, što hvali i veliča, potpuna je suprotnost besplatnoj ljubavi i stoga je plod djelovanja starog napasnika (usp. Otk 12, 9), koji vješto vara i zavodi i onoga tko misli da je kršćanin.

Stoga pravi odgoj djece nije u tome da se ustraje isključivo na izvršavanju religioznih vježbi i pobožnosti – to može biti i opasna zamka – već u tome da  djecu i sve krštene brižno pratimo da ostanu u Kristovoj ljubavi (usp. Iv 15, 4.9; usp. 1 Iv 2, 28) i dopuste da im se obnavlja um (usp. Rim 12, 2), po Kristovu umu (usp. 1 Kor 2, 16), a ne po ljudskoj naravi koju toliko uvjetuju samoljublje i samovolja (usp. Ef 2, 1-3).

Pastoralna skrb izražava se u pomaganju krštenima da ostanu postojani u uskrslom Kristu (usp. Fil 4, 1; usp. 1 Kor 15, 58) usred povijesti i svega što se u njoj događa. Sve što je istinito i pripada čovjekovu životu nalazi se u primljenom daru koji treba njegovati, kako bi taj dar bio izvor svega što čovjek jest i što je doista ljudsko, te kako bi se sva naša ljudska narav živjela i ostvarila po daru koji Duh Sveti izlijeva u srce, da bi sve postalo očitovanje Božje ljubavi. To je naime smisao života ljudi. Sve drugo završava u grobu.

Tako nastaju, žive i doživljavaju se sve vjerske vježbe i istinske pobožnosti, jer su prožete životom koji se rađa i cvjeta u bogoslužju.

 

SJEMENA je rubrika Centra Aletti dostupna svake srijede.
Svakog tjedna, osim nedjeljne propovijedi u audio obliku (na talijanskom), bit će dostupno na web stranici LIPA produbljivanje nedjeljnih ili blagdanskih čitanja euharistijske liturgije.

 

POLSKI

Paweł przypomina nam, że zostaliśmy usprawiedliwieni, to znaczy wprowadzeni w właściwą relację z Bogiem, przez Pana naszego Jezusa Chrystusa (por. Rz 5,1). Zostaliśmy więc odrodzeni w Chrystusie Jezusie (por. 1 P 1,3) i wskrzeszeni jako dzieci Boże w Umiłowanym Synu (por. Ef 2,6). Przez wiarę zamieszkuje w nas takie życie, że nawet jeśli historia wznieca przeciwko nam cały świat przemocy i nawet jeśli jesteśmy przytłoczeni bólem i cierpieniem, mamy nadzieję, której nie można odebrać (por. Rz 5,2; 1 P 1,3), ponieważ można jej doświadczyć w konkretny sposób.

Na czym polega nasza nadzieja? „Chlubimy się nadzieją chwały Bożej” (Rz 5,2). Nadzieja opiera się na pewności, że Bóg się objawi (por. Rz 4,18–21), nawet jeśli wydaje się, że jesteśmy pogrążeni w złu.

Co jednak oznacza objawienie się Boga? Biblijne wyrażenie „chwała Boża” wskazuje na objawienie, którego nie można błędnie zrozumieć, lecz które jest w oczywisty sposób rozpoznane jako objawienie Boga, Jego osoby. Chodzi o objawienie, które włącza nas w osobową relację z Nim i z historią. Wystarczy przypomnieć przykład znajdujący się na początku Objawienia: krzew gorejący, spotkanie Boga z Mojżeszem.

Bóg objawia się jako osoba relacji, jako Ten, który jest Bogiem relacji, ponieważ objawia się jako stróż osób: „Ja jestem Bogiem twego ojca, Bogiem Abrahama, Bogiem Izaaka i Bogiem Jakuba” (por. Wj 3,6.15).

Jest Tym, który kocha i chce zbawić cierpiących: „Dosyć napatrzyłem się na udrękę ludu mego w Egipcie i nasłuchałem się narzekań jego na ciemięzców” (Wj 3,7).

Mojżesz pozwala się w to włączyć i w tym otrzymuje sens swojego życia, czyli swoją misję; rozumie, dlaczego ma żyć (por. Wj 3,10).

Jak wynika z tego wydarzenia, Bóg zawsze objawia się w sposób osobowy. Osoba objawia się w relacji, a w relacji Bóg oddaje siebie wraz z tym wszystkim, kim jest. A jest On miłością (por. 1 J 4,8). I tutaj dotykamy punktu całkowitego kontrastu między Bogiem a człowiekiem.

Po trzecim rozdziale Księgi Rodzaju człowiek chciałby stać się jak Bóg. Jednak obraz Boga, jaki człowiek nosi w sobie, jest całkowicie owocem pokusy. Wyobrażenie Boga, które człowiek przyjmuje i rozwija, ma w istocie charakter diaboliczny. Człowiek myśli, że Bóg jest niezwyciężoną siłą, ale pojmuje tę siłę i władzę według wizji, którą przyjął za podszeptem kusiciela.

W tej perspektywie łatwo zauważyć, że wyrażenia takie jak „Bóg Zastępów” czy „Król królów” bywają błędnie rozumiane właśnie w duchu kusiciela, który każe je interpretować według logiki władzy tego świata. W konsekwencji także Bóg zostaje ujęty i opisany według kategorii tego świata. A skoro człowiek chce być jak Bóg, stosuje te same kategorie do siebie. Powinien więc żyć bez trudności, bez bólu, bez cierpienia, bez porażek, nieustannie zwyciężać, odnosić jedno zwycięstwo po drugim i zawsze wychodzić bez szwanku z każdego zagrożenia.

Tymczasem Paweł mówi, że gdy byliśmy nieprzyjaciółmi Boga i grzesznikami, Chrystus oddał za nas swoje życie (por. Rz 5,8). Oznacza to, że właśnie wtedy, gdy zwątpiliśmy w Niego, gdy przestaliśmy Mu ufać — bo zwróciliśmy się gdzie indziej i zaufaliśmy przede wszystkim sobie albo jakiejś ideologii, doktrynie czy sposobowi myślenia — a więc ostatecznie skierowaliśmy się ku śmierci, Bóg Ojciec dał swojego Syna, który oddał się na śmierć za ludzkość (por. J 3,16; Rz 8,32).

Co naprawdę znaczy, że Chrystus umarł za nas? Gdy byliśmy Jego nieprzyjaciółmi i grzesznikami, oddał się w nasze ręce (por. Rz 5,8). Chrystus został skazany właśnie dlatego, że jest Synem Boga Ojca i że przeżywa ludzką naturę jako Syn Boży; dlatego przeżywa śmierć nie według natury śmierci, lecz według agape (por. J 10,18).

Chrystus więc umarł za nas (por. Ef 5,2; Ap 1,5), ponieważ umiłował nas do tego stopnia, że całkowicie nas z sobą zjednoczył, abyśmy stanowili z Nim jedno, uczestnicząc w Jego agape i abyśmy mogli przejść przez śmierć na Jego sposób (por. Rz 6,4). I tak zostaliśmy odrodzeni, a właściwie wskrzeszeni razem z Nim przez Jego Ojca i naszego Ojca (por. Ef 2,6). Dokonuje się to w miłości i przez miłość. A miłość jest jedyną przestrzenią, w której człowiek żyje w wolności.

Duch Święty, który jest Panem i który daje to życie agape, nieustannie rozlewa je w naszych sercach (por. Rz 5,5). Dlatego człowiek może mieć nadzieję, że zawsze będzie miejscem objawienia chwały Boga.

Kiedy przyjmujemy ten dar, nasza pełnia życia jest zagwarantowana. Człowiek realizuje się tylko w agapē, ponieważ tylko miłość pozostaje (por. 1 Kor 13,13), a wszystko, co przeżywamy w miłości, jest zachowane w wiecznej pamięci zmartwychwstałego Chrystusa, to znaczy w Jego zmartwychwstałym i żywym ciele w chwale Bożej. To właśnie Jego zmartwychwstałe ciało, w którym wszyscy jesteśmy, jest jednocześnie chwałą Boga Ojca, chwałą Jego Syna, a w Synu także chwałą człowieka, oraz chwałą Ducha Świętego, który jest dawcą par excellence tego uczestnictwa. A łaską Ojca jest to, że dzięki tej agapē, wylanej w nasze serca przez Ducha Świętego, żyjemy w Chrystusie, uczestnicząc w Jego sposobie istnienia (por. Rz 6, 4).

Dlatego spełnienie człowieka dokonuje się w mocy miłości tak, jak zrealizował ją Chrystus, to znaczy na sposób Triduum Paschalnego (por. 1 J 3,14). Wszystko to, co świat proponuje, podziwia, wychwala i wywyższa, jest dokładnym przeciwieństwem agape, a zatem owocem działania dawnego kusiciela (por. Ap 12,9), który zręcznie zwodzi i oszukuje także tych, którzy sądzą, że są chrześcijanami.

Dlatego prawdziwe wychowanie dzieci nie polega na naleganiu, aby spełniały praktyki religijne i dewocyjne — co może stać się nawet niebezpieczną pułapką — lecz na troskliwym towarzyszeniu dzieciom, a w ogóle wszystkim ochrzczonym, aby trwali w miłości Chrystusa (por. J 15,4.9; 1 J 2,28) i pozwalali odnawiać swój umysł (por. Rz 12,2), który ma być umysłem Chrystusa (por. 1 Kor 2,16), a nie jedynie umysłem naszej ludzkiej natury, radykalnie uwarunkowanej miłością własną i jej wolą (por. Ef 2,1–3).

Troska duszpasterska wyraża się w pomaganiu ochrzczonym, by trwali mocno w Zmartwychwstałym (por. Flp 4,1; 1 Kor 15,58) pośród historii i wszystkiego, co się w niej dzieje. Wszystko, co jest prawdziwe i należy do życia człowieka, zawiera się w otrzymanym darze, o który należy się troszczyć, aby był źródłem wszystkiego, czym człowiek jest i co jest naprawdę ludzkie, tak by cała nasza natura ludzka była przeżywana i realizowana według daru, który Duch Święty rozlewa w sercu, aby wszystko stało się objawieniem miłości Boga. To bowiem jest sens historii ludzi. Wszystko inne kończy się w grobie.

W ten sposób rodzą się, żyją i są doświadczane wszystkie praktyki wiary i prawdziwej pobożności, ponieważ są przeniknięte życiem, które rodzi się i rozkwita w liturgii.

 

ZIARNA są rubryką Centro Aletti udostępnianą w każdą środę.
Każdego tygodnia, oprócz homilii niedzielnej w formie audio, na stronie LIPA będzie do dyspozycji pogłębienie czytań liturgicznych z eucharystii niedzielnej bądź świątecznej