[SEMI] VI DOMENICA DEL TEMPO ORDINARIO (ANNO A) 2

ITALIANO

Nella seconda lettura di questa domenica, san Paolo precisa di quale sapienza si parla tra i cristiani. La sapienza della quale Paolo parla “non è di questo mondo” (1Cor 2,6). È una sapienza che non si identifica semplicemente con la conoscenza, ma ha un nesso intrinseco con la vita. Non esiste sapienza se non è una conoscenza impregnata di vita.

Ma proprio qui si tocca il punto centrale: a quale vita è organicamente unita quella conoscenza che è sapienza? La sapienza, proprio perché è unita alla vita, è una visione per la vita e della vita. Paolo sostiene che la sapienza dei cristiani non ha niente in comune con la sapienza di questo mondo, di questo secolo.

Non solo tale sapienza “non è di questo mondo”, ma neanche “dei dominatori di questo mondo” (1Cor 2,6). Costoro hanno una visione del potere e della grandezza che non è la vita, e infatti finisce nel nulla. Anzi, un tale genere di sapienza riduce al nulla proprio coloro che vivono secondo questa sapienza. I dominatori di questo mondo sono attratti dalla potenza, la ricercano per sé e vogliono possederla, ma di fatto finiscono nell’impotenza, nello spegnersi.

Paolo, invece, si riferisce ad un’altra sapienza, di cui si parla fra coloro che sono maturi. Il termine greco qui usato è teleiōsis, che ha in sé la radice telos (fine, scopo, compimento) per cui è preferibile usare la traduzione “maturi” piuttosto che il termine “perfetti”, dal momento che la nostra tradizione culturale intende facilmente la perfezione in un senso formale, identificandola con un comportamento moralmente irreprensibile.

Per Paolo, invece, la perfezione ha a che fare con l’esperienza della salvezza, che manifesta la maturità nel senso del compimento. Infatti Paolo contrappone i maturi ai bambini appena nati (cf 1Cor 3,1).

Paolo parla “della sapienza di Dio, che è nel mistero, che è rimasta nascosta e che Dio ha stabilito prima dei secoli per la nostra gloria” (1Cor 2,7).

La sapienza di Dio è “nel mistero” e non è possibile accedervi mediante lo sforzo razionale di quanti vorrebbero impossessarsene. È mistero perché riguarda la persona, e la persona si può conoscere soltanto entrando in relazione con essa.

Basta pensare a Mosè: davanti al roveto che arde senza consumarsi, Mosè si avvicina perché vuole capire di cosa si tratta, mentre la voce che viene dal roveto lo invita a porsi in un atteggiamento relazionale. Soltanto allora, Colui che lo ha chiamato gli si può manifestare.

È una sapienza che ci ridonerà la gloria che con il peccato e la morte abbiamo perduto (cf Rm 3,23):

 

“Più il cuore si avvicina alla sapienza spirituale divenendo estraneo al mondo, più riceve la gioia che viene da Dio” (Isacco il Siro, Discorsi ascetici, 63, 29).

 

Si tratta perciò di una sapienza della salvezza, e dunque di una novità per la vita degli uomini. Nessuno, neanche i più potenti capi di questo mondo, l’ha conosciuta (cf 1Cor 2,8).

Questa sapienza non si raggiunge studiando con tutto l’impegno possibile i libri che racchiudono le più importanti conquiste del pensiero umano, né tantomeno mettendosi a riflettere o andando a cercare i pensieri più profondi già tramandati dalle generazioni precedenti. Non è questa la strada che conduce alla sapienza divina. La via della sapienza divina è l’amore: infatti “quelle cose che occhio non vide, né orecchio udì, né mai entrarono in cuore di uomo, Dio le ha preparate per coloro che lo amano” (1Cor 2,9).

 

“Come la luce del sole attira a sé l’occhio sano, così la conoscenza di Dio trascina a sé naturalmente, attraverso l’amore, il cuore puro” (Massimo il Confessore, Centuria sulla carità I, 32).

 

Tuttavia, anche parlando dell’amore si rischia di cadere nel medesimo fraintendimento riguardo alla sapienza, e cioè pensare che l’amore sia frutto dell’impegno dell’uomo.

A questo proposito, Giovanni è molto chiaro: “In questo sta l’amore: non siamo stati noi ad amare Dio, ma è lui che ha amato noi e ha mandato il suo Figlio come vittima di espiazione per i nostri peccati” (1Gv 4,10). E ancora: “Noi amiamo perché egli ci ha amati per primo” (1Gv 4,19).

Per l’uomo, amore vuol dire accogliere l’amore con cui è amato da Dio. Ma l’amore non può essere accolto come se fosse una cosa, un oggetto, dal momento che la stessa vita-zōē è l’amore-agapē, e ci viene dato da Dio Padre che ci ama in Cristo Gesù.

È per questo che Paolo mette in evidenza la crocifissione di Cristo: è proprio nella crocifissione, come abbiamo visto anche la scorsa domenica, che avviene la rinascita, la risurrezione dell’uomo nuovo (cf Rm 6,3-6). Dunque, la sapienza di Dio raggiunge l’uomo nel punto più drammatico per lui, che è la morte.

La sapienza divina è caratterizzata dal fatto che ad essa si accede mediante la rigenerazione dall’alto, come dice Cristo a Nicodemo (cf Gv 3,3). Si entra in questa sapienza a partire dalla novità della vita che ci raggiunge nella pasqua di Cristo (cf Rm 6,4). E c’è una persona divina, lo Spirito Santo, che ci dona personalmente questa vita-zōē, costituita come agapē.

Dunque, è evidente che i cristiani conoscono una sapienza che in sé stessa è già un modo di vivere. Perciò, per vivere secondo questa sapienza, siamo chiamati soprattutto a porre tutta l’attenzione sulla nostra rigenerazione – anzi, sulla nostra risurrezione battesimale e sull’unzione dello Spirito, che ci rende testimoni dell’umanità di Cristo, dal momento che siamo suo corpo.

Altrimenti si finisce per dare priorità al modo in cui raggiungere una sapienza che, alla fine, diventa identica a quella del mondo. E infatti, se prendiamo in considerazione quelli che, secondo la sapienza dei potenti di questo mondo, sono ritenuti i dieci valori più importanti nella vita, non si rimane sorpresi nel costatare che sono praticamente gli stessi di una grande parte di cristiani.

 

“La sapienza [umana] è abile nel rivestire le sue parole di bellezza, nel dire la verità senza conoscerla veramente e nel rivelare i segreti della virtù senza averne mai praticato le azioni” (Isacco il Siro, Discorsi ascetici I, 35)

 

Questo vuol dire che non è sufficiente proporre degli ideali all’uomo, allo scopo di migliorarlo, e schierarsi in difesa dei valori, se non si attinge alla sorgente della novità della vita.

I sapienti secondo questo mondo hanno rifiutato il dono del Padre. Se avessero conosciuto la sapienza di Dio che è nel mistero “non avrebbero crocifisso il Signore della gloria” (1Cor 2,8).

Infatti, anche la crocifissione fa parte della sapienza divina: “Ma quello che è stolto per il mondo, Dio lo ha scelto per confondere i sapienti; quello che è debole per il mondo, Dio lo ha scelto per confondere i forti; quello che è ignobile e disprezzato per il mondo, quello che è nulla, Dio lo ha scelto per ridurre al nulla le cose che sono, perché nessuno possa vantarsi di fronte a Dio” (1Cor 1,27-29).

La sapienza di Dio è esattamente l’opposto di ciò che il mondo venera, loda e premia.

 

SEMI è la rubrica del Centro Aletti disponibile ogni mercoledì.
Ogni settimana, oltre all’omelia della domenica in formato audio, sarà disponibile sul sito LIPA un approfondimento delle letture della liturgia eucaristica domenicale o festiva.

 

ENGLISH

This Sunday St Paul specifies the kind of wisdom of which Christians speak. The wisdom Paul speaks of “is not of this age” (1 Cor 2:6). It is a wisdom that is not simply identified with knowledge, but has an intrinsic connection with life. There is no wisdom unless it is knowledge imbued with life.

But this is precisely where we touch on the central point: to what life is the knowledge that is wisdom organically linked? Because it is linked to life, wisdom is a vision for life and of life. Paul argues that Christian wisdom has nothing in common with the wisdom of this world, of this age.

Not only is such wisdom “not of this this age”, but it is also not “of the rulers of this age” (1 Cor 2:6). They have a vision of power and greatness that is not life, and in fact ends in nothingness. Indeed, such wisdom reduces to nothingness those who live according to it. The rulers of this world are attracted to power, they seek it for themselves and want to possess it, but in fact they end up in impotence, in extinction.

Paul, on the other hand, refers to another wisdom, which is spoken of among those who are mature. The Greek term used here is teleiōsis, which has the root telos (end, purpose, fulfilment) in it, so it is preferable to use the translation “mature” rather than the term “perfect”, since our cultural tradition easily understands perfection in a formal sense, identifying it with morally irreproachable behaviour.

For Paul, however, perfection has to do with the experience of salvation, which manifests maturity in the sense of fulfilment. In fact, Paul contrasts the mature with newborn children (cf. 1 Cor 3:1).

Paul speaks of “God’s wisdom, secret and hidden, which God decreed before the ages for our glory.” (1 Cor 2:7).

The wisdom of God is “secret and hidden” and cannot be accessed through the rational efforts of those who would like to possess it. It is a mystery because it concerns the person, and the person can only be known by entering into a relationship with them.

Just think of Moses: standing before the bush that burns without being consumed, Moses approaches because he wants to understand what it is, while the voice coming from the bush invites him to enter into a relationship. Only then can the One who called him reveal himself.

It is a wisdom that will restore to us the glory that we have lost through sin and death (cf. Rom 3:23):

 

“The more the heart approaches spiritual wisdom by becoming estranged from the world, the more it receives the joy that comes from God” (Isaac the Syrian, Ascetic Discourses, 63, 29).

 

It is therefore a wisdom of salvation, and thus a novelty for human life. No one, not even the most powerful leaders of this world, has known it (cf. 1 Cor 2:8).

This wisdom cannot be attained by studying with all possible effort the books that contain the most important achievements of human thought, nor by reflecting or seeking out the deepest thoughts already handed down by previous generations. This is not the path that leads to divine wisdom. The way to divine wisdom is love: “What no eye has seen, nor ear heard, nor the human heart conceived … God has prepared for those who love him” (1 Cor 2:9).

 

“As the light of the sun attracts the healthy eye, so the knowledge of God naturally draws the pure heart to itself through love” (Maximus the Confessor, First Century on Love, 32).

 

However, even when speaking of love, we risk falling into the same misunderstanding as with wisdom, namely thinking that love is the result of human effort.

In this regard, John is very clear: “In this is love, not that we loved God but that he loved us and sent his Son to be the atoning sacrifice for our sins.” (1 Jn 4:10). And again: “We love because he first loved us” (1 Jn 4:19).

For the human person, love means accepting the love with which God loves him / her. But love cannot be accepted as if it were a thing, an object, since life itself—zōē—is love—agapē—and is given to us by God the Father who loves us in Christ Jesus.

This is why Paul highlights the crucifixion of Christ: it is precisely in the crucifixion, as we saw last Sunday, that the rebirth, the resurrection of the new man, takes place (cf. Rom 6:3-6). Thus, God’s wisdom reaches the human person at the most dramatic point, which is death.

Divine wisdom is characterised by the fact that it is accessed through regeneration from above, as Christ says to Nicodemus (cf. Jn 3:3). We enter into this wisdom starting from the newness of life that reaches us in Christ’s Passover (cf. Rom 6:4). And there is a divine person, the Holy Spirit, who personally gives us this zōē-life, constituted as agapē.

Therefore, it is clear that Christians know a wisdom that in itself is already a way of life. Therefore, in order to live according to this wisdom, we are called above all to focus all our attention on our regeneration – indeed, on our baptismal resurrection and on the anointing of the Spirit, which makes us witnesses of Christ’s humanity, since we are his body.

Otherwise, we end up prioritising the way in which we attain a wisdom that, in the end, becomes identical to that of the world. And in fact, if we consider what, according to the wisdom of the powerful of this world, are considered the ten most important values in life, we are not surprised to find that they are practically the same as those of a large number of Christians.

 

“Human wisdom is skilled in clothing its words in beauty, in telling the truth without really knowing it, and in revealing the secrets of virtue without ever having practised its actions” (Isaac the Syrian, Ascetic Discourses I, 35).

 

This means that it is not enough to propose ideals to improve the human person and to defend values if one does not draw from the source of newness of life.

The wise according to this world have rejected the gift of the Father. If they had known the wisdom of God that is in mystery, “they would not have crucified the Lord of glory” (1 Cor 2:8).

In fact, even the crucifixion is part of divine wisdom: “But God chose what is foolish in the world to shame the wise; God chose what is weak in the world to shame the strong; God chose what is low and despised in the world, things that are not, to reduce to nothing things that are, so that no one might boast in the presence of God.” (1 Cor 1:27-29).

God’s wisdom is exactly the opposite of what the world venerates, praises and rewards.

 

SEEDS, the Aletti Centre’s column, is available every Wednesday.
Every week, in addition to the Sunday homily in audio format, an in-depth study of the readings from the Sunday or festive Eucharistic liturgy will be available on the LIPA website.

 

ESPAÑOL

En la segunda lectura de este domingo, San Pablo precisa de qué sabiduría se habla entre los cristianos. La sabiduría de la que habla Pablo “no es de este mundo” (1Cor 2,6). Es una sabiduría que no se identifica simplemente con el conocimiento, sino que tiene un vínculo intrínseco con la vida. No existe sabiduría si no es un conocimiento impregnado de vida.

Pero aquí se toca el punto central: ¿a qué vida está orgánicamente unido ese conocimiento que es sabiduría? La sabiduría, precisamente porque está unida a la vida, es una visión para la vida y de la vida. Pablo sostiene que la sabiduría de los cristianos no tiene nada en común con la sabiduría de este mundo, de este siglo.

No solo esta sabiduría “no es de este mundo”, sino tampoco “de los gobernantes de este mundo” (1Cor 2,6). Tienen una visión del poder y la grandeza que no es la vida, y de hecho termina en la nada. De hecho, tal tipo de sabiduría reduce a la nada precisamente a aquellos que viven según esta sabiduría. Los gobernantes de este mundo se sienten atraídos por el poder, lo buscan para sí mismos y quieren poseerlo, pero de hecho terminan en la impotencia, en apagarse.

Pablo, en cambio, se refiere a otra sabiduría, de la que se habla entre los que son maduros. El término griego utilizado aquí es teleiōsis, que tiene en sí la raíz telos (fin, propósito, cumplimiento) por lo que es preferible usar la traducción “maduros” en lugar del término “perfectos”, ya que nuestra tradición cultural entiende fácilmente la perfección en un sentido formal, identificándola con un comportamiento moralmente irreprochable.

Para Pablo, en cambio, la perfección tiene que ver con la experiencia de la salvación, que manifiesta la madurez en el sentido del cumplimiento. De hecho, Pablo contrapone a los maduros a los recién nacidos (cf 1Cor 3,1).

Pablo habla “de la sabiduría de Dios, que está en el misterio, que ha permanecido oculta y que Dios ha establecido antes de los siglos para nuestra gloria” (1Cor 2,7).

La sabiduría de Dios está “en el misterio” y no es posible acceder a ella a través del esfuerzo racional de aquellos que quisieran apoderarse de ella. Es un misterio porque se trata de la persona, y la persona solo se puede conocer entrando en relación con ella.

Basta pensar en Moisés: ante la zarza que arde sin consumirse, Moisés se acerca porque quiere entender de qué se trata, mientras que la voz que viene de la zarza lo invita a ponerse en una actitud relacional. Sólo entonces, Aquel que lo ha llamado puede manifestarse a él.

Es una sabiduría que nos devolverá la gloria que con el pecado y la muerte hemos perdido (cf Rm 3,23):

 

“Cuanto más se acerca el corazón a la sabiduría espiritual haciéndose ajeno al mundo, más recibe la alegría que viene de Dios” (Isaco el Siro, Discursos ascéticos, 63, 29).

 

Por lo tanto, se trata de una sabiduría de la salvación, y por lo tanto de una novedad para la vida de los hombres. Nadie, ni siquiera los jefes más poderosos de este mundo, la han conocido (cf 1Cor 2,8).

Esta sabiduría no se alcanza estudiando con todo el compromiso posible los libros que contienen los logros más importantes del pensamiento humano, ni mucho menos poniéndose a reflexionar o buscando los pensamientos más profundos ya transmitidos por las generaciones anteriores. Este no es el camino que conduce a la sabiduría divina. El camino de la sabiduría divina es el amor: de hecho, “esas cosas que el ojo no vio, ni el oído oyó, ni nunca entraron en el corazón del hombre, Dios las ha preparado para aquellos que lo aman” (1Cor 2,9).

 

“Como la luz del sol atrae hacia sí el ojo sano, así el conocimiento de Dios arrastra a sí mismo naturalmente, a través del amor, el corazón puro” (Máximo el Confesor, Centuria sobre la caridad I, 32).

 

Sin embargo, incluso hablando del amor se corre el riesgo de caer en el mismo malentendido con respecto a la sabiduría, es decir, pensar que el amor es fruto del compromiso del hombre.

A este respecto, Juan es muy claro: “En esto está el amor: no fuimos nosotros los que amamos a Dios, sino que fue él quien nos amó y envió a su Hijo como víctima de expiación por nuestros pecados” (1Jn 4,10). Y de nuevo: “Nosotros amamos porque él nos amó primero” (1Jn 4,19).

Para el hombre, el amor significa acoger el amor con el que es amado por Dios. Pero el amor no puede ser acogido como si fuera una cosa, un objeto, ya que la misma vida-zōē es el amor-agapē, y nos lo da Dios Padre que nos ama en Cristo Jesús.

Es por eso que Pablo pone de relieve la crucifixión de Cristo: es precisamente en la crucifixión, como también vimos el domingo pasado, que tiene lugar el renacimiento, la resurrección del hombre nuevo (cf Rm 6,3-6). Por lo tanto, la sabiduría de Dios alcanza al hombre en el punto más dramático para él, que es la muerte.

La sabiduría divina se caracteriza por el hecho de que se accede a ella mediante la regeneración desde arriba, como Cristo le dice a Nicodemo (cf Jn 3,3). Se entra en esta sabiduría a partir de la novedad de la vida que nos llega en la Pascua de Cristo (cf Rm 6,4). Y hay una persona divina, el Espíritu Santo, que nos da personalmente esta vida-zōē, constituida como agapē.

Por lo tanto, es evidente que los cristianos conocen una sabiduría que en sí misma ya es una forma de vivir. Por lo tanto, para vivir según esta sabiduría, estamos llamados sobre todo a poner toda la atención en nuestra regeneración, de hecho, en nuestra resurrección bautismal y en la unción del Espíritu, que nos hace testigos de la humanidad de Cristo, ya que somos su cuerpo.

De lo contrario, se acaba dando prioridad a la forma de alcanzar una sabiduría que, al final, se vuelve idéntica a la del mundo. Y de hecho, si tomamos en consideración aquellos que, según la sabiduría de los poderosos de este mundo, se consideran los diez valores más importantes en la vida, no nos sorprende que sean prácticamente los mismos que una gran parte de los cristianos.

 

“La sabiduría [humana] es hábil en cubrir sus palabras de belleza, en decir la verdad sin conocerla realmente y en revelar los secretos de la virtud sin practicar nunca sus acciones” (Isaac el Siro, Discursos ascéticos I, 35)

 

Esto significa que no es suficiente proponer ideales al hombre, con el fin de mejorarlo, y tomar partido en defensa de los valores, si no se aprovecha la fuente de la novedad de la vida.

Los sabios según este mundo han rechazado el don del Padre. Si hubieran conocido la sabiduría de Dios que está en el misterio “no habrían crucificado al Señor de la gloria” (1Cor 2,8).

De hecho, también la crucifixión es parte de la sabiduría divina: “Pero el que es tonto para el mundo, Dios lo ha elegido para confundir a los sabios; el que es débil para el mundo, Dios lo ha elegido para confundir a los fuertes; el que es innoble y despreciado por el mundo, el que no es nada, Dios lo ha elegido para reducir a nada las cosas que son, para que nadie pueda presumir ante Dios” (1Cor 1,27-29).

La sabiduría de Dios es exactamente lo contrario de lo que el mundo venera, alaba y recompensa.

 

SEMILLAS es una publicación del Centro Aletti disponible todos los miércoles.
Cada semana, además del audio de la homilía dominical, estará disponible en el sitio de LIPA un comentario a las lecturas de la Liturgia del Domingo, como así también a las lecturas de la semana.

 

SLOVENŠČINA

V drugem berilu te nedelje sveti Pavel natančneje pove, o kakšni modrosti je govora med kristjani. Modrost, o kateri govori Pavel, ni od tega sveta (prim. 1 Kor 2,6). To je modrost, ki se preprosto ne istoveti z znanjem, temveč je notranje povezana z življenjem. Modrosti ni, če znanje ni prežeto z življenjem.

A prav tu se dotaknemo osrednje točke: s kakšnim življenjem je organsko povezano znanje, ki je modrost? Ker je modrost združena z življenjem, je pogled za življenje in pogled življenja. Pavel trdi, da modrost kristjanov nima nič skupnega z modrostjo tega sveta, tega veka.

Ne le, da taka modrost ni od tega sveta, temveč tudi ni od voditeljev tega sveta (prim. 1 Kor 2,6). Ti imajo pogled na oblast in čast, ki ni življenje, in se dejansko konča v niču. Še več: takšna vrsta modrosti tiste, ki živijo po njej, skrči na nič. Voditelje tega sveta privlači moč, iščejo jo zase in jo hočejo posedovati, v resnici pa končajo v nemoči, v ugašanju.

Pavel pa se sklicuje na drugo modrost, o kateri se govori med tistimi, ki so zreli. Grški izraz, ki je tu uporabljen, je teleiōsis, ki ima v sebi koren telos (zaključek, cilj, izpolnitev), zato je primerneje uporabiti prevod »zreli« kot izraz »popolni«, saj naša kulturna tradicija popolnost hitro razume v formalnem smislu in jo istoveti z moralno neoporečnim vedenjem.

Za Pavla pa popolnost zadeva izkušnjo odrešenja, ki razodeva zrelost v smislu dopolnitve. Zato Pavel postavlja nasprotje med zrelimi in pravkar rojenimi otroki (prim. 1 Kor 3,1).

Pavel govori »o Božji modrosti, ki je prikrita v skrivnosti in jo je Bog pred veki vnaprej določil za naše poveličanje« (1 Kor 2,7).

Božja modrost je »v skrivnosti« in do nje ni mogoče priti z razumskim naporom tistih, ki bi si jo hoteli prilastiti. Je skrivnost, ker zadeva osebo, osebo pa je mogoče spoznati samo tako, da vstopimo z njo v odnos.

Dovolj je pomisliti na Mojzesa pred gorečim grmom, ki gori in ne zgori: Mojzes se približa, ker hoče razumeti, za kaj gre, glas, ki prihaja iz grma, pa ga povabi, naj vstopi v odnos. Šele takrat se mu lahko razodene Tisti, ki ga je poklical.

To je modrost, ki nam bo vrnila slavo, ki smo jo z grehom in smrtjo izgubili (prim. Rim 3,23):

 

»Bolj ko se srce približuje duhovni modrosti in postaja tuje svetu, več veselja, ki prihaja od Boga, prejema« (Izak Sirski, Asketski govori 63,29).

 

Gre torej za modrost odrešenja in s tem za novost za življenje ljudi. Nihče, niti najmogočnejši voditelji tega sveta, je niso spoznali (prim. 1 Kor 2,8).

Do te modrosti ne pridemo z najbolj prizadevnim študijem knjig, ki vsebujejo najpomembnejše dosežke človeške misli, niti z razmišljanjem ali iskanjem najglobljih misli, ki so jih zapustile prejšnje generacije. To ni pot, ki vodi k Božji modrosti. Pot Božje modrosti je ljubezen: kajti »česar oko ni videlo in uho ni slišalo in kar v človekovo srce ni prišlo, to je Bog pripravil tistim, ki ga ljubijo« (1 Kor 2,9).

 

»Kakor sončna svetloba k sebi privlači zdravo oko, tako tudi spoznanje Boga prek nesebične ljubezni naravno privlači čisti um« (Maksim Izpovedovalec, Stotice o ljubezni I, 32).

 

Vendar tudi, ko govorimo o ljubezni, tvegamo, da pademo v isto napačno razumevanje glede modrosti, namreč da bi ljubezen imeli za sad človekovega prizadevanja.

Glede tega je Janez zelo jasen: »V tem je ljubezen: ne, da smo mi ljubili Boga, ampak da je on nas ljubil in poslal svojega Sina v spravo za naše grehe« (1 Jn 4,10). In še: »Mi ljubimo, ker je on nas prvi vzljubil« (1 Jn 4,19).

Za človeka pomeni ljubezen sprejeti ljubezen, s katero ga Bog ljubi. Toda ljubezni ni mogoče sprejeti kakor stvari, kakor predmeta, saj je Božje življenje (zōē) zastonjska ljubezen (agapē) – in nam je dana od Boga Očeta, ki nas ljubi v Jezusu Kristusu.

Zato Pavel poudarja Kristusovo križanje: kot smo videli tudi preteklo nedeljo, prav v križanju pride do ponovnega rojstva, do vstajenja novega človeka (prim. Rim 6,3-6). Božja modrost torej doseže človeka v zanj najbolj dramatični točki, to je v smrti.

Za Božjo modrost je značilno, da do nje dostopamo preko ponovnega rojstva od zgoraj, kakor pravi Kristus Nikodemu (prim. Jn 3,3). V to modrost vstopamo iz novosti življenja, ki nas doseže v Kristusovi veliki noči (prim. Rim 6,4). In obstaja Božja oseba, Sveti Duh, ki nam osebno podarja to življenje kot zōē – utemeljeno kot zastonjska ljubezen.

Zato je očitno, da kristjani poznajo modrost, ki je sama po sebi že način življenja. Da bi živeli po tej modrosti, smo poklicani predvsem, da vso pozornost usmerimo v svoje prerojenje – oziroma v svoje krstno vstajenje in maziljenje Duha, ki nas stori priče Kristusove človeškosti, saj smo njegovo telo.

Sicer se zgodi, da damo prednost načinu doseganja modrosti, ki se navsezadnje poistoveti z modrostjo sveta. Dejansko, če pogledamo deset najpomembnejših vrednot, ki jih v svoji modrosti postavljajo mogočniki tega sveta, nismo presenečeni, ko ugotovimo, da so dejansko enake vrednotam velikega dela kristjanov.

 

»[Človeška] modrost je spretna oblačenju svojih besed v lepoto, v govorjenju resnice, ne da bi jo zares poznala, in v razodevanju skrivnosti kreposti, ne da bi jih kdaj udejanjila« (Izak Sirski, Asketski govori I, 35).

 

To pomeni, da ni dovolj predlagati človeku idealov z namenom, da bi ga izboljšali, in se postaviti v bran vrednotam, če ne črpamo iz izvira novosti življenja.

Modri tega sveta so zavrnili Očetov dar. Če bi poznali Božjo modrost, ki je v skrivnosti, »Gospoda veličastva ne bi križali« (1 Kor 2,8).

Tudi križanje namreč spada v Božjo modrost: »Bog si je izbral tisto, kar je za svet noro, da bi osramotil modre. Bog si je izbral, kar je na svetu slabotno, da bi osramotil to, kar je močno. Bog si je izbral, kar je za svet preprosto in zaničevano, to, kar ni nič, da bi izničil to, kar je, da se nobeno meso ne bi ponašalo pred Bogom« (1 Kor 1,27-29).

Božja modrost je popolno nasprotje tega, kar svet časti, hvali in nagrajuje.

 

SEMENA je rubrika Centra Aletti, ki je na voljo vsako sredo.
Vsak teden je na spletni strani LIPE poleg nedeljske homilije v zvočni obliki (v italijanščini) na voljo tudi poglobitev Božje besede nedeljske ali praznične svete maše.

 

HRVATSKI

U drugom čitanju ove nedjelje sveti Pavao precizira o kakvoj se mudrosti govori među kršćanima. Mudrost o kojoj govori Pavao nije od ovoga svijeta (usp. 1 Kor 2, 6). To je mudrost koja se ne poistovjećuje jednostavno sa znanjem, već ima unutarnju poveznicu sa životom. Nema mudrosti ako znanje nije prožeto životom.

A upravo tu dotičemo središnju točku: s kakvim je životom organski povezano znanje koje je mudrost? Budući da je mudrost sjedinjena sa životom, ona je vizija za život i vizija života. Pavao tvrdi da mudrost kršćana nema ništa zajedničko s mudrošću ovoga svijeta, ovoga vijeka.

Ne samo da takva mudrost nije od ovoga svijeta, nego nije ni od vladarâ ovoga svijeta (usp. 1 Kor 2, 6). Oni imaju pogled na vlast i čast, koji nije život, i zapravo završava u ništavilu. Štoviše, takva vrsta mudrosti svodi na ništa one koji žive prema njoj. Vladare ovoga svijeta privlači moć, traže je za sebe i žele je posjedovati, a u stvarnosti završavaju u nemoći, u gašenju.

Pavao se pak poziva na drugu mudrost, o kojoj se govori među onima koji su zreli. Grčki izraz koji je ovdje upotrijebljen je teleiōsis, koji u sebi ima korijen telos (završetak, cilj, ispunjenje), stoga je primjerenije upotrijebiti prijevod „zreli“ nego izraz „savršeni“, jer naša kulturna tradicija savršenstvo olako shvaća u formalnom smislu i poistovjećuje ga s moralno besprijekornim ponašanjem.

Za Pavla se pak savršenstvo tiče iskustva spasenja, koje očituje zrelost u smislu ispunjenja. Zato Pavao zrele suprotstavlja tek rođenoj djeci (usp. 1 Kor 3, 1).

Pavao govori o Božjoj mudrosti, koja je sakrivena u otajstvu i koju je Bog predodredio prije vjekova za našu slavu (usp. 1 Kor 2, 7).

Božja mudrost je „u otajstvu“ i do nje nije moguće doći razumskim naporom onih koji bi je htjeli prisvojiti. Ona je otajstvo jer se tiče osobe, a osobu je moguće upoznati samo stupanjem u odnos s njom.

Dovoljno je pomisliti na Mojsija pred gorućim grmom, koji gori a ipak ne izgara: Mojsije se približava jer želi razumjeti o čemu se radi, a glas koji dolazi iz grma poziva ga da stupi u odnos. Tek tada mu se može objaviti Onaj koji ga je pozvao.

To je mudrost koja će nam vratiti slavu koju smo grijehom i smrću izgubili (usp. Rim 3, 23):

 

„Što se srce više približava duhovnoj mudrosti i postaje tuđe svijetu, to prima više radost koja dolazi od Boga“ (Izak Sirijac, Asketski govori, 63, 29).

 

Radi se dakle o mudrosti spasenja i time o novosti za život ljudi. Nitko, čak ni najmoćniji vladari ovoga svijeta, nisu je upoznali (usp. 1 Kor 2, 8).

Do te mudrosti ne dolazimo najmarljivijim proučavanjem knjiga koje sadrže najvažnija dostignuća ljudske misli, niti razmišljanjem ili traženjem najdubljih misli koje su ostavile prijašnje generacije. To nije put koji vodi k Božjoj mudrosti. Put Božje mudrosti je ljubav: jer „što oko ne vidje, i uho ne ču, i u srce čovječje ne uđe, to pripravi Bog onima koji ga ljube“ (1 Kor 2, 9).

 

„Kao što sunčeva svjetlost k sebi privlači zdravo oko, tako i spoznaja Boga kroz nesebičnu ljubav prirodno privlači čisto srce“ (Maksim Ispovjedalac, Stotice o ljubavi I, 32).

 

Ipak, i kad govorimo o ljubavi, riskiramo da upadnemo u isto pogrešno razumijevanje kao i u slučaju mudrosti, to jest da ljubav smatramo plodom čovjekovog nastojanja.

Glede toga Ivan je vrlo jasan: „U ovom je ljubav: ne da smo mi ljubili Boga, nego – on je ljubio nas i poslao Sina svoga kao pomirnicu za grijehe naše“ (1 Iv 4, 10). I još: „Mi ljubimo jer je on nas prije ljubio“ (1 Iv 4, 19).

Za čovjeka ljubav znači prihvatiti ljubav kojom ga Bog ljubi. Ali ljubav se ne može prihvatiti kao stvar, kao predmet, jer je Božji život (zōē) besplatna ljubav (agapē) – i darovana nam je od Boga Oca koji nas ljubi u Isusu Kristu.

Zato Pavao naglašava Kristovo raspeće: kao što smo vidjeli i prošle nedjelje, upravo u raspeću dolazi do ponovnog rođenja, do uskrsnuća novog čovjeka (usp. Rim 6, 3-6). Dakle, Božja mudrost dostiže čovjeka u najdramatičnijoj točki za njega, to jest u smrti.

Za Božansku mudrost je značajno da joj pristupamo kroz ponovno rođenje odozgor, kao što Krist kaže Nikodemu (usp. Iv 3, 3). U tu mudrost ulazimo iz novosti života koja nas dostiže u Kristovoj Pashi (usp. Rim 6, 4). I postoji božanska osoba, Duh Sveti, koji nam osobno daruje taj život kao zōē – utemeljen kao besplatna ljubav.

Zato je očito da kršćani poznaju mudrost koja je sama po sebi već način življenja. Da bismo živjeli po toj mudrosti, pozvani smo prije svega svu pažnju usmjeriti na svoje preporođenje – odnosno na svoje krsno uskrsnuće i pomazanje Duha, koji nas čini svjedocima Kristova čovještva, jer smo njegovo tijelo.

Inače se događa da dajemo prednost načinu postizanja mudrosti koja se na kraju poistovjećuje s mudrošću svijeta. I doista, ako pogledamo deset najvažnijih vrijednosti koje u svojoj mudrosti postavljaju moćnici ovoga svijeta, nismo iznenađeni kad ustanovimo da su zapravo jednake vrijednostima velikog dijela kršćana.

 

„[Ljudska] mudrost je vješta u odijevanju svojih riječi u ljepotu, u govorenju istine, a da je zapravo ne poznaje, i u otkrivanju tajni kreposti, a da ih nikada ne primjenjuje“ (Izak Sirijac, Asketski govori I, 35).

 

To znači da nije dovoljno predlagati čovjeku ideale s namjerom da ga poboljšamo, i stati u obranu vrijednosti, ako ne crpimo s izvora novosti života.

Mudri ovoga svijeta odbacili su Očev dar. Da su upoznali Božju mudrost, koja je u otajstvu, „ne bi Gospodina slave razapeli“ (1 Kor 2, 8).

Naime, i raspeće spada u Božju mudrost: „Nego lûde svijeta izabra Bog da posrami mudre, i slabe svijeta izabra Bog da posrami jake; i neplemenite svijeta i prezrene izabra Bog, i ono što nije, da uništi ono što jest, da se nitko ne bi hvalio pred Bogom“ (1 Kor 1,27-29).

Božja mudrost je potpuna suprotnost onome što svijet časti, hvali i nagrađuje.

 

SJEMENA je rubrika Centra Aletti dostupna svake srijede.
Svakog tjedna, osim nedjeljne propovijedi u audio obliku (na talijanskom), bit će dostupno na web stranici LIPA produbljivanje nedjeljnih ili blagdanskih čitanja euharistijske liturgije.

 

POLSKI

W drugim czytaniu tej niedzieli św. Paweł precyzuje, o jakiej mądrości mówi się wśród chrześcijan. Mądrość, o której mówi Paweł, „nie jest mądrością tego świata” (1 Kor 2,6). Jest to mądrość, która nie utożsamia się po prostu z wiedzą, lecz ma z życiem wewnętrzny i nierozerwalny związek. Nie istnieje mądrość, jeśli nie jest ona wiedzą przenikniętą życiem.

I właśnie tutaj dotykamy punktu centralnego: z jakim życiem organicznie zjednoczona jest ta wiedza, która jest mądrością? Mądrość, właśnie dlatego że jest związana z życiem, staje się wizją życia i wizją dla życia. Paweł podkreśla, że mądrość chrześcijan nie ma nic wspólnego z mądrością tego świata, tego wieku.

Nie tylko bowiem „nie jest mądrością tego świata”, ale także nie jest mądrością „władców tego świata” (1 Kor 2,6). Oni mają wizję władzy i wielkości, która nie jest życiem i która w rzeczywistości kończy się nicością. Co więcej, taki rodzaj mądrości sprowadza do nicości tych, którzy według niej żyją. Władcy tego świata są przyciągani przez potęgę, poszukują jej dla siebie i chcą ją posiadać, lecz w rzeczywistości kończą w bezsilności i w wygaśnięciu.

Paweł natomiast odnosi się do innej mądrości, „o której mówi się wśród doskonałych”, czyli dojrzałych. Użyte tu greckie słowo teleiōsis zawiera w sobie rdzeń telos (cel, spełnienie, pełnia). Dlatego trafniejsze jest tłumaczenie „dojrzali” niż „doskonali”, ponieważ nasza tradycja kulturowa łatwo rozumie doskonałość w sensie formalnym, utożsamiając ją z moralną bezbłędnością.

Dla Pawła natomiast doskonałość ma związek z doświadczeniem zbawienia, które objawia dojrzałość jako spełnienie. Dlatego przeciwstawia on dojrzałych niemowlętom w Chrystusie (por. 1 Kor 3,1).

Apostoł mówi: „głosimy tajemnicę mądrości Bożej, mądrość ukrytą, tę, którą Bóg przed wiekami przeznaczył ku chwale naszej” (1 Kor 2,7).

Mądrość Boża jest „ukryta” (misterium) i nie można do niej dotrzeć poprzez racjonalny wysiłek tych, którzy chcieliby ją posiąść. Jest misterium, ponieważ dotyczy osoby, a osobę można poznać jedynie przez relację.

Wystarczy pomyśleć o Mojżeszu: wobec krzewu gorejącego, który się nie spala, Mojżesz zbliża się, pragnąc zrozumieć, czym jest to niezwykłe zjawisko. Tymczasem głos dochodzący z krzewu zaprasza go do przyjęcia postawy relacyjnej. Dopiero wtedy Ten, który go powołał, może się mu objawić.

Jest to mądrość, która przywraca nam chwałę, utraconą przez grzech i śmierć (por. Rz 3,23):

 

„Im bardziej serce zbliża się do mądrości duchowej, stając się obce światu, tym bardziej otrzymuje radość pochodzącą od Boga”

(Izaak z Niniwy, Mowy).

 

Jest to zatem mądrość zbawienia, a więc prawdziwa nowość dla ludzkiego życia. Nikt — nawet najpotężniejsi władcy tego świata — jej nie poznał (por. 1 Kor 2,8).

Tej mądrości nie osiąga się przez studiowanie z największym nawet wysiłkiem ksiąg zawierających najwybitniejsze osiągnięcia ludzkiej myśli, ani przez same rozważania czy poszukiwanie najgłębszych idei przekazanych przez wcześniejsze pokolenia. To nie jest droga prowadząca do mądrości Bożej. Drogą mądrości Bożej jest miłość:

„ani oko nie widziało, ani ucho nie słyszało, ani serce człowieka nie zdołało pojąć, jak wielkie rzeczy przygotował Bóg tym, którzy Go miłują” (1 Kor 2,9).

 

„Jak światło słońca przyciąga zdrowe oko, tak poznanie Boga pociąga ku sobie w sposób naturalny — przez miłość — serce czyste”

(Maksym Wyznawca, Centurie o miłości I, 32).

 

Jednak także mówiąc o miłości, istnieje ryzyko popadnięcia w to samo nieporozumienie, jakie pojawia się przy mówieniu o mądrości — to znaczy przekonania, że miłość jest owocem ludzkiego wysiłku. W tej kwestii św. Jan jest bardzo jednoznaczny:

„W tym przejawia się miłość, że nie my umiłowaliśmy Boga, ale że On sam nas umiłował i posłał Syna swojego jako ofiarę przebłagalną za nasze grzechy” (1 J 4,10).

I dalej: „My miłujemy [Boga], ponieważ Bóg sam pierwszy nas umiłował” (1 J 4,19).

Dla człowieka miłość oznacza przyjęcie miłości, którą jest umiłowany przez Boga. Nie można jednak przyjąć miłości tak, jakby była rzeczą czy przedmiotem, ponieważ samo życie — zōē — jest miłością — agapē — i jest nam dane przez Boga Ojca, który kocha nas w Chrystusie Jezusie.

Dlatego Paweł kładzie tak silny akcent na ukrzyżowanie Chrystusa. To właśnie w ukrzyżowaniu — jak widzieliśmy także w poprzednią niedzielę — dokonuje się odrodzenie, zmartwychwstanie nowego człowieka (por. Rz 6,3–6). Mądrość Boża dociera więc do człowieka w jego najbardziej dramatycznym punkcie, którym jest śmierć.

Mądrość Boża charakteryzuje się tym, że dostęp do niej dokonuje się przez nowe narodzenie, o którym Chrystus mówi Nikodemowi (por. J 3,3). Wchodzi się w tę mądrość, wychodząc od nowości życia, która dociera do nas w misterium paschalnym Chrystusa (por. Rz 6,4). I jest Osoba Boska — Duch Święty — który osobiście udziela nam tego życia (zōē), ustanowionego jako miłość (agapē).

Jest zatem oczywiste, że chrześcijanie poznają mądrość, która sama w sobie jest już sposobem życia. Dlatego, aby żyć według tej mądrości, jesteśmy przede wszystkim wezwani do zwrócenia całej uwagi na nasze odrodzenie — a właściwie na nasze chrzcielne zmartwychwstanie oraz na namaszczenie Duchem Świętym, które czyni nas świadkami człowieczeństwa Chrystusa, skoro jesteśmy Jego Ciałem.

W przeciwnym razie daje się pierwszeństwo metodom osiągania mądrości, która ostatecznie staje się tożsama z mądrością świata. I rzeczywiście, jeśli przyjrzymy się temu, co według mądrości możnych tego świata uznawane jest za dziesięć najważniejszych wartości życiowych, nie dziwi fakt, że są one niemal identyczne z wartościami wyznawanymi przez znaczną część chrześcijan.

 

„Mądrość ludzka potrafi przyozdabiać swoje słowa pięknem, mówić prawdę bez jej prawdziwego poznania oraz odsłaniać tajemnice cnoty bez praktykowania jej czynów”

(Izaak z Niniwy, Mowy).

 

Oznacza to, że nie wystarczy proponować człowiekowi ideały ani stawać w obronie wartości, jeśli nie czerpie się ze źródła nowości życia. Mądrzy według tego świata odrzucili dar Ojca. Gdyby poznali mądrość Bożą, która jest w misterium, „nie ukrzyżowaliby Pana chwały” (1 Kor 2,8).

Bowiem także ukrzyżowanie należy do mądrości Bożej:

„Bóg wybrał właśnie to, co głupie w oczach świata, aby zawstydzić mędrców, wybrał to, co niemocne, aby mocnych poniżyć; i to, co nie jest szlachetnie urodzone według świata i wzgardzone, i to, co nie jest, wyróżnił Bóg, by to co jest, unicestwić, tak by się żadne stworzenie nie chełpiło wobec Boga” (1 Kor 1,27–29).

Mądrość Boża jest dokładnym przeciwieństwem tego, co świat czci, chwali i nagradza.

 

ZIARNA są rubryką Centro Aletti udostępnianą w każdą środę.
Każdego tygodnia, oprócz homilii niedzielnej w formie audio, na stronie LIPA będzie do dyspozycji pogłębienie czytań liturgicznych z eucharystii niedzielnej bądź świątecznej