[SEMI] XII DOMENICA DEL TEMPO ORDINARIO (ANNO A) 2

ITALIANO

Il vangelo di oggi veniva inteso da molti Padri della Chiesa come il vangelo che libera i cristiani dalla paura e li rende testimoni di coloro che sono affidati al Padre e che, anche se vengono uccisi, nessuno li può strappare dalla Sua mano. Infatti, chi si affida a Cristo, Figlio di Dio Padre, come le pecore al buon pastore, si trova nelle mani del Padre, che lo custodisce nell’amore per sempre: “Il Padre mio, che me le ha date, è più grande di tutti e nessuno può strapparle dalla mano del Padre” (Gv 10,29).

Perciò, Cristo dice di non aver paura e di non temere questo mondo, ma “abbiate paura piuttosto di colui che ha il potere di far perire nella Geenna e l’anima e il corpo” (Mt 10,28). C’è, dunque, uno che può uccidere, ma lo si può riconoscere attraverso l’orizzonte sul quale agisce, e questo orizzonte è la morte. Si tratta proprio di quell’unico attraverso il quale “la morte è entrata nel mondo” (Sap 2,24).

In Genesi 3 viene descritto come il tentatore convinca l’uomo che, attraverso la conoscenza del bene e del male, possa arrivare ad un livello così alto di perfezione da diventare uguale a Dio. Appena l’uomo prende sul serio questo suggerimento, per la prima volta avverte delle sensazioni che fino ad allora non conosceva. La prima è un’insicurezza insita nelle fondamenta della sua esistenza; poi una drammatica fragilità, che gli fa percepire la sua esistenza minacciata. Così egli scopre la paura per sé stesso. Proprio questa paura arriva a diventare ciò che orienta la sua vita sulla terra.

Ma dal momento che prima l’uomo viveva del soffio che il Signore gli aveva comunicato, e appartenente a Dio stesso, quel soffio ha immesso nelle fondamenta dell’uomo, nelle sue radici, il modo relazionale di esistenza assolutamente tipico di Dio, che è amore, e cioè la comunione delle persone. Però, una volta separato da questo soffio che dava la vita-zōē, che è agapē, l’uomo comincia a vivere le relazioni alla maniera del tentatore, cioè in modo totalmente falso e pervertito.

La paura spinge l’uomo a cercare di salvare sé stesso, pensando di imitare un dio che, in realtà, non ha nulla a che vedere con il Dio vero. Un tale dio, infatti, è un oggetto che l’io dell’uomo deve conquistare e raggiungere con il proprio impegno. Di conseguenza, non avendo più un’esistenza fondata nella comunione, l’uomo vede l’altro uomo o come qualcuno che può essergli utile per colmare il vuoto riempito dalla paura, oppure come una minaccia. E la via più subdola e più diabolica attraverso cui questa esperienza si manifesta è l’invidia che l’altro suscita.

L’invidia è l’altra faccia della paura: esprime più direttamente l’egoismo e il vuoto ontologico, cioè la totale assenza dell’amore, dell’agapē. Chi è invidioso non vive nell’agapē (cf 1Cor 13,4) e chi non ama non conosce Dio (cf 1Gv 4,8). Proprio per questo è anche invidioso. Non conosce Dio, eppure pensa di conoscerlo, ma non si tratta del vero Dio (cf Rm 1,28-29). Noi conosciamo Dio perché siamo raggiunti da Lui e perciò la vita cambia totalmente. Infatti, scopriamo che tutto ciò che prima cercavamo e ritenevamo fondamentale non serve più a nulla (cf Fil 3,8-9). Conoscere Dio vuol dire scoprirsi amati da Lui (cf 1Gv 4,10). Se siamo amati, e dunque liberati dalla morte, facciamo passare l’amore attraverso tutto ciò che siamo, amando gli altri (cf 1Gv 3,14).

L’uomo si trova dunque veramente al sicuro solo nell’amore del Padre. L’arte della vita spirituale trasmessa dai Padri della Chiesa ci insegna ad aver cura che la tentazione non ci trovi disattenti, distratti, perché questo atteggiamento ci conduce a porre l’attenzione su cose che in realtà non esistono o non hanno alcun peso. E, non appena prestiamo attenzione alle suggestioni del nemico, ci esponiamo al pericolo reale di abbandonare l’amore e di offrirci come preda a ciò che è esattamente l’opposto dell’amore, cioè il perire (cf 1Cor 13,2).

La fede, dunque, si vede perché è amore, quell’amore con cui Cristo ci ama. E Lui ci ama come il Padre ama Lui (cf Gv 15,9). Rimanere nell’amore di Cristo, Figlio di Dio, è rimanere nell’amore del Padre (cf Gv 17,26; 1Gv 4,15-16): questo vuol dire vivere la vera esistenza dell’uomo secondo la visione che sin dall’inizio Dio Padre contempla, creando tutto in vista di Cristo (cf Col 1,16). Tutta l’arte della vita dell’uomo è rimanere in questo amore.

Ma rimanere nell’amore significa semplicemente amare. Il capitolo 25 del vangelo di Matteo fa vedere che riconoscere Cristo davanti agli uomini è amare gli uomini:

“In verità io vi dico: tutto quello che avete fatto a uno solo di questi miei fratelli più piccoli, l’avete fatto a me” (Mt 25,40). E, a coloro che hanno amato, dice: “Venite, benedetti del Padre mio, ricevete in eredità il regno preparato per voi fin dalla creazione del mondo, perché ho avuto fame e mi avete dato da mangiare…” (Mt 25,34-35).

Mentre, a quelli che non hanno amato, e dunque lo hanno rinnegato davanti gli uomini, lui dice: “Via, lontano da me, maledetti, nel fuoco eterno, preparato per il diavolo e per i suoi angeli, perché ho avuto fame e non mi avete dato da mangiare…” (Mt 25,41-42).

Dunque, riconoscere Cristo davanti agli uomini o rinnegarlo davanti agli uomini è una questione che riguarda il vivere da redenti in Cristo. Vivere da redenti in Cristo significa manifestare Cristo, e non semplicemente proclamare la propria religione con le parole (cf 1Gv 3,18), magari esibendola in pubblico, davanti agli altri, attraverso devozioni tipiche della religione. La storia testimonia quante cose terribili e quanto male è stato fatto da tanti che si dichiaravano pubblicamente cristiani, ma che in realtà non erano in grado di manifestarlo perché non vivevano secondo il suo modo.

Riconoscere il Signore davanti agli altri non consiste tanto nel compiere atti apertamente religiosi, come ad esempio esibire la preghiera. Infatti, Cristo stesso dice esplicitamente di viverla nel nascondimento: “E quando pregate, non siate simili agli ipocriti che, nelle sinagoghe e negli angoli delle piazze, amano pregare stando ritti, per essere visti dalla gente… Invece, quando tu preghi, entra nella tua camera, chiudi la porta e prega il Padre tuo, che è nel segreto” (Mt 6,5-6).

Totalmente custoditi nell’amore del Padre, sapendo che niente accade senza di Lui e che persino i nostri capelli sono tutti contati (cf Mt 10,31), ci consegniamo nell’amore, anche se siamo trattati male e in modo ingiusto da tanti. Ma proprio così la nostra umanità manifesta Cristo, perché nel vivere la nostra umanità ci viene partecipato il suo modo dell’agapē.

“I servi di Cristo possiedono il loro Signore e sono eredi dei suoi beni […] Nel Signore e nel servo è la medesima gioia, non solo perché l’oggetto della gioia è il medesimo, ma perché anche il modo [trópos] dell’amore è identico. Il Signore infatti non ha cercato di piacere a sé stesso, ma per i servi è vissuto, è morto […] Così anche i servi che preferiscono il Signore alle loro anime non si curano più di sé stessi, ma amano unicamente lui”

(N. Cabasilas, La vita in Cristo VII, 5: PG 717 C-D).

 

SEMI è la rubrica del Centro Aletti disponibile ogni mercoledì.
Ogni settimana, oltre all’omelia della domenica in formato audio, sarà disponibile sul sito LIPA un approfondimento delle letture della liturgia eucaristica domenicale o festiva.

 

ENGLISH

Today’s Gospel was understood by many of the Church Fathers as the Gospel that frees Christians from fear and enables them to give testimony as those who are entrusted to the Father; even if they are killed, no one can snatch them from His hand. Indeed, whoever entrusts themselves to Christ, the Son of God the Father, much like the sheep in relationship to the Good Shepherd, find themselves in the Father’s hands who keeps them in His love forever: “My Father, who has given them to me, is greater than all, and no one can take them out of the Father’s hand” (Jn 10:29).

Therefore, Christ says not to be afraid and not to fear this world, but “rather, be afraid of the one who can destroy both soul and body in Gehenna.” (Mt 10:28). There is, therefore, one who can kill, but he can be recognised by the horizon within which he acts; and this horizon is death. We are speaking of the one through whom “death entered the world” (Wis 2:24).

In Genesis 3, it is described how the tempter convinces the human person that, through the knowledge of good and evil, they can attain so high level of perfection as to become God’s equal. As soon as the human person takes this suggestion seriously, for the first time they experience sensations hitherto unknown to him. The first is an insecurity inherent in the very foundations of their existence; then a dramatic fragility, which makes them feel that their existence is under threat. Thus they discover fear for themselves. It is precisely this fear that comes to govern the human person’s life on earth.

Previous to this, the human person lived by the breath that the Lord had imparted to them, and as that breath belonged to God himself. This breath had instilled within the human person’s very foundations and roots a relational mode of existence that is absolutely characteristic of God. This way of existence is love, that is to say, the communion of persons. However, once separated from this life-giving breath—zōē which is agapē—the human person begins to experience relationships in the manner of the tempter, that is, in a wholly false and perverted way.

Fear drives humanity to try and save themselves, thinking that they are imitating a god who, in reality, has nothing to do with the true God. Such a god, in fact, is an object that the human person’s ego must conquer and attain through his own efforts. Consequent to no longer having an existence founded on communion, human persons see one another either as someone who can be useful to them by filling the void created by fear, or as a threat. The most insidious and diabolical way in which this experience manifests itself is the envy that the other evokes.

Envy is the flip side of fear: it expresses more directly both selfishness and ontological emptiness, that is, the total absence of love, of agapē. Whoever is envious does not live in agapē (cf. 1 Cor 13:4) and whoever does not love does not know God (cf. 1 Jn 4:8). In fact, it is precisely for this reason that they are envious.

They do not know God, yet they think they do; but it is not the true God (cf. Rom 1:28–29). We know God because He reaches out to us, and so our lives are completely transformed. Indeed, we discover that everything we once sought and considered essential is now of no use whatsoever (cf. Phil 3:8–9). To know God is to discover that we are loved by Him (cf. 1 Jn 4:10). If we are loved, and thus freed from death, we let love flow through everything we are, loving others (cf. 1 Jn 3:14).

The human person is therefore truly safe only in the Father’s love. The art of the spiritual life handed down by the Church Fathers teaches us to take care that temptation does not find us inattentive or distracted, for this state leads us to focus on things that do not actually exist or have no real meaning. As soon as we pay attention to the enemy’s suggestions, we expose ourselves to the real danger of abandoning love and offering ourselves as prey to what is the exact opposite of love, namely, perishing (cf. 1 Cor 13:2).

Faith, therefore, is evident because it is love, that love with which Christ loves us. And He loves us as the Father loves Him (cf. Jn 15:9). To remain in the love of Christ, the Son of God, is to remain in the love of the Father (cf. Jn 17:26; cf. 1 Jn 4:15–16): this means living the true existence of man according to the vision that God the Father has contemplated from the beginning, creating everything with a view to Christ (cf. Col 1:16). The whole art of human life is to remain in this love.

But to remain in love simply means to love. Chapter 25 of the Gospel of Matthew shows that to acknowledge Christ before others is to love them:

“Amen, I say to you, whatever you did for one of these least brothers of mine, you did for me” (Mt 25:40). And to those who have loved, he says: “Come, you who are blessed by my Father. Inherit the kingdom prepared for you from the foundation of the world. For I was hungry and you gave me food…” (Mt 25:34–35).

Whereas, to those who have not loved and have therefore denied him before others, he says: “Depart from me, you accursed, into the eternal fire prepared for the devil and his angels. For I was hungry and you gave me no food …” (Mt 25:41–42).

Therefore, either acknowledging or denying Christ before others is a matter that concerns living as those redeemed in Christ. Living as those redeemed in Christ means manifesting Christ, and not simply proclaiming one’s religion with words (cf. 1 Jn 3:18), perhaps displaying it in public, before others, through devotions typical of that religion. History bears witness to the many terrible things and how much evil have been done by so many who publicly declared themselves Christians, but who in reality were unable to manifest it because they did not live according to his way.

To acknowledge the Lord before others does not consist so much in performing openly religious acts, such as displaying one’s prayer. Indeed, Christ himself explicitly says to live it in secret: “When you pray, do not be like the hypocrites, who love to stand and pray in the synagogues and on street corners so that others may see them. […] But when you pray, go to your inner room, close the door, and pray to your Father in secret” (Mt 6:5–6).

Totally sheltered in the Father’s love, knowing that nothing happens without Him and that even our hairs are all numbered (cf. Mt 10:31), we entrust ourselves to love, even if we are treated badly and unjustly by many. But it is precisely in this way that our humanity manifests Christ, for in living out our humanity we share in His way of agapē.

“The servants of Christ possess their Lord and are heirs to his goods […] In the Lord and in the servant there is the same joy, not only because the object of joy is the same, but also because the manner [trópos] of love is identical. For the Lord did not seek to please himself, but lived and died for his servants […] Thus also the servants who prefer the Lord to their own souls no longer care for themselves, but love him alone”

(N. Cabasilas, Life in Christ VII, 5: PG 717 C-D).

 

SEEDS, the Aletti Centre’s column, is available every Wednesday.
Every week, in addition to the Sunday homily in audio format, an in-depth study of the readings from the Sunday or festive Eucharistic liturgy will be available on the LIPA website.

 

ESPAÑOL

Muchos Padres de la Iglesia interpretaban el evangelio de hoy como aquel que libera a los cristianos del miedo y los convierte en testigos de quienes están confiados al Padre y de que, aunque los maten, nadie puede arrebatarlos de Su mano. De hecho, quien se confía a Cristo, Hijo de Dios Padre, como las ovejas al buen pastor, se encuentra en manos del Padre, quien lo guarda en su amor para siempre: «Mi Padre, que me las ha dado, es mayor que todos, y nadie puede arrebatarlas de la mano del Padre» (Jn 10,29).

Por eso, Cristo dice que no hay que tener miedo ni temer a este mundo, sino que «más bien teman a aquel que tiene poder para hacer perecer tanto el alma como el cuerpo en el Gehena» (Mt 10,28). Hay, pues, alguien que puede matar, pero se le puede reconocer a través del horizonte en el que actúa, y ese horizonte es la muerte. Se trata precisamente de aquel único a través del cual «la muerte entró en el mundo» (Sab 2,24).

En Génesis 3 se describe cómo el tentador convence al hombre de que, a través del conocimiento del bien y del mal, puede alcanzar un nivel tan alto de perfección que se volverá igual a Dios. Tan pronto como el hombre toma en serio esta sugerencia, por primera vez experimenta sensaciones que hasta entonces desconocía. La primera es una inseguridad inherente a los cimientos de su existencia; luego, una fragilidad dramática, que le hace percibir que su existencia está amenazada. Así descubre el miedo por sí mismo. Precisamente este miedo llega a convertirse en lo que orienta su vida en la tierra.

Pero dado que antes el hombre vivía del aliento que el Señor le había comunicado —y que pertenecía a Dios mismo—, ese aliento había implantado en los cimientos del hombre, en sus raíces, el modo relacional de existencia absolutamente propio de Dios, que es el amor, es decir, la comunión de las personas. Sin embargo, una vez separado de este soplo que daba la vida —zōē—, que es ágape, el hombre comienza a vivir las relaciones a la manera del tentador, es decir, de un modo totalmente falso y pervertido.

El miedo impulsa al hombre a tratar de salvarse a sí mismo, pensando en imitar a un dios que, en realidad, no tiene nada que ver con el Dios verdadero. Un dios así, de hecho, es un objeto que el yo del hombre debe conquistar y alcanzar con su propio esfuerzo. En consecuencia, al no tener ya una existencia basada en la comunión, el hombre ve al otro hombre o como alguien que puede serle útil para llenar el vacío que ocupa el miedo, o bien como una amenaza. Y la forma más solapada y diabólica en que se manifiesta esta experiencia es la envidia que despierta el otro.

La envidia es la otra cara del miedo: expresa más directamente el egoísmo y el vacío ontológico, es decir, la ausencia total de amor, de ágape. Quien es envidioso no vive en el ágape (cf. 1 Cor 13,4) y quien no ama no conoce a Dios (cf. 1 Jn 4,8). Precisamente por eso también es envidioso. No conoce a Dios, y sin embargo cree conocerlo, pero no se trata del verdadero Dios (cf. Rom 1,28-29). Conocemos a Dios porque Él nos alcanza y, por eso, la vida cambia por completo. De hecho, descubrimos que todo lo que antes buscábamos y considerábamos fundamental ya no sirve para nada (cf. Fil 3,8-9). Conocer a Dios significa descubrir que somos amados por Él (cf. 1 Jn 4,10). Si somos amados, y por lo tanto liberados de la muerte, dejamos que el amor fluya a través de todo lo que somos, amando a los demás (cf. 1 Jn 3,14).

El hombre, pues, solo se encuentra verdaderamente a salvo en el amor del Padre. El arte de la vida espiritual transmitido por los Padres de la Iglesia nos enseña a tener cuidado de que la tentación no nos encuentre desprevenidos, distraídos, porque esta actitud nos lleva a centrar nuestra atención en cosas que en realidad no existen o no tienen ningún peso. Y, tan pronto como prestamos atención a las sugerencias del enemigo, nos exponemos al peligro real de abandonar el amor y de ofrecernos como presa a lo que es exactamente lo opuesto al amor, es decir, la perdición (cf. 1 Cor 13,2).

La fe, pues, se manifiesta porque es amor, ese amor con el que Cristo nos ama. Y Él nos ama como el Padre lo ama a Él (cf. Jn 15,9). Permanecer en el amor de Cristo, Hijo de Dios, es permanecer en el amor del Padre (cf. Jn 17,26; cf. 1 Jn 4,15-16): esto significa vivir la verdadera existencia del hombre según la visión que, desde el principio, Dios Padre contempla, creando todo con la vista puesta en Cristo (cf. Col 1,16). Todo el arte de la vida del hombre consiste en permanecer en este amor.

Pero permanecer en el amor significa simplemente amar. El capítulo 25 del Evangelio de Mateo muestra que reconocer a Cristo ante los hombres es amar a los hombres:

«En verdad les digo: todo lo que hicieron a uno solo de estos mis hermanos más pequeños, a mí me lo hicieron» (Mt 25,40). Y a los que han amado les dice: «Vengan, benditos de mi Padre, reciban como herencia el reino preparado para ustedes desde la creación del mundo, porque tuve hambre y me dieron de comer…» (Mt 25,34-35).

En cambio, a los que no han amado —y, por lo tanto, lo han negado ante los hombres—, les dice: «Apartaos de mí, malditos, al fuego eterno preparado para el diablo y sus ángeles, porque tuve hambre y no me disteis de comer…» (Mt 25,41-42).

Por lo tanto, reconocer a Cristo ante los hombres o negarlo ante los hombres es una cuestión que tiene que ver con vivir como redimidos en Cristo. Vivir como redimidos en Cristo significa manifestar a Cristo, y no simplemente proclamar la propia religión con palabras (cf. 1 Jn 3,18), tal vez exhibiéndola en público, ante los demás, a través de devociones típicas de la religión. La historia da testimonio de cuántas cosas terribles y cuánto mal han cometido muchos que se declaraban públicamente cristianos, pero que en realidad no eran capaces de manifestarlo porque no vivían según su manera.

Reconocer al Señor ante los demás no consiste tanto en realizar actos abiertamente religiosos, como por ejemplo hacer alarde de la oración. De hecho, Cristo mismo dice explícitamente que hay que vivirla en la intimidad: «Y cuando oren, no sean como los hipócritas, que en las sinagogas y en las esquinas de las plazas aman orar de pie, para ser vistos por la gente… En cambio, cuando ores, entra en tu habitación, cierra la puerta y ora a tu Padre, que está en lo secreto» (Mt 6,5-6).

Totalmente custodiados en el amor del Padre, sabiendo que nada sucede sin Él y que incluso todos nuestros cabellos están contados (cf. Mt 10,31), nos entregamos en el amor, aunque muchos nos traten mal y de manera injusta. Pero precisamente así nuestra humanidad manifiesta a Cristo, porque al vivir nuestra humanidad se nos hace partícipes de su modo de ágape.

«Los siervos de Cristo poseen a su Señor y son herederos de sus bienes […] En el Señor y en el siervo hay la misma alegría, no solo porque el objeto de la alegría es el mismo, sino porque también el modo [trópos] del amor es idéntico. De hecho, el Señor no buscó complacerse a sí mismo, sino que vivió y murió por los siervos […] Así también los siervos que prefieren al Señor antes que a sus propias almas ya no se preocupan por sí mismos, sino que aman únicamente a él»

(N. Cabasilas, La vida en Cristo VII, 5: PG 717 C-D).

 

SEMILLAS es una publicación del Centro Aletti disponible todos los miércoles.
Cada semana, además del audio de la homilía dominical, estará disponible en el sitio de LIPA un comentario a las lecturas de la Liturgia del Domingo, como así también a las lecturas de la semana.

 

SLOVENŠČINA

Številni cerkveni očetje so današnji evangelij razumeli kot evangelij, ki kristjane osvobaja strahu in jih naredi za pričevalce tistih, ki se izročijo Očetu in jih nihče ne more iztrgati iz njegove roke, pa čeprav bi jih ubil. Kdor se namreč izroči Kristusu, Sinu Boga Očeta, kakor ovce dobremu pastirju, se znajde v rokah Očeta, ki ga za vedno varuje v ljubezni: »Moj Oče, ki mi jih je dal, je večji od vseh. Nihče jih ne more iztrgati iz Očetove roke« (Jn 10,29).

Zato Kristus pravi, naj se ne bojimo in ne ustrašimo tega sveta, temveč: »Bolj se bojte tistega, ki more dušo in telo pogubiti v pekel« (Mt 10,28). Obstaja torej nekdo, ki lahko ubije, vendar ga lahko prepoznamo po tem, kje deluje, to je po smrti. Gre za tistega, po katerem je »smrt stopila v svet« (Mdr 2,24).

V tretjem poglavju Prve Mojzesove knjige je opisano, kako skušnjavec človeka prepričuje, da lahko preko spoznanja dobrega in hudega doseže tako visoko stopnjo popolnosti, da postane enak Bogu. Takoj ko človek vzame resno ta predlog, prvič začuti občutke, ki jih dotlej ni poznal. Prvi je negotovost, zasidrana v samih temeljih njegovega bivanja; nato dramatična krhkost, zaradi katere svoje življenje zaznava kot ogroženo. Tako odkrije strah zase. In ta strah začne usmerjati njegovo življenje na zemlji.

Prej je človek živel od diha, ki mu ga je posredoval Gospod in pripada samemu Bogu, in ta dih je v človekove temelje, v njegove korenine, vtisnil odnosni način bivanja, ki je povsem značilen za Boga, ki je ljubezen, torej občestvo oseb. Ko pa se je človek ločil od tega diha, ki daje življenje kot zōē, ki je zastonjska ljubezen (agapē), je začel živeti odnose na način skušnjavca, to je povsem lažno in izprijeno.

Strah žene človeka, da skuša rešiti samega sebe in pri tem misli, da posnema boga, ki pa v resnici nima nič skupnega s pravim Bogom. Tak bog je namreč predmet, ki ga mora človekov jaz osvojiti in doseči z lastnim naporom. Posledično človek, ki ni več utemeljen v občestvu, vidi drugega bodisi kot nekoga, ki mu lahko pomaga zapolniti praznino, polno strahu, bodisi kot grožnjo. Najbolj zahrbtna in diabolična pot, po kateri se ta izkušnja kaže, pa je zavist, ki jo v njem vzbudi drugi.

Zavist je druga plat strahu: bolj neposredno izraža sebičnost in ontološko praznino, torej popolno odsotnost zastonjske ljubezni. Kdor je zavisten, ne živi v zastonjski ljubezni (prim. 1 Kor 13,4), in kdor ne ljubi, Boga ne pozna (prim. 1 Jn 4,8). Prav zato je tudi zavisten. Boga ne pozna, pa vendar misli, da ga pozna; a ne gre za pravega Boga (prim. Rim 1,28-29). Boga poznamo, ker nas on doseže, in se zato življenje popolnoma spremeni. Odkrijemo namreč, da vse, kar smo prej iskali in imeli za bistveno, ne koristi več ničemur (prim. Flp 3,8-9). Poznati Boga pomeni odkriti, da smo od njega ljubljeni (prim. 1 Jn 4,10). Če smo ljubljeni in tako osvobojeni smrti, potem ljubezen prehaja skozi vse, kar smo, in ljubimo druge (prim. 1 Jn 3,14).

Človek je torej resnično varen samo v Očetovi ljubezni. Umetnost duhovnega življenja, ki so nam jo izročili cerkveni očetje, nas uči, naj pazimo, da nas skušnjava ne najde nepozornih in raztresenih, kajti takšno stanje nas vodi k temu, da svojo pozornost usmerjamo na stvari, ki v resnici ne obstajajo ali pa nimajo nobene teže. In takoj ko prisluhnemo namigom sovražnika, se izpostavimo resnični nevarnosti, da zapustimo ljubezen in se ponudimo kot plen temu, kar je njeno popolno nasprotje – pogubljenju (prim. 1 Kor 13,2).

Vera je torej vidna, ker je ljubezen in to ljubezen, s katero nas ljubi Kristus. On pa nas ljubi tako, kakor Oče ljubi njega (prim. Jn 15,9). Ostati v ljubezni Kristusa, Božjega Sina, pomeni ostati v Očetovi ljubezni (prim. Jn 17,26; 1 Jn 4,15-16): to pomeni živeti življenje človeka po načrtu, ki ga je imel Bog Oče pred očmi od začetka, ko je vse ustvarjal po Kristusu in zanj  (prim. Kol 1,16). Vsa umetnost človekovega življenja je ostati v tej ljubezni.

Toda ostati v ljubezni pomeni preprosto ljubiti. 25. poglavje Matejevega evangelija pokaže, da priznati Kristusa pred ljudmi pomeni ljubiti ljudi:

»Resnično, povem vam: Kar koli ste storili enemu od teh mojih najmanjših bratov, ste meni storili« (Mt 25,40). In tistim, ki so ljubili, reče: »Pridite, blagoslovljeni mojega Očeta! Prejmite v dediščino kraljestvo, ki vam je pripravljeno od začetka sveta! Kajti lačen sem bil in ste mi dali jesti …« (Mt 25,34-35).

Tistim pa, ki niso ljubili in so ga zato zatajili pred ljudmi, pravi: »Proč izpred mene, prekleti, v večni ogenj, ki je pripravljen hudiču in njegovim angelom! Kajti lačen sem bil in mi niste dali jesti …« (Mt 25,41-42).

Prepoznati Kristusa pred ljudmi ali ga pred njimi zatajiti je torej vprašanje življenja odrešenih v Kristusu. Živeti kot odrešeni v Kristusu pomeni razodevati Kristusa in ne zgolj z besedami razglašati svoje religioznosti (prim. 1 Jn 3,18) in jo morda celo javno razkazovati pred drugimi, s pobožnostmi, ki so značilne za religijo. Zgodovina priča, koliko grozot in zla so storili mnogi, ki so se javno razglašali za kristjane, v resnici pa ga niso bili sposobni razodevati, ker niso živeli na njegov način.

Priznati Gospoda pred drugimi ne pomeni predvsem opravljati izrazito religioznih dejanj, kot na primer molitev v javnosti. Kristus namreč sam izrecno pravi, naj jo živimo v skritosti: »In kadar molite, ne bodite kakor hinavci. Ti namreč radi molijo stoje po shodnicah in uličnih vogalih, da se pokažejo ljudem […] Kadar pa ti moliš, pojdi v svojo sobo, zapri vrata in moli k svojemu Očetu, ki je na skrivnem« (Mt 6,5-6).

Popolnoma varovani v Očetovi ljubezni, vedoč, da se nič ne zgodi brez njega in da so celo vsi naši lasje prešteti (prim. Mt 10,31), se izročamo ljubezni, tudi če mnogi z nami slabo in krivično ravnajo. Prav v tem naša človeškost razodeva Kristusa, kajti njegov način zastonjske ljubezni nam je podarjen v življenju naše človeškosti.

»Kristusovi služabniki imajo svojega Gospoda in so dediči njegovih dobrin […] V Gospodu in služabniku je isto veselje, ne le zato, ker je predmet veselja isti, ampak tudi zato, ker je povsem enak način (trópos) ljubezni. Gospod namreč ni iskal lastne koristi, temveč je za služabnike živel in umrl […] Tako tudi služabniki, ki imajo Gospoda rajši kakor svoje življenje, ne skrbijo več zase, ampak ljubijo samo njega«

(N. Kabasilas, Življenje v Kristusu, VII, 5: PG 717 C-D).

 

SEMENA je rubrika Centra Aletti, ki je na voljo vsako sredo.
Vsak teden je na spletni strani LIPE poleg nedeljske homilije v zvočni obliki (v italijanščini) na voljo tudi poglobitev Božje besede nedeljske ali praznične svete maše.

 

HRVATSKI

Mnogi su crkveni oci današnje evanđelje razumjeli kao evanđelje koje kršćane oslobađa straha i osposobljava ih da daju svjedočanstvo kao oni koji se predaju Ocu i koje nitko ne može istrgnuti iz njegove ruke pa čak i ako ih ubije. Naime, koji se predaju Kristu, Sinu Boga Oca, poput ovaca dobrom pastiru, nalaze se u rukama Oca koji ih zauvijek čuva u ljubavi: „Otac moj, koji mi ih dade, veći je od svih i nitko ih ne može istrgnuti iz ruke Očeve” (Iv 10, 29).

Stoga Krist kaže da se ne bojimo i ne strašimo ovoga svijeta, već „Bojte se više onoga koji može i dušu i tijelo pogubiti u paklu” (Mt 10, 28). Postoji dakle netko tko može ubiti, no možemo ga prepoznati po tome gdje djeluje, to jest po smrti. Riječ je o onome po kome je „došla smrt u svijet” (Mudr 2, 24).

U trećem poglavlju Knjige Postanka opisano je kako napasnik uvjerava čovjeka da preko spoznaje dobra i zla može dosegnuti tako visok stupanj savršenstva da postane jednak Bogu. Čim čovjek ozbiljno shvati taj prijedlog, prvi put osjeća ono što dotad nije poznavao. Najprije nesigurnost usidrenu u samim temeljima njegova bića, zatim dramatičnu krhkost zbog koje svoj život doživljava ugroženim. Tako otkriva strah za sebe. I taj strah počinje usmjeravati njegov život na zemlji.

Prije je čovjek živio od daha koji mu je Gospodin udijelio i koji pripada samome Bogu, a taj je dah u čovjekove temelje, u njegove korijene utisnuo odnosni način postojanja, posve svojstven Bogu koji je ljubav, to jest zajedništvo osoba. No kada se čovjek odvojio od toga daha koji daje život kao zōē, što je besplatna ljubav (agapē), počeo je živjeti odnose na način napasnika, to jest potpuno lažno i izopačeno.

Strah tjera čovjeka da pokuša spasiti samoga sebe misleći pritom da oponaša boga, a koji u stvarnosti nema ništa zajedničko s pravim Bogom. Takav je bog, naime, predmet koji čovjekov „ja” mora osvojiti i dosegnuti vlastitim naporom. Posljedično, čovjek koji više nije utemeljen u zajedništvu vidi drugoga ili kao nekoga tko mu može pomoći ispuniti prazninu punu straha ili pak kao prijetnju. A najpodliji i najđavolskiji put po kojem se to iskustvo očituje jest zavist koju u njemu pobuđuje drugi.

Zavist je druga strana straha: ona izravnije odražava sebičnost i ontološku prazninu, to jest potpunu odsutnost besplatne ljubavi. Tko je zavidan ne živi u besplatnoj ljubavi (usp. 1 Kor 13, 4), a tko ne ljubi ne poznaje Boga (usp. 1 Iv 4, 8). Upravo je zato i zavidan. Ne poznaje Boga, a ipak misli da ga poznaje; no tu se ne radi o pravom Bogu (usp. Rim 1, 28-29). Boga poznajemo jer nas je On dosegnuo i stoga se naš život u potpunosti mijenja. Naime, otkrivamo da sve ono što smo prije tražili i smatrali bitnim više ničemu ne koristi (usp. Fil 3, 8-9). Poznavati Boga znači otkriti da smo od Njega ljubljeni (usp. 1 Iv 4, 10). Ako smo ljubljeni i tako oslobođeni od smrti, onda ljubav prolazi kroz sve što jesmo dok ljubimo druge (usp. 1 Iv 3, 14).

Čovjek je, dakle, uistinu siguran samo u Očevoj ljubavi. Umijeće duhovnog života, kakvog su nam prenijeli crkveni oci, uči nas da pazimo kako nas napast ne bi zatekla neoprezne i rastresene, jer nas takvo stanje vodi tomu da svoju pozornost usmjeravamo na stvari koje zapravo ne postoje ili nemaju nikakvu težinu. A čim obratimo pozornost na neprijateljeve sugestije izlažemo se stvarnoj opasnosti da napustimo ljubav i ponudimo se kao plijen onome što je njezina potpuna suprotnost – propasti (usp. 1 Kor 13, 2).

Vjera je, dakle, vidljiva jer je ljubav i to ljubav kojom nas Krist ljubi. A On nas ljubi onako kako Otac ljubi Njega (usp. Iv 15, 9). Ostati u ljubavi Krista, Sina Božjega, znači ostati u Očevoj ljubavi (usp. Iv 17, 26; usp. 1 Iv 4, 15-16): to znači živjeti čovjekov život prema planu koji je Bog Otac imao pred očima od početka, kada je sve stvarao po Kristu i za Njega (usp. Kol 1, 16). Cjelokupno umijeće čovjekova života jest ostati u toj ljubavi.

Ali ostati u ljubavi znači jednostavno ljubiti. 25. poglavlje Matejeva evanđelja pokazuje da priznati Krista pred ljudima znači ljubiti ljude:

„Zaista, kažem vam, što god učiniste jednomu od ove moje najmanje braće, meni učiniste!” (Mt 25, 40). A onima koji su ljubili kaže: „Dođite, blagoslovljeni Oca mojega! Primite u baštinu Kraljevstvo pripravljeno za vas od postanka svijeta! Jer ogladnjeh i dadoste mi jesti…” (Mt 25, 34-35).

Dok onima koji nisu ljubili i stoga su ga zatajili pred ljudima kaže: „Odlazite od mene, prokleti, u oganj vječni, pripravljen đavlu i anđelima njegovim! Jer ogladnjeh i ne dadoste mi jesti…” (Mt 25, 41-42).

Priznati Krista pred ljudima ili ga pred njima zatajiti pitanje je, dakle, života otkupljenih u Kristu. Živjeti kao otkupljeni u Kristu znači očitovati Krista, a ne tek riječima proglašavati svoju religioznost (usp. 1 Iv 3, 18), možda je čak javno pokazivati pred drugima kroz pobožnosti karakteristične za religiju. Povijest svjedoči o tome koliko su strahota i zla učinili mnogi koji su se javno izjašnjavali kao kršćani, a u stvarnosti ga nisu bili sposobni očitovati jer nisu živjeli na Njegov način.

Priznati Gospodina pred drugima ne znači prvenstveno vršiti izrazito religiozne čine, kao što je na primjer molitva u javnosti. Ta Krist sam izričito kaže da je živimo u skrovitosti: „Tako i kad molite, ne budite kao licemjeri. Vole moliti stojeći u sinagogama i na raskršćima ulica da se pokažu ljudima […] Ti, naprotiv, kad moliš, uđi u svoju sobu, zatvori vrata i pomoli se svomu Ocu, koji je u skrovitosti” (Mt 6, 5-6).

Potpuno zaštićeni u Očevoj ljubavi, znajući da se ništa ne događa bez Njega i da su nam čak i sve vlasi na glavi izbrojene (usp. Mt 10, 31), predajemo se u ljubavi, čak i ako mnogi s nama loše i nepravedno postupaju. Upravo tako naše čovještvo očituje Krista, jer nam je Njegov način besplatne ljubavi darovan u življenju našega čovještva.

„Kristove sluge, naprotiv, posjeduju svoga Gospodina i baštinici su njegovih dobara […] U Gospodinu i u sluzi ista je radost, ne samo zato što je predmet radosti isti, nego i zato što je isti način (trópos) ljubavi. Jer Gospodin nije sebi ugađao, nego je živio i umro za svoje sluge […] Tako ni sluge koje više ljube Gospodina nego svoju dušu ne mare više za sebe, nego ljube samo njega”

(N. Kabasilas, Život u Kristu VII, 5: PG 717 C-D).

 

SJEMENA je rubrika Centra Aletti dostupna svake srijede.
Svakog tjedna, osim nedjeljne propovijedi u audio obliku (na talijanskom), bit će dostupno na web stranici LIPA produbljivanje nedjeljnih ili blagdanskih čitanja euharistijske liturgije.

 

POLSKI

Dzisiejsze Ewangelię wielu Ojców Kościoła rozumiało jako Ewangelię, która uwalnia chrześcijan od strachu i czyni ich świadkami tych, którzy są powierzeni Ojcu i których, nawet jeśli zostaną zabici, nikt nie może wyrwać z Jego ręki. W rzeczywistości ten, kto powierza się Chrystusowi, Synowi Boga Ojca, jak owce Dobremu Pasterzowi, znajduje się w rękach Ojca, który strzeże go w miłości na zawsze: „Mój Ojciec, który mi je dał, jest większy od wszystkich i nikt nie może ich wyrwać z ręki Ojca” (J 10,29).
Dlatego Chrystus mówi, aby się nie bać i nie lękać tego świata, lecz: „Bójcie się raczej Tego, który może duszę i ciało zatracić w piekle” (Mt 10,28). Istnieje więc ktoś, kto może zabijać, ale można go rozpoznać po horyzoncie, na którym działa, a tym horyzontem jest śmierć. Chodzi właśnie o tego, przez którego „śmierć weszła na świat” (Mdr 2,24).

W trzecim rozdziale Księgi Rodzaju opisane jest, jak kusiciel przekonuje człowieka, że dzięki poznaniu dobra i zła może osiągnąć tak wysoki poziom doskonałości, iż stanie się równy Bogu. Gdy człowiek potraktował tę sugestię poważnie, po raz pierwszy doświadczył uczuć, których wcześniej nie znał. Pierwszym z nich była niepewność tkwiąca u samych podstaw jego istnienia; następnie dramatyczna kruchość, która sprawiła, że zaczął postrzegać swoje życie jako zagrożone. W ten sposób odkrył lęk o samego siebie. To właśnie ten lęk zaczął kierować jego życiem na ziemi.
Ponieważ jednak wcześniej człowiek żył tchnieniem, które Pan mu przekazał, a które należało do samego Boga, tchnienie to zaszczepiło w najgłębszych fundamentach człowieka, w jego korzeniach, relacyjny sposób istnienia właściwy samemu Bogu, którym jest miłość, czyli komunia osób. Gdy jednak człowiek oddzielił się od tego tchnienia dającego życie – zōē, które jest agapē – zaczął przeżywać relacje na sposób kusiciela, a więc w sposób całkowicie fałszywy i wypaczony.

Lęk skłania człowieka do prób ratowania samego siebie, gdyż wydaje mu się, że naśladuje boga, który w rzeczywistości nie ma nic wspólnego z prawdziwym Bogiem. Taki bóg jest bowiem przedmiotem, który człowiek musi zdobyć własnym wysiłkiem. W konsekwencji, nie mając już egzystencji zakorzenionej we wspólnocie, człowiek postrzega drugiego albo jako kogoś, kto może pomóc mu zapełnić pustkę wypełnioną lękiem, albo jako zagrożenie. Najbardziej podstępną i diabelską formą tego doświadczenia jest zazdrość, którą budzi drugi człowiek.
Zazdrość jest drugą stroną lęku: wyraża bezpośrednio egoizm i ontologiczną pustkę, czyli całkowity brak miłości – agapē. Człowiek zazdrosny nie żyje w agapē (por. 1 Kor 13,4), a kto nie kocha, nie zna Boga (por. 1 J 4,8). Właśnie dlatego jest zazdrosny. Nie zna Boga, choć sądzi, że Go zna, lecz nie chodzi o prawdziwego Boga (por. Rz 1,28–29). My poznajemy Boga, ponieważ On sam do nas przychodzi, a wtedy życie zmienia się całkowicie. Odkrywamy bowiem, że wszystko to, czego wcześniej szukaliśmy i co uważaliśmy za najważniejsze, nie ma już żadnej wartości (por. Flp 3,8–9). Poznać Boga oznacza odkryć, że jesteśmy przez Niego kochani (por. 1 J 4,10). Jeśli jesteśmy kochani, a więc wyzwoleni od śmierci, pozwalamy, by miłość przenikała całe nasze życie, kochając innych (por. 1 J 3,14).
Człowiek jest więc naprawdę bezpieczny tylko w miłości Ojca. Sztuka życia duchowego, przekazana przez Ojców Kościoła, uczy nas czujności, aby pokusa nie zastała nas nieuważnymi i rozproszonymi, ponieważ taki stan prowadzi do skupiania uwagi na rzeczach, które w rzeczywistości nie istnieją albo nie mają żadnego znaczenia. Gdy tylko zaczynamy słuchać podszeptów nieprzyjaciela, narażamy się na realne niebezpieczeństwo porzucenia miłości i stania się zdobyczą tego, co jest jej całkowitym przeciwieństwem, czyli zatracenia (por. 1 Kor 13,2).

Wiara jest więc widoczna dlatego, że jest miłością – tą miłością, którą Chrystus nas kocha. A On kocha nas tak, jak Ojciec kocha Jego (por. J 15,9). Trwać w miłości Chrystusa, Syna Bożego, oznacza trwać w miłości Ojca (por. J 17,26; 1 J 4,15–16): to znaczy żyć prawdziwym życiem człowieka zgodnie z zamysłem, który Bóg Ojciec miał od początku, stwarzając wszystko ze względu na Chrystusa (por. Kol 1,16). Cała sztuka ludzkiego życia polega na trwaniu w tej miłości. Trwać w miłości oznacza po prostu kochać. Dwudziesty piąty rozdział Ewangelii Mateusza pokazuje, że uznać Chrystusa wobec ludzi znaczy kochać ludzi:
„Zaprawdę powiadam wam: wszystko, co uczyniliście jednemu z tych najmniejszych moich braci, Mnieście uczynili” (Mt 25,40). A do tych, którzy kochali, mówi: „Pójdźcie, błogosławieni Ojca mojego, weźcie w posiadanie królestwo przygotowane dla was od założenia świata. Bo byłem głodny, a daliście Mi jeść…” (Mt 25,34–35).

Natomiast do tych, którzy nie kochali, a więc zaparli się Go wobec ludzi, mówi: „Idźcie precz ode Mnie, przeklęci, w ogień wieczny, przygotowany diabłu i jego aniołom. Bo byłem głodny, a nie daliście Mi jeść…” (Mt 25,41–42).

A zatem uznać Chrystusa wobec ludzi lub zaprzeć się Go wobec ludzi jest kwestią życia jako odkupieni w Chrystusie. Żyć jako odkupieni w Chrystusie oznacza ukazywać Chrystusa, a nie jedynie głosić słowami własną religię (por. 1 J 3,18), być może nawet publicznie ją demonstrując poprzez różne praktyki religijne. Historia pokazuje, jak wiele strasznych rzeczy i zła zostało uczynionych przez ludzi, którzy publicznie deklarowali się jako chrześcijanie, a w rzeczywistości nie potrafili objawiać Chrystusa, ponieważ nie żyli według Jego sposobu życia.
Uznawać Pana wobec innych nie oznacza przede wszystkim wykonywania jawnie religijnych czynności, jak na przykład ostentacyjne demonstrowanie modlitwy. Sam Chrystus mówi wyraźnie, że modlitwa powinna być przeżywana w ukryciu: „Gdy się modlicie, nie bądźcie jak obłudnicy. Oni lubią modlić się stojąc w synagogach i na rogach ulic, aby pokazać się ludziom… Ty zaś, gdy się modlisz, wejdź do swej izdebki, zamknij drzwi i módl się do Ojca twego, który jest w ukryciu” (Mt 6,5–6).
Całkowicie strzeżeni przez miłość Ojca, wiedząc, że nic nie dzieje się bez Jego woli i że nawet włosy na naszej głowie są wszystkie policzone (por. Mt 10,31), powierzamy się miłości, nawet jeśli wielu ludzi traktuje nas źle i niesprawiedliwie. Właśnie wtedy nasze człowieczeństwo objawia Chrystusa, ponieważ w przeżywaniu naszego człowieczeństwa zostaje nam udzielony Jego sposób życia w agapē.

„Słudzy Chrystusa posiadają swego Pana i są dziedzicami Jego dóbr […] W Panu i w słudze jest ta sama radość, nie tylko dlatego, że przedmiot radości jest ten sam, lecz także dlatego, że ten sam jest sposób (trópos) miłowania. Pan bowiem nie szukał własnej korzyści, lecz żył i umarł dla swoich sług […] Tak samo słudzy, którzy przedkładają Pana ponad własne życie, nie troszczą się już o siebie samych, lecz miłują wyłącznie Jego.”

(Mikołaj Kabasilas, „Życie w Chrystusie”)

 

ZIARNA są rubryką Centro Aletti udostępnianą w każdą środę.
Każdego tygodnia, oprócz homilii niedzielnej w formie audio, na stronie LIPA będzie do dyspozycji pogłębienie czytań liturgicznych z eucharystii niedzielnej bądź świątecznej