[SEMI] XIX DOMENICA DEL TEMPO ORDINARIO (ANNO C) 2

ITALIANO

Nella seconda lettura abbiamo sentito che “la fede è fondamento, garanzia di ciò che si spera e prova, convinzione di ciò che non si vede”. Siamo fiduciosi di ciò che speriamo, siamo convinti di ciò che non vediamo. Infatti, la fede è affidamento a Dio (cf Rm 4,3). Affidare sé stessi a Dio vuol dire rimanere affidati, cioè leali fino alla fine, qualsiasi cosa accada (cf Ap 13,10).

Infatti, gli esempi che poi l’autore elenca, tratti dall’Antico Testamento, fanno vedere esattamente questo affidamento fedele. Come attesta Gen 12,1, Abramo viene chiamato: “Il Signore disse ad Abramo: vattene dalla tua terra, dalla tua parentela e dalla casa di tuo padre verso la terra che io ti indicherò”. Abramo “partì senza sapere dove andava” (Eb 11,8). Se Abramo ha seguito così radicalmente la parola che gli fu rivolta, è ovvio che lui si è fidato di Colui che gli parlava. Ma, se lui era in grado persino di andare dove non sapeva, evidentemente era sicuro che il Signore gli avrebbe indicato al momento opportuno il passo successivo. Questa è la grandezza della fede di Abramo.

Ora, fidarsi di uno significa che tu lo accogli. Infatti, la fede è fiducia e affidamento, ma nello stesso atto manifesta l’accoglienza. Se c’è accoglienza e affidamento di noi a colui che accogliamo, avviene una reciproca consegna. Infatti, la Lettera agli Ebrei ha per tutto il tempo come sottofondo proprio questo mistero (cf Eb 2,14-18; 3,1-6).

In Cristo, suo Figlio, Dio ha assunto la carne umana, tutta la realtà umana tranne il peccato. Infatti, se avesse peccato, non avrebbe potuto essere solidale con gli uomini nel modo in cui lo è stato, dal momento che il peccato divide, separa ed isola. Invece, lui si è reso partecipe di tutta la sofferenza dell’uomo: “Infatti non abbiamo un sommo sacerdote che non sappia prendere parte alle nostre debolezze: egli stesso è stato messo alla prova in ogni cosa come noi, escluso il peccato (Eb 4,15). Allora il Dio invisibile si rende visibile, vivendo partecipe delle debolezze di noi tutti. Questo accresce la fiducia, e noi accogliamo Lui. E la nostra accoglienza è il nostro accostarci a Lui. Ma la nostra accoglienza di Lui ci dischiude l’accesso al trono della grazia: “accostiamoci dunque, con piena fiducia al trono della grazia per ricevere la misericordia e trovare grazia” (Eb 4,16). Questo trono è il trono della Maestà divina nei cieli (cf Eb 8,1; 12,2). Ma si tratta di qualcosa di invisibile. Tutto il creato proviene da questo santuario invisibile, e la fede ci fa scoprire proprio questa realtà: “per fede, noi sappiamo che i mondi furono formati dalla parola di Dio, sicché dall’invisibile ha preso origine il mondo visibile” (Eb 11,3). Il creato ha in sé la Parola per mezzo della quale fu creato. Ma non è possibile cogliere che questa Parola è la persona del Figlio di Dio e che al principio si rivolgeva al Padre, come dice Giovanni nel prologo. Ora questa parola ha il volto concreto del Figlio.

Ma qui possono subentrare varie deviazioni dell’idolatria religiosa e dei diversi ragionamenti e delle diverse filosofie. Perciò la Lettera agli Ebrei indica gli uomini e le donne dell’Antica Alleanza che sono testimoni eccezionali della fede. Pur non vedendone il volto, hanno accolto Colui che rivolgeva loro la Parola e hanno ordinato la loro vita secondo la Parola accolta. Abramo, addirittura, benché non sapesse dove andava, è partito accogliendo la Parola. La fede di questi patriarchi prepara l’accoglienza del Figlio di Dio che viene nel corpo umano, da vero uomo: “tu non hai voluto né sacrifici, né offerta. Un corpo mi hai preparato” (Eb 10,5). Finisce così l’epoca della religione. Il Figlio di Dio si rende presente nella storia degli uomini in un corpo e proprio nel suo corpo Egli compirà la volontà del Dio Padre: “Ecco io vengo – poiché di me sta scritto nel rotolo del libro – per fare o Dio, la tua volontà” (Eb 10,7). E la volontà è l’amore, l’agape (cf Ef 1,5).

Allora si tratta dell’amore del Padre e del Figlio. Il Figlio realizza l’efficacia dell’amore del Padre sull’umanità proprio attraverso e per mezzo del suo corpo. È il mistero pasquale. Lui impara dalla sofferenza e viene reso perfetto (attenzione: non si è fatto perfetto) e così è diventato causa di salvezza eterna per tutti coloro che lo ascoltano (cf Eb 5,8-9). Lui è reso perfetto nell’unità di azione con il Padre nel suo corpo attraverso le sofferenze. Allo stesso modo, chi lo ascolta sarà coinvolto nella sua via di perfezione e si troverà abbracciato nella salvezza.

Questo suo corpo, la sua carne e il suo sangue versato una volta per sempre in sacrificio, “ha reso perfetti per sempre quelli che vengono santificati” (Eb 10,14). Santificati ha un significato molto simile alla parola “giustificati” che san Paolo usa nei suoi testi. Si tratta di trovarsi messi nella relazione giusta con Dio Padre, di avere l’accesso alla casa del Padre da figli amati.

Infatti, Cristo è a capo della sua casa come Figlio, a differenza di Mosè che ci viveva da servo. E poi aggiunge: “e la sua casa siamo noi, se conserviamo la libertà e la speranza di cui ci vantiamo” (Eb 3,6). Allora la sua casa siamo noi, e nello stesso atto siamo il suo corpo. “Ora voi siete corpo di Cristo e, ognuno secondo la propria parte, sua membra” (1Cor 12,27).

Allora pian piano si comincia vedere che cosa vuol dire l’espressione “fondamento della fede” con la quale si apre oggi la seconda lettura. In greco viene detto hypostasis, che significa sostanza, cioè la base, il fondamento. Ma fin qui abbiamo sempre più constatato che la fede è un coinvolgimento tramite l’accoglienza reciproca di Dio e dell’uomo, e un affidamento reciproco di Dio in Cristo all’uomo e dell’uomo in Cristo a Dio Padre. Ci troviamo così coinvolti nella relazione del Padre e del Figlio (cf Gv 1,4). Anzi: chi accoglie Cristo accoglie anche Colui che lo ha mandato – il Padre (cf Gv 13,20). Addirittura vede Colui che lo ha mandato (cf Gv 12,45), o, ancora più esplicitamente, “chi ha visto me, ha visto il Padre” (Gv 14,9).

A questo punto diventa interessante che, per parlare della comunione trinitaria, i Padri greci abbiano usato la parola hypostasis per esprimere la persona, facendo vedere in questo modo che il fondamento di tutto è la relazione, la comunione come vita delle persone divine, la zōē che è agape. Trovandoci in Cristo Gesù (cf 1Cor 1,30; Gal 3,28), abbiamo l’accesso sempre aperto al Padre: “abbiamo piena libertà di entrare nel santuario per mezzo del sangue di Gesù, via nuova e vivente che egli ha inaugurato per noi attraverso il velo, che è la sua carne” (Eb 10,19-20).

È straordinario che noi in Cristo, se rimaniamo liberi, possiamo vedere ciò che i patriarchi non vedevano, ma soltanto potevano credere. Ora la fede ci fa vedere, constatare e addirittura partecipare al trono dove c’è l’Antico dei giorni e l’Agnello ucciso e dritto in piedi in eterno, come luce senza tramonto. Questo avviene nella fede che l’esperienza dell’agape diventa la vita dei figli liberi.

Chissà come mai abbiamo racchiuso l’eschaton, il compimento, in un astrattismo di ideali e idealismi, in immaginazione fantasiose e fuorvianti… Sarebbe triste se fosse perché poche persone sono familiari in Cristo Gesù al muoversi liberamente nel santuario davanti al Padre. E se questo esprime un nostro modo di comprendere la fede, vuol dire che abbiamo compromesso la libertà dei figli. La libertà è solo nella comunione delle persone in Cristo Gesù. Ma, se non siamo liberi, la fede non c’è più e viene sostituita da una religione asciutta e grigia che non manifesta la vita della fede, cioè non manifesta il fondamento di tutto e non ci rende presenti davanti al trono, dove Cristo è garante di ciò che vediamo.

 

SEMI è la rubrica del Centro Aletti disponibile ogni mercoledì.
Ogni settimana, oltre all’omelia della domenica in formato audio, sarà disponibile sul sito LIPA un approfondimento delle letture della liturgia eucaristica domenicale o festiva.

 

ENGLISH

In the second reading, we heard that “faith is the assurance of things hoped for, the conviction of things not seen” (Heb 11:1). We are confident in what we hope for, we are convinced of what we do not see. In fact, faith is entrusting oneself to God (cf. Rom 4:3). Entrusting oneself to God means remaining entrusted, that is, loyal to the end, no matter what happens (cf. Rev 13:10).

In fact, the examples that the author then lists, taken from the Old Testament, demonstrate this faithful trust. As Genesis 12:1 attests, God calls Abraham: “The Lord said to Abraham, ‘Go forth from the land of your kinsfolk and from your father’s house to a land I will show you’”. Abraham “went out, not knowing where he was to go” (Heb 11:8). If Abraham was able to radically obey the word that was spoken to him, it is obvious that he trusted the One who spoke to him. Even more, if he started out, not knowing where he was to go, he was confident the Lord would reveal the next step at the right time. This is the greatness of Abraham’s faith.

Now, trusting someone means that you accept them. While faith is trust and reliance, the same act also manifests acceptance. If we show acceptance and reliance towards the one we accept, a mutual surrender takes place. In fact, this mystery serves as the background throughout the Letter to the Hebrews (cf. Heb 2:14-18; 3:1-6).

In Christ, his Son, God took on human flesh, that is, the whole of human reality except sin. Because sin divides, separates and isolates, he could not have been in solidarity with human beings to the extent that he was had he sinned. Instead, he made himself partaker of all human suffering: “For we do not have a high priest who is unable to sympathize with our weaknesses, but one who has similarly been tested in every way, yet without sin” (Heb 4:15). The invisible God becomes visible, living in solidarity with all of us in our weakness. This increases our trust, and we welcome Him. And our welcome is our drawing near to Him. But our acceptance of him opens up access to the throne of grace: “So let us confidently approach the throne of grace to receive mercy and to find grace for timely help.” (Heb 4:16). This throne is the throne of divine majesty in heaven (cf. Heb 8:1; 12:2). But it is something invisible. All creation comes from this invisible sanctuary, and faith enables us to discover this reality: “By faith we understand that the universe was ordered by the word of God, so that what is visible came into being through the invisible” (Heb 11:3). Creation has within itself the Word through which it was created. Yet it was not possible to grasp that this Word is the person of God’s Son; nor was it possible to grasp that, in the beginning, God’s Son addressed himself to the Father, as John says in the prologue. Now, this word has the concrete face of the Son.

But here various distortions of religious idolatry and philosophical reasoning can arise. Therefore, the Letter to the Hebrews points to the men and women of the Old Covenant who are exceptional witnesses of faith. Although they did not see his face, they welcomed the One who spoke to them and ordered their lives according to the Word they received. Abraham, even though he did not know where he was going, set out in obedience to the Word. The faith of these patriarchs prepared the way for the Son of God to come in human flesh, as a true man: “Sacrifice and offering you did not desire, but a body you prepared for me” (Heb 10:5). Thus ended the age of religion. The Son of God makes himself present in human history in a body, and it is precisely in his body that he will fulfil the will of God the Father: “As is written of me in the scroll, Behold, I come to do your will, O God” (Heb 10:7). And the Father’s will is love, agape (cf. Eph 1:5).

We are talking about the love of the Father and the Son. The Son brings about the efficacy of the Father’s love for humanity through and by means of his body. This is the Paschal Mystery. He learns from suffering and is made perfect (note: he did not make himself perfect), thus becoming the cause of eternal salvation for all who listen to him (cf. Heb 5:8-9). In his body, He is made perfect in unity of action with the through suffering. Likewise, those who listen to him will be involved in his way of perfection and will find themselves enveloped in salvation.

His body, that is his flesh and blood shed once and for all in sacrifice, “has made perfect forever those who are being consecrated.” (Heb 10:14). “Sanctified” has a meaning very similar to the word “justified” that St Paul uses in his writings. It means being placed in the right relationship with God the Father, having access to the Father’s house as beloved children.

In fact, as Son, Christ is the head of his house, unlike Moses who lived there as a servant. And then he adds: “We are his house, if (only) we hold fast to our confidence and pride in our hope” (Heb 3:6). So, we are his house, and in the same act we are his body. “Now you are Christ’s body, and individually parts of it.” (1 Cor 12:27).

Little by little, we begin to see what is meant by the expression “foundation of faith” with which today’s second reading opens. In Greek, the term is hypostasis, which means substance, that is, the basis, the foundation. But up to this point we have increasingly seen that faith is an involvement through the mutual acceptance between God and humanity, and a mutual entrusting of God, in Christ, to the human person, and of the human person, in Christ, to God the Father. We thus find ourselves caught up in the relationship between the Father and the Son (cf. Jn 1:4). Indeed, whoever welcomes Christ also welcomes the One who sent him – the Father (cf. Jn 13:20). He even sees the One who sent him (cf. Jn 12:45), or, even more explicitly, “Whoever has seen me has seen the Father” (Jn 14:9).

At this point, it becomes interesting to note that, in speaking of Trinitarian communion, the Greek Fathers used the word hypostasis to express the person, thus showing that the foundation of everything is relationship, communion as the life of divine persons, the zōē-life that is agape. Being in Christ Jesus (cf. 1 Cor 1:30; Gal 3:28), we have ever-open access to the Father: “through the blood of Jesus we have confidence of entrance into the sanctuary by the new and living way he opened for us through the veil, that is, his flesh” (Heb 10:19-20).

If we remain free, it is extraordinary that in Christ, we can see what the patriarchs did not see but could only believe. Faith allows us to see, to verify, and even to participate in the throne where we find both the Ancient of Days and the Lamb who was slain and risen for eternity, like a light that never sets. In faith, it happens that the experience of agape becomes the life of free children.

Who knows why we have enclosed the eschaton, the fulfilment, in an abstractness of ideals and idealisms, in fanciful and misleading imaginings. It would be sad if it were because few people are familiar with the experience, in Christ Jesus, of moving freely in the sanctuary before the Father. And if this expresses our way of understanding faith, it means that we have compromised the freedom of the children of God. Freedom is found only in the communion of persons in Christ Jesus. And if we are not free, faith is gone and is replaced by a dry and grey religion that does not manifest the life of faith; that is, it does not manifest the foundation of everything and does not make us present before the throne, where Christ is the guarantor of what we see.

 

SEEDS, the Aletti Centre’s column, is available every Wednesday.
Every week, in addition to the Sunday homily in audio format, an in-depth study of the readings from the Sunday or festive Eucharistic liturgy will be available on the LIPA website.

 

ESPAÑOL

En la segunda lectura hemos escuchado que «la fe es fundamento, garantía de lo que se espera y prueba, convicción de lo que no se ve». Confiamos en lo que esperamos, estamos convencidos de lo que no vemos. De hecho, la fe es confianza en Dios (cf. Rom 4,3). Confiar en Dios significa permanecer fieles, es decir, leales hasta el final, pase lo que pase (cf. Ap 13,10).

De hecho, los ejemplos que el autor enumera, tomados del Antiguo Testamento, muestran precisamente esta entrega fiel. Como atestigua Gn 12,1, Abraham es llamado: «El Señor dijo a Abraham: Sal de tu tierra, de tu parentela y de la casa de tu padre, hacia la tierra que yo te indicaré». Abraham «partió sin saber a dónde iba» (Heb 11,8). Si Abraham siguió tan radicalmente la palabra que se le dirigió, es obvio que confió en Aquel que le hablaba. Pero, si fue capaz incluso de ir a donde no sabía, evidentemente estaba seguro de que el Señor le indicaría el siguiente paso en el momento oportuno. Esta es la grandeza de la fe de Abraham.

Ahora bien, confiar en alguien significa acogerlo. De hecho, la fe es confianza y entrega, pero en el mismo acto manifiesta la acogida. Si hay acogida y entrega de nosotros a quien acogemos, se produce una entrega recíproca. De hecho, la Carta a los Hebreos tiene como trasfondo precisamente este misterio (cf. Hb 2,14-18; 3,1-6).

En Cristo, su Hijo, Dios asumió la carne humana, toda la realidad humana excepto el pecado. De hecho, si hubiera pecado, no habría podido ser solidario con los hombres como lo fue, ya que el pecado divide, separa y aísla. En cambio, se hizo partícipe de todo el sufrimiento del hombre: «Porque no tenemos un sumo sacerdote que no pueda compadecerse de nuestras debilidades, sino uno que ha sido tentado en todo como nosotros, excepto en el pecado (Heb 4,15). Entonces, el Dios invisible se hace visible, participando de las debilidades de todos nosotros. Esto aumenta la confianza, y nosotros lo acogemos. Y nuestra acogida es nuestro acercamiento a Él. Pero nuestra acogida de Él nos abre el acceso al trono de la gracia: «Acerquémonos, pues, con plena confianza al trono de la gracia, para recibir misericordia y hallar gracia» (Hb 4,16). Este trono es el trono de la Majestad divina en los cielos (cf. Hb 8,1; 12,2). Pero se trata de algo invisible. Toda la creación proviene de este santuario invisible, y la fe nos hace descubrir precisamente esta realidad: «Por la fe sabemos que los mundos fueron formados por la palabra de Dios, de modo que lo visible proviene de lo invisible» (Heb 11,3). La creación tiene en sí misma la Palabra por medio de la cual fue creada. Pero no es posible comprender que esta Palabra es la persona del Hijo de Dios y que al principio se dirigía al Padre, como dice Juan en el prólogo. Ahora esta palabra tiene el rostro concreto del Hijo.

Pero aquí pueden surgir diversas desviaciones de la idolatría religiosa y de los diferentes razonamientos y filosofías. Por eso, la Carta a los Hebreos señala a los hombres y mujeres de la Antigua Alianza como testigos excepcionales de la fe. Aunque no veían su rostro, acogieron a Aquel que les dirigía la Palabra y ordenaron su vida según la Palabra acogida. Abraham, incluso, aunque no sabía adónde iba, partió acogiendo la Palabra. La fe de estos patriarcas prepara la acogida del Hijo de Dios que viene en cuerpo humano, como verdadero hombre: «No quisiste sacrificios ni ofrendas. Me has preparado un cuerpo» (Hb 10,5). Así termina la era de la religión. El Hijo de Dios se hace presente en la historia de los hombres en un cuerpo y precisamente en su cuerpo cumplirá la voluntad de Dios Padre: «He aquí que vengo —pues de mí está escrito en el rollo del libro— para hacer, oh Dios, tu voluntad» (Hb 10,7). Y la voluntad es el amor, el ágape (cf. Ef 1,5).

Se trata, pues, del amor del Padre y del Hijo. El Hijo realiza la eficacia del amor del Padre sobre la humanidad precisamente a través y por medio de su cuerpo. Es el misterio pascual. Él aprende del sufrimiento y se perfecciona (atención: no se hizo perfecto) y así se convirtió en causa de salvación eterna para todos los que le escuchan (cf. Heb 5,8-9). Él se perfecciona en la unidad de acción con el Padre en su cuerpo a través de los sufrimientos. Del mismo modo, quien le escucha se verá involucrado en su camino de perfección y se encontrará abrazado en la salvación.

Su cuerpo, su carne y su sangre derramada una vez por todas en sacrificio, «ha perfeccionado para siempre a los santificados» (Hb 10,14). Santificados tiene un significado muy similar a la palabra «justificados» que san Pablo utiliza en sus textos. Se trata de encontrarse en la relación correcta con Dios Padre, de tener acceso a la casa del Padre como hijos amados.

De hecho, Cristo es el cabeza de su casa como Hijo, a diferencia de Moisés, que vivía allí como siervo. Y luego añade: «Y nosotros somos su casa, si conservamos la libertad y la esperanza de las que nos jactamos» (Heb 3,6). Entonces, nosotros somos su casa y, al mismo tiempo, somos su cuerpo. «Ahora bien, vosotros sois el cuerpo de Cristo y, cada uno según su parte, miembros de él» (1 Cor 12,27).

Entonces, poco a poco, empezamos a ver lo que significa la expresión «fundamento de la fe» con la que se abre hoy la segunda lectura. En griego se dice hypostasis, que significa sustancia, es decir, la base, el fundamento. Pero hasta ahora hemos constatado cada vez más que la fe es una implicación a través de la acogida recíproca de Dios y del hombre, y una confianza recíproca de Dios en Cristo hacia el hombre y del hombre en Cristo hacia Dios Padre. Así nos encontramos implicados en la relación del Padre y del Hijo (cf. Jn 1,4). Es más: quien acoge a Cristo acoge también a Aquel que lo ha enviado, el Padre (cf. Jn 13,20). Incluso ve a Aquel que lo ha enviado (cf. Jn 12,45) o, más explícitamente aún, «quien me ha visto a mí, ha visto al Padre» (Jn 14,9).

En este punto resulta interesante que, para hablar de la comunión trinitaria, los Padres griegos hayan utilizado la palabra hypostasis para expresar la persona, mostrando así que el fundamento de todo es la relación, la comunión como vida de las personas divinas, la zōē que es ágape. Al encontrarnos en Cristo Jesús (cf. 1 Cor 1,30; Gál 3,28), tenemos siempre abierto el acceso al Padre: «Tenemos plena libertad para entrar en el santuario por medio de la sangre de Jesús, vía nueva y viva que él inauguró para nosotros a través del velo, que es su carne» (Heb 10,19-20).

Es extraordinario que nosotros, en Cristo, si permanecemos libres, podamos ver lo que los patriarcas no veían, sino que solo podían creer. Ahora la fe nos hace ver, constatar e incluso participar en el trono donde está el Anciano de los días y el Cordero sacrificado y erguido en pie por los siglos, como luz sin ocaso. Esto ocurre en la fe, en la que la experiencia del ágape se convierte en la vida de los hijos libres.

Quién sabe por qué hemos encerrado el eschaton, la plenitud, en un abstraccionismo de ideales e idealismos, en imaginaciones fantasiosas y engañosas… Sería triste que fuera porque pocas personas están familiarizadas en Cristo Jesús con moverse libremente en el santuario ante el Padre. Y si esto expresa nuestra forma de entender la fe, significa que hemos comprometido la libertad de los hijos. La libertad solo se encuentra en la comunión de las personas en Cristo Jesús. Pero, si no somos libres, la fe ya no existe y es sustituida por una religión árida y gris que no manifiesta la vida de la fe, es decir, no manifiesta el fundamento de todo y no nos hace presentes ante el trono, donde Cristo es garante de lo que vemos.

 

SEMILLAS es una publicación del Centro Aletti disponible todos los miércoles.
Cada semana, además del audio de la homilía dominical, estará disponible en el sitio de LIPA un comentario a las lecturas de la Liturgia del Domingo, como así también a las lecturas de la semana.

 

SLOVENŠČINA

V drugem berilu smo slišali, da je »vera temelj tega, kar kdo upa, prepričanje o stvareh, ki se ne vidijo«. Zaupamo v to, kar upamo, prepričani smo o tem, česar ne vidimo. Vera je namreč zaupanje v Boga (prim. Rim 4,3). Izročiti sebe Bogu pomeni ostati predani, to je zvesti do konca, ne glede na to, kaj se zgodi (prim. Raz 13,10).

Primeri, ki jih nato avtor navaja iz Stare zaveze, pokažejo to zvesto zaupanje. Kakor potrjuje 1 Mz 12,1, je bil Abraham poklican: »Gospod je rekel Abramu: ›Pojdi iz svoje dežele, od svoje rodbine in iz hiše svojega očeta v deželo, ki ti jo pokažem.‹« Abraham »je odšel, ne da bi vedel, kam gre« (Heb 11,8). Če je Abraham tako radikalno sledil besedi, ki mu je bila izrečena, je očitno zaupal Tistemu, ki mu je govoril. Če pa je bil celo sposoben iti tja, kamor ni vedel, je jasno, da je bil prepričan, da mu bo Gospod ob pravem trenutku pokazal naslednji korak. To je veličina Abrahamove vere.

Zaupati nekomu pomeni sprejeti ga. Vera je namreč zaupanje in izročitev, hkrati pa izraža tudi sprejemanje. Če nekoga sprejmemo in se mu zaupamo, pride do vzajemne izročitve. Pismo Hebrejcem ima ves čas kot podlago prav to skrivnost (prim. Heb 2,14-18; 3,1-6).

V Kristusu, svojem Sinu, je Bog privzel človeško meso, celotno človeško stvarnost razen greha. Če bi grešil, ne bi mogel biti solidaren z ljudmi na način, kakršen je bil, saj greh ločuje, razdvaja in osamlja. On pa je postal deležen vse človeške bolečine: »Nimamo namreč vélikega duhovnika, ki ne bi mogel imeti sočutja z našimi slabostmi, temveč podobno preizkušanega v vsem, razen v grehu« (Heb 4,15). Tako se nevidni Bog naredi viden, saj živi deležen slabosti nas vseh. To poveča zaupanje in mi Ga sprejmemo. Naše sprejemanje pa pomeni, da se mu približamo. In to naše sprejemanje nam odpira dostop do prestola milosti: »Bližajmo se torej z zaupanjem prestolu milosti, da bomo dosegli usmiljenje in našli milost za pomoč ob pravem času« (Heb 4,16). Ta prestol je prestol Božjega veličastva v nebesih (prim. Heb 8,1; 12,2). A gre za nekaj nevidnega. Vse stvarstvo izhaja iz tega nevidnega svetišča in vera nam to resničnost razodeva: »Po veri spoznavamo, da so bili veki urejeni z Božjo besedo, tako da je iz tega, kar ni zaznavno, nastalo to, kar se vidi« (Heb 11,3). Stvarstvo nosi v sebi Besedo, po kateri je bilo ustvarjeno. Vendar ne moremo zaznati, da je ta Beseda oseba Božjega Sina, ki se v začetku obrača k Očetu, kot pravi Janez v prologu. Sedaj pa ima ta Beseda konkreten obraz Sina.

Tu pa lahko nastopijo različni odkloni religioznega malikovalstva, razne miselnosti in filozofije. Zato Pismo Hebrejcem pokaže može in žene Stare zaveze kot izjemne pričevalce vere. Čeprav niso videli obličja, so sprejeli Tistega, ki jim je govoril, in so svoje življenje naravnali po sprejeti Besedi. Abraham je celo, čeprav ni vedel, kam gre, odšel, ker je sprejel Besedo. Vera teh očakov pripravlja sprejem Božjega Sina, ki prihaja v človeškem telesu kot pravi človek: »Žrtve in daritve nisi hotel, telo pa si mi pripravil« (Heb 10,5). S tem se konča doba religije. Božji Sin postane navzoč v človeški zgodovini v telesu in prav v tem telesu bo izpolnil voljo Boga Očeta: »Glej, prihajam, v zvitku knjige je pisano o meni, da izpolnim, o Bog, tvojo voljo« (Heb 10,7). Ta volja je ljubezen, zastonjska ljubezen (agapē) (prim. Ef 1,5).

Gre torej za ljubezen Očeta in Sina. Sin uresničuje učinkovitost Očetove ljubezni do človeštva prav po svojem telesu. To je velikonočna skrivnost. Uči se je preko trpljenja in postane popoln (pozor: ni postal popoln sam od sebe), in tako je postal vir večnega odrešenja za vse, ki ga poslušajo (prim. Heb 5,8-9). Popoln je postal v edinosti delovanja z Očetom, v svojem telesu, preko trpljenja. Na podoben način bo vsak, ki ga posluša, vključen v njegovo pot popolnosti in objet v odrešenju.

S svojim telesom, mesom in prelito krvjo, žrtvovano enkrat za vselej, »je za vselej naredil popolne tiste, ki se posvečujejo« (Heb 10,14). »Posvečeni« ima zelo podoben pomen kot beseda »opravičeni«, ki jo sveti Pavel pogosto uporablja v svojih besedilih. Gre za to, da smo postavljeni v pravi odnos z Bogom Očetom, da imamo kot ljubljeni otroci dostop do Očetove hiše.

Kristus je namreč glava svoje hiše kot Sin, v nasprotju z Mojzesom, ki je živel tam kot služabnik. In dodaja: »njegova hiša smo mi, če ohranimo zaupanje in ponos zaradi upanja« (Heb 3,6). Mi smo torej njegova hiša, in hkrati tudi njegovo telo. »Vi pa ste Kristusovo telo in vsak zase udje« (1 Kor 12,27).

Tako postopoma začnemo razumevati, kaj pomeni izraz »temelj vere«, s katerim se začne današnje drugo berilo. V grščini je uporabljena beseda hypostasis, ki pomeni podstat, to je osnova, temelj. A vse do sem smo ugotavljali, da je vera vključenost preko medsebojnega sprejemanja Boga in človeka, in medsebojno zaupanje Boga v Kristusu do človeka in človeka v Kristusu do Boga Očeta. Tako smo vključeni v odnos med Očetom in Sinom (prim. Jn 1,4). Kdor sprejme Kristusa, sprejme tudi Tistega, ki ga je poslal – Očeta (prim. Jn 13,20). Celo vidi Tistega, ki ga je poslal (prim. Jn 12,45), ali še bolj jasno: »Kdor je videl mene, je videl Očeta« (Jn 14,9).

Zanimivo je, da so grški cerkveni očetje, ko so govorili o občestvu Svete Trojice, da so izrazili osebo, uporabili besedo hypostasis, in tako pokazali, da je temelj vsega odnos, občestvo kot življenje Božjih oseb, življenje kot zōē, ki je zastonjska ljubezen. Ko smo v Kristusu Jezusu (prim. 1 Kor 1,30; Gal 3,28), imamo vedno odprt dostop k Očetu: »imamo torej zaupanje, da vstopamo v sveto z Jezusovo krvjo po novi in živi poti, ki nam jo je utrl skozi zagrinjalo, to je skozi svoje meso« (Heb 10,19-20).

Izjemno je, da mi v Kristusu – če ostanemo svobodni – lahko vidimo tisto, kar očaki niso mogli videti, ampak so lahko le verovali. Zdaj nam vera omogoča, da vidimo, zaznamo in smo celo udeleženi pri prestolu, kjer sta Staroletni in Jagnje, zaklano in pokončno na veke, kot luč brez zatona. To se dogaja v veri, v kateri postane izkušnja zastonjske ljubezni življenje svobodnih otrok.

Kdo ve, zakaj smo eshaton, izpolnitev, omejili na abstraktne ideale in idealizme, zavajajoče in fantazijske predstave … Žalostno bi bilo, če zato, ker je le malo oseb tako domačih v Kristusu, da se svobodno gibljejo pred Očetom v svetišču. Če je to naš način razumevanja vere, pomeni, da smo ogrozili svobodo otrok. Svoboda obstaja le v občestvu oseb v Jezusu Kristusu. Če pa nismo svobodni, vere ni več – in zamenja jo suhoparna, siva religija, ki ne razodeva življenja vere, torej ne kaže temelja vsega in nas ne postavi pred prestol, kjer je Kristus porok tistega, kar vidimo.

 

SEMENA je rubrika Centra Aletti, ki je na voljo vsako sredo.
Vsak teden je na spletni strani LIPE poleg nedeljske homilije v zvočni obliki (v italijanščini) na voljo tudi poglobitev Božje besede nedeljske ali praznične svete maše.

 

HRVATSKI

U drugom čitanju čuli smo da „vjera je temelj onoga čemu se nadamo, uvjerenost u zbiljnosti kojih ne vidimo“ [talijanski prijevod]. Imamo pouzdanje u ono čemu se nadamo, uvjereni smo u ono što ne vidimo. Naime, vjera je povjerenje u Boga (usp. Rim 4,3). Povjeriti se Bogu znači ostati predani, odnosno biti vjerni do kraja, što god da se dogodi (usp. Otk 13,10).

Primjeri koje autor zatim navodi iz Starog zavjeta pokazuju upravo to vjerno povjerenje. Kao što svjedoči Post 12,1, Abraham je bio pozvan: „Gospodin reče Abramu: Idi iz zemlje svoje, iz zavičaja i doma očinskog, u krajeve koje ću ti pokazati“. Abraham se zaputi „ne znajući kamo ide“ (Heb 11,8). Ako je Abraham tako radikalno slijedio riječ koja mu je bila upućena, očito je imao povjerenja u Onoga koji mu je govorio. Ali, ako je bio spreman poći čak i ne znajući kamo ide, očito je bio siguran da će mu Gospodin pokazati sljedeći korak u pravi čas. To je veličina Abrahamove vjere.

Imati povjerenja u nekoga znači prihvatiti ga. Naime, vjera je povjerenje i predanje, ali istovremeno očituje prihvaćanje. Ako nekoga prihvatimo i povjerimo mu se, događa se uzajamno predanje. Poslanica Hebrejima ima cijelo vrijeme kao pozadinu upravo to otajstvo (usp. Heb 2,14-18; 3,1-6).

 

U Kristu, svom Sinu, Bog je uzeo ljudsko tijelo, cijelu ljudsku stvarnost osim grijeha. Naime, da je sagriješio, ne bi mogao biti solidaran s ljudima onako kako je bio, jer grijeh dijeli, odvaja i izolira. On je pak postao sudionikom cijele ljudske patnje: „Ta nemamo takva Velikog svećenika koji ne bi mogao biti supatnik u našim slabostima, nego poput nas iskušavana svime, osim grijehom“ (Heb 4,15). Tako nevidljivi Bog čini sebe vidljivim, jer živi sudioništvo u slabostima svih nas. To povećava naše povjerenje i mi Ga prihvaćamo. Naše prihvaćanje znači pristupanje Njemu. I to naše prihvaćanje otvara nam pristup prijestolju milosti: „Pristupajmo dakle smjelo Prijestolju milosti da primimo milosrđe i milost nađemo za pomoć u pravi čas!“ (Heb 4,16). To prijestolje je prijestolje Božjeg veličanstva na nebesima (usp. Heb 8,1; 12,2). Ali ono je nešto nevidljivo. Sve stvorenje dolazi iz tog nevidljivog svetišta, a vjera nam otkriva tu stvarnost: „Vjerom spoznajemo da su svjetovi uređeni riječju Božjom tako te ovo vidljivo ne posta od nečega pojavnoga“ (Heb 11,3). Stvorenje ima u sebi Riječ po kojoj je stvoreno. Međutim, ne možemo shvatiti da je ta Riječ osoba Sina Božjega, koji se u početku obraćao Ocu, kako Ivan kaže u proslovu. Sada ta riječ ima konkretno lice Sina.

No ovdje se mogu pojaviti razna odstupanja religijskog idolopoklonstva, razni načini razmišljanja i filozofije. Stoga Poslanica Hebrejima pokazuje muškarce i žene Starog zavjeta kao izvanredne svjedoke vjere. Iako mu nisu vidjeli lice, prihvatili su Onoga koji im je upućivao Riječ i uredili svoje živote prema Riječi koju su prihvatili. Iako Abraham nije znao kamo ide, uputio se jer je prihvatio Riječ. Vjera tih patrijarha priprema prihvaćanje Sina Božjega koji dolazi u ljudskom tijelu, kao pravi čovjek: „Žrtva i prinos ne mile ti se, nego si mi tijelo pripravio“ (Heb 10,5). Time završava doba religije. Sin Božji uprisutnjuje se u ljudskoj povijesti u tijelu i upravo će u tom tijelu ispunit volju Boga Oca: „Tada rekoh: »Evo dolazim!« U svitku knjige piše za mene: »Vršiti, Bože, volju tvoju!«“ (Heb 10,7). Ta volja je ljubav, besplatna ljubav (agapē) (usp. Ef 1,5).

Dakle, radi se o ljubavi Oca i Sina. Sin ostvaruje učinkovitost Očeve ljubavi na čovječanstvu upravo kroz vlastito tijelo. To je pashalno otajstvo. On uči kroz patnju i postaje savršen (napomena: nije postao savršen sam od sebe), te tako postaje začetnik vječnog spasenja svima koji ga slušaju (usp. Heb 5,8-9). Postao je savršen u jedinstvu djelovanja s Ocem, u vlastitom tijelu, kroz patnje. Na isti način, svatko tko ga posluša bit će uključen u njegov put savršenstva i prigrljen u spasenje.

Svojim tijelom i krvlju prolivenom jednom zauvijek u žrtvi, „zasvagda usavrši posvećene“ (Heb 10,14). „Posvećeni“ ima vrlo slično značenje riječi „opravdani“ koju sveti Pavao često koristi u svojim tekstovima. Radi se o tome da smo postavljeni u ispravan odnos s Bogom Ocem, da kao ljubljena djeca imamo pristup Očevoj kući.

Naime, Krist je glava svoje kuće kao Sin, za razliku od Mojsija, koji je tu živio kao sluga. I dodaje: „Njegova smo kuća mi ako sačuvamo smjelost i ponos nade“ (Heb 3,6). Mi smo stoga njegova kuća, a ujedno i njegovo tijelo. „A vi ste tijelo Kristovo i, pojedinačno, udovi“ (1 Kor 12,27).

Tako postupno počinjemo shvaćati što znači izraz „temelj vjere“ [talijanski prijevod], kojim započinje današnje drugo čitanje. U grčkom je upotrjebljena riječ hypostasis, što znači supstanca, odnosno osnova, temelj. Ali do sada smo utvrdili da je vjera uključivanje kroz međusobno prihvaćanje Boga i čovjeka, te međusobno povjerenje Boga u Kristu prema čovjeku i čovjeka u Kristu prema Bogu Ocu. Tako smo uključeni u odnos između Oca i Sina (usp. Iv 1,4). Tko primi Krista, prima i Onoga koji ga je poslao – Oca (usp. Iv 13,20). Čak vidi Onoga koji ga je poslao (usp. Iv 12,45), ili, još izričitije: „Tko je vidio mene, vidio je i Oca“ (Iv 14,9).

Zanimljivo ja da su grčki crkveni oci, kad su govorili o zajedništvu Presvetog Trojstva, koristili riječ hypostasis kako bi izrazili osobu, pokazujući tako da je temelj svega odnos, zajedništvo kao život božanskih osoba, život kao zōē, koji je besplatna ljubav (agapē). Kad smo u Kristu Isusu (usp. 1 Kor 1,30; Gal 3,28), uvijek imamo otvoren pristup Ocu: „Imamo dakle, braćo, slobodan ulaz u Svetinju [Svetište] po krvi Isusovoj – put nov i živ što nam ga On otvori kroz zavjesu, to jest svoje tijelo“ (Heb 10,19-20).

 

Izvanredno je to da u Kristu – ako ostanemo slobodni – možemo vidjeti ono što patrijarsi nisu mogli vidjeti, već su mogli samo vjerovati. Sada nam vjera omogućuje da vidimo, ustanovimo, pa čak i sudjelujemo na prijestolju gdje su Pradavni i Jaganjac, ubijeni i vječno uspravni, poput svjetla koje nikada ne zalazi. To se događa u vjeri, u kojoj iskustvo besplatne ljubavi postaje život slobodne djece.

Tko zna zašto smo eshaton, ispunjenje, ograničili na apstraktne ideale i idealizame, u fantazijske i zavaravajuće predodžbe… Bilo bi žalosno kad bi to bilo zato što je malo ljudi koji se familijarno u Kristu Isusu slobodno kreću pred Ocem u svetištu. Ako je to naš način shvaćanja vjere, to znači da smo doveli u pitanje slobodu djece Božje. Sloboda postoji samo u zajedništvu osoba u Isusu Kristu. Ali ako nismo slobodni, vjere više nema – i zamjenjuje je suha, siva religija koja ne očituje život vjere, to jest ne očituje temelj svega i ne postavlja nas pred prijestolje, gdje je Krist jamac onoga što vidimo.

 

SJEMENA je rubrika Centra Aletti dostupna svake srijede.
Svakog tjedna, osim nedjeljne propovijedi u audio obliku (na talijanskom), bit će dostupno na web stranici LIPA produbljivanje nedjeljnih ili blagdanskih čitanja euharistijske liturgije.

 

POLSKI

W drugim czytaniu usłyszeliśmy, że „Wiara zaś jest poręką tych dóbr, których się spodziewamy, dowodem tych rzeczywistości, których nie widzimy”. Jesteśmy pewni tego, czego oczekujemy, jesteśmy przekonani o tym, czego nie widzimy. Wiara jest bowiem zaufaniem Bogu (por. Rz 4,3). Powierzyć się Bogu oznacza pozostać Mu wiernym, lojalnym do końca, bez względu na wszystko (por. Ap 13,10).

W rzeczywistości przykłady, które autor wymienia, zaczerpnięte ze Starego Testamentu, pokazują właśnie tę wierną ufność. Jak potwierdza Rdz 12,1, Abraham zostaje powołany: „Pan rzekł do Abrahama: Wyjdź z twojej ziemi rodzinnej i z domu twego ojca

do kraju, który ci ukażę”. Abraham „Wyszedł nie wiedząc, dokąd idzie” (Hbr 11,8). Jeśli Abraham tak radykalnie posłuchał słowa, które zostało do niego skierowane, to oczywiste jest, że zaufał Temu, który do niego przemawiał. Ale skoro był w stanie udać się w nieznane miejsce, to najwyraźniej był pewien, że Pan w odpowiednim momencie wskaże mu kolejny krok. Na tym polega wielkość wiary Abrahama.

Zaufanie komuś oznacza, że go przyjmujesz. Wiara jest bowiem zaufaniem i powierzeniem się, ale jednocześnie wyraża przyjęcie. Jeśli przyjmujemy kogoś i powierzamy się tej osobie, dochodzi do wzajemnego oddania się. List do Hebrajczyków przez cały czas opiera się właśnie na tym misterium (por. Hbr 2,14-18; 3,1-6).

W Chrystusie, swoim Synu, Bóg przyjął ludzką naturę, całą ludzką rzeczywistość z wyjątkiem grzechu. Gdyby bowiem zgrzeszył, nie mógłby być solidarny z ludźmi w taki sposób, w jaki był, ponieważ grzech dzieli, oddziela i izoluje. Zamiast tego, stał się uczestnikiem wszystkich ludzkich cierpień: „Nie takiego bowiem mamy arcykapłana, który by nie mógł współczuć naszym słabościom, lecz doświadczonego we wszystkim na nasze podobieństwo, z wyjątkiem grzechu” (Hbr 4,15). Wtedy niewidzialny Bóg staje się widzialny, uczestnicząc w słabościach nas wszystkich. To wzmacnia naszą wiarę i przyjmujemy Go a nasze przyjęcie jest naszym zbliżeniem się do Niego. A to nasze przyjęcie Go otwiera nam dostęp do tronu łaski: „zbliżajmy się więc z pełnym zaufaniem do tronu łaski, aby otrzymać miłosierdzie i znaleźć łaskę” (Hbr 4,16).

„Przybliżmy się więc z ufnością do tronu łaski, abyśmy otrzymali miłosierdzie i znaleźli łaskę dla [uzyskania] pomocy w stosownej chwili” (Hbr 4,16). Ten tron jest tronem Boskiej Majestatu w niebie (por. Hbr 8,1; 12,2). Ale jest to coś niewidzialnego. Całe stworzenie pochodzi z tego niewidzialnego sanktuarium, a wiara pozwala nam odkryć właśnie tę rzeczywistość: „Przez wiarę poznajemy, że słowem Boga światy zostały tak stworzone, iż to, co widzimy, powstało nie z rzeczy widzialnych” (Hbr 11,3). Stworzenie zawiera w sobie Słowo, dzięki któremu zostało stworzone. Nie można jednak dostrzec, że to Słowo jest osobą Syna Bożego i że na początku zwracało się do Ojca, jak mówi Jan w prologu. Teraz to Słowo ma konkretne oblicze Syna.

Mogą tu jednak pojawić się różne odchylenia związane z bałwochwalstwem religijnym oraz różnym sposobem rozumowania i różnymi filozofiami. Dlatego List do Hebrajczyków wskazuje mężczyzn i kobiety Starego Przymierza, którzy są wyjątkowymi świadkami wiary. Nie widząc Jego oblicza, przyjęli Tego, który kierował do nich Słowo, i uporządkowali swoje życie zgodnie z przyjętym Słowem. Abraham, mimo że nie wiedział, dokąd idzie, wyruszył w drogę, przyjmując Słowo. Wiara tych patriarchów przygotowuje przyjęcie Syna Bożego, który przychodzi w ludzkim ciele, jako prawdziwy człowiek: „Ofiary ani daru nie chciałeś, aleś Mi utworzył ciało” (Hbr 10,5). Tak kończy się epoka religii. Syn Boży staje się obecny w historii ludzkości w ciele i właśnie w swoim ciele wypełni wolę Boga Ojca: „Oto idę – w zwoju księgi napisano o Mnie – abym spełniał wolę Twoją, Boże” (Hbr 10,7). A wolą tą jest miłość, agape (por. Ef 1,5).

Chodzi więc o miłość Ojca i Syna. Syn realizuje skuteczność miłości Ojca wobec ludzkości właśnie poprzez swoje ciało. Jest to tajemnica paschalna. On uczy się poprzez cierpienie i zostaje udoskonalony (uwaga: nie stał się sam doskonały) i w ten sposób stał się przyczyną wiecznego zbawienia dla wszystkich, którzy Go słuchają (por. Hbr 5,8-9). On zostaje udoskonalony w jedności działania z Ojcem w swoim ciele poprzez cierpienia. Podobnie ci, którzy Go słuchają, zostaną włączeni w Jego drogę doskonałości i znajdą się w objęciach zbawienia.

Jego ciało i Jego krew przelana raz na zawsze w ofierze „na zawsze udoskonaliła tych, którzy są uświęceni” (por. Hbr 10,14). Uświęcenie ma znaczenie bardzo podobne do słowa „usprawiedliwienie”, którego używa św. Paweł w swoich tekstach. Chodzi o to, aby znaleźć się w właściwej relacji z Bogiem Ojcem, aby mieć dostęp do domu Ojca jako umiłowane dzieci.

W rzeczywistości Chrystus jest głową swojego domu jako Syn, w przeciwieństwie do Mojżesza, który mieszkał w nim jako sługa. Następnie dodaje: „Jego domem my jesteśmy, jeśli ufność i chwalebną nadzieję aż do końca wytrwale zachowamy” (Hbr 3,6). Zatem my jesteśmy jego domem, a jednocześnie jesteśmy jego ciałem. „Wy przeto jesteście Ciałem Chrystusa i poszczególnymi członkami” (1 Kor 12,27).

W ten sposób powoli zaczynamy rozumieć znaczenie wyrażenia „fundament wiary”, którym rozpoczyna się dzisiejsze drugie czytanie.

(we włoskiej wersji Biblii – Hbr 11,1 brzmi: Wiara jest fundamentem, tego, czego się oczekuje i dowodem tego, czego nie widać. W Biblii Tysiąclecia mamy słowa: wiara jest poręką).

W języku greckim wyrażenie „fundament wiary” brzmi hypostasis, co oznacza substancję, czyli podstawę, fundament.

Jednak do tej pory coraz częściej stwierdzaliśmy, że wiara jest zaangażowaniem poprzez wzajemne przyjęcie Boga i człowieka oraz wzajemne zaufanie Boga w Chrystusie do człowieka i człowieka w Chrystusie do Boga Ojca. W ten sposób stajemy się częścią relacji między Ojcem a Synem (por. J 1,4). Co więcej: kto przyjmuje Chrystusa, przyjmuje również Tego, który Go posłał – Ojca (por. J 13,20). Widzi nawet Tego, który Go posłał (por. J 12,45), lub jeszcze bardziej dosadnie, „Kto Mnie zobaczył, zobaczył także i Ojca” (J 14,9).

W tym momencie interesujące staje się to, że aby opisać trynitarną wspólnotę, Ojcowie greccy używali słowa hypostasis na określenie osoby, pokazując w ten sposób, że podstawą wszystkiego jest relacja, wspólnota jako życie boskich osób, zōē, które jest agape. Znajdując się w Chrystusie Jezusie (por. 1 Kor 1,30; Ga 3,28), mamy zawsze otwarty dostęp do Ojca: „Mamy więc, bracia, pewność, iż wejdziemy do Miejsca Świętego przez krew Jezusa. On nam zapoczątkował drogę nową i żywą, przez zasłonę, to jest przez ciało swoje” (Hbr 10,19-20).

To niezwykłe, że my w Chrystusie, jeśli pozostajemy wolni, możemy zobaczyć to, czego patriarchowie nie widzieli, a jedynie wierzyli. Teraz wiara pozwala nam zobaczyć, dostrzec, a nawet uczestniczyć w tronie, na którym zasiada Przedwieczny i Baranek zabity, stojący wyprostowany na wieki, jak światło bez zmierzchu. Dzieje się to w wierze, że doświadczenie agape staje się życiem wolnych dzieci.

Kto wie, dlaczego zamknęliśmy eschaton, pełnię, w abstrakcyjności ideałów i idealizmów, w fantazyjnych i mylących wyobrażeniach… Byłoby smutne, gdyby wynikało to z tego, że niewiele osób jest na tyle zaznajomionych z Chrystusem Jezusem, aby swobodnie poruszać się w świątyni przed Ojcem. A jeśli to odzwierciedla nasz sposób rozumienia wiary, oznacza to, że ograniczyliśmy wolność dzieci. Wolność istnieje tylko we wspólnocie ludzi w Chrystusie Jezusie. Ale jeśli nie jesteśmy wolni, wiara znika i zostaje zastąpiona przez suchą i szarą religię, która nie wyraża życia wiary, to znaczy nie wyraża fundamentu wszystkiego i nie sprawia, że jesteśmy obecni przed tronem, gdzie Chrystus jest gwarantem tego, co widzimy.

 

ZIARNA są rubryką Centro Aletti udostępnianą w każdą środę.
Każdego tygodnia, oprócz homilii niedzielnej w formie audio, na stronie LIPA będzie do dyspozycji pogłębienie czytań liturgicznych z eucharystii niedzielnej bądź świątecznej