[SEMI] XV DOMENICA DEL TEMPO ORDINARIO (ANNO A) 2

ITALIANO

Il vangelo di oggi è tratto dal lungo discorso che raccoglie le parabole di Cristo e che Matteo pone proprio al centro del suo vangelo (cf Mt 13,1-58). Cristo pronuncia il suo primo grande discorso sul monte (cf Mt 5,1-7,28); questo invece dalla barca, poiché una grande folla si era radunata per ascoltarlo. Perciò Cristo sale su una barca e da lì rivolge la parola alla gente che si era accalcata sulla riva.

Due capitoli prima Cristo aveva pronunciato parole forti, ammonendo le città che si trovavano sulla costa o poco distanti e rimproverandole dal momento che, benché Egli avesse operato in mezzo a loro tanti prodigi, gli abitanti di queste città non gli avevano creduto e non si erano convertiti (cf Mt 11,20-24). E oggi troviamo Cristo che si rivolge proprio alla gente di questa costa e ad essi annuncia la parola.

È una immagine molto forte. Infatti, quella parola che Cristo annuncia, loro la stanno guardando e Lui, nella sua carne, manifesta la parola che il Padre rivolge all’umanità. Cristo è stato mandato dal Padre come Parola incarnata. È eloquente che Cristo parli dalla barca, perché la barca indica che si proviene dal mare. Cristo è venuto da loro, ma è salito sulla barca, perché c’era troppa gente sulla costa. Cristo è venuto dal cielo, dal Padre, ed è nato da una vergine di quella terra e ora, nella carne umana che ha assunto, viene da loro e annuncia l’amore del Padre per ogni uomo.

La prima parabola di questo lungo discorso riguarda proprio l’annuncio della Parola. Cristo paragona questo annuncio alla semina e spiega come mai accada che la parola non produca frutto. Infatti, parla a gente che ha già visto i prodigi della parola annunciata, eppure nei loro cuori non è successo niente. E, mentre lui parla, seduto sulla barca, questa gente non solo ascolta, ma può vedere la voce della Parola (cf Ap 1,12), vede il suo corpo, perché una vergine di un villaggio non tanto distante da lì ha accolto la Parola.

 

“Ecco, il seminatore uscì a seminare. Da dove uscì, o come uscì colui che è presente ovunque e che tutto riempie? Sta di fatto che quando il Signore si è avvicinato a noi, incarnandosi, non lo ha fatto certo passando da un luogo a un altro, ma assumendo la natura umana e mettendosi in un rapporto, in un contatto nuovo con noi. Poiché, infatti, noi non potevamo entrare là dove Dio abita, dato che i nostri peccati erano come una muraglia che ci sbarrava la strada per andare da lui, egli stesso è venuto a noi. Per quale motivo è venuto? È venuto forse per distruggere la terra, che era tutta coperta di spine? Per punire gli agricoltori? Niente affatto. È venuto per coltivare e curare egli stesso questa terra e per seminarvi la parola della virtù e dell’amore. Per semente egli intende qui la sua parola; la terra che la riceve sono le anime degli uomini, mentre egli stesso è il seminatore.

Ma che accade dei chicchi seminati? Tre parti vanno perdute e una sola si salva […] Solo la quarta parte dei chicchi seminati si salva, e neppure questa in maniera uguale; ma anche tra di essa v’è grande differenza.

Con questa parabola Gesù vuol far intendere che egli ha offerto a tutti generosamente la sua parola e la sua dottrina. Come il seminatore non fa distinzione nella terra su cui lavora, ma getta semplicemente ovunque, così Cristo predicando non distingue il ricco, il povero, il sapiente, l’ignorante, l’uomo pieno di fervore, il pigro, il coraggioso e il vile, ma parla a tutti indistintamente e compie tutto quanto deve essere compiuto da parte sua, sebbene preveda ciò che accadrà […]

Quando voi sentite dire ‘il seminatore uscì a seminare’, non crediate che queste parole siano una ripetizione. Colui che semina esce spesso per altri lavori, ad esempio, per dissodare il terreno, per strappare le erbacce, per tagliare i rovi o per altre analoghe ragioni; Cristo invece esce per seminare. Per qual motivo, ditemi, la maggior parte della semente si perde? Non è certo per colpa del seminatore, ma della terra che accoglie i semi, dell’anima cioè che non ascolta. Perché Gesù non dice esplicitamente che i pigri hanno accolto i chicchi seminati, ma li han lasciati beccare dagli uccelli, i ricchi li hanno soffocati e coloro che vivono nel lusso e nelle vanità li hanno lasciati seccare? Cristo non vuole colpirli con troppa veemenza, per non gettarli nella disperazione, ma lascia la dimostrazione e l’applicazione alla coscienza dei suoi ascoltatori. E del resto, ciò accade non solo al seme, di cui una parte si perde, ma accadrà poi anche alla rete. La rete infatti prende molti pesci inutili […].

Ma come è concepibile – mi direte voi – che si semini sulle spine, sul terreno roccioso e lungo la via? Vi rispondo che la cosa sarebbe assurda, se si trattasse della seminagione terrena che si fa in questo mondo: è invece assai lodevole il fatto, dato che tratta delle anime e della dottrina divina. Verrebbe certamente ripreso il contadino che disperdesse in questo modo la semente. Il terreno roccioso non può infatti divenire terra buona, né la via può cambiare, e le spine restano sempre tali. Ma non è così nell’ordine spirituale. Le pietre possono mutarsi e diventare terra fertile, la via più battuta può non esser più calpestata e aperta a tutti i passanti, ma divenire campo produttivo, e anche le spine possono sparire per lasciar crescere e fruttificare in tutta libertà il grano seminato. Se questi cambiamenti fossero stati impossibili, il Signore non avrebbe seminato. E se in tutti non è avvenuta tale trasformazione, la colpa non è del seminatore, ma di coloro che non hanno voluto cambiar vita. Il seminatore ha compiuto quanto dipendeva da lui; ma se gli uomini non hanno corrisposto alla sua opera, non è responsabile il seminatore che ha testimoniato un così grande amore per gli uomini”

(Giovanni Crisostomo, In Matthaeum homiliae, 44).

 

Il fatto che Cristo scelga l’immagine della semina e del terreno mette bene in evidenza che la Parola, che il Padre rivolge agli uomini in Cristo Gesù può essere ascoltata soltanto se, nell’accoglierla, inizia nello stesso tempo un lavoro su sé stessi. Non si tratta di cominciare a darsi degli ordini su cosa fare per obbedire alla parola, ma di essere consapevoli che, affinché la parola entri nel cuore, bisogna porre tutta l’attenzione alla parola e vivere la propria realtà in vista della parola.

Quando la parola entra, comincia a prendere corpo in noi e, per questo, tutto ciò che non viene fecondato dalla parola deve lasciarle il posto. Nessuna cosa può prevalere sulla Parola. Dire che tutta l’attenzione va rivolta alla Parola non significa che bisogna dimenticare le altre cose o la propria storia, o rinunciare alle cose. Se accogliamo la Parola non perdiamo nulla perché lo Spirito Santo, che abita la Parola (cf 2Tm 3,16), agisce in noi cominciando a plasmare la nostra umanità, la nostra storia ‒ con tutte le sue difficoltà, sofferenze, povertà, ricchezza, professionalità, ecc. ‒ ad immagine di Cristo Signore. E questo plasmare è la comunicazione a noi dell’amore di Dio (cf Rm 5,5).

L’amore ci salva e ci trasferisce “nel regno del Figlio del suo amore” (Col 1,13). Dunque, nulla va perduto, nulla è distrutto, ma si tratta di lasciare la priorità alla parola. È questa che opera e fa sì che io diventi un terreno fecondo, plasmato dalla parola ad immagine di Colui che è la parola fatta carne. E la persona che può essere riconosciuta come l’immagine migliore del terreno buono è la Vergine Maria. Guardando a lei, ciò che più colpisce è il fatto che il frutto che la Parola produce in lei non è per lei sola, ma per ogni uomo.

È importante vigilare per non cadere nella trappola del tentatore di cominciare a pensare come sarò e cosa diventerò seguendo la Parola. Accogliere la Parola è una manifestazione dell’amore, e l’amore ci muove con tutto ciò che siamo verso gli altri. Coinvolgendo il corpo nell’amore, viene coinvolto anche il lavoro e, tramite il lavoro, i beni della terra e di tutto del cosmo, affinché l’amore possa raggiungere gli altri. E l’amore con il quale ci muoviamo verso gli altri è la migliore preparazione affinché il terreno sia pronto per la semina.

Concludiamo con le parole di sant’Efrem il Siro, che descrive il terreno che è la Madre di Dio, la quale viene poi presentata dalla tradizione siriaca come la “Madre di Dio del covone”: da un chicco di grano, caduto nello Sheol, l’impero della morte, matura tutto un covone:

 

“Il Pastore di tutti è disceso […]

Egli spruzzò rugiada e una pioggia datrice di vita

su Maria, terra assetata.

Come un chicco di frumento scese di nuovo allo Sheol

per balzare su come intero covone e nuovo pane.

Il covone della vita si è levato da lei”.

(Efrem il Siro, Inni sulla risurrezione,1)

“Benedetto il grappolo, fonte del farmaco della vita.

Benedetto anche l’agricoltore,

lui che divenne il chicco seminato

e il covone mietuto,

l’architetto fattosi torre del nostro rifugio”.

(Efrem il Siro, Inni sulla natività, 3)

 

SEMI è la rubrica del Centro Aletti disponibile ogni mercoledì.
Ogni settimana, oltre all’omelia della domenica in formato audio, sarà disponibile sul sito LIPA un approfondimento delle letture della liturgia eucaristica domenicale o festiva.

 

ENGLISH

Today’s Gospel is taken from the long discourse containing Christ’s parables, which Matthew places right at the heart of his Gospel (cf. Mt 13:1–58). Christ delivered his first great Sermon on the Mount (cf. Mt 5:1–7:28). However, on account of the large crowd that had gathered to hear him, this sermon was delivered from a boat, addressing the people who had gathered on the shore.

Two chapters earlier, Christ had spoken strong words, warning and rebuking the towns situated on or near the coast because, notwithstanding the many miracles He had performed amongst them, the inhabitants of these towns had not believed in Him and had not repented (cf. Mt 11:20–24). Today we find Christ addressing the very people of this coast and proclaiming the word to them.

It is a very powerful image. Indeed, they are gazing upon that very word which Christ proclaims, and He, in His flesh, manifests the word that the Father addresses to humanity. Christ was sent by the Father as the Word made flesh. It is significant that Christ speaks from the boat, for the boat signifies that He comes from the sea. Christ came to them, but he boarded the boat because there were too many people on the shore. Christ came from heaven, from the Father, and was born of a virgin from that land; and now, in the human flesh he has taken on, he comes to them and proclaims the Father’s love for every person.

The first parable in this lengthy discourse deals precisely with the proclamation of the Word. Christ compares this proclamation to sowing seed and explains why it happens that the word bears no fruit. Indeed, he is speaking to people who have already witnessed the wonders of the proclaimed word, and yet nothing has taken place in their hearts. And, whilst he speaks, seated in the boat, these people not only listen but can see the voice of the Word (cf. Rev 1:12); they see his body, because a virgin from a village not far from there has welcomed the Word.

 

“Behold, the sower went out to sow. From where did he go out, or how did he go out, he who is present everywhere and fills all things? The fact is that when the Lord drew near to us, by becoming incarnate, he certainly did not do so by moving from one place to another, but by taking on human nature and entering into a relationship, a new connection with us. For, since we could not enter the place where God dwells—our sins being like a wall blocking our path to him—he himself came to us. Why did he come? Did he come, perhaps, to destroy the earth, which was entirely overgrown with thorns? To punish the farmers? Not at all. He came to cultivate and tend this earth himself, and to sow in it the word of virtue and love. By ‘seed’ he means here his word; the earth that receives it is the souls of men, whilst he himself is the sower.

But what becomes of the seeds sown? Three parts are lost and only one is saved […] Only a quarter of the seeds sown are saved, and not even these in the same way; for even amongst them there is a great difference.

Through this parable, Jesus wishes to make it clear that he has generously offered his word and his teaching to everyone.

Just as the sower makes no distinction between the ground on which he works, but simply scatters the seed everywhere, so Christ, in his preaching, makes no distinction between the rich and the poor, the wise and the ignorant, the zealous and the lazy, the brave and the cowardly; but he speaks to all without distinction and does all that must be done on his part, even though he foresees what will happen […]

When you hear it said, ‘the sower went out to sow’, do not think that these words are a repetition. The sower often goes out to do other work, for example, to break up the soil, to pull up weeds, to cut back brambles, or for other similar reasons; Christ, on the other hand, goes out to sow. Why, tell me, is most of the seed lost? It is certainly not the sower’s fault, but that of the ground which receives the seeds—that is to say, the soul which does not listen. Why does Jesus not say explicitly that the lazy have received the sown grains, but have let the birds peck them away; that the rich have choked them; and that those who live in luxury and vanity have let them wither? Christ does not wish to rebuke them too harshly, lest He drive them to despair, but leaves the demonstration and application to the conscience of His listeners. And besides, this happens not only to the seed, part of which is lost, but will also happen to the net. For the net catches many useless fish […].

But how is it conceivable – you might ask – that one should sow amongst thorns, on rocky ground and along the path? I reply that it would be absurd if this were earthly sowing as practised in this world; yet it is highly commendable, given that it concerns souls and divine doctrine. A farmer who scattered seed in this way would certainly be rebuked. For rocky ground cannot, in fact, become good soil, nor can the path change, and thorns always remain as such. But this is not the case in the spiritual realm. Stones can be transformed and become fertile soil; the most well-trodden path may no longer be trampled upon and open to all passers-by, but become a productive field; and even the thorns may disappear, allowing the sown grain to grow and bear fruit in complete freedom. If such changes had been impossible, the Lord would not have sown. And if such a transformation has not taken place in everyone, the fault lies not with the sower, but with those who have refused to change their lives. The sower has done all that depended on him; but if people have not responded to his work, the sower—who has shown such great love for humanity—is not to blame.”

(John Chrysostom, In Matthaeum homiliae, 44).

 

The fact that Christ chooses the image of sowing and the soil clearly highlights that the Word, which the Father addresses to humankind in Christ Jesus, can only be heard if, in receiving it, one simultaneously begins a work of self-transformation. It is not a matter of starting to give oneself orders on what to do in order to obey the Word, but of being aware that, for the Word to enter the heart, one must focus one’s entire attention on the Word and live one’s own reality in light of the Word.

When the Word enters, it begins to take shape within us and, for this reason, everything that is not brought to life by the Word must make way for it. Nothing can take precedence over the Word. To say that all our attention must be directed towards the Word does not mean that we must forget other things or our own history, or give up on things.

If we welcome the Word, we lose nothing because the Holy Spirit, who dwells in the Word (cf. 2 Tim 3:16), acts within us, beginning to shape our humanity, our life story — with all its difficulties, sufferings, poverty, wealth, professional life, and so on — in the image of Christ the Lord. And this shaping is the communication to us of God’s love (cf. Rom 5:5).

Love saves us and transfers us “into the kingdom of the Son of his love” (Col 1:13). Therefore, nothing is lost, nothing is destroyed, but it is a matter of giving priority to the Word. It is the Word that works and ensures that I become fertile ground, shaped by the Word in the image of the One who is the Word made flesh. And the person who can be recognised as the finest example of good soil is the Virgin Mary. Looking to her, what strikes us most is the fact that the fruit which the Word produces in her is not for her alone, but for every human being.

It is important to be vigilant so as not to fall into the tempter’s trap of beginning to think about how I will be and what I will become by following the Word. Receiving the Word is an expression of love, and love moves us, with all that we are, towards others. By engaging the body in love, our work is also drawn in, and through our work, the goods of the earth and of the entire cosmos, so that love may reach others. And the love with which we reach out to others is the best preparation for ensuring that the soil is ready for sowing.

Let us conclude with the words of Saint Ephrem the Syrian, who describes the soil as the Mother of God, who is then presented by Syriac tradition as the ‘Mother of God of the sheaf’: from a single grain of wheat, fallen into Sheol, the realm of death, a whole sheaf ripens:

“The Shepherd of all has descended […]

He sprinkled dew and life-giving rain

upon Mary, the parched earth.

Like a grain of wheat, he descended once more into Sheol

to spring forth as a whole sheaf and new bread.

The sheaf of life has sprung from her”.

(Ephrem the Syrian, Hymns on the Resurrection, 1)

 

“Blessed be the cluster, source of the medicine of life.

Blessed also be the farmer,

he who became the sown grain

and the harvested sheaf,

the architect who became the tower of our refuge”.

(Ephrem the Syrian, Hymns on the Nativity, 3)

 

SEEDS, the Aletti Centre’s column, is available every Wednesday.
Every week, in addition to the Sunday homily in audio format, an in-depth study of the readings from the Sunday or festive Eucharistic liturgy will be available on the LIPA website.

 

ESPAÑOL

El Evangelio de hoy está tomado del extenso discurso que recoge las parábolas de Cristo y que Mateo sitúa precisamente en el centro de su Evangelio (cf. Mt 13,1-58). Cristo pronuncia su primer gran discurso en el monte (cf. Mt 5,1-7,28); este, en cambio, lo pronuncia desde la barca, ya que una gran multitud se había reunido para escucharlo. Por eso, Cristo sube a una barca y desde allí se dirige a la gente que se había agolpado en la orilla.

Dos capítulos antes, Cristo había pronunciado palabras contundentes, amonestando a las ciudades que se encontraban en la costa o a poca distancia de ella y reprendiéndolas, ya que, a pesar de que Él había realizado tantos milagros en medio de ellas, los habitantes de esas ciudades no le habían creído ni se habían convertido (cf. Mt 11,20-24). Y hoy encontramos a Cristo dirigiéndose precisamente a la gente de esta costa y anunciándoles la palabra.

Es una imagen muy impactante. De hecho, esa palabra que Cristo anuncia, ellos la están contemplando y Él, en su carne, manifiesta la palabra que el Padre dirige a la humanidad. Cristo fue enviado por el Padre como la Palabra encarnada. Es elocuente que Cristo hable desde la barca, porque la barca indica que se viene del mar. Cristo vino hacia ellos, pero subió a la barca, porque había demasiada gente en la costa. Cristo vino del cielo, del Padre, y nació de una virgen de esa tierra y ahora, en la carne humana que ha asumido, viene hacia ellos y anuncia el amor del Padre por cada hombre.

La primera parábola de este largo discurso se refiere precisamente al anuncio de la Palabra. Cristo compara este anuncio con la siembra y explica por qué sucede que la palabra no da fruto. De hecho, habla a personas que ya han visto los prodigios de la palabra anunciada, y sin embargo, en sus corazones no ha pasado nada. Y, mientras él habla, sentado en la barca, esta gente no solo escucha, sino que puede ver la voz de la Palabra (cf. Ap 1,12), ve su cuerpo, porque una virgen de un pueblo no muy lejos de allí ha acogido a la Palabra.

 

«He aquí, el sembrador salió a sembrar. ¿De dónde salió, o cómo salió aquel que está presente en todas partes y que lo llena todo? El hecho es que cuando el Señor se acercó a nosotros, encarnándose, ciertamente no lo hizo pasando de un lugar a otro, sino asumiendo la naturaleza humana y estableciendo una relación, un contacto nuevo con nosotros. Porque, de hecho, nosotros no podíamos entrar donde Dios habita, ya que nuestros pecados eran como un muro que nos cerraba el paso para ir hacia él; por eso, él mismo vino a nosotros. ¿Por qué vino? ¿Acaso vino a destruir la tierra, que estaba toda cubierta de espinas? ¿Para castigar a los agricultores? Para nada. Vino para cultivar y cuidar él mismo esta tierra y para sembrar en ella la palabra de la virtud y del amor. Por semilla entiende aquí su palabra; la tierra que la recibe son las almas de los hombres, mientras que él mismo es el sembrador.

¿Pero qué sucede con los granos sembrados? Tres partes se pierden y solo una se salva […] Solo la cuarta parte de los granos sembrados se salva, y ni siquiera esta de manera igual; sino que también entre ella hay una gran diferencia.

Con esta parábola, Jesús quiere dar a entender que ha ofrecido generosamente a todos su palabra y su doctrina. Así como el sembrador no hace distinción en la tierra en la que trabaja, sino que simplemente siembra por todas partes, así también Cristo, al predicar, no distingue entre el rico, el pobre, el sabio, el ignorante, el hombre lleno de fervor, el perezoso, el valiente y el cobarde, sino que habla a todos sin distinción y cumple todo lo que debe cumplir por su parte, aunque prevea lo que sucederá […]

Cuando oigan decir «el sembrador salió a sembrar», no crean que estas palabras son una repetición. Quien siembra sale a menudo a realizar otras tareas, por ejemplo, a labrar la tierra, a arrancar las malezas, a cortar las zarzas o por otras razones similares; Cristo, en cambio, sale a sembrar. ¿Por qué, dime, se pierde la mayor parte de la semilla? Ciertamente no es culpa del sembrador, sino de la tierra que recibe las semillas, es decir, del alma que no escucha.

¿Por qué Jesús no dice explícitamente que los perezosos recibieron los granos sembrados, pero dejaron que los pájaros se los comieran; que los ricos los ahogaron; y que quienes viven en el lujo y las vanidades los dejaron secarse? Cristo no quiere criticarlos con demasiada vehemencia, para no sumirlos en la desesperación, sino que deja la demostración y la aplicación a la conciencia de sus oyentes. Y, por lo demás, esto no solo le sucede a la semilla, de la cual una parte se pierde, sino que también le sucederá a la red. De hecho, la red atrapa muchos peces inútiles […].

Pero, ¿cómo es concebible —me dirán ustedes— que se siembre entre espinas, en terreno pedregoso y a lo largo del camino? Les respondo que eso sería absurdo si se tratara de la siembra terrenal que se hace en este mundo; en cambio, es algo muy loable, dado que se trata de las almas y de la doctrina divina. Sin duda, se reprendería al agricultor que esparciera la semilla de esta manera. De hecho, el terreno pedregoso no puede convertirse en tierra buena, ni el camino puede cambiar, y las espinas siguen siendo siempre tales. Pero no es así en el orden espiritual. Las piedras pueden transformarse y convertirse en tierra fértil; el camino más transitado puede dejar de ser pisoteado y abrirse a todos los transeúntes, para convertirse en un campo productivo; e incluso las espinas pueden desaparecer para permitir que el trigo sembrado crezca y dé fruto con total libertad. Si estos cambios hubieran sido imposibles, el Señor no habría sembrado. Y si en todos no se ha producido tal transformación, la culpa no es del sembrador, sino de aquellos que no han querido cambiar de vida. El sembrador ha hecho lo que dependía de él; pero si los hombres no han correspondido a su obra, no es responsable el sembrador que ha dado testimonio de un amor tan grande por los hombres»

(Juan Crisóstomo, In Matthaeum homiliae, 44).

 

El hecho de que Cristo elija la imagen de la siembra y del terreno pone de manifiesto que la Palabra, que el Padre dirige a los hombres en Cristo Jesús, solo puede ser escuchada si, al acogerla, se inicia al mismo tiempo un trabajo sobre uno mismo. No se trata de empezar a darse órdenes sobre qué hacer para obedecer a la Palabra, sino de ser conscientes de que, para que la Palabra entre en el corazón, hay que centrar toda la atención en ella y vivir la propia realidad en función de ella.

Cuando la Palabra entra, comienza a tomar forma en nosotros y, por eso, todo lo que no es fecundado por la Palabra debe dejarle espacio. Nada puede prevalecer sobre la Palabra. Decir que toda la atención debe dirigirse a la Palabra no significa que haya que olvidar las otras cosas o la propia historia, ni renunciar a las cosas. Si acogemos la Palabra, no perdemos nada porque el Espíritu Santo, que habita en la Palabra (cf. 2 Tim 3,16), actúa en nosotros y comienza a moldear nuestra humanidad, nuestra historia —con todas sus dificultades, sufrimientos, pobreza, riqueza, vida profesional, etc.— a imagen de Cristo Señor. Y este moldeo es la comunicación que se nos hace del amor de Dios (cf. Rom 5,5).

El amor nos salva y nos traslada «al reino del Hijo de su amor» (Col 1,13). Por lo tanto, nada se pierde, nada se destruye, sino que se trata de darle prioridad a la Palabra. Es ella la que obra y hace que yo me convierta en un terreno fértil, moldeado por la Palabra a imagen de Aquel que es la Palabra hecha carne. Y la persona que puede ser reconocida como la mejor imagen del terreno bueno es la Virgen María. Al mirarla, lo que más llama la atención es el hecho de que el fruto que la Palabra produce en ella no es solo para ella, sino para cada persona.

Es importante estar atentos para no caer en la trampa del tentador de empezar a pensar en cómo seré y en qué me convertiré al seguir la Palabra. Acoger la Palabra es una manifestación de amor, y el amor nos mueve con todo lo que somos hacia los demás. Al involucrar el cuerpo en el amor, también se involucra el trabajo y, a través del trabajo, los bienes de la tierra y de todo el cosmos, para que el amor pueda llegar a los demás. Y el amor con el que nos movemos hacia los demás es la mejor preparación para que el terreno esté listo para la siembra.

Concluimos con las palabras de San Efrén el Sirio, quien describe la tierra como la Madre de Dios, a quien la tradición siria presenta como la «Madre de Dios de la gavilla»: a partir de un grano de trigo, caído en el Seol, el reino de la muerte, madura toda una gavilla:

 

«El Pastor de todos descendió […]

Él derramó rocío y una lluvia dadora de vida

sobre María, tierra sedienta.

Como un grano de trigo, descendió de nuevo al Seol

para resurgir como una gavilla completa y pan nuevo.

La gavilla de la vida ha surgido de ella».

(Efrén el Sirio, Himnos sobre la resurrección, 1)

 

«Bendito sea el racimo, fuente del bálsamo de la vida.

Bendito sea también el agricultor,

él que se convirtió en el grano sembrado

y en la gavilla cosechada,

el arquitecto que se hizo torre de nuestro refugio».

(Efrén el Sirio, Himnos sobre la Natividad, 3)

 

SEMILLAS es una publicación del Centro Aletti disponible todos los miércoles.
Cada semana, además del audio de la homilía dominical, estará disponible en el sitio de LIPA un comentario a las lecturas de la Liturgia del Domingo, como así también a las lecturas de la semana.

 

SLOVENŠČINA

Današnji evangelij je vzet iz obsežnega govora, ki združuje Kristusove prilike in ga Matej postavi v središče svojega evangelija (prim. Mt 13,1-58). Kristus izreče svoj prvi veliki govor na gori (prim. Mt 5,1-7,28), tega pa s čolna, ker se je zbrala velika množica ljudi, da bi ga poslušala. Stopi v čoln in od tam govori ljudstvu, ki se je nagnetlo ob obali.

Dve poglavji pred tem je Kristus z ostrimi besedami posvaril mesta ob obali in njeni okolici ter jim očital, da mu niso verjeli se niso spreobrnili, čeprav je med njimi storil toliko čudežev (prim. Mt 11,20-24). Danes pa ga najdemo, kako prav tem ljudem ob obali oznanja Besedo.

To je zelo močna podoba. Beseda, ki jo Kristus oznanja, stoji pred njihovimi očmi. On v svojem telesu razodeva Besedo, ki jo Oče govori človeštvu. Kristus je bil poslan od Očeta kot učlovečena Beseda. Zgovorno je, da govori iz čolna, saj čoln kaže na to, da prihaja z morja. Kristus je prišel mednje, nato pa stopil v čoln, ker je bilo na obali preveč ljudi. Prišel je iz nebes, od Očeta, rodil se je iz Device na tej zemlji in zdaj v človeškem telesu, ki ga je privzel, prihaja med ljudi ter oznanja Očetovo ljubezen do vsakega človeka.

Prva prilika tega dolgega govora se nanaša prav na oznanjevanje Besede. Kristus primerja oznanjevanje s sejanjem in pojasnjuje, kako se lahko zgodi, da Beseda ne obrodi sadu. Govori namreč ljudem, ki so že videli čudeže oznanjene Besede, pa vendar se v njihovih srcih ni zgodilo nič. In medtem ko sedi v čolnu in govori, ljudje ne poslušajo le z ušesi, ampak tudi gledajo glas Besede (prim. Raz 1,12); gledajo njegovo telo, kajti Devica iz kraja nedaleč od tam je sprejela Besedo.

 

»Glej, pravi, sejalec je šel sejat. Od kod je šel on, ki je povsod pričujoč in ki vse napolnjuje? Ali kako je šel? Ne glede na kraj, temveč glede na način, kako je z nami govoril in za nas skrbel, ko se nam je kot človek približal, ko mi nismo mogli iti v nebesa, ker so nam grehi zapirali vhod ‒ tedaj je on sam prišel k nam. In zakaj je prišel? Da bi pokončal to trnjevo zemljo? Da bi kaznoval njene obdelovalce? Nikakor ne. Prišel je, da bi jo obdelal, se zanjo zavzel in da bi posejal na njej besedo vere. Pod semenom misli tu na svoj nauk, pod besedo zemlja duše ljudi, sejalec pa je on sam. Kaj se torej zgodi s tem semenom? Tri četrtine se ga uniči, ena četrtina pa se ohrani. […] Četrti del se je ohranil, in še ta ne enakomerno, še tukaj je bil velik razloček. To pa je govoril Gospod zato, da bi pokazal v kako obilni meri je govoril vsem. Kakor namreč sejalec ne dela razločka med zemljiščem, kamor seje, ampak meče zrna kar brez razločka, tako tudi Jezus ni delal razlike med bogatinom in ubožcem, med učenim in neukim, med mlačnim in gorečim, med hrabrim in bojazljivim, ampak je govoril vsem in je storil vse, kar je mogel, čeprav je v duhu videl vse bodoče dogodke. […] Ko zaslišiš besede: Sejalec je šel sejat, nikar ne misli, da gre za prazno govoričenje. Sejalec gre namreč večkrat opravljat tudi druga dela: okopavat, obrezovat škodljive poganjke, ruvat plevel ali kaj delat drugega. Ta pa je šel sejat.

Kako pa to, povej mi, da se je večji del semena skvaril? Tega ni bil kriv sejalec, pač pa zemlja, kamor je seme padlo: to se pravi duša, ki ni poslušala. Zakaj pa ne pravi, da so en dal dobili mlačni in so ga skvarili, drugi del bogataši in so ga zadušili, ostali del pa mehkužneži in se niso zanj brigali? Ker jih noče Gospod zadeti v živo, da ne bi obupali, rajši pa prepusti vesti vsakega posameznega poslušalca, da sam sebe obtoži. Toda takšna usoda ni zadela le semena, ampak tudi mrežo, saj je bilo tudi v njej mnogo neuporabnega. […] Toda, vprašuješ, čemu sejati med trnje, na skalo in na pot? Pri resničnem semenu in resnični poti pač ne bi imelo nobenega smisla, ker pa gre za duše in za njihov pouk, zasluži to veliko pohvalo. Če bi kak poljedelec tako ravnal s semenom, bi ga lahko grajali, kajti skala ne more postati orna zemlja ‒ na duhovnem polju pa to ni tako. Tu se skala lahko spremeni in postane rodovitna zemlja, in tudi pot se lahko odtegne splošni uporabi, da ni več dostopna vsakemu potniku in da zavoljo tega zemlja postane dobra; in trnje lahko odstranimo, da seme varno lahko uspeva ‒ če to ne bi bilo mogoče, tudi ne bi bil Gospod sejal. Če pa takšne spremembe ni pri vseh, tega ni kriv sejalec, marveč tisti, ki se ne marajo poboljšati. Gospod je pač storil vse, kar je bila njegova dolžnost. Če pa drugi niso hoteli nič vedeti o njem in njegovem nauku, ni zato odgovoren on, ki se je izkazal tako dobrotnega«

(Janez Krizostom, Homilije o Matejevem evangeliju, 44).

 

Dejstvo, da Kristus izbere podobo setve in zemlje, jasno pokaže, da je Besedo, ki jo Oče govori ljudem v Kristusu Jezusu, mogoče poslušati le, če se ob njenem sprejemanju hkrati začne delo na samem sebi. Ne gre za to, da bi si začeli ukazovati, kaj moramo storiti, da bi ubogali Besedo, ampak da se zavedamo: če naj Beseda vstopi v srce, je potrebno vso svojo pozornost usmeriti vanjo in svoje življenje živeti v luči Besede.

Ko Beseda vstopi v nas, začne v nas dobivati telo. Zato mora vse, kar ni oplojeno z Besedo, odstopiti prostor njej. Nič ne more imeti prednosti pred Besedo. To, da vso pozornost usmerimo vanjo, ne pomeni, da moramo pozabiti na druge stvari, na svojo zgodovino, ali se jim odpovedati. Če sprejmemo Besedo, ničesar ne izgubimo, saj Sveti Duh, ki prebiva v Besedi (prim. 2 Tim 3,16), deluje v nas in začne oblikovati našo človeškost, našo življenjsko zgodovino – z vsemi njenimi težavami, trpljenjem, uboštvom, bogastvom, poklicem, itd. – po podobi Kristusa Gospoda. To oblikovanje pa je posredovanje Božje ljubezni nam (prim. Rim 5,5).

Ljubezen nas rešuje in nas prestavlja »v kraljestvo svojega ljubljenega Sina« (Kol 1,13). Zato se nič ne izgubi in nič ne uniči; treba je le prepustiti prvenstvo Besedi. Ona deluje in stori, da postajamo rodovitna zemlja, ki jo Beseda oblikuje po podobi Njega, ki je Beseda, ki je postala meso. Oseba, ki jo lahko prepoznamo kot najlepšo podobo dobre zemlje, pa je Devica Marija. Ko gledamo nanjo, nas najbolj prevzame dejstvo, da sad, ki ga Beseda rodi v njej, ni samo zanjo, ampak za vsakega človeka.

Pomembno je bedeti, da ne bi padli v past skušnjavca, ki nas želi pripraviti do tega, da bi začeli razmišljati o tem, kakšni bomo in kaj bomo postali, če bomo živeli po Besedi. Sprejeti Besedo je izraz ljubezni, ljubezen pa nas z vsem, kar smo, usmerja k drugim. Ko je telo vključeno v ljubezen, je vključeno tudi delo, po delu pa tudi dobrine zemlje in vsega stvarstva, da bi ljubezen mogla doseči druge. Ljubezen, s katero prihajamo k drugim, pa je najboljša priprava, da bi bila zemlja pripravljena za setev.

Zaključimo z besedami svetega Efrema Sirskega, ki opisuje zemljo, ki je Božja Mati. Sirsko izročilo jo nato predstavi kot »Božjo Mater [pšeničnega] snopa«. Iz enega samega pšeničnega zrna, ki je padlo v šeol, v kraljestvo smrti, dozori ves snop:

 

»Pastir vseh je sestopil […]

Poškropil je poživljajoči dež na Marijo, žejno zemljo.

Kot pšenično zrno je potem padel v šeol

in prišel iz njega kot snop in novi kruh.

Snop življenja se je dvignil iz nje.«

(Efrem Sirski, Himne o vstajenju, 1)

 

»Blagoslovljen grozd, izvir zdravila življenja.

Hvaljen bodi Kmetovalec,

Ki je postal vsejana Pšenica

in požeti Snop,

Arhitekt, ki je postal stolp našega zatočišča.«

(Efrem Sirski, Himne o rojstvu, 3)

 

SEMENA je rubrika Centra Aletti, ki je na voljo vsako sredo.
Vsak teden je na spletni strani LIPE poleg nedeljske homilije v zvočni obliki (v italijanščini) na voljo tudi poglobitev Božje besede nedeljske ali praznične svete maše.

 

HRVATSKI

Današnje evanđelje preuzeto je iz opsežnog govora koji združuje Kristove prispodobe i kojeg Matej stavlja u središte svog evanđelja (usp. Mt 13, 1-58). Krist održava svoj prvi veliki govor na gori (usp. Mt 5, 1-7, 28); a ovaj iz lađe jer se okupio silan svijet kako bi ga slušalo. Ulazi u lađu i odatle govori narodu koji se natiskao uz obalu.

Dva poglavlja prije toga Krist je oštrim riječima upozorio gradove uz obalu i u njezinoj okolici te ih prekorio jer mu nisu povjerovali i nisu se obratili, iako je među njima učinio tolika čuda (usp. Mt 11, 20-24). Danas ga pak nalazimo kako upravo ljudima uz obalu naviješta Riječ.

To je vrlo snažna slika. Riječ koju Krist naviješta stoji pred njihovim očima. On u svom tijelu očituje Riječ koju Otac upućuje čovječanstvu. Krist je poslan od Oca kao utjelovljena Riječ. Znakovito je to što govori iz lađe jer lađa ukazuje na to da se dolazi s mora. Krist je došao među njih, a zatim je ušao u lađu jer je na obali bilo previše ljudi. Došao je s neba, od Oca, rodio se od Djevice iz one zemlje i sada u ljudskom tijelu koje je preuzeo dolazi među ljude i naviješta Očevu ljubav prema svakom čovjeku.

Prva prispodoba ovog dugog govora odnosi se upravo na naviještanje Riječi. Krist uspoređuje naviještanje sa sjetvom i objašnjava kako se može dogoditi da Riječ ne donese ploda. Naime, On govori ljudima koji su već vidjeli čuda naviještene Riječi, a ipak se u njihovim srcima nije dogodilo ništa. I dok sjedi u lađi i govori, ljudi ne slušaju samo ušima, nego i gledaju glas Riječi (usp. Otk 1, 12), gledaju Njegovo tijelo, jer je Djevica iz mjesta koje je nedaleko odatle primila Riječ.

 

„Gle, iziđe sijač sijati. Odakle, odnosno kako je došao onaj koji je posvuda prisutan i sve ispunja? Istina je da Gospodin, kada nam se približio utjelovljenjem, nije izišao iz mjesta u mjesto, nego je preuzeo ljudsku narav i stupio s nama u novi odnos, u novi doticaj. Naime, budući da nismo mogli ući tamo gdje prebiva Bog, jer su naši grijesi bili poput zida koji nam je priječio put do njega, On sam je došao k nama. Zašto je došao? Zar zato da bi uništio zemlju koja je bila sva obrasla trnjem? Da bi kaznio poljodjelce? Nipošto. Došao je da sam obradi i njeguje tu zemlju te u nju posije riječ kreposti i ljubavi. Pod sjemenom ovdje misli na svoju riječ; a zemlja koja je prima su duše ljudi, dok je on sam sijač.

Što se pak događa s posijanim sjemenom? Tri dijela propadaju, a samo se jedan spašava […] Ni taj četvrti dio ne donosi plod jednako; i u njemu postoje velike razlike.

Ovom prispodobom Isus želi reći da je svima velikodušno ponudio svoju riječ i svoj nauk. Kao što sijač ne pravi razliku između zemlje u koju sije, nego sije posvuda, tako ni Krist pri naviještanju ne pravi razliku između bogatog i siromašnog, učenog i neukog, gorljivog i lijenog, hrabrog i kukavice, nego govori svima bez razlike i čini sve što je s njegove strane potrebno učiniti, iako unaprijed zna što će se dogoditi […]

Kada čujete: ‘Iziđe sijač sijati’, ne mislite da se radi o suvišnom ponavljanju. Sijač često izlazi iz kuće i zbog drugih poslova: na primjer, da prekopa zemlju, iščupa korov, posiječe trnje ili obavi nešto drugo; a Krist izlazi da bi sijao. Recite mi, zašto se većina sjemena izgubi? Sigurno ne sijačevom krivnjom, nego zbog zemlje koja prima sjeme, odnosno zbog duše koja ne sluša. Zašto Isus ne kaže izravno da su lijeni dopustili da ptice pozoblju sjeme, bogati ga ugušili, a oni koji žive u raskoši i taštini dopustili da usahne? Krist ih ne želi preoštro udariti kako ih ne bi gurnuo u očaj, nego razumijevanje i primjenu prepušta savjesti svojih slušatelja. I naposljetku, to se ne događa samo sjemenu, čiji se dio izgubi, nego će se kasnije dogoditi i mreži. Mreža naime zahvati mnogo beskorisnih riba […].

Ali, kako je moguće sijati u trnje, na kamenito tlo i uz put? – reći ćete. Odgovaram vam da bi to bilo besmisleno kad bi se radilo o zemaljskoj sjetvi na ovome svijetu; no budući da govori o dušama i Božjem nauku, to je vrlo prikladno. Ratar bi bio s pravom ukoren kada bi tako razbacao sjeme. Kamenito tlo naime ne može postati plodna zemlja, put ne može promijeniti svoju narav, a trnje ostaje trnje. U duhovnom smislu pak nije tako. Kamenje se može promijeniti i postati plodna zemlja; najugaženiji put može prestati biti gažen i otvoren svim prolaznicima te postati plodna njiva; a trnje može nestati kako bi pšenica rasla i slobodno donosila plod. Da te promjene nisu moguće, Gospodin ne bi sijao. Ako se pak kod svih nisu dogodile, nije kriv sijač, nego oni koji nisu htjeli promijeniti svoj život. Sijač je učinio sve što je ovisilo o njemu; ako pak ljudi nisu odgovorili na njegovo djelo, nije odgovoran sijač koji je iskazao tako veliku ljubav prema ljudima.“

(Ivan Zlatousti, Homilije o Matejevom evanđelju, 44).

 

Činjenica da Krist odabire sliku sjetve i tla jasno pokazuje da se Riječ koju Otac upućuje ljudima u Isusu Kristu može čuti samo ako se prilikom njezinog prihvaćanja istovremeno započne s radom na sebi. Ne radi se o tome da sami sebi počnemo naređivati što moramo činiti kako bismo poslušali Riječ, nego da budemo svjesni: ako Riječ treba ući u srce potrebno je svu svoju pozornost usmjeriti na nju te svoj život živjeti u svjetlu Riječi.

Kada Riječ uđe u nas počinje u nama dobivati tijelo. Zato sve što nije oplođeno Riječju mora njoj ustupiti mjesto. Ništa ne može imati prednost pred Riječju. To što svu pozornost usmjeravamo na nju, ne znači da moramo zaboraviti na druge stvari, na vlastitu povijest ili ih se odreći. Ako prihvatimo Riječ ništa ne gubimo, jer Duh Sveti, koji prebiva u Riječi (usp. 2 Tim 3, 16) djeluje u nama i počinje oblikovati naše čovještvo, našu životnu povijest ‒ sa svim njezinim poteškoćama, patnjama, siromaštvom, bogatstvom, stručnošću itd. ‒ na sliku Krista Gospodina. A to je oblikovanje posredovanje Božje ljubavi nama (usp. Rim 5, 5).

Ljubav nas spašava i prenosi „u kraljevstvo Sina, ljubavi svoje“ (Kol 1, 13). Zato se ništa ne gubi i ništa ne uništava; treba samo prepustiti prvenstvo Riječi. Ona djeluje i čini da postajemo plodno tlo koje Riječ oblikuje na sliku Njega, koji je Riječ koja je tijelom postala. A osoba koju možemo prepoznati kao najljepšu sliku dobrog tla jest Djevica Marija. Kad gledamo nju najviše nas zadivljuje činjenica da plod koji Riječ donosi u njoj nije samo za nju, nego za svakog čovjeka.

Važno je bdjeti kako ne bismo upali u zamku napasnika koji nas želi navesti na to da počnemo razmišljati o tome kakvi ćemo biti i što ćemo postati ako budemo živjeli po Riječi. Prihvaćanje Riječi izraz je ljubavi, a ljubav nas sa svime što jesmo usmjerava prema drugima. Kada je tijelo uključeno u ljubav, uključen je i rad, a kroz rad dobra zemlje i svega stvorenja, kako bi ljubav mogla doprijeti do drugih. A ljubav s kojom dolazimo drugima najbolja je priprema kako bi tlo bilo spremno za sjetvu.

Zaključimo riječima svetog Efrema Sirijskog, koji opisuje tlo koje je Majka Božja. Sirijska tradicija je zatim predstavlja kao „Majku Božju od [pšeničnog] snopa“. Iz jednog jedinog zrna pšenice, palog u Šeol, carstvo smrti, sazrijeva cijeli snop:

 

„Pastir sviju je sišao […]

Poškropio je životvornom kišom Mariju,

žednu zemlju.

Kao pšenično zrno zatim je pao u Šeol

i izišao iz njega kao snop i novi kruh.

Snop života uzdigao se iz nje.“

(Efrem Sirijski, Himni o uskrsnuću, 1)

 

„Blagoslovljen grozd, izvor lijeka života.

Hvaljen budi Ratare,

koji si postao posijana Pšenica

i požnjeven Snop,

Arhitekte, koji si postao kula našeg utočišta.“

(Efrem Sirijski, Himni o rođenju, 3)

 

SJEMENA je rubrika Centra Aletti dostupna svake srijede.
Svakog tjedna, osim nedjeljne propovijedi u audio obliku (na talijanskom), bit će dostupno na web stranici LIPA produbljivanje nedjeljnih ili blagdanskih čitanja euharistijske liturgije.

 

POLSKI

Dzisiejsza Ewangelia pochodzi z długiej mowy, w której Chrystus gromadzi swoje przypowieści, a którą św. Mateusz umieszcza w samym centrum swojej Ewangelii (por. Mt 13,1–58). Chrystus wygłasza swoją pierwszą wielką mowę na górze (por. Mt 5,1–7,28), natomiast tę wygłasza z łodzi, ponieważ zgromadził się wielki tłum, aby Go słuchać. Dlatego wsiada do łodzi i stamtąd przemawia do ludzi zgromadzonych na brzegu.

Dwa rozdziały wcześniej Chrystus wypowiedział mocne słowa, upominając miasta położone nad jeziorem i w jego okolicy. Czynił im wyrzuty, ponieważ mimo że dokonał pośród nich tak wielu cudów, ich mieszkańcy nie uwierzyli Mu i nie nawrócili się (por. Mt 11,20–24). A dziś widzimy Chrystusa zwracającego się właśnie do ludzi z tego wybrzeża i głoszącego im słowo.

Jest to bardzo wymowny obraz. Słowo, które Chrystus głosi, oni mają przed oczami, ponieważ On sam, w swoim ciele, objawia Słowo, które Ojciec kieruje do całej ludzkości. Chrystus został posłany przez Ojca jako Słowo Wcielone. Wymowne jest również to, że przemawia z łodzi, ponieważ łódź wskazuje na przybycie od strony morza. Chrystus przyszedł do nich, lecz wszedł do łodzi, gdyż na brzegu zgromadziło się zbyt wielu ludzi. Przyszedł z nieba, od Ojca, narodził się z Dziewicy na tej ziemi, a teraz, w przyjętym przez siebie ludzkim ciele, przychodzi do nich i głosi każdemu człowiekowi miłość Ojca.

Pierwsza przypowieść tej długiej mowy dotyczy właśnie głoszenia Słowa. Chrystus porównuje je do siewu i wyjaśnia, dlaczego zdarza się, że słowo nie wydaje owocu. Przemawia bowiem do ludzi, którzy już widzieli moc słowa potwierdzonego cudami, a jednak w ich sercach nic się nie zmieniło. I gdy siedząc w łodzi przemawia do nich, ludzie ci nie tylko słyszą, lecz mogą także oglądać „głos Słowa” (por. Ap 1,12): widzą Jego ciało, ponieważ Dziewica z niewielkiej pobliskiej miejscowości przyjęła Słowo.

 

„Oto siewca wyszedł siać. Skąd wyszedł albo jak wyszedł Ten, który jest wszędzie obecny i wszystko napełnia? Faktem jest, że kiedy Pan zbliżył się do nas przez Wcielenie, nie uczynił tego, przechodząc z jednego miejsca na drugie, lecz przyjmując ludzką naturę i nawiązując z nami nową relację, nową bliskość. Ponieważ nie mogliśmy wejść tam, gdzie mieszka Bóg, gdyż nasze grzechy były jak mur zamykający nam drogę do Niego, On sam przyszedł do nas. Dlaczego przyszedł? Czy po to, aby zniszczyć ziemię całą porośniętą cierniami? Aby ukarać rolników? Bynajmniej. Przyszedł, aby sam uprawiać i pielęgnować tę ziemię oraz zasiać na niej słowo cnoty i miłości. Przez ziarno rozumie tutaj swoje słowo; ziemią, która je przyjmuje, są dusze ludzkie, a On sam jest siewcą.

Co jednak dzieje się z zasianymi ziarnami? Trzy części giną, a tylko jedna zostaje ocalona […]. I nawet ta czwarta część nie przynosi jednakowego owocu, lecz także wśród niej istnieją wielkie różnice.

Przez tę przypowieść Jezus chce nam ukazać, że hojnie ofiarował wszystkim swoje słowo i swoją naukę. Tak jak siewca nie wybiera ziemi, na której sieje, lecz rozsiewa ziarno wszędzie, tak i Chrystus, głosząc Ewangelię, nie czyni różnicy między bogatym a ubogim, mądrym a niewykształconym, gorliwym a leniwym, odważnym a bojaźliwym. Przemawia do wszystkich jednakowo i czyni wszystko, co z Jego strony powinno zostać uczynione, choć z góry wie, jaki będzie tego rezultat.

Kiedy słyszycie słowa: „Siewca wyszedł siać”, nie sądźcie, że jest to zwykłe powtórzenie. Siewca często wychodzi do innych prac: aby zaorać ziemię, usunąć chwasty, wyciąć ciernie lub wykonać inne podobne zajęcia. Chrystus natomiast wychodzi po to, aby siać. Powiedzcie mi więc: dlaczego większość ziarna ginie? Z pewnością nie z winy siewcy, lecz z winy ziemi, która przyjmuje ziarno, czyli duszy, która nie słucha. Dlaczego Jezus nie mówi wprost, że leniwi pozwolili ptakom wydziobać ziarno, bogaci je zagłuszyli, a ci, którzy żyją w przepychu i pogoni za marnością, dopuścili do jego uschnięcia? Chrystus nie chce ich zbyt surowo potępiać, aby nie pogrążyć ich w rozpaczy. Pozostawia osąd i zastosowanie tych słów sumieniu swoich słuchaczy. Zresztą dzieje się tak nie tylko z ziarnem, którego część ginie, lecz podobnie będzie także z siecią, która zagarnia wiele ryb niezdatnych do użytku […].

Możecie jednak zapytać: jak można siać między cierniami, na skalistym gruncie albo przy drodze? Odpowiadam, że byłoby to nierozsądne, gdyby chodziło o ziemski zasiew. Jest to jednak czymś godnym podziwu, skoro mowa o duszach i o Bożej nauce. Rolnik słusznie zostałby zgromiony, gdyby w taki sposób rozsiewał ziarno. Skalisty grunt nie może przecież stać się żyzną ziemią, droga nie może zmienić swojej natury, a ciernie pozostają cierniami. Nie tak jednak jest w porządku duchowym. Skały mogą przemienić się w urodzajną ziemię, najbardziej wydeptana droga może przestać być deptana i otwarta dla wszystkich przechodniów, stając się żyznym polem, a ciernie mogą zniknąć, aby zasiane ziarno mogło swobodnie wzrastać i wydawać owoc. Gdyby taka przemiana była niemożliwa, Pan nie siałby ziarna. A jeśli nie we wszystkich ona się dokonała, winy nie ponosi siewca, lecz ci, którzy nie chcieli odmienić swojego życia. Siewca uczynił wszystko, co od niego zależało. Jeżeli jednak ludzie nie odpowiedzieli na jego działanie, odpowiedzialność nie spada na siewcę, który dał świadectwo tak wielkiej miłości do człowieka.”

(Jan Chryzostom, Homilie na Ewangelię według św. Mateusza, 44)

 

Fakt, że Chrystus wybiera obraz siewu i ziemi, wyraźnie ukazuje, iż Słowo, które Ojciec kieruje do ludzi w Chrystusie Jezusie, może zostać naprawdę usłyszane tylko wtedy, gdy wraz z jego przyjęciem rozpoczyna się równocześnie praca nad samym sobą. Nie chodzi o to, by zacząć wydawać sobie polecenia dotyczące tego, co należy czynić, aby być posłusznym Słowu, lecz o uświadomienie sobie, że aby Słowo mogło wejść do serca, trzeba skierować ku niemu całą swoją uwagę i przeżywać własną rzeczywistość w jego świetle.

Kiedy Słowo do nas dociera, zaczyna nabierać kształtu w nas i dlatego wszystko, co nie zostaje przez nie ożywione, musi ustąpić mu miejsca. Nic nie może przeważać nad Słowem. Stwierdzenie, że całą uwagę należy skierować na Słowo, nie oznacza, że trzeba zapomnieć o innych sprawach czy o własnej historii, ani że należy z nich zrezygnować. Jeśli przyjmujemy Słowo, nie tracimy niczego, ponieważ Duch Święty, który mieszka w Słowie (por. 2 Tm 3,16), działa w nas, zaczynając kształtować nasze człowieczeństwo, naszą historię – wraz ze wszystkimi jej trudnościami, cierpieniami, ubóstwem, bogactwem, profesjonalizmem itp. – na obraz Chrystusa Pana. A to kształtowanie jest przekazaniem nam miłości Bożej (por. Rz 5,5).

To właśnie miłość nas zbawia i przenosi „do królestwa umiłowanego Syna” (por. Kol 1,13). Nic więc nie zostaje utracone ani zniszczone; chodzi jedynie o to, by pierwszeństwo należało do Słowa. To ono działa i sprawia, że staję się żyzną ziemią, ukształtowaną przez Słowo na obraz Tego, który jest Słowem, które stało się ciałem. Osobą, którą można uznać za najdoskonalszy obraz dobrej, żyznej ziemi, jest Najświętsza Dziewica Maryja. Patrząc na Nią, najbardziej uderza fakt, że owoc, który Słowo wydaje w Niej, nie jest przeznaczony jedynie dla Niej samej, lecz dla każdego człowieka.

Trzeba czuwać, aby nie ulec pokusie Złego i nie zacząć zastanawiać się, kim będę i czym się stanę, jeśli pójdę za Słowem. Przyjęcie Słowa jest przejawem miłości, a miłość porusza całego człowieka ku innym. Gdy ciało zostaje włączone w miłość, włączona zostaje także praca, a poprzez pracę również dobra ziemi i całego stworzenia, aby miłość mogła dotrzeć do innych. To właśnie miłość, z którą wychodzimy ku bliźnim, jest najlepszym przygotowaniem gleby, aby była gotowa na przyjęcie zasiewu.

Zakończmy słowami św. Efrema Syryjskiego, który opisuje ziemię jako Matkę Bożą, przedstawianą następnie w tradycji syryjskiej jako „Matka Boża snopu”: z jednego ziarna pszenicy, które wpadło do Szeolu, królestwa śmierci, dojrzewa cały snop:

 

„Pasterz wszystkich zstąpił […]

Zrosił Maryję, spragnioną ziemię,

rosą i deszczem niosącym życie.

Jak ziarno pszenicy zstąpił ponownie do Szeolu,

aby powstać jako cały snop i nowy chleb.

Ze Niej wyrósł snop życia.”

(Efrem Syryjczyk, Hymny o Zmartwychwstaniu, 1)

 

„Błogosławiony gron winny,

źródło lekarstwa życia.

Błogosławiony także Rolnik,

który stał się zasianym ziarnem

i zżętym snopem,

Architekt, który stał się wieżą naszego schronienia.”

(Efrem Syryjczyk, Hymny o Narodzeniu, 3)

 

ZIARNA są rubryką Centro Aletti udostępnianą w każdą środę.
Każdego tygodnia, oprócz homilii niedzielnej w formie audio, na stronie LIPA będzie do dyspozycji pogłębienie czytań liturgicznych z eucharystii niedzielnej bądź świątecznej