[SEMI] XV DOMENICA DEL TEMPO ORDINARIO (ANNO C) 2

ITALIANO

Cristo Gesù “è immagine del Dio invisibile” (Col 1,15). Con questo, Paolo dice che nella sua umanità il Salvatore è l’immagine di Dio, che altrimenti è invisibile.

Dunque, l’umanità in Cristo manifesta il vero Dio.

Questo ci rimanda immediatamente a Gv 1,14: “E il Verbo si fece carne e venne ad abitare in mezzo a noi; e noi abbiamo contemplato la sua gloria, gloria come del Figlio unigenito che viene dal Padre, pieno di grazia e di verità”.

Attraverso la sua umanità, Cristo manifesta due cose che il peccato ci ha fatto dimenticare: che Dio è Padre e che l’uomo è figlio nel Verbo che è dal principio, cioè in Cristo Gesù, che nella pienezza dei tempi si è incarnato.

Se rimaniamo ancora un attimo sul Prologo di Giovanni, vediamo che “Egli era, in principio, presso Dio [o come si può tradurre, “verso Dio”]: tutto è stato fatto per mezzo di lui e senza di lui nulla è stato fatto di ciò che esiste” (Gv 1,2-3).

Giovanni dice che lui era sin dal principio e che si rivolgeva al Padre (cf Gv 1,1-2).

Da questo segue che, in qualche modo, tutto ciò che è creato è segnato da questa relazione del Verbo, del Figlio rivolto al Padre.

La seconda lettura oggi dice che Cristo è l’immagine, dunque rende visibile chi è Dio che crea il mondo.

Siccome Cristo è generato per primo (primogenito), vuol dire che Dio è veramente Padre, perché genera.

Non solo. Paolo dice che Cristo è generato prima della creazione del cielo e della terra. Allora tutto è stato fatto per mezzo di lui e in vista di lui. Dunque, non esiste nulla del creato che non sia fondato in questa figliolanza di Cristo.

Ciò che gli ultimi secoli hanno elaborato come il fondamento di tutta l’esistenza, cioè come il fondamento dell’ontologia, però non c’entra più o meno niente con ciò che abbiamo ascoltato oggi da san Paolo: il fondamento dell’esistenza del creato è la relazione di agape del Padre e del Figlio.

Infatti, abbiamo creato un conflitto artificioso, ma pesante, fra le fede e la ragione, una cosa inventata totalmente da noi e che non ha nessun fondamento biblico.

Anzi, tutte le cose sussistono in lui, ci dice oggi san Paolo. Se sussistono in lui, sono certamente radicate e fondate nell’esistenza filiale.

È interessante che gli ultimi secoli abbiano considerato l’essere come il fondamento dell’esistenza, ma certamente in questa riflessione non è molto presente che questo fondamento sia la relazione filiale, anzi la comunione delle Persone.

Infatti, secondo l’espressione che usa san Paolo, è chiaro che tutto ciò che esiste è in relazione con Cristo Gesù.

In Cristo troviamo l’esistenza di tutte le cose, proprio perché lui è il principio di coesione di ogni realtà creata.

Di conseguenza, per poter avere una visione organica del creato, bisogna stare in Cristo, perché solo in Cristo troviamo il senso di tutto, dal momento che tutto è stato pensato e chiamato all’esistenza “a causa di lui”, “per amore di lui”.

Ed è interessante come la frantumazione che viviamo riguardo al creato sia tipica dei paesi cristiani.

La crisi ecologica è stata provocata nei paesi cosiddetti cristiani e soprattutto da loro. Come se, non avendo esperienza della figliolanza, ma solo di una conoscenza ridotta di Dio, e dunque incapace di cogliere l’insieme organico, non siano stati in grado di mostrare l’insieme organico tra lo sviluppo economico e il cosmo, ad esempio, o tra un progresso economico e una situazione sociale e culturale delle persone che comporta crisi e spaccature tra di loro.

La lettura di oggi afferma che tutto ciò che esiste ha in sé una predisposizione in Cristo alla coesione, all’aderire gli uni agli altri, ad essere un organismo vivente, proprio perché partecipe di un’esistenza relazionale, che è l’unica verità, cioè il rapporto tra il Padre e il Figlio.

Non solo. Se le cose sono state create in vista di lui, vuol dire che il compimento di ogni cosa è Cristo. Ora, in che modo la creazione partecipa al compimento in Cristo?

Qui conviene riprendere una visione che Paolo spiega nella Lettera ai Romani: “L’ardente aspettativa della creazione, infatti, è protesa verso la rivelazione dei figli di Dio. La creazione infatti è stata sottoposta alla caducità – non per sua volontà, ma per volontà di colui che l’ha sottoposta – nella speranza che anche la stessa creazione sarà liberata dalla schiavitù della corruzione per entrare nella libertà della gloria dei figli di Dio” (Rm 8,19-21).

Il creato, dunque, attende la rivelazione dei figli di Dio.

Qui si dischiude qualcosa di fondamentale, cioè che senza la salvezza dell’uomo neanche il creato si salva.

La salvezza dell’uomo sta nel partecipare per amore di Dio alla morte e risurrezione di Cristo. Qui avviene una vera rinascita: l’uomo vive la vita zōē, che è l’agape, e che per mezzo dello Spirito Santo finalmente vive la sua vera identità, che è la figliolanza divina in Cristo, tanto che chiama Dio Abbà.

L’uomo conosce Dio Padre grazie alla stessa vita che riceve e che è per lui l’unica esistenza già qui sulla terra.

Allora, senza la redenzione, non abbiamo la possibilità di vivere in modo autentico il rapporto verso il creato e tantomeno abbiamo accesso a conoscerlo. L’uomo redento è liberato per rimanere libero (cf Gal 5,1), e addirittura coinvolge la creazione in questa libertà filiale. (Qui ci sarebbe da aprire una grossa parentesi sulla libertà, perché anche qui negli ultimi secoli abbiamo palesemente fatto vedere che non la conosciamo, ed è ovvio, perché senza rinascita nella figliolanza non siamo liberi e dunque non la conosciamo).

Poi Paolo continua: “Sappiamo infatti che tutta insieme la creazione geme e soffre le doglie del parto fino ad oggi. Non solo, ma anche noi, che possediamo le primizie dello Spirito, gemiamo interiormente aspettando l’adozione a figli, la redenzione del nostro corpo” (Rm 8,22-23). Paolo parla delle doglie, cioè di un nuovo parto della creazione. L’uomo redento, l’uomo battezzato, è rigenerato in Cristo da figlio di Dio.

Il compimento dell’uomo è essere generati attraverso la morte e risurrezione di Cristo proprio per partecipare pienamente nello Spirito Santo, per Cristo, all’amore di Dio Padre. E anche il creato sta partecipando a questa generazione. L’espressione “doglie del parto” chiude ogni approccio al creato che non sia relazionale.

Ma purtroppo diventa anche evidente come il mondo, con il suo modo di conoscere, pensare e fare, sia entrato nella Chiesa, perché non è certamente facile trovare un’impostazione di questo tipo negli ambiti di studio e di catechesi ecclesiali. Al suo posto è entrato un pensiero che non sembra affatto radicato nella figliolanza che Spirito Santo ci apre, in Cristo, verso il Padre.

Non è pensabile che si salvi l’uomo senza il suo corpo, che contiene tutte le giornate della creazione, come spiega all’inizio il libro della Genesi. Adesso viviamo questa realtà nella liturgia, dove il creato insieme a noi partecipa alla figliolanza. La liturgia ci fa vedere cosa è il creato in Cristo insieme a noi: la comunione. Solo in Cristo gli uomini vivono il creato nella sua verità.

Come dice san Massimo il Confessore, l’uomo che con amore si accosta al cosmo, attiva la volontà presente nella materia del mondo che chiede di essere presa con amore, perché così partecipa alla vera vita. E l’uomo può amare, perché non si può amare a parole, ma ci vuole la concretezza del creato.

Così si entra in un mondo pacificato in Cristo, un mondo che per mezzo del sangue di Cristo vive una coesione, un orientamento all’unità, radicato nell’unità tra il Figlio e il Padre che coinvolge gli uomini che vivono la zōē, compiendo la perfezione dell’umanità (cf Gv 17,23). In questo modo lasciamo alle spalle tutti i dualismi tra il cielo e la terra che, fraintesi, producono l’idealismo, il naturalismo e il materialismo. Invece in Cristo Gesù è già realizzata la pace e l’unità.

 

SEMI è la rubrica del Centro Aletti disponibile ogni mercoledì.
Ogni settimana, oltre all’omelia della domenica in formato audio, sarà disponibile sul sito LIPA un approfondimento delle letture della liturgia eucaristica domenicale o festiva.

 

ENGLISH

Christ Jesus “is the image of the invisible God” (Col 1:15). By this, Paul means that in his humanity, the Saviour is the image of God who is otherwise invisible.

Therefore, in Christ, humanity manifests the true God.

This immediately brings us back to John 1:14: “And the Word became flesh and made his dwelling among us, and we saw his glory, the glory as of the Father’s only Son, full of grace and truth.”

Through his humanity, Christ reveals two things that sin made us forget: that God is Father and that the human person is a child; a son in the Word who is from the beginning; a son in Christ Jesus who took on flesh in the fullness of time.

If we focus for a moment on John’s Prologue, we see that “He was, in the beginning, with God. [or, as it can be translated, “towards God”] All things came into being through him, and without him not one thing came into being.” (Jn 1:2-3).

John says that Jesus existed from the beginning and that he was turned toward the Father (cf. Jn 1:1-2). From this it follows that, in some way, everything that is created is marked by this relationship of the Word, of the Son turning toward the Father.

The second reading today says that Christ is the image, therefore he makes visible the essence of God who creates the world.

Because Christ is begotten first (firstborn), God truly is Father because he begets.

Not only that. Paul says that Christ was begotten before the creation of heaven and earth. Therefore, all creation was made through him and for him. Thus, there is nothing in creation that is not founded in the sonship of Christ.

The philosophy that the last few centuries has developed to express the foundation of all existence, that is the foundation of ontology, has little or nothing to do with what we have heard today from St. Paul: the foundation of all creation’s existence is the agape relationship between the Father and the Son.

We have created an artificial, grave conflict between faith and reason, a framework entirely invented by us and which has no biblical foundation. On the contrary, St. Paul tells us today that all things subsist in him. If they subsist in him, they are certainly rooted and founded in filial existence.

Interestingly, the last few centuries have considered being as the foundation of existence, giving hardly any consideration to the fact that this foundation is, rather, the filial relationship or the communion of Persons.

According to the expression used by St. Paul, it is clear that everything that exists is related to Christ Jesus.

In Christ we find the existence of all things, precisely because he is the principle of cohesion of every created reality.

Consequently, in order to have an organic vision of creation, we must remain in Christ, because only in Christ do we find the meaning of everything, since everything was conceived and called into existence “because of him”, “for his sake”.

It is even more interesting to note that the fragmentation we experience with regard to creation is typical of Christian countries. Not only is the ecological crisis experienced in so-called Christian countries, but it was also, above all, caused by them. Having only a limited knowledge of God and no experience of sonship, it is as if they are incapable of grasping, and therefore showing, the organic whole between, for example, economic development and the cosmos, or between economic progress and the social / cultural situations of peoples, the latter leading to crises and divisions among them.

Today’s reading affirms that everything that exists contains within itself a predisposition in Christ to cohesion, to adhere to one another. All that exists is predisposed to be a living organism precisely because it participates in a relational existence, which is the only truth; it participates in the relationship between the Father and the Son.

Not only that. If things were created in view of him, it means that Christ is the fulfilment of all things. Now, how does creation participate in the fulfilment in Christ?

Here it is appropriate to take up a vision that Paul explains in his Letter to the Romans: “For the creation waits with eager longing for the revealing of the children of God; … the creation itself will be set free from its bondage to decay and will obtain the freedom of the glory of the children of God.” (Rom 8:19, 21).

Creation, therefore, awaits the revelation of the children of God, disclosing the following truth: without humanity’s salvation, creation itself cannot be saved.

Humanity’s salvation lies in participating in Christ’s death and resurrection out of love for God. Here a true rebirth takes place: the human person lives zōē-life, which is agape. Through the Holy Spirit humanity finally lives our true identity: divine sonship in Christ to such a degree that we call God Abba.

The human person knows God the Father thanks to the very life he receives, which is his only existence here on earth.

Without redemption, it is not possible for us to live our relationship with creation with authenticity, let alone to have access to knowledge of creation. The redeemed person is freed in order to remain free (cf. Gal 5:1) and even integrates creation in this filial freedom. (At this point we could open a large parenthesis on freedom, because in recent centuries we have clearly shown that we do not know what freedom is. This is obviously the case because without rebirth into sonship we are not free and therefore do not / cannot know what freedom is).

Then Paul continues: “We know that the whole creation has been groaning in labor pains until now;  and not only the creation, but we ourselves, who have the first fruits of the Spirit, groan inwardly while we wait for adoption, the redemption of our bodies.” (Rom 8:22-23). Paul speaks of labour pains, that is, of a new birth of creation. The redeemed person, the baptised person, is regenerated in Christ as a child of God.

The human person’s fulfilment is to be generated through the death and resurrection of Christ in order to participate fully in the Holy Spirit, through Christ, in the love of God the Father. And creation too is participating in this generation. The expression “labour pains” eliminates any approach to creation that is not relational.

Unfortunately, however, it also becomes evident that the world with its way of knowing, thinking and acting, has entered the Church, because it is certainly not easy to find this kind of approach in the areas of ecclesial study and catechesis. In its place, a way of thinking has entered that does not seem at all rooted in the sonship that the Holy Spirit opens up for us in Christ towards the Father.

It is unthinkable that the human person can be saved without the body, which embodies all the days of creation, as explained at the beginning of the book of Genesis. We now experience this reality in the liturgy, where creation participates with us in this sonship. The liturgy shows us what creation is in Christ together with us: communion. Only in Christ does humanity experience creation in its truth.

As St. Maximus the Confessor says, the man who approaches the cosmos with love activates the will present in the world’s material, which asks to be held with love, because in this way it also participates in true life. And the human person is able to love, because one cannot love with mere words, but rather, and necessarily, with the concreteness of creation.

Thus we enter a world at peace in Christ, a world that through the Christ’s blood experiences harmony / cohesion, an orientation towards unity that is rooted in the unity between the Son and the Father; a unity that embraces those who live zōē-life, bringing to fruition humanity’s perfection (cf. Jn 17:23). In this way, we leave behind all dualisms between heaven and earth which, when misunderstood, produce idealism, naturalism and materialism. Instead, in Christ Jesus, peace and unity are already actualized.

 

SEEDS, the Aletti Centre’s column, is available every Wednesday.
Every week, in addition to the Sunday homily in audio format, an in-depth study of the readings from the Sunday or festive Eucharistic liturgy will be available on the LIPA website.

 

ESPAÑOL

Cristo Jesús «es la imagen del Dios invisible» (Col 1,15). Con esto, Pablo dice que en su humanidad el Salvador es la imagen de Dios, que por lo demás es invisible. Por tanto, la humanidad en Cristo manifiesta al Dios verdadero.

Esto nos remite inmediatamente a Juan 1,14: «Y el Verbo se hizo carne, y habitó entre nosotros, y vimos su gloria, gloria como del unigénito del Padre, lleno de gracia y de verdad». Por su humanidad, Cristo manifiesta dos cosas que el pecado nos ha hecho olvidar: que Dios es Padre y que el hombre es hijo en el Verbo que es desde el principio, es decir, en Cristo Jesús, que en la plenitud de los tiempos se encarnó.

Si nos detenemos un momento más en el Prólogo de Juan, vemos que «Él estaba, en el principio, con Dios (o como se podría traducir, «hacia Dios»): todas las cosas fueron hechas por medio de él, y sin él nada de lo que existe fue hecho» (Jn 1,2-3).

Juan dice que era desde el principio y se volvió hacia el Padre (cf. Jn 1,1-2).De aquí se deduce que, de alguna manera, todo lo creado está marcado por esta relación del Verbo, del Hijo vuelto hacia el Padre.

La segunda lectura de hoy dice que Cristo es la imagen, haciendo así visible que es Dios quien crea el mundo. Puesto que Cristo es engendrado primero (primogénito), significa que Dios es verdaderamente Padre, porque engendra.

Y no sólo eso. Pablo dice que Cristo es engendrado antes de la creación del cielo y de la tierra. Luego todo fue hecho por medio de él y en vista de él. Por tanto, no hay nada en la creación que no esté fundamentado en esta filiación de Cristo.

Lo que los últimos siglos han elaborado como fundamento de toda la existencia, es decir, como fundamento de la ontología, sin embargo, no tiene más o menos nada que ver con lo que hemos escuchado hoy de San Pablo: el fundamento de la existencia de la creación es la relación ágape del Padre y del Hijo. De hecho, hemos creado un conflicto artificial pero de peso entre la fe y la razón, algo totalmente inventado por nosotros y que no tiene base bíblica alguna.

Al contrario, todas las cosas subsisten en él, nos dice hoy san Pablo. Si subsisten en él, ciertamente están enraizadas y fundamentadas en la existencia filial. En la comunión de Personas.

En efecto, según la expresión utilizada por san Pablo, es evidente que todo lo que existe está relacionado con Cristo Jesús. En Cristo encontramos la existencia de todas las cosas, precisamente porque Él es el principio de cohesión de toda la realidad creada.

Por consiguiente, para poder tener una visión orgánica de la creación, hay que estar en Cristo, porque sólo en Cristo encontramos el sentido de todo, ya que todo ha sido concebido y llamado a la existencia «por Él», «para Él». Y es interesante cómo el destrozo que experimentamos con respecto a la creación es típico de los países cristianos.

La crisis ecológica ha sido causada en los llamados países cristianos y especialmente por ellos. Como si, al no tener experiencia de la filiación, sino sólo un conocimiento reducido de Dios, y por tanto incapaces de captar el todo orgánico, no hubieran sido capaces de mostrar el todo orgánico entre el desarrollo económico y el cosmos, por ejemplo, o entre el progreso económico y una situación social y cultural de las personas que provoca crisis y rupturas entre ellas.

La lectura de hoy afirma que todo lo que existe tiene en sí mismo una predisposición en Cristo a la cohesión, a adherirse unos a otros, a ser un organismo vivo, precisamente porque participa de una existencia relacional, que es la única verdad, a saber, la relación entre el Padre y el Hijo. Y no sólo eso.

Si las cosas han sido creadas con vistas a Él, significa que el cumplimiento de todas las cosas es Cristo. Ahora bien, ¿cómo participa la creación en el cumplimiento en Cristo?

Aquí conviene retomar un punto de vista que Pablo explica en la Epístola a los Romanos: “Pues la ardiente espera de la creación se dirige hacia la revelación de los hijos de Dios. En efecto, la creación ha sido sometida a la transitoriedad -no por su propia voluntad, sino por la voluntad de aquel que la sometió- con la esperanza de que también la creación misma sea liberada de la esclavitud de la corrupción para entrar en la libertad de la gloria de los hijos de Dios” (Rm 8,19-21).

La creación, pues, espera la revelación de los hijos de Dios. Aquí se revela algo fundamental, a saber, que sin la salvación del hombre, ni siquiera la creación se salva.

La salvación del hombre consiste en participar del amor de Dios en la muerte y resurrección de Cristo. Aquí tiene lugar un verdadero renacimiento: el hombre vive la vida zōē, que es ágape, y por medio del Espíritu Santo experimenta finalmente su verdadera identidad, que es la filiación divina en Cristo, hasta el punto de llamar a Dios Abba. El hombre conoce a Dios Padre por la misma vida que recibe y que es para él la única existencia ya aquí en la tierra.

Así pues, sin la redención, no tenemos la posibilidad de vivir auténticamente nuestra relación con la creación, y menos aún de acceder a conocerla. El hombre redimido es liberado para seguir siendo libre (cf. Ga 5,1) e incluso implica a la creación en esta libertad filial. (Aquí tendríamos que abrir un gran paréntesis sobre la libertad, porque también aquí en los últimos siglos hemos mostrado descaradamente que no la conocemos, y es obvio, porque sin el renacimiento en la filiación no somos libres y por tanto no la conocemos).

Luego Pablo continúa: “Porque sabemos que toda la creación gime y sufre dolores de parto hasta ahora. No sólo eso, sino que también nosotros, que poseemos las primicias del Espíritu, gemimos interiormente esperando nuestra adopción como hijos, la redención de nuestros cuerpos” (Rom 8,22-23). Pablo habla de los dolores de parto, es decir, de un nuevo nacimiento de la creación. El hombre redimido, el hombre bautizado, es regenerado en Cristo como hijo de Dios.

La plenitud del hombre es ser engendrado por la muerte y resurrección de Cristo precisamente para participar plenamente en el Espíritu Santo, por Cristo, en el amor de Dios Padre. Y la creación participa también de esta generación. La expresión «dolores de parto» cierra cualquier aproximación a la creación que no sea relacional.

Pero desgraciadamente también se hace evidente cómo el mundo, con su modo de conocer, pensar y hacer, ha entrado en la Iglesia. En su lugar ha entrado un modo de pensar que no parece en absoluto enraizado en la filiación que el Espíritu Santo nos abre, en Cristo, hacia el Padre.

Es inconcebible que el hombre se salve sin su cuerpo, que contiene todos los días de la creación, como explica al principio el libro del Génesis. Ahora experimentamos esta realidad en la liturgia, donde la creación, junto con nosotros, participa de la filiación. La liturgia nos muestra lo que es la creación en Cristo junto con nosotros: la comunión. Sólo en Cristo se experimenta la creación en su verdad.

Como dice san Máximo el Confesor, el hombre que se acerca al cosmos con amor, activa la voluntad presente en la materia del mundo que pide ser asumida con amor, porque entonces participa de la vida verdadera. Y el hombre puede amar, porque no se puede amar con palabras, sino que necesita la concreción de la creación.

Así entramos en un mundo pacificado en Cristo, un mundo que por la sangre de Cristo experimenta una cohesión, una orientación a la unidad, enraizada en la unidad entre el Hijo y el Padre que implica que los hombres vivan zōē, realizando la perfección de la humanidad (cf Jn 17,23). Así dejamos atrás todos los dualismos entre cielo y tierra que, mal entendidos, producen idealismo, naturalismo y materialismo. En cambio, en Cristo Jesús ya se realiza la paz y la unidad.

 

SEMILLAS es una publicación del Centro Aletti disponible todos los miércoles.
Cada semana, además del audio de la homilía dominical, estará disponible en el sitio de LIPA un comentario a las lecturas de la Liturgia del Domingo, como así también a las lecturas de la semana.

 

SLOVENŠČINA

Jezus Kristus je »podoba nevidnega Boga« (Kol 1,15). S tem Pavel pove, da je Odrešenik v svoji človeškosti podoba Boga, ki je sicer neviden.

Torej človeškost v Kristusu razodeva pravega Boga.

To nas neposredno napoti na Jn 1,14: »In Beseda je meso postala in se naselila med nami; in videli smo njeno slavo, slavo, ki jo ima od Očeta kot Edinorojeni, polna milosti in resnice.«

Kristus skozi svojo človeškost razodeva dve resnici, ki smo ju zaradi greha pozabili: da je Bog Oče in da je človek sin v Besedi, ki je od začetka – torej v Kristusu Jezusu –, ki se je v polnosti časov učlovečila.

Če se še za trenutek ustavimo ob Janezovem Predgovoru, vidimo, da je »ta bila v začetku pri Bogu [ali, kot lahko prevedemo: »obrnjena k Bogu«]. Vse je nastalo po njej in brez nje ni nastalo nič, kar je nastalo« (Jn 1,2-3).

Janez pravi, da je bila že od začetka in da je bila obrnjena k Očetu (prim. Jn 1,1-2).

Iz tega sledi, da je na nek način vse, kar je ustvarjeno, zaznamovano s tem odnosom Besede – Sina, ki je obrnjen k Očetu.

Drugo berilo danes pove, da je Kristus podoba; torej pokaže, kdo je Bog, ki ustvarja svet.

Ker je Kristus prvi, ki je bil rojen (prvorojenec), pomeni, da je Bog zares Oče, ker rojeva.

A ne samo to. Pavel pravi, da je Kristus rojen pred stvarjenjem neba in zemlje. Torej je bilo vse ustvarjeno po njem in zanj. Zato ne obstaja nič ustvarjenega, kar ne bi bilo utemeljeno v tem Kristusovem sinovstvu.

To, kar so zadnja stoletja razvijali kot temelj vsega bivanja, torej kot temelj ontologije, pa nima skoraj nobene povezave s tem, kar smo danes slišali od apostola Pavla: temelj bivanja stvarstva je odnos zastonjske ljubezni (agapē) med Očetom in Sinom.

Ustvarili smo namreč umetni, a težak spor med vero in razumom – nekaj, kar je popolnoma naša iznajdba in nima nikakršne svetopisemske osnove.

Nasprotno, danes nam Pavel pravi, da je vse utemeljeno v njem. Če je vse utemeljeno v njem, potem je vse zakoreninjeno in utemeljeno v sinovskem obstoju.

Zanimivo je, da je v zadnjih stoletjih bitje veljalo kot temelj bivanja, a v tem razmišljanju ni kaj dosti prisotno, da je ta temelj sinovski odnos, pravzaprav občestvo Oseb.

Kajti po izrazu, ki ga uporabi sveti Pavel, je jasno, da je vse, kar obstaja, v odnosu z Jezusom Kristusom.

V Kristusu najdemo obstoj vseh stvari, in sicer ravno zato, ker je on izvor skladnosti vsega, kar je ustvarjeno.

Posledično – če želimo imeti organski pogled na stvarstvo, moramo biti v Kristusu, kajti samo v Kristusu najdemo smisel vsega, saj je bilo vse mišljeno in poklicano v bivanje »zaradi njega«, »iz ljubezni do njega«.

Zanimivo je tudi, da je razdrobljenost, ki jo doživljamo glede stvarstva, značilna za krščanske dežele.

Ekološko krizo so povzročile tako imenovane krščanske dežele, in predvsem one. Kot da nimajo izkušnje sinovstva, ampak samo pičlo spoznanje Boga, in zato niso sposobne organskega pogleda in na primer ne morejo pokazati organske celote med gospodarskim razvojem in kozmosom ali med gospodarskim napredkom in družbenim ter kulturnim položajem ljudi, kar povzroča krize in delitve med njimi.

Današnje berilo zagotavlja, da ima vse, kar obstaja, v sebi dovzetnost v Kristusu za povezanost, za pripadnost drug drugemu, za živo telo, saj je udeleženo pri odnosnem bivanju, ki je edina resnica: odnos med Očetom in Sinom.

A ne le to. Če je bilo vse ustvarjeno zanj, pomeni, da je Kristus dopolnitev vsega. Toda: na kakšen način je stvarstvo udeleženo pri dopolnitvi v Kristusu?

Tu je primerno obnoviti pogled, ki ga Pavel razloži v Pismu Rimljanom: »Kajti stvarstvo nestrpno hrepeni po razodetju Božjih sinov. Stvarstvo je bilo namreč podvrženo ničevosti, in sicer ne po svoji volji, ampak zaradi njega, ki ga je podvrgel, v upanju, da se bo tudi stvarstvo iz suženjstva razpadljivosti rešilo v svobodo slave Božjih otrok« (Rim 8,19-21).

Stvarstvo torej pričakuje razodetje Božjih otrok.

Tu se odpre nekaj temeljnega: brez odrešenja človeka se tudi stvarstvo ne odreši.

Odrešenje človeka pomeni, da je človek zaradi Božje ljubezni udeležen pri Kristusovi smrti in vstajenju. Tu se zgodi resnično prerojenje: človek zaživi življenje kot zōē, ki je zastonjska ljubezen, in po Svetem Duhu končno zaživi svojo pravo istovetnost – božje sinovstvo v Kristusu, tako da lahko Boga kliče »Aba [Očka]«.

Človek spozna Boga Očeta po njegovem življenju, ki ga prejme, in ki je zanj že tu na zemlji edino pravo bivanje.

Brez odrešenja torej nimamo možnosti, da bi pristno živeli odnos do stvarstva, in še manj, da bi ga mogli poznati. Odrešeni človek je osvobojen, da ostane svoboden (prim. Gal 5,1), in v to sinovsko svobodo vključi celó stvarstvo. (Tu bi lahko naredili velik oklepaj o svobodi, saj smo tudi glede nje v zadnjih stoletjih jasno pokazali, da je ne poznamo in je jasno, da brez prerojenja v sinovstvu nismo svobodni in je zato ne poznamo.)

Pavel nadaljuje: »Saj vemo, da celotno stvarstvo vse do zdaj skupno zdihuje in trpi porodne bolečine. Pa ne samo ono: tudi mi, ki imamo prvine Duha, tudi mi zdihujemo sami v sebi, ko željno pričakujemo posinovljenje, odrešenje svojega telesa« (Rim 8,22-23). Pavel govori o porodnih bolečinah, to je o novem rojstvu stvarstva. Odrešeni, krščeni človek je v Kristusu prerojen v Božjega otroka.

Dopolnitev človeka je v tem, da je rojen po Kristusovi smrti in vstajenju, da bi bil v Svetem Duhu, po Kristusu, polno udeležen pri ljubezni Boga Očeta. In tudi stvarstvo sodeluje pri tem novem rojstvu. Izraz »porodne bolečine« zapre vsak pristop do stvarstva, ki ni odnosni.

Žal pa postaja jasno, da je svet s svojim načinom spoznavanja, razmišljanja in delovanja vstopil v Cerkev, saj takšnega pogleda ne najdemo zlahka v cerkvenih študijih in katehezah. Na njegovo mesto je vstopila miselnost, ki ni zakoreninjena v sinovstvu, ki ga Sveti Duh odpira v Kristusu do Očeta.

Ne moremo si predstavljati, da bi se človek odrešil brez svojega telesa, ki vsebuje vse dneve stvarjenja, kot razlaga začetek Prve Mojzesove knjige. To zdaj živimo v bogoslužju, kjer je stvarstvo v Kristusu skupaj z nami udeleženo v sinovstvu. Bogoslužje nam pokaže, kaj je stvarstvo skupaj z nami: občestvo. Samo v Kristusu ljudje živijo stvarstvo v njegovi resnici.

Kot pravi sv. Maksim Spoznavalec: človek, ki do sveta pristopa z ljubeznijo, aktivira voljo, ki je prisotna v snovi sveta in prosi, da bi bila sprejeta z ljubeznijo, kajti tako je udeležena pri resničnem življenju. In človek lahko ljubi, saj se ne da ljubiti le z besedami, ampak za ljubezen potrebuje konkretnost stvarstva.

Tako se vstopa v svet, pomirjen v Kristusu, v svet, ki prek Kristusove krvi živi skladnost, usmerjenost k edinosti, zakoreninjeno v edinosti med Sinom in Očetom, ki vključuje ljudi, ki živijo življenje kot zōē, s tem pa uresničujejo popolnost človeštva (prim. Jn 17,23). Na ta način presežemo vse dualizme med nebom in zemljo, ki – kadar so napačno razumljeni – vodijo v idealizem, naturalizem ali materializem.

V Jezusu Kristusu pa sta mir in edinost že uresničena.

 

SEMENA je rubrika Centra Aletti, ki je na voljo vsako sredo.
Vsak teden je na spletni strani LIPE poleg nedeljske homilije v zvočni obliki (v italijanščini) na voljo tudi poglobitev Božje besede nedeljske ali praznične svete maše.

 

HRVATSKI

Isus Krist „je slika Boga nevidljivoga“ (Kol 1,15). Pavao time kaže da je Spasitelj u svome čovještvu slika Boga, koji je inače nevidljiv.

Dakle, čovještvo u Kristu očituje pravog Boga.

To nas izravno upućuje na Iv 1,14: „I Riječ tijelom postade i nastani se među nama i vidjesmo slavu njegovu – slavu koju ima kao Jedinorođenac od Oca – pun milosti i istine“.

Kroz svoje čovještvo Krist očituje dvije istine koje smo zaboravili zbog grijeha: da je Bog Otac i da je čovjek sin u Riječi koja je od početka – to jest u Isusu Kristu – koji se u punini vremenâ utjelovio.

Ako se na trenutak zadržimo na Ivanovom Proslovu, vidimo da „Ona bijaše u početku u Boga [ili kako se može prevesti, „okrenuta prema Bogu“]. Sve postade po njoj i bez nje ne postade ništa“ (Ivan 1,2-3).

Ivan kaže da ona bijaše od početka i da da bijaše okrenuta prema Ocu (usp. Iv 1,1-2).

Iz toga slijedi da je na neki način sve što je stvoreno obilježeno tim odnosom Riječi – Sinom koji je okrenut prema Ocu.

Drugo današnje čitanje kaže da je Krist slika; dakle pokazuje tko je Bog koji stvara svijet.

Budući da je Krist prvi koji se rodio (prvorođenac), to znači da je Bog uistinu Otac, jer On rađa.

Ali ne samo to. Pavao kaže da je Krist rođen prije stvaranja neba i zemlje. Onda je sve stvoreno po njemu i za njega. Stoga, nema ničega stvorenog što nije utemeljeno u tom Kristovom sinovstvu.

Ono što su posljednja stoljeća razvila kao temelj svega postojanja, odnosno kao temelj ontologije, gotovo da nema nikakve veze s onim što smo danas čuli od svetog Pavla: temelj postojanja stvorenja je odnos besplatne ljubavi (agapē) između Oca i Sina.

Naime, stvorili smo umjetni, ali težak sukob između vjere i razuma – nešto što je u potpunosti naš izum, a nema nikakav biblijski temelj.

Dapače, danas nam sveti Pavao govori da je sve utemeljeno u njemu. Ako je sve utemeljeno u njemu, onda je sve ukorijenjeno i utemeljeno u sinovskom postojanju.

Zanimljivo je da se u posljednjim stoljećima bítak smatralo temeljem postojanja, ali u tom razmišljanju se malo uzima u obzir činjenica da je taj temelj sinovski odnos, zapravo zajedništvo Osoba.

Jer iz izraza koji je upotrijebio sveti Pavao jasno je da je sve što postoji u odnosu s Isusom Kristom.

U Kristu nalazimo postojanje svih stvari, upravo zato što je on izvor skladnosti svega što je stvoreno.

Posljedično, ako želimo imati organski pogled na stvorenje, moramo biti u Kristu, jer samo u Kristu nalazimo smisao svega, budući da je sve zamišljeno i pozvano u postojanje „zbog njega“, „iz ljubavi prema njemu“.

I zanimljivo je također da je razdrobljenost koju doživljavamo glede stvorenja tipična za kršćanske zemlje.

Ekološku krizu uzrokovale su takozvane kršćanske zemlje, prvenstveno one. Kao da nemaju iskustva sinovstva, već samo oskudno poznavanje Boga, te stoga nisu sposobne za organski pogled i, na primjer, ne mogu pokazati organsku cjelinu između ekonomskog razvoja i kozmosa ili između ekonomskog napretka i društvene i kulturne situacije ljudi, što uzrokuje krize i podjele među njima.

Današnje čitanje tvrdi da sve što postoji u sebi ima predispoziciju u Kristu za povezanost, za prianjanje jednog uz drugo, za biti živi organizam, upravo zato što sudjeluje u postojanju kojemu su svojstveni odnosi, koje je jedina istina: odnos između Oca i Sina.

Ali ne samo to. Ako je sve stvoreno za njega, to znači da je Krist ispunjenje svega. No, na koji način onda stvorenje sudjeluje u ispunjenju u Kristu?

Ovdje priliči obnoviti gledište koje Pavao objašnjava u Poslanici Rimljanima: „Doista, stvorenje sa svom žudnjom iščekuje ovo objavljenje sinova Božjih: stvorenje je uistinu podvrgnuto ispraznosti – ne po svojoj volji, nego zbog onoga koji ga podvrgnu – ali u nadi. Jer i stvorenje će se osloboditi robovanja pokvarljivosti da sudjeluje u slobodi i slavi djece Božje“ (Rim 8,19-21).

Stvorenje, dakle, iščekuje objavljenje sinova Božjih.

Ovdje se otkriva nešto temeljno: bez spasenja čovjeka, ni stvorenje se neće spasiti.

Spasenje čovjeka znači da čovjek, zbog Božje ljubavi, sudjeluje u Kristovoj smrti i uskrsnuću. Tu se događa istinsko preporođenje: čovjek živi život kao zōē, koji je besplatna ljubav, i po Duhu Svetom konačno živi svoj pravi identitet – Božje sinovstvo u Kristu, tako da Boga može zvati „Abbà! [Oče!]“.

Čovjek spoznaje Boga Oca kroz svoj život, koji prima, i koji je za njega već ovdje na zemlji jedino postojanje.

Dakle, bez otkupljenja nemamo mogućnosti živjeti autentičan odnos sa stvorenjem, a još manje ga spoznati. Otkupljeni čovjek je oslobođen da ostane slobodan (usp. Gal 5,1), i da u tu sinovsku slobodu uključi cijelo stvorenje. (Ovdje bismo mogli otvoriti veliku zagradu o slobodi, budući da smo u posljednjim stoljećima jasno pokazali da je ne poznajemo, a jasno je da bez preporođenja u sinovstvu nismo slobodni i stoga je ne poznajemo).

Pavao nastavlja: „Jer znamo: sve stvorenje zajedno uzdiše i muči se u porođajnim bolima sve do sada. Ali ne samo ono! I mi koji imamo prvine Duha, i mi u sebi uzdišemo iščekujući posinstvo, otkupljenje svoga tijela“ (Rim 8,22-23). ​​Pavao govori o porođajnim bolima, odnosno o novom rođenju stvorenja. Otkupljeni, kršteni čovjek, preporođen je u Kristu kao sin Božji.

Ispunjenje čovjeka je u tome što je rođen po Kristovoj smrti i uskrsnuću, kako bi u Duhu Svetom, po Kristu, u potpunosti sudjelovao u ljubavi Boga Oca. I stvorenje također sudjeluje u tom novom rađanju. Izraz „porođajne boli“ zatvara svaki pristup stvorenju koji je izvan odnosa.

Ali nažalost, također postaje jasno da je svijet, sa svojim načinom spoznaje, mišljenja i djelovanja, ušao u Crkvu, jer se takav pogled ne može lako pronaći u crkvenim studijima i katehezama. Na njegovo mjesto ušlo je mišljenje koje nije ukorijenjeno u sinovstvu koje nam Duh Sveti otvara u Kristu prema Ocu.

Ne možemo zamisliti da bi se čovjek spasio bez svog tijela, koje sadrži sve dane stvaranja, kako objašnjava početak knjige Postanka. To sada živimo u liturgiji, gdje stvorenje skupa s nama sudjeluje u sinovstvu. Liturgija nam pokazuje što je stvorenje u Kristu skupa s nama: zajedništvo. Samo u Kristu ljudi žive stvorenje u njegovoj istini.

Kao što kaže sveti Maksim Ispovjedalac: čovjek, koji pristupa svijetu s ljubavlju, aktivira volju koja je prisutnu u materiji svijeta i traži da bude primljena s ljubavlju, jer na taj način sudjeluje u istinskom životu. Čovjek može ljubiti, a budući da se ne može ljubiti samo riječima, potrebna mu je konkretnost stvorenja.

Tako se ulazi u svijet pomiren u Kristu, u svijet koji po Kristovoj krvi živi sklad, usmjerenost prema jedinstvu, ukorijenjen u jedinstvo između Sina i Oca, koji uključuje ljude koji žive život kao zōē, ostvarujući time savršenstvo čovještva (usp. Iv 17,23). Na taj način nadilazimo sve dualizme između neba i zemlje koji – kada se krivo shvate – vode u idealizam, naturalizam i materijalizam. Naprotiv, u Kristu Isusu mir i jedinstvo su već ostvareni.

 

SJEMENA je rubrika Centra Aletti dostupna svake srijede.
Svakog tjedna, osim nedjeljne propovijedi u audio obliku (na talijanskom), bit će dostupno na web stranici LIPA produbljivanje nedjeljnih ili blagdanskih čitanja euharistijske liturgije.

 

POLSKI

Chrystus Jezus „jest obrazem Boga niewidzialnego” (Kol 1,15). W ten sposób Paweł mówi, że w swoim człowieczeństwie Zbawiciel jest obrazem Boga, który skądinąd jest niewidzialny.

Dlatego człowieczeństwo w Chrystusie objawia prawdziwego Boga.

To natychmiast odwołuje nas do Jana 1,14: „A Słowo stało się ciałem
i zamieszkało wśród nas. I oglądaliśmy Jego chwałę, chwałę, jaką Jednorodzony otrzymuje od Ojca, pełen łaski i prawdy”.

Poprzez swoje człowieczeństwo Chrystus objawia dwie rzeczy, o których grzech sprawił, że zapomnieliśmy: że Bóg jest Ojcem, a człowiek jest synem w Słowie, które jest od początku, to znaczy w Chrystusie Jezusie, który wcielił się, gdy nadeszła pełnia czasu.

Jeśli zatrzymamy się chwilę dłużej nad Prologiem Jana, zobaczymy, że „Ono (Słowo) było na początku u Boga [lub, jak można by przetłumaczyć, „wobec Boga”]: Wszystko przez Nie się stało,
a bez Niego nic się nie stało, co się stało” (J 1,2-3).

Jan mówi, że był Ono od początku i że zwracało się do Ojca (por. J 1,1-2).

Z tego wynika, że w jakiś sposób wszystko, co zostało stworzone, jest naznaczone tą relacją Słowa, Syna zwróconego do Ojca.

Drugie dzisiejsze czytanie mówi, że Chrystus jest obrazem, ukazując w ten sposób, kim jest Bóg, który stwarza świat.

Ponieważ Chrystus jest zrodzony jako pierwszy (pierworodny), oznacza to, że Bóg jest prawdziwym Ojcem, ponieważ zradza.

Nie tylko to. Paweł mówi, że Chrystus jest zrodzony przed stworzeniem nieba i ziemi. Następnie wszystko zostało stworzone przez Niego i ze względu na Niego. Dlatego nie ma niczego w stworzeniu, co nie byłoby oparte na synostwie Chrystusa.

To, co ostatnie stulecia wypracowały jako fundament wszelkiego istnienia, czyli jako fundament ontologii, nie ma jednak mniej więcej nic wspólnego z tym, co usłyszeliśmy dzisiaj od św. Pawła: fundamentem istnienia stworzenia jest relacja agape Ojca i Syna.

W rzeczywistości stworzyliśmy sztuczny, ale ciężki konflikt między wiarą a rozumem, coś wymyślonego całkowicie przez nas i nie mającego żadnych podstaw biblijnych.

Paweł mówi nam dzisiaj, że wszystkie rzeczy istnieją w Nim. Jeśli istnieją w Nim, to z pewnością są zakorzenione i ugruntowane w synowskiej egzystencji.

Interesujące jest to, że w ostatnich stuleciach rozważano byt jako fundament istnienia, ale z pewnością nie jest zbyt obecne w tej refleksji, że tym fundamentem jest relacja synowska, w istocie komunia Osób.

W rzeczywistości, zgodnie z wyrażeniem, którego używa św. Paweł, jasne jest, że wszystko, co istnieje, jest w relacji z Chrystusem Jezusem.

W Chrystusie odnajdujemy istnienie wszystkich rzeczy, właśnie dlatego, że jest On spójną zasadą całej stworzonej rzeczywistości.

W konsekwencji, aby mieć organiczną wizję stworzenia, trzeba być w Chrystusie, ponieważ tylko w Chrystusie odnajdujemy sens wszystkiego, ponieważ wszystko zostało poczęte i powołane do istnienia „z Jego powodu”, „ze względu na Niego”.

Interesujące jest to, że wstrząs, którego doświadczamy w odniesieniu do stworzenia, jest typowy dla krajów chrześcijańskich.

Kryzys ekologiczny został sprowokowany w tak zwanych krajach chrześcijańskich, a zwłaszcza przez nie. Jakby nie mając doświadczenia synostwa, a jedynie ograniczoną wiedzę o Bogu, a zatem będąc niezdolni do uchwycenia organicznej całości, nie byli w stanie pokazać organicznej całości między rozwojem gospodarczym a kosmosem, na przykład, lub między postępem gospodarczym a sytuacją społeczną i kulturową ludzi, która prowadzi do kryzysów i rozłamów między nimi.

Dzisiejsze czytanie potwierdza, że wszystko, co istnieje, ma w sobie predyspozycję w Chrystusie do spójności, do przylegania do siebie nawzajem, do bycia żywym organizmem, właśnie dlatego, że uczestniczy w relacyjnej egzystencji, która jest jedyną prawdą, relacją między Ojcem i Synem.

Nie tylko to. Jeśli rzeczy zostały stworzone ze względu na Niego, oznacza to, że wypełnieniem wszystkich rzeczy jest Chrystus. W jaki sposób stworzenie uczestniczy w wypełnieniu w Chrystusie?

W tym miejscu należy odnieść się do wizji, którą Paweł wyjaśnia w Liście do Rzymian: “Bo stworzenie z upragnieniem oczekuje objawienia się synów Bożych. Stworzenie bowiem zostało poddane marności – nie z własnej chęci, ale ze względu na Tego, który je poddał – w nadziei, że również i ono zostanie wyzwolone z niewoli zepsucia, by uczestniczyć w wolności i chwale dzieci Bożych” (Rz 8,19-21).

Stworzenie czeka zatem na objawienie się synów Bożych.

Ujawnia się tu coś fundamentalnego, a mianowicie, że bez zbawienia człowieka nawet stworzenie nie jest zbawione.

Zbawienie człowieka polega na uczestnictwie w miłości Boga w śmierci i zmartwychwstaniu Chrystusa. Tutaj ma miejsce prawdziwe odrodzenie: człowiek żyje życiem zōē, które jest agape, a dzięki Duchowi Świętemu ostatecznie doświadcza swojej prawdziwej tożsamości, którą jest boskie synostwo w Chrystusie, tak bardzo, że nazywa Boga Abbà.

Człowiek poznaje Boga Ojca przez samo życie, które otrzymuje i które jest dla niego jednym istnieniem już tu na ziemi.

Tak więc bez odkupienia nie mamy możliwości autentycznego przeżywania naszej relacji ze stworzeniem, nie mówiąc już o dostępie do jego poznania. Odkupiony człowiek jest wolny, by pozostać wolnym (por. Ga 5, 1), a nawet włącza stworzenie w tę synowską wolność. (W tym miejscu musielibyśmy otworzyć duży nawias na temat wolności, ponieważ również w ostatnich stuleciach rażąco pokazaliśmy, że jej nie znamy, i jest to oczywiste, ponieważ bez odrodzenia w synostwie nie jesteśmy wolni, a zatem jej nie znamy).

Następnie Paweł kontynuuje: “Wiemy przecież, że całe stworzenie aż dotąd jęczy i wzdycha w bólach rodzenia. Lecz nie tylko ono, ale i my sami, którzy już posiadamy pierwsze dary Ducha, i my również całą istotą swoją wzdychamy, oczekując – odkupienia naszego ciała” (Rz 8,22-23). Paweł mówi o bólach porodowych, czyli o nowych narodzinach stworzenia. Odkupiony człowiek, ochrzczony człowiek, jest odrodzony w Chrystusie jako syn Boży.

Spełnienie człowieka ma być zrodzone przez śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa właśnie po to, aby w pełni uczestniczyć w Duchu Świętym, przez Chrystusa, w miłości Boga Ojca. Stworzenie również uczestniczy w tym zrodzeniu. Wyrażenie „bóle porodowe” zamyka każde podejście do stworzenia, które nie jest relacyjne.

Ale niestety staje się również oczywiste, w jaki sposób świat, ze swoim sposobem poznania, myślenia i działania, wszedł do Kościoła. W jego miejsce wszedł sposób myślenia, który nie wydaje się w ogóle zakorzeniony w synostwie, które Duch Święty otwiera nam w Chrystusie wobec Ojca.

Niewyobrażalne jest, aby człowiek został zbawiony bez swojego ciała, które zawiera w sobie wszystkie dni stworzenia, jak wyjaśnia na początku Księga Rodzaju. Teraz doświadczamy tej rzeczywistości w liturgii, gdzie stworzenie razem z nami uczestniczy w synostwie. Liturgia pozwala nam zobaczyć, czym jest stworzenie w Chrystusie razem z nami: komunią. Tylko w Chrystusie ludzie doświadczają stworzenia w jego prawdzie.

Jak mówi św. Maksym Wyznawca, człowiek, który podchodzi do kosmosu z miłością, uaktywnia wolę obecną w materii świata, która domaga się podjęcia z miłością, ponieważ wtedy uczestniczy w prawdziwym życiu. A człowiek może kochać, ponieważ nie można kochać słowami, ale potrzeba konkretności stworzenia.

W ten sposób wkraczamy w świat pojednany w Chrystusie, świat, który przez krew Chrystusa doświadcza spójności, ukierunkowania na jedność, zakorzenioną w jedności między Synem i Ojcem, która obejmuje ludzi żyjących zōē, wypełniających doskonałość człowieczeństwa (por. J 17, 23). W ten sposób porzucamy wszelkie dualizmy między niebem a ziemią, które, źle zrozumiane, prowadzą do idealizmu, naturalizmu i materializmu. Zamiast tego, w Chrystusie Jezusie pokój i jedność są już urzeczywistnione.

 

ZIARNA są rubryką Centro Aletti udostępnianą w każdą środę.
Każdego tygodnia, oprócz homilii niedzielnej w formie audio, na stronie LIPA będzie do dyspozycji pogłębienie czytań liturgicznych z eucharystii niedzielnej bądź świątecznej