[SEMI] XVIII DOMENICA DEL TEMPO ORDINARIO (ANNO A) 2

ITALIANO

La fama di Cristo giunge all’orecchio di Erode e lui, sentendone parlare, dice immediatamente che si tratta di Giovanni il Battista che è risuscitato dai morti (cf Mt 14,2). Evidentemente quel crimine, commesso per suo comando, in lui non era risolto. Cristo viene a sapere ciò che è accaduto a Giovanni e come la sua uccisione sia avvenuta durante un banchetto organizzato dal re Erode in occasione del suo compleanno (cf Mt 14,6ss). Allora prende una barca e si allontana verso un luogo deserto. Ma quando la gente lo viene a sapere, subito la voce si sparge e tanti, dai villaggi, si incamminano a piedi in quella direzione (cf Mt 14,13).

“Sceso dalla barca, vide una grande folla e sentì compassione per loro e guarì i loro malati” (Mt 14,14). Cristo ha già rivolto delle parole molto forti alle genti di quella zona della riva del mare di Tiberiade, perché le folle sono sorde e cieche riguardo alla sua parola e ai prodigi che egli compie (cf Mt 11,21; 12,38-42; 13,14-15).

Il potere del re festeggia sé stesso: Erode è, dunque, centrato su sé stesso. Questo si manifesta già alla nascita di Cristo quando, a causa della paura per sé, un altro Erode – il padre dell’uccisore di Giovanni Battista – fa uccidere un gran numero di bambini (cf Mt 2,13). Il potere della religione, invece, era tutto attento ai minimi dettagli dell’osservanza di quanto la religione dice e prescrive. Il problema della religione è la vita. Quando accade che anche la fede ecclesiale, comunionale, decada al livello di una religione, non ha più in sé la vita da comunicare e da donare agli altri. Perciò si orienta verso un rigorismo moralista, oppure simpatizza con lo stile del mondo, per essere accettata e almeno un po’ considerata. Ma in entrambi i casi non riesce a manifestare due cose, perché non le ha, e cioè la vita e l’amore: “Ma io vi conosco e so che non avete in voi l’amore di Dio” (Gv 5,42). E quando Cristo si offre come il pane vivo e come il cibo per la vita del mondo, esplicita che senza di lui “non avrete in voi la vita”, la zōē (Gv 6,53).

Dunque, Cristo si allontana da questi due mondi e dalle folle, che vengono gestite da questi due poteri. Perciò, quando vede le folle che si sono incamminate dietro di lui verso il luogo deserto, egli prova compassione (cf Mt 14,14). Cristo percepisce la loro situazione e la fa propria. Infatti, la compassione dice questo: la situazione che Cristo vede riguardo alla folla gli fa male, lo fa soffrire. Anzi, lui percepisce la loro sofferenza in modo ancora più forte, perché vede più ampiamente, sa da dove nasce tale condizione umana e dove porta. Ma ora vede che qualcosa muove la gente dietro a lui: ciò vuol dire che hanno intuito una via della vita.

Perciò, questo episodio ricorda l’Esodo. Infatti, già cinque capitoli prima, nello stesso Vangelo di Matteo viene detto: “Vedendo le folle ne sentì compassione, perché erano stanche e sfinite come pecore senza pastore” (Mt 9,36). Oggi Cristo non parla alle folle, ma guarisce i malati (cf Mt 14,14). Così facendo, la gente contempla la sua parola che sta togliendo il male dalla carne umana, affinché si possa manifestare la vita che lui sta portando. Perciò si tratta veramente di un esodo, di una liberazione dal giogo di questi due poteri per poter vivere la vita, dal momento che chiunque abbia la zōē non è neanche tollerato da questi due poteri, ma viene eliminato. Infatti, chi possiede qualche potere, ma non ha la vita, cioè la zōē – quella che non conosce tramonto perché è costituita come agapē, e dunque è eterna – è guidato dall’invidia e dall’odio (cf Gv 8,44a).

 

“Coloro che simulano la virtù sotto l’apparenza della pelle di pecora ‒ ma altra cosa sono nell’uomo interiore, pieni di ogni iniquità, di invidia, di contesa, di cattivo odore dei piaceri ‒ sono onorati come impassibili e santi dalla maggior parte degli uomini che non hanno l’occhio dell’anima purificato né sono capaci di riconoscerli dai loro frutti; quelli, invece, che vivono nella pietà, nella virtù e nella semplicità del cuore e sono realmente santi, la gente li paragona a tutti gli altri uomini, passa loro accanto con disprezzo e li calcola nulla”

(Simeone il Nuovo Teologo, Capitoli pratici e teologici 70).

 

“Colui che parla nello Spirito santo è respinto come superbo e orgoglioso dagli orgogliosi e malati della superbia del diavolo, i quali rimangono più feriti che compunti dalle sue parole. Essi invece accettano facendone grandi lodi chi, per qualità nativa o per studio, è raffinato nel parlare e mente riguardo alla loro salvezza. Così non c’è nessuno fra costoro che sappia giudicare e vedere bene come stanno le cose”

(Simeone il Nuovo Teologo, Capitoli pratici e teologici 72).

 

Infatti, Cristo vivrà il dramma dell’umanità perché sarà condannato e ucciso proprio da questi due poteri insieme, che però non sono in grado di manifestare la vita, l’agapē, e perciò non possono manifestare né Dio, né l’uomo. Non di rado oggi, anche nella Chiesa, è possibile riscontare quella tentazione che si annida in ogni forma di potere: si pensa di agire per il bene dell’uomo, ma non si manifesta – nello stesso atto – il volto di Dio Padre misericordioso. Dunque, una schizofrenia che è evidente quando si afferma Dio, ma non lo si manifesta sul volto filiale dell’uomo. Ma se non si manifesta la divinoumanità di Cristo – che viene comunicata dallo Spirito Santo, il quale ci fa partecipi di Cristo (cf Eb 3,14) – non si può parlare di cristianesimo.

Poi si fa sera e i discepoli vanno da Cristo con un suggerimento su come fare per sfamare la folla. La loro proposta è congedarli, così che vadano a comprarsi da mangiare (cf Mt 14,15). Come si può pensare al congedo, se Cristo vive la compassione per loro? Ma i discepoli conoscono Cristo ancora solo dall’esterno, come direbbe Solov’ëv. Non è ancora sceso su di loro lo Spirito Santo, che li farà rinascere in Cristo. Perciò non capiscono quello che Cristo dice: “Non occorre che vadano; date loro voi stessi da mangiare” (Mt 14,16). I discepoli ragionano ancora secondo il modo di pensare delle città che hanno lasciato, quindi pensano che, per risolvere il problema della folla affamata, sia necessario comprare, mentre Cristo contrappone al comprare il dare, anzi: “Date loro voi stessi”.

Il luogo è deserto e la folla ha solo pochissime cose – cinque pani e due pesci –, ma ciò che fa la differenza è il condividere. La condivisione passa per Cristo, per le sue mani. Egli, prendendo i pani e i pesci, attraverso la sua preghiera (cf Mt 14,19) li inserisce nell’amore tra lui e il Padre e, inseriti in questo amore, li dà ai discepoli. A loro volta i discepoli, ormai innestati in questo amore, li danno alla folla.

La condivisione avviene passando per Cristo e, dal momento che Cristo non fa nulla da sé stesso, se non ciò che vede fare dal Padre (cf Gv 5,19), con cui è una cosa sola (cf Gv 10,30), quella visione che Dio Padre aveva prima della creazione del mondo – quando contemplava il creato e l’umanità nel suo Figlio, che consegna tutto al Padre (cf 1Cor 15,24) – ora si rende molto concreta. Noi con il battesimo veniamo innestati in Cristo e Cristo ci inabita (cf Gal 3,27). Nell’eucaristia, per l’azione dello Spirito Santo – che il Padre fa scendere su di noi e sulla nostra offerta – si manifesta Cristo con il suo corpo, che è la comunione. In Cristo, le offerte cambiano sia qualitativamente che quantitativamente. Tutto ciò che è vissuto eucaristicamente diventa la condivisione tra le membra del suo corpo: “Così anche noi, pur essendo molti, siamo un solo corpo in Cristo e ciascuno per la sua parte siamo membra gli uni degli altri” (Rm 12,5).

Allora, se uno condivide le sue cose solo con coloro a cui è unito da legami di sangue, di patria o di etnia, non ha ancora vissuto l’eucaristia. L’eucaristia, proprio per l’azione dello Spirito Santo, cambia il nostro rapporto con il creato. E questo rapporto nuovo, cioè agapico, si manifesta nella condivisione dei beni del creato.

Chi vive l’eucaristia si riconosce dal suo modo di vivere la condivisione, che manifesta il corpo di Cristo, dove il cosmo, liberato dalla corruzione per le mani dei figli di Dio, partecipa in Cristo alla trasfigurazione di tutto (cf Rm 8,19-23). L’eucaristia ci rende fratelli e sorelle che condividono tutto ciò che possiedono. La condivisione eucaristica realizzata dalla “liturgia dopo la liturgia” fa abbondare ciò che abbiamo donato, tanto che, dopo aver saziato tutti, addirittura avanza (cf Mt 14,20). Infatti, la novità della comunità dei credenti cristiani era proprio nel manifestare il corpo di Cristo: “La moltitudine di coloro che erano venuti alla fede aveva un cuore solo e un’anima sola e nessuno diceva sua proprietà quello che gli apparteneva, ma ogni cosa era fra loro comune… Nessuno infatti tra loro era bisognoso, perché quanti possedevano campi o case li vendevano, portavano l’importo di ciò che era stato venduto e lo deponevano ai piedi degli apostoli; e poi veniva distribuito a ciascuno secondo il bisogno” (At 4,32.34-35). “Tutti coloro che erano diventati credenti stavano insieme e tenevano ogni cosa in comune; chi aveva proprietà e sostanze le vendeva e ne faceva parte a tutti, secondo il bisogno di ciascuno” (At 2,44-45).

 

SEMI è la rubrica del Centro Aletti disponibile ogni mercoledì.
Ogni settimana, oltre all’omelia della domenica in formato audio, sarà disponibile sul sito LIPA un approfondimento delle letture della liturgia eucaristica domenicale o festiva.

 

ENGLISH

Christ’s fame reached Herod’s ears, and when he heard about it, he immediately said that it was John the Baptist who had risen from the dead (cf. Mt 14:2). Evidently, that crime, committed on his orders, still weighed heavily on his conscience. Christ learns what happened to John and how his killing took place during a banquet organized by King Herod on the occasion of his birthday (cf. Mt 14:6ff). So he got into a boat and withdrew to a deserted place. But when the people heard about it, word spread immediately, and many from the villages set out on foot in that direction (cf. Mt 14:13).

“When he disembarked and saw the vast crowd, his heart was moved with pity for them, and he cured their sick” (Mt 14:14). Christ had already addressed very strong words to the people of that area on the shore of the Sea of Tiberias, because the crowds were deaf and blind to his word and to the miracles he performed (cf. Mt 11:21; 12:38–42; 13:14–15).

The king’s power celebrates itself: Herod is, therefore, self-centered. This is already evident at Christ’s birth when, out of fear for himself, another Herod—the father of John the Baptist’s murderer—ordered the killing of a large number of children (cf. Mt 2:13). The power of religion, on the other hand, was entirely focused on observing the most minor details of what religion says and prescribes. The problem with religion is life. When even ecclesial, communal faith descends to the level of a religion, it no longer possesses within itself the life to communicate and give to others. Therefore, it turns toward moralistic rigorism, or it aligns itself with the ways of the world, in order to be accepted and at least somewhat respected. But in both cases, it fails to manifest two things, because it does not possess them: namely, life and love: “I know that you do not have the love of God in you” (Jn 5:42). And when Christ offers himself as the living bread and as the food for the life of the world, he makes it clear that without him “you do not have life within you”, that is, zōē (John 6:53).

Therefore, Christ withdraws from these two worlds and from the crowds, which are controlled by these two powers. Thus, when he sees the crowds who have set out after him toward the deserted place, he is moved with compassion (cf. Mt 14:14). Christ perceives their situation and makes it his own. In fact, compassion means this: the situation Christ sees regarding the crowd pains him; it causes him to suffer. Indeed, he perceives their suffering even more keenly, because he sees more broadly; he knows where this human condition originates and where it leads. But now he sees that something is moving the people to follow him: this means they have sensed a path to life.

Therefore, this episode recalls the Exodus. In fact, five chapters earlier, in the same Gospel of Matthew, it is said: “ At the sight of the crowds, his heart was moved with pity for them because they were troubled and abandoned, like sheep without a shepherd” (Mt 9:36). Today Christ is not speaking to the crowds, but is healing the sick (cf. Mt 14:14). In this way, people contemplate his word as it removes evil from human flesh, so that the life he is bringing may be revealed. Therefore, this is truly an exodus, a liberation from the yoke of these two powers in order to live life, since anyone who possesses zōē is not even tolerated by these two powers, but is eliminated. In fact, whoever possesses some power but lacks life—that is, zōē, which knows no end because it is constituted as agapē and is therefore eternal—is driven by envy and hatred (cf. Jn 8:44a).

 

“Those who feign virtue under the guise of a sheep’s skin—but are something else entirely in their inner being, filled with every kind of iniquity, envy, strife, and the foul stench of pleasures—are honored as impassive and holy by most people who do not have a purified eye of the soul nor are capable of recognizing them by their fruits; those, on the other hand, who live in piety, virtue, and simplicity of heart and are truly holy—people compare them to all other men, pass them by with contempt, and regard them as nothing”

(Simeon the New Theologian, Practical and Theological Chapters, 70).

 

“He who speaks in the Holy Spirit is rejected as arrogant and proud by the proud and those afflicted by the devil’s pride, who are more wounded than contrite by his words. Instead, they accept and lavish praise upon those who, whether by natural gift or study, are refined in speech yet lie regarding their salvation. Thus, there is no one among them who knows how to judge and see clearly how things really are”

(Simeon the New Theologian, Practical and Theological Chapters, 72).

 

In fact, Christ will experience the drama of humanity because he will be condemned and killed precisely by these two powers together, which, however, are incapable of manifesting life—agapē—and therefore cannot manifest either God or man. Not infrequently today, even within the Church, one can observe that temptation which lurks in every form of power: one thinks one is acting for the good of humanity, yet in that very act the face of the merciful Father is not revealed. Thus, a schizophrenia that is evident when God is affirmed but not manifested in the filial face of humanity. But if the divine-human nature of Christ—which is communicated by the Holy Spirit, who makes us partakers of Christ (cf. Heb 3:14)—is not revealed, one cannot speak of Christianity.

Then evening falls, and the disciples approach Christ with a suggestion on how to feed the crowd. Their proposal is to send them away so that they can go buy food for themselves (cf. Mt 14:14). How can one even think of sending them away when Christ is filled with compassion for them? But the disciples still know Christ only from the outside, as Solovyov would say. The Holy Spirit, who will cause them to be reborn in Christ, has not yet descended upon them. Therefore, they do not understand what Christ says: “There is no need for them to go away; give them some food yourselves.” (Mt 14:16). The disciples are still reasoning according to the mindset of the cities they have left behind; thus, they think that to solve the problem of the hungry crowd, it is necessary to buy food, whereas Christ contrasts buying with giving—indeed: “Give them some food yourselves.”

The place is deserted, and the crowd has only a very few things—five loaves and two fish—but what makes the difference is sharing. Their sharing passes through Christ, through his hands. Taking the loaves and the fish, through his prayer (cf. Mt 14:19), he places them within the love between himself and the Father, and, once placed within this love, he gives them to the disciples. In turn, the disciples, now rooted in this love, give them to the crowd.

Sharing takes place through Christ who, since He is one with the Father (cf. John 10:30) does nothing on his own. Rather, he does only that which he sees the Father doing, that vision which God the Father had before the creation of the world when He contemplated creation and humanity in His Son, who hands everything over to the Father (cf. 1 Cor 15:24). Now that vision becomes very concrete.

Through baptism, we are grafted into Christ, and Christ dwells within us (cf. Gal 3:27). In the Eucharist, through the action of the Holy Spirit—whom the Father sends down upon us and upon our offering—Christ is made manifest in his body, which is the communion. In Christ, offerings are transformed both qualitatively and quantitatively. Everything experienced in the Eucharist becomes a sharing among the members of his body: “So we, though many, are one body in Christ and individually parts of one another” (Rom 12:5).

Therefore, if someone shares their possessions only with those to whom they are bound by blood, homeland, or ethnicity, they have not yet experienced the Eucharist. The Eucharist, precisely through the action of the Holy Spirit, transforms our relationship with creation. And this new relationship—that is, one of agape love—is manifested in the sharing of creation’s goods.

Those who live the Eucharist are recognized by the way they live out sharing, which manifests the Body of Christ, where the cosmos—freed from corruption by the hands of God’s children—participates in Christ in the transfiguration of all things (cf. Rom 8:19–23). The Eucharist makes us brothers and sisters who share everything we possess. Eucharistic sharing, realized through the “liturgy after the liturgy,” causes what we have given to abound, so much so that, after satisfying everyone, there is even some left over (cf. Mt 14:20). In fact, the novelty of the community of Christian believers lay precisely in manifesting the Body of Christ: “The community of believers was of one heart and mind, and no one claimed that any of his possessions was his own, but they had everything in common […] There was no needy person among them, for those who owned property or houses would sell them, bring the proceeds of the sale, and put them at the feet of the apostles, and they were distributed to each according to need.” (Acts 4:32, 34–35). “All who believed were together and had all things in common; they would sell their property and possessions and divide them among all according to each one’s need” (Acts 2:44–45).

 

SEEDS, the Aletti Centre’s column, is available every Wednesday.
Every week, in addition to the Sunday homily in audio format, an in-depth study of the readings from the Sunday or festive Eucharistic liturgy will be available on the LIPA website.

 

ESPAÑOL

La fama de Cristo llega a oídos de Herodes y él, al oír hablar de él, dice inmediatamente que se trata de Juan el Bautista, que ha resucitado de entre los muertos (cf. Mt 14,2). Evidentemente, aquel crimen, cometido por orden suya, aún le pesaba en el alma. Cristo se entera de lo que le ha sucedido a Juan y de cómo se produjo su asesinato durante un banquete organizado por el rey Herodes con motivo de su cumpleaños (cf. Mt 14,6 ss.). Entonces toma una barca y se aleja hacia un lugar desierto. Pero cuando la gente se entera, enseguida se corre la voz y muchos, desde los pueblos, se ponen en camino a pie en esa dirección (cf. Mt 14,13).

«Al bajar de la barca, vio una gran multitud y sintió compasión por ellos, y sanó a sus enfermos» (Mt 14,14). Cristo ya había dirigido palabras muy contundentes a la gente de aquella zona de la orilla del mar de Tiberíades, porque las multitudes eran sordas y ciegas ante su palabra y ante los prodigios que realizaba (cf. Mt 11,21; 12,38-42; 13,14-15).

El poder del rey se celebra a sí mismo: Herodes está, por tanto, centrado en sí mismo. Esto ya se manifiesta en el nacimiento de Cristo cuando, movido por el miedo por su propia seguridad, otro Herodes —el padre del asesino de Juan el Bautista— ordena matar a un gran número de niños (cf. Mt 2,13). El poder de la religión, en cambio, se centraba por completo en los más mínimos detalles del cumplimiento de lo que la religión dice y prescribe. El problema de la religión es la vida. Cuando ocurre que incluso la fe eclesial, comunional, decae hasta el nivel de una religión, ya no tiene en sí misma la vida que comunicar y entregar a los demás. Por eso se orienta hacia un rigorismo moralista, o bien simpatiza con el estilo del mundo, para ser aceptada y, al menos, un poco tenida en cuenta. Pero en ambos casos no logra manifestar dos cosas, porque no las tiene, a saber, la vida y el amor: «Pero yo os conozco y sé que no tenéis en vosotros el amor de Dios» (Jn 5,42). Y cuando Cristo se ofrece como el pan vivo y como alimento para la vida del mundo, deja claro que sin él «no tendréis vida en vosotros», la zōē (Jn 6,53).

Así pues, Cristo se aleja de estos dos mundos y de las multitudes, que están bajo el dominio de estos dos poderes. Por eso, cuando ve a las multitudes que le han seguido hasta el lugar desierto, siente compasión (cf. Mt 14,14). Cristo percibe su situación y la hace suya. De hecho, la compasión significa esto: la situación que Cristo ve en relación con la multitud le duele, le hace sufrir. Es más, él percibe su sufrimiento de una manera aún más intensa, porque ve con mayor amplitud, sabe de dónde surge esa condición humana y adónde conduce. Pero ahora ve que algo mueve a la gente que le sigue: eso significa que han intuido un camino de vida.

Por eso, este episodio recuerda el Éxodo. De hecho, ya cinco capítulos antes, en el mismo Evangelio de Mateo, se dice: «Al ver a las multitudes, sintió compasión por ellas, porque estaban cansadas y abatidas, como ovejas sin pastor» (Mt 9,36). Hoy Cristo no se dirige a las multitudes, sino que cura a los enfermos (cf. Mt 14,14). Al hacerlo, la gente contempla su palabra, que está eliminando el mal de la carne humana, para que pueda manifestarse la vida que él trae. Por eso se trata verdaderamente de un éxodo, de una liberación del yugo de estos dos poderes para poder vivir la vida, ya que quienquiera que posea la zōē ni siquiera es tolerado por estos dos poderes, sino que es eliminado. De hecho, quien posee algún poder, pero no tiene la vida, es decir, la zōē —esa que no conoce ocaso porque está constituida como agapē y, por tanto, es eterna—, se deja llevar por la envidia y el odio (cf. Jn 8,44a).

 

«Aquellos que fingen la virtud bajo la apariencia de piel de cordero —pero que en su interior son otra cosa, llenos de toda iniquidad, de envidia, de contienda, del mal olor de los placeres— son honrados como impasibles y santos por la mayoría de los hombres que no tienen el ojo del alma purificado ni son capaces de reconocerlos por sus frutos; en cambio, a aquellos que viven en la piedad, la virtud y la sencillez de corazón, y que son verdaderamente santos, la gente los compara con todos los demás hombres, pasa junto a ellos con desprecio y los considera insignificantes»

(Simeón el Nuevo Teólogo, Capítulos prácticos y teológicos 70).

 

«A quien habla en el Espíritu Santo lo rechazan como soberbio y altivo aquellos que están enfermos de la soberbia del diablo, quienes se sienten más heridos que contritos por sus palabras. En cambio, aceptan y alaban efusivamente a quien, por naturaleza o por estudio, tiene un lenguaje refinado y miente sobre su salvación. Así pues, no hay nadie entre ellos que sepa juzgar y ver bien cómo están las cosas»

(Simeón el Nuevo Teólogo, Capítulos prácticos y teológicos 72).

 

De hecho, Cristo vivirá el drama de la humanidad porque será condenado y asesinado precisamente por estos dos poderes juntos, que, sin embargo, son incapaces de manifestar la vida, la ágape, y por lo tanto no pueden manifestar ni a Dios ni al hombre. No es raro que hoy, incluso en la Iglesia, se pueda observar esa tentación que se esconde en toda forma de poder: se cree actuar por el bien del hombre, pero no se manifiesta —en el mismo acto— el rostro de Dios Padre misericordioso. Se trata, pues, de una esquizofrenia que se hace evidente cuando se afirma a Dios, pero no se le manifiesta en el rostro filial del hombre. Pero si no se manifiesta la divinidad y humanidad de Cristo —que nos transmite el Espíritu Santo, quien nos hace partícipes de Cristo (cf. Heb 3,14)—, no se puede hablar de cristianismo.

Luego cae la tarde y los discípulos acuden a Cristo con una sugerencia sobre cómo alimentar a la multitud. Su propuesta es despedirlos, para que vayan a comprarse algo de comer (cf. Mt 14,14-15). ¿Cómo se puede pensar en despedirlos, si Cristo siente compasión por ellos? Pero los discípulos aún conocen a Cristo solo desde fuera, como diría Solov’ëv. Todavía no ha descendido sobre ellos el Espíritu Santo, que los hará renacer en Cristo. Por eso no comprenden lo que Cristo dice: «No hace falta que se vayan; dadles vosotros mismos de comer» (Mt 14,16). Los discípulos siguen razonando según la mentalidad de las ciudades que han dejado atrás, por lo que piensan que, para resolver el problema de la multitud hambrienta, es necesario comprar, mientras que Cristo contrapone al «comprar» el «dar», es más: «Dadles vosotros mismos».

El lugar es un desierto y la multitud solo tiene muy pocas cosas —cinco panes y dos peces—, pero lo que marca la diferencia es compartir. El compartir pasa por Cristo, por sus manos. Él, al tomar los panes y los peces, a través de su oración (cf. Mt 14,19), los inserta en el amor entre él y el Padre y, una vez insertados en este amor, se los da a los discípulos. A su vez, los discípulos, ya injertados en este amor, se los dan a la multitud.

El compartir se realiza a través de Cristo y, dado que Cristo no hace nada por sí mismo, salvo lo que ve hacer al Padre (cf. Jn 5,19), con quien es uno (cf. Jn 10,30), esa visión que Dios Padre tenía antes de la creación del mundo —cuando contemplaba la creación y a la humanidad en su Hijo, que lo entrega todo al Padre (cf. 1 Cor 15,24)— se hace ahora muy concreta. Con el bautismo somos injertados en Cristo y Cristo habita en nosotros (cf. Gál 3,27). En la Eucaristía, por la acción del Espíritu Santo —que el Padre hace descender sobre nosotros y sobre nuestra ofrenda—, se manifiesta Cristo con su cuerpo, que es la comunión. En Cristo, las ofrendas cambian tanto cualitativa como cuantitativamente. Todo lo que se vive eucarísticamente se convierte en compartir entre los miembros de su cuerpo: «Así también nosotros, aunque somos muchos, formamos un solo cuerpo en Cristo y, cada uno por su parte, somos miembros los unos de los otros» (Rom 12,5).

Por lo tanto, si alguien comparte sus bienes solo con aquellos a quienes está unido por lazos de sangre, de patria o de etnia, aún no ha vivido la Eucaristía. La Eucaristía, precisamente por la acción del Espíritu Santo, transforma nuestra relación con la creación. Y esta nueva relación, es decir, agápica, se manifiesta en el compartir los bienes de la creación.

Quien vive la Eucaristía se reconoce por su forma de vivir el compartir, que manifiesta el Cuerpo de Cristo, donde el cosmos, liberado de la corrupción por las manos de los hijos de Dios, participa en Cristo de la transfiguración de todas las cosas (cf. Rom 8,19-23). La Eucaristía nos convierte en hermanos y hermanas que comparten todo lo que poseen. El compartir eucarístico que se lleva a cabo en la «liturgia después de la liturgia» hace que abunde lo que hemos donado, hasta tal punto que, después de haber saciado a todos, incluso sobra (cf. Mt 14,20). De hecho, la novedad de la comunidad de los creyentes cristianos residía precisamente en manifestar el cuerpo de Cristo: «La multitud de los que habían abrazado la fe tenía un solo corazón y una sola alma, y nadie consideraba suyo lo que poseía, sino que todo era común entre ellos… De hecho, entre ellos no había nadie que pasara necesidad, pues los que poseían campos o casas los vendían, traían el producto de la venta y lo depositaban a los pies de los apóstoles; y luego se distribuía a cada uno según su necesidad» (Hch 4,32.34-35). «Todos los que habían abrazado la fe permanecían unidos y lo tenían todo en común; quienes poseían propiedades y bienes los vendían y repartían el producto entre todos, según la necesidad de cada uno» (Hch 2,44-45).

 

SEMILLAS es una publicación del Centro Aletti disponible todos los miércoles.
Cada semana, además del audio de la homilía dominical, estará disponible en el sitio de LIPA un comentario a las lecturas de la Liturgia del Domingo, como así también a las lecturas de la semana.

 

SLOVENŠČINA

Kristusov sloves pride do Herodovih ušes. Ko sliši o njem, takoj reče, da je to Janez Krstnik, ki je vstal od mrtvih (prim. Mt 14,2). Očitno zločin, ki ga je storil s svojim ukazom, v njem še ni bil razrešen. Kristus izve, kaj se je zgodilo z Janezom in kako je bil ubit med gostijo, ki jo je kralj Herod pripravil ob svojem rojstnem dnevu (prim. Mt 14,6 sl.). Tedaj sede v čoln in se umakne na samoten kraj. Ko pa ljudje to izvedo, se novica hitro razširi in mnogi se iz okoliških vasi peš odpravijo v isto smer (prim. Mt 14,13).

»Ko je izstopil [iz čolna], je zagledal veliko množico. Zasmilili so se mu in ozdravil je njihove bolnike« (Mt 14,14). Kristus je prebivalcem krajev ob obali Tiberijskega jezera že namenil zelo ostre besede, ker so bile množice gluhe in slepe za njegovo besedo in za čudeže, ki jih je storil (prim. Mt 11,21; 12,38-42; 13,14-15).

Kraljeva oblast praznuje samo sebe: Herod je zagledan vase. To se pokaže že ob Kristusovem rojstvu, ko drugi Herod – oče morilca Janeza Krstnika – zaradi strahu zase ukaže pobiti veliko otrok (prim. Mt 2,13). Moč religije pa je bila povsem usmerjena v najmanjše podrobnosti izpolnjevanja verskih predpisov. Težava religije je življenje. Ko tudi cerkvena, občestvena vera zdrsne na raven zgolj religije, v sebi nima več življenja, ki bi ga mogla posredovati in podarjati drugim. Zato se nagiba bodisi k moralistični strogosti bodisi prevzema slog sveta, da bi bila sprejeta in vsaj nekoliko cenjena. Toda v obeh primerih ne more razodevati dveh resničnosti, ker ju nima: življenja in ljubezni. »Sicer pa vas poznam, da v sebi nimate Božje ljubezni« (Jn 5,42). Ko se Kristus daruje kot živi kruh in hrana za življenje sveta, jasno pove, da brez njega »nimate življenja v sebi«, torej zoé (Jn 6,53).

Zato se Kristus umakne od dveh svetov in od množic, ki jih obvladujeta ti dve oblasti. Ko vidi ljudi, ki so mu sledili v puščavo, začuti globoko sočutje (prim. Mt 14,14). Kristus zazna njihov položaj in ga vzame za svojega. Prav to namreč pomeni sočutje: položaj množice, ki ga Kristus vidi, ga boli in mu povzroča trpljenje. Še več, njihovo trpljenje občuti še globlje, ker vidi širše; ve, od kod izvira takšno človeško stanje in kam vodi. Zdaj pa vidi, da ljudi nekaj žene, da gredo za njim. To pomeni, da so zaslutili pot, ki vodi v življenje.

Ta dogodek zato spominja na Izhod iz Egipta. Že pet poglavij pred tem Matejev evangelij pove: »Ko pa je zagledal množice, so se mu zasmilile, ker so bile izmučene in razkropljene kakor ovce, ki nimajo pastirja« (Mt 9,36). V današnjem odlomku Kristus množicam ne govori, temveč ozdravi bolnike (prim. Mt 14,14). Tako ljudje zrejo njegovo besedo, ki odstranjuje zlo iz človeškega telesa, da bi se moglo razodeti življenje, ki ga prinaša. Zato gre resnično za izhod, za osvoboditev izpod jarma teh dveh oblasti, da bi človek mogel živeti. Kajti kdor koli ima življenje kot zoé, ga ti dve oblasti ne prenašata, ampak ga odstranita. Kdor ima namreč oblast, nima pa življenja kot zoé, ki ne pozna zatona, ker je utemeljeno kot zastonjska ljubezen (agapē) in je zato večno – tega vodita zavist in sovraštvo (prim. Jn 8,44a).

 

»Tisti, ki pod videzom ovčje kože hlinijo krepost – v notranjem človeku pa so nekaj povsem drugega, polni vsakršne hudobije, zavisti, prepira in smradu naslad – so pri večini ljudi, ki oči duše nimajo očiščenih in jih ne znajo prepoznati po njihovih sadovih, čaščeni kot brezstrastni in sveti. Tiste pa, ki živijo v pobožnosti, kreposti in preprostosti srca ter so resnično sveti, ljudje enačijo z vsemi drugimi, gredo zaničujoče mimo njih in jih imajo za nič«

(Simeon Novi Teolog, Praktična in teološka poglavja, 70).

 

»Kdor govori v Svetem Duhu, ga ošabni, ki so zboleli za hudičevim napuhom, zavračajo kot prevzetnega in domišljavega; njegove besede jih bolj ranijo kakor ganijo. Sprejemajo pa z velikimi pohvalami tistega, ki je po naravni nadarjenosti ali po učenju spreten v govoru in jim laže glede njihovega odrešenja. Med njimi zato ni nikogar, ki bi znal pravilno presojati in videti stvari takšne, kakršne so«

(Simeon Novi Teolog, Praktična in teološka poglavja, 72).

 

Tudi Kristus bo doživel dramo človeštva, saj ga bosta prav ti dve oblasti skupaj obsodili in usmrtili. Vendar pa nista sposobni razodevati življenja in zastonjske ljubezni, zato ne moreta razodevati ne Boga ne človeka. Tudi danes je v Cerkvi nemalokrat mogoče zaznati skušnjavo, ki se skriva v vsaki obliki oblasti: človek misli, da deluje za dobro človeka, vendar v istem dejanju ne razodeva obličja usmiljenega Boga Očeta. Gre torej za očitno razdvojenost: Boga se sicer oznanja, vendar ga ne kaže sinovski obraz človeka. Če pa se ne razodeva Kristusova bogočloveškost – ki jo posreduje Sveti Duh in nas naredi deležne Kristusa (prim. Heb 3,14) – potem ni mogoče govoriti o krščanstvu.

Ko se zvečeri, pridejo učenci h Kristusu s predlogom, kako nahraniti množico. Predlagajo, naj ljudi odpusti, da si bodo lahko sami kupili hrano (prim. Mt 14,15). Kako je mogoče pomisliti na to, da bi jih odslovil, če pa do njih čuti tako globoko sočutje? Toda učenci Kristusa še vedno poznajo le na zunaj, kakor bi rekel Solovjov. Nadnje še ni prišel Sveti Duh, ki jih bo prerodil v Kristusu. Zato ne razumejo njegovih besed: »Ni jim treba oditi. Vi jim dajte jesti!« (Mt 14,16). Učenci še vedno razmišljajo po logiki mest, ki so jih zapustili, zato menijo, da je treba za rešitev problema lačne množice kupiti hrano. Kristus pa nakupu postavi nasproti darovanje; še več, pravi: »Vi jim dajte.«

Kraj je pust, množica pa ima le zelo malo – pet hlebov in dve ribi –, vendar je to, kar naredi razliko, delitev. Delitev gre preko Kristusa, preko njegovih rok. Ko vzame hlebe in ribi, jih po svoji molitvi (prim. Mt 14,19) vključi v ljubezen med seboj in Očetom; nato pa, vključene v to ljubezen, izroči učencem. Učenci, ki so zdaj že vcepljeni v to ljubezen, jih nato razdelijo množici.

Delitev se torej uresničuje po Kristusu. Ker Kristus ničesar ne stori sam od sebe, ampak le to, kar vidi, da dela Oče (prim. Jn 5,19), s katerim je eno (prim. Jn 10,30), postane zdaj zelo konkretna tista vizija, ki jo je imel Bog Oče že pred stvarjenjem sveta – ko je stvarstvo in človeštvo zrl v svojem Sinu, ki vse izroča Očetu (prim. 1 Kor 15,24). S krstom smo vcepljeni v Kristusa in Kristus prebiva v nas (prim. Gal 3,27). V evharistiji se po delovanju Svetega Duha – ki ga Oče pošilja nad nas in nad naš dar – razodeva Kristus s svojim telesom, ki je občestvo. V Kristusu se darovi spremenijo tako kakovostno kot količinsko. Vse, kar se živi evharistično, postane podelitev med udi njegovega telesa: »Tako smo tudi mi, čeprav nas je več, eno telo v Kristusu, posamezni pa smo si udje med seboj« (Rim 12,5).

Če torej kdo deli svoje dobrine samo s tistimi, s katerimi ga povezujejo krvne vezi, domovina ali narodnost, evharistije še ni zares živel. Prav po delovanju Svetega Duha evharistija spreminja naš odnos do stvarstva. Ta novi odnos, ki je odnos zastonjske ljubezni, pa se razodeva v delitvi dobrin stvarstva.

Človeka, ki živi evharistijo, je mogoče prepoznati po načinu, kako živi delitev, saj ta razodeva Kristusovo telo. V njem tudi vesoljstvo, osvobojeno sužnosti propadljivosti, po rokah Božjih otrok, v Kristusu sodeluje pri preobrazbi vsega stvarstva (prim. Rim 8,19-23). Evharistija nas naredi za brate in sestre, ki si delijo vse, kar imajo. Evharistična delitev, ki se uresničuje v »bogoslužju po bogoslužju«, pomnoži to, kar smo podarili, tako da po tem, ko so vsi nasičeni, še ostane (prim. Mt 14,20). Novost skupnosti prvih kristjanov je bila prav v tem, da je razodevala Kristusovo telo. »Množica teh, ki so sprejeli vero, je bila enega srca in ene duše. Nihče ni trdil, da je to, kar ima, njegova last, temveč jim je bilo vse skupno […] Nihče med njimi ni bil v pomanjkanju. Kolikor je bilo namreč lastnikov zemljišč ali hiš, so jih prodajali, in izkupiček za prodane stvari prinašali ter ga polagali k nogam apostolov. Delilo pa se je vsakemu, kolikor je kdo potreboval« (Apd 4,32.34-35). »Vsi verniki so se družili med seboj in imeli vse skupno: prodajali so premoženje in imetje ter od tega delili vsem, kolikor je kdo potreboval« (Apd 2,44-45).

 

SEMENA je rubrika Centra Aletti, ki je na voljo vsako sredo.
Vsak teden je na spletni strani LIPE poleg nedeljske homilije v zvočni obliki (v italijanščini) na voljo tudi poglobitev Božje besede nedeljske ali praznične svete maše.

 

HRVATSKI

Glas o Kristu dopire do Herodovih ušiju. Kada čuje za njega odmah kaže da je to Ivan Krstitelj koji je uskrsnuo od mrtvih (usp. Mt 14, 2). Očito zločin koji je počinio svojom zapovjedi u njemu još nije bio razriješen. Krist saznaje što se dogodilo s Ivanom i kako je bio ubijen tijekom gozbe koju je kralj Herod priredio za svoj rođendan (usp. Mt 14, 6 i dalje). Tada se lađom povlači na samotno mjesto. Ali kad su to ljudi saznali vijest se brzo proširila i mnogi su iz okolnih sela krenuli pješice u istom smjeru (usp. Mt 14, 13).

„Kad on iziđe [iz lađe], vidje silan svijet, sažali se nad njim te izliječi njegove bolesnike“ (Mt 14, 14). Krist je stanovnicima mjestâ na obali Tiberijadskog jezera već uputio vrlo oštre riječi jer su mnoštva bila gluha i slijepa za njegovu riječ i za čuda koja je učinio (usp. Mt 11, 21; 12, 38-42; 13, 14-15).

Kraljevska vlast slavi samu sebe: Herod je zagledan u sebe. To se očituje već pri Kristovu rođenju kada drugi Herod – otac ubojice Ivana Krstitelja – zbog straha za sebe naređuje da se pobije mnogo djece (usp. Mt 2, 13). Moć religije bila je pak posve usredotočena na najmanje pojedinosti ispunjavanja vjerskih propisa. Problem religije jest život. Kada i crkvena, zajedničarska vjera sklizne na razinu religije, u sebi više nema život koji bi mogla posredovati i darivati drugima. Zato naginje ili prema moralističkoj strogoći ili preuzima stil svijeta, kako bi bila prihvaćena i barem donekle cijenjena. No u oba slučaja ne može očitovati dvije stvarnosti jer ih nema: život i ljubav. „Ali vas dobro upoznah: ljubavi Božje nemate u sebi“ (Iv 5, 42). Kada se Krist daruje kao živi kruh i hrana za život svijeta, jasno kaže da bez njega „nemate života u sebi“, dakle zōē (Iv 6, 53).

Zato se Krist povlači od tih dvaju svjetova i od mnoštva koje je pod kontrolom tih dviju vlasti. Kad je ugledao ljude koji su ga slijedili u pustinju sažalio se nad njima (usp. Mt 14, 14). Krist zapaža njihovo stanje i uzima ga za svoje. Naime, upravo to znači suosjećanje: stanje mnoštva koje Krist vidi boli ga i stvara mu patnju. Štoviše, on njihovu patnju doživljava još dublje jer vidi šire; zna odakle proizlazi takvo ljudsko stanje i kamo vodi. A sada vidi da ljude nešto goni da idu za njim. To znači da su naslutili put koji vodi u život.

Stoga taj događaj podsjeća na Izlazak iz Egipta. Već pet poglavlja prije toga Matejevo evanđelje kaže: „Vidjevši mnoštvo, sažali mu se nad njim jer bijahu izmučeni i ophrvani kao ovce bez pastira“ (Mt 9, 36). U današnjem ulomku Krist ne govori mnoštvu, nego ozdravlja bolesnike (usp. Mt 14, 14). Tako ljudi promatraju njegovu riječ koja uklanja zlo iz ljudskog tijela da bi se mogao očitovati život koji on donosi. Zato je doista riječ o izlasku, o oslobođenju od jarma tih dviju vlasti kako bi čovjek mogao živjeti. Jer tko god ima život kao zōē te ga dvije vlasti ne podnose, nego ga uklanjaju. Tko naime ima vlast, a nema života kao zōē – koji ne pozna zalaza jer je utemeljen kao besplatna ljubav (agapē) i stoga je vječan – taj je vođen zavišću i mržnjom (usp. Iv 8, 44a).

 

„Oni koji pod krinkom ovčje kože hine krepost ‒ a u nutarnjem su čovjeku nešto posve drugo, puni svake zloće, zavisti, svađe, i smrada naslada ‒ kod većine ljudi, koji nemaju pročišćene oči duše i ne znaju ih prepoznati po njihovim plodovima, štovani su kao bestrasni i sveti. A one koji žive u pobožnosti, kreposti i jednostavnosti srca te su uistinu sveti, ljudi izjednačuju sa svima drugima, prolaze prezirno pokraj njih i smatraju ih ništavnima.“

(Simeon Novi Teolog, Praktična i teološka poglavlja, 70)

 

„Onoga tko govori u Duhu Svetom oholi i bolešću đavolske oholosti zaraženi ljudi odbacuju kao umišljenog i oholog; njegove ih riječi više ranjavaju nego što ih vode k obraćenju. Oni pak s velikim hvalama prihvaćaju onoga tko je po prirodnoj nadarenosti ili učenosti vješt u govoru, iako im laže glede njihova spasenja. Među takvima nema nikoga tko bi znao ispravno prosuđivati i vidjeti stvari onakvima kakve jesu“

(Simeon Novi Teolog, Praktična i teološka poglavlja, 72).

 

I Krist će doživjeti dramu čovječanstva jer će ga upravo te dvije vlasti zajedno osuditi i pogubiti. No one nisu sposobne očitovati život i besplatnu ljubav, stoga ne mogu očitovati ni Boga ni čovjeka. I danas se u Crkvi nerijetko može zamijetiti kušnja koja se krije u svakom obliku vlasti: čovjek misli da djeluje za dobrobit čovjeka, no u istom činu ne očituje lice milosrdnog Boga Oca. Riječ je dakle o očitoj razdvojenosti: Boga se doduše naviješta, ali ga ne očituje sinovsko lice čovjeka. Ako se pak ne očituje Kristovo bogočovještvo – koje posreduje Duh Sveti i čini nas dionicima Kristovim (usp. Heb 3, 14) – tada nije moguće govoriti o kršćanstvu.

Uvečer učenici pristupaju Kristu s prijedlogom kako nahraniti mnoštvo. Predlažu da otpusti ljude kako bi sami mogli kupiti hranu (usp. Mt 14, 15). Kako je moguće pomisliti na to da ih otpusti ako prema njima ima tako duboko suosjećanje? No učenici Krista još uvijek poznaju samo izvana, kako bi rekao Solovjev. Na njih još nije sišao Duh Sveti koji će ih preporoditi u Kristu. Zato ne razumiju njegove riječi: „Ne trebaju nikamo ići, dajte im vi jesti!“ (Mt 14, 16). Učenici još uvijek razmišljaju po logici gradova koje su napustili, stoga smatraju da je za rješenje problema gladnog mnoštva potrebno kupiti hranu. Krist pak kupnji suprotstavlja darivanje; štoviše, kaže im: „Dajte im vi“.

Mjesto je pusto, a mnoštvo ima vrlo malo – pet kruhova i dvije ribe – no ono što čini razliku jest dijeljenje. Dijeljenje ide preko Krista, preko njegovih ruku. Kada uzima kruhove i ribe, po svojoj ih molitvi (usp. Mt 14, 19) uključuje u ljubav između sebe i Oca; zatim ih uključene u tu ljubav, predaje učenicima. Potom ih učenici, koji su sada već ucijepljeni u tu ljubav, dijele mnoštvu.

Dijeljenje se dakle ostvaruje po Kristu. Budući da Krist ništa ne čini sam od sebe, nego samo ono što vidi da čini Otac (usp. Iv 5, 19), s kojim je jedno (usp. Iv 10, 30), sada postaje vrlo konkretna ona vizija koju je Bog Otac imao još prije stvaranja svijeta – kada je stvorenje i čovječanstvo promatrao u svome Sinu, koji sve predaje Ocu (usp. 1 Kor 15, 24). Krštenjem smo ucijepljeni u Krista i Krist prebiva u nama (usp. Gal 3, 27). U euharistiji se po djelovanju Duha Svetoga – kojega Otac šalje nad nas i nad naš dar – očituje Krist sa svojim tijelom koje je zajednica. U Kristu se darovi mijenjaju kako kvalitativno, tako i kvantitativno. Sve što se živi euharistijski postaje dijeljenje među udovima njegova tijela: „tako smo i mi, mnogi, jedno tijelo u Kristu, a pojedinci udovi jedan drugomu“ (Rim 12, 5).

Ako dakle netko dijeli svoja dobra samo s onima s kojima ga povezuju krvne veze, domovina ili narodnost, euharistiju još uistinu nije živio. Upravo po djelovanju Duha Svetoga euharistija mijenja naš odnos prema stvorenju. Taj novi odnos, koji je odnos besplatne ljubavi, očituje se pak u dijeljenju dobara stvorenja.

Oni koji žive Euharistiju prepoznaju se po načinu na koji žive dijeljenje, koje očituje Tijelo Kristovo, gdje kozmos, oslobođen od raspadljivosti, po rukama djece Božje sudjeluje u Kristu u preobrazbi svega stvorenja (usp. Rim 8, 19-23). Euharistija nas čini braćom i sestrama koji dijele sve što imaju. Euharistijsko dijeljenje, koje se ostvaruje u „bogoslužju nakon bogoslužja“, umnaža ono što smo darovali, tako da nakon što se svi nasite još i pretekne (usp. Mt 14, 20). Novost zajednice prvih kršćana bila je upravo u tome što je očitovala Kristovo tijelo: „U mnoštva onih što prigrliše vjeru bijaše jedno srce i jedna duša. I nijedan od njih nije svojim zvao ništa od onoga što je imao, nego im sve bijaše zajedničko […] Doista, nitko među njima nije oskudijevao jer koji bi god posjedovali zemljišta ili kuće, prodavali bi ih i utržak donosili i stavljali pred noge apostolima. A dijelilo se svakomu koliko je trebao“ (Dj 4, 32.34-35). „Svi koji prigrliše vjeru bijahu združeni i sve im bijaše zajedničko. Sva bi imanja i dobra prodali i porazdijelili svima kako bi tko trebao“ (Dj 2, 44-45).

 

SJEMENA je rubrika Centra Aletti dostupna svake srijede.
Svakog tjedna, osim nedjeljne propovijedi u audio obliku (na talijanskom), bit će dostupno na web stranici LIPA produbljivanje nedjeljnih ili blagdanskih čitanja euharistijske liturgije.

 

POLSKI

Wieść o Chrystusie dociera do uszu Heroda. Gdy o Nim słyszy, natychmiast mówi, że jest to Jan Chrzciciel, który powstał z martwych (por. Mt 14,2). Oczywiste jest, że zbrodnia popełniona na jego rozkaz nie przestała go dręczyć. Chrystus dowiaduje się o tym, co spotkało Jana i że został zabity podczas uczty wydanej przez króla Heroda z okazji jego urodzin (por. Mt 14,6n). Wówczas wsiada do łodzi i oddala się na miejsce pustynne. Gdy jednak ludzie się o tym dowiadują, wiadomość szybko się rozchodzi i wielu mieszkańców okolicznych wiosek wyrusza pieszo w tym samym kierunku (por. Mt 14,13).

„Gdy wysiadł z łodzi, ujrzał wielki tłum. Ulitował się nad nimi i uzdrowił ich chorych” (Mt 14,14). Chrystus skierował już wcześniej bardzo mocne słowa do mieszkańców tej okolicy nad Jeziorem Tyberiadzkim, ponieważ tłumy pozostawały głuche i ślepe wobec Jego słowa oraz znaków, których dokonywał (por. Mt 11,21; 12,38–42; 13,14–15).

Władza królewska celebruje samą siebie: Herod jest więc skupiony wyłącznie na sobie. Objawiło się to już przy narodzeniu Chrystusa, gdy z lęku o własną pozycję inny Herod – ojciec zabójcy Jana Chrzciciela – kazał wymordować wiele niewinnych dzieci (por. Mt 2,13). Natomiast władza religijna była całkowicie pochłonięta najdrobniejszymi szczegółami przestrzegania przepisów religijnych. Problem religii dotyczy życia. Gdy także wiara eklezjalna, oparta na komunii, degraduje się do poziomu samej religii, nie posiada już życia, które mogłaby przekazywać i ofiarowywać innym. Dlatego albo popada w moralistyczny rygoryzm, albo zaczyna upodabniać się do stylu świata, aby zostać zaakceptowaną i choć trochę docenioną. W obu jednak przypadkach nie potrafi ukazać dwóch rzeczy, ponieważ ich nie posiada: życia i miłości. „Znam was i wiem, że nie macie w sobie miłości Boga” (por. J 5,42). A gdy Chrystus daje siebie jako chleb żywy i pokarm dla życia świata, wyraźnie mówi, że bez Niego „nie będziecie mieli życia w sobie”, to znaczy życia zoē (J 6,53).

Dlatego Chrystus oddala się od tych dwóch światów oraz od tłumów kierowanych przez obie te władze. Kiedy więc widzi ludzi, którzy poszli za Nim na pustkowie, ogarnia Go współczucie (por. Mt 14,14). Chrystus dostrzega ich sytuację i bierze ją na siebie. Właśnie to oznacza współczucie: sytuacja tłumu, którą widzi, sprawia Mu ból i cierpienie. Co więcej, odczuwa ich cierpienie jeszcze głębiej, ponieważ widzi szerzej – zna źródło tej ludzkiej kondycji i wie, dokąd ona prowadzi. Teraz jednak dostrzega, że coś pociąga ludzi ku Niemu. To znaczy, że wyczuli drogę prowadzącą do życia.

Dlatego wydarzenie to przywołuje na myśl Wyjście. Już pięć rozdziałów wcześniej w tej samej Ewangelii Mateusza czytamy: „Widząc tłumy, ulitował się nad nimi, bo byli utrudzeni i opuszczeni jak owce niemające pasterza” (Mt 9,36). Dzisiaj Chrystus nie przemawia do tłumów, lecz uzdrawia chorych (por. Mt 14,14). W ten sposób ludzie oglądają Jego słowo, które usuwa zło z ludzkiego ciała, aby mogło objawić się życie, które On przynosi. Jest to więc prawdziwy exodus – wyzwolenie spod jarzma tych dwóch władz, aby człowiek mógł żyć. Każdy bowiem, kto posiada zoē, nie jest tolerowany przez te dwa systemy, lecz zostaje usunięty. Ten, kto ma jakąś władzę, ale nie posiada życia – zoē, które nie zna zachodu, ponieważ jest ukształtowane jako agapē, a więc jest wieczne – kieruje się zazdrością i nienawiścią (por. J 8,44a).

 

„Ci, którzy udają cnotę pod pozorem owczej skóry – ale w głębi serca są zupełnie inni, pełni wszelkiej nieprawości, zazdrości, kłótni i cuchnącej rozkoszy – są czczeni jako opanowani i święci przez większość ludzi, którzy nie mają oczyszczonego oka duszy ani nie potrafią rozpoznać ich po owocach; natomiast tych, którzy żyją w pobożności, cnotliwości i prostocie serca i są prawdziwie święci, ludzie porównują do wszystkich innych ludzi, mijają ich z pogardą i uważają za nic”.

(Symeon Nowy Teolog, Rozdziały praktyczne i teologiczne, 70)

 

„Ten, kto przemawia w Duchu Świętym, przez ludzi pysznych i dotkniętych pychą diabła bywa odrzucany jako zarozumiały i wyniosły. Słowa takiego człowieka bardziej ich ranią, niż prowadzą do skruchy. Natomiast z wielkimi pochwałami przyjmują tych, którzy dzięki naturalnym zdolnościom lub wykształceniu pięknie przemawiają, lecz kłamią w sprawie ich zbawienia. Dlatego nikt spośród nich nie potrafi właściwie osądzić i zobaczyć rzeczy takimi, jakimi są.”

(Symeon Nowy Teolog, Rozdziały praktyczne i teologiczne, 72)

 

Chrystus sam przeżyje dramat ludzkości, ponieważ zostanie skazany i zabity właśnie przez te dwie współdziałające ze sobą władze. Nie są one jednak zdolne objawić życia, agapē, a zatem nie potrafią objawić ani Boga, ani człowieka.

Także dzisiaj, nawet w Kościele, można niekiedy dostrzec pokusę ukrytą w każdej formie władzy: człowiek sądzi, że działa dla dobra drugiego, lecz w samym tym działaniu nie objawia oblicza Boga Ojca bogatego w miłosierdzie. Powstaje wówczas swoista schizofrenia: głosi się Boga, ale nie ukazuje Go na synowskim obliczu człowieka. Jeśli bowiem nie objawia się Bosko-ludzkie człowieczeństwo Chrystusa – przekazywane przez Ducha Świętego, który czyni nas uczestnikami Chrystusa (por. Hbr 3,14) – nie można już mówić o chrześcijaństwie.

Nastaje wieczór i uczniowie przychodzą do Chrystusa z propozycją, jak nakarmić zgromadzony tłum. Radzą Mu, aby odprawił ludzi, żeby mogli pójść do wiosek i kupić sobie coś do jedzenia (por. Mt 14,15). Jak można myśleć o odesłaniu ich, skoro Chrystus odczuwa wobec nich głębokie współczucie?

Uczniowie znają jednak Chrystusa jeszcze tylko zewnętrznie, jak powiedziałby Sołowjow. Duch Święty jeszcze na nich nie zstąpił i nie odrodził ich w Chrystusie. Dlatego nie rozumieją Jego słów: „Nie potrzebują odchodzić; wy dajcie im jeść” (Mt 14,16). Nadal myślą według logiki miast, które opuścili. Są przekonani, że problem głodnego tłumu można rozwiązać jedynie przez kupowanie. Chrystus przeciwstawia kupowaniu dar, a nawet coś więcej: „Wy dajcie im jeść.”

Miejsce jest pustynne, a tłum posiada bardzo niewiele – pięć chlebów i dwie ryby. Tym jednak, co wszystko odmienia, jest dzielenie się. To dzielenie dokonuje się przez Chrystusa, przez Jego ręce. Biorąc chleby i ryby oraz zanurzając je w swojej modlitwie (por. Mt 14,19), włącza je w miłość istniejącą między Nim a Ojcem. Włączone w tę miłość przekazuje uczniom, a uczniowie – już wszczepieni w tę samą miłość – rozdają je tłumowi.

Dzielenie się dokonuje się przez Chrystusa. A ponieważ Chrystus nie czyni nic sam od siebie, lecz tylko to, co widzi u Ojca (por. J 5,19), z którym jest jedno (por. J 10,30), urzeczywistnia się teraz bardzo konkretnie to spojrzenie, które Ojciec miał jeszcze przed stworzeniem świata, gdy oglądał całe stworzenie i ludzkość w swoim Synu, który ostatecznie oddaje wszystko Ojcu (por. 1 Kor 15,24).

Przez chrzest zostajemy wszczepieni w Chrystusa, a Chrystus zamieszkuje w nas (por. Ga 3,27). W Eucharystii, mocą działania Ducha Świętego, którego Ojciec zsyła na nas i na nasze dary, objawia się Chrystus wraz ze swoim Ciałem, którym jest komunia. W Chrystusie nasze dary zmieniają się zarówno jakościowo, jak i ilościowo. Wszystko, co jest przeżywane eucharystycznie, staje się udziałem wszystkich członków Jego Ciała:

„Tak więc my, liczni, stanowimy jedno ciało w Chrystusie, a każdy z osobna jesteśmy członkami jedni drugich” (Rz 12,5).

Jeżeli więc ktoś dzieli się tym, co posiada, jedynie z osobami związanymi z nim więzami krwi, wspólnego pochodzenia lub przynależności etnicznej, to znaczy, że nie przeżył jeszcze Eucharystii. To właśnie Eucharystia, mocą Ducha Świętego, przemienia naszą relację do całego stworzenia. A ta nowa relacja – relacja agapē – objawia się we wspólnym korzystaniu z dóbr stworzenia.

Tego, kto żyje Eucharystią, można rozpoznać po sposobie, w jaki dzieli się z innymi. W ten sposób objawia się Ciało Chrystusa, w którym całe stworzenie, wyzwolone z niewoli zepsucia przez ręce synów Bożych, uczestniczy w Chrystusie w przemienieniu wszystkiego (por. Rz 8,19–23).

Eucharystia czyni nas braćmi i siostrami, którzy dzielą się wszystkim, co posiadają. Eucharystyczna wspólnota urzeczywistniana w „liturgii po liturgii” sprawia, że to, co zostało ofiarowane, staje się obfite do tego stopnia, iż po nasyceniu wszystkich pozostaje jeszcze nadmiar (por. Mt 14,20).

Nowość pierwszej wspólnoty chrześcijańskiej polegała właśnie na tym, że objawiała ona Ciało Chrystusa:

„Jeden duch i jedno serce ożywiały wszystkich wierzących. Nikt nie nazywał swoim tego, co posiadał, ale wszystko mieli wspólne. (…) Nikt z nich nie cierpiał niedostatku, gdyż ci, którzy posiadali pola lub domy, sprzedawali je, przynosili pieniądze uzyskane ze sprzedaży i składali je u stóp apostołów. Każdemu zaś rozdzielano według jego potrzeby.” (Dz 4,32.34–35)

„Wszyscy wierzący przebywali razem i wszystko mieli wspólne. Sprzedawali swoje majątki i dobra i rozdzielali je wszystkim, według potrzeby każdego.” (Dz 2,44–45)

 

ZIARNA są rubryką Centro Aletti udostępnianą w każdą środę.
Każdego tygodnia, oprócz homilii niedzielnej w formie audio, na stronie LIPA będzie do dyspozycji pogłębienie czytań liturgicznych z eucharystii niedzielnej bądź świątecznej