[SEMI] XXIII DOMENICA DEL TEMPO ORDINARIO (ANNO A) 2

ITALIANO

Andare verso colui che ha peccato contro di te è l’espressione della compassione e della comprensione (cf Mt 18,15). Non si tratta di andare con odio e con ira a sistemare uno che ha fatto qualcosa contro di te. Si tratta di andare incontro a chi ha peccato con misericordia, al fine di recuperare il fratello.

Infatti, prima di questo versetto, viene espressa esattamente la chiave di come trattare chi ha peccato contro di te: “Che cosa vi pare? Se un uomo ha cento pecore e una di loro si smarrisce, non lascerà le novantanove sui monti e andrà a cercare quella che si è smarrita? In verità io vi dico: se riesce a trovarla, si rallegrerà per quella più che per le novantanove che non si erano smarrite. Così è volontà del Padre vostro che è nei cieli, che neanche uno di questi piccoli si perda” (Mt 18,12-14). Infatti la misericordia del Padre passa ai figli: “Siate misericordiosi, come il Padre vostro è misericordioso” (Lc 6,36).

Bisogna fare tutto il possibile per recuperare il fratello. Solo nel caso in cui non accetti nessun invito alla riconciliazione lo si lascia andare. Altrimenti ci viene chiesto di tentare in ogni modo di avvicinarlo. Infatti, come abbiamo già detto, non si tratta di andare a sistemare i conti con colui che ha peccato contro di te. Si va da lui già con il perdono da offrire e si cerca di aiutarlo a constatare quale è la via della zōē, della vita che ha ricevuto nella rinascita battesimale. Perciò si va da lui con il perdono già maturato nel cuore.

Tanto è vero che, proprio perché ci rivolgiamo tutti come Chiesa al Padre, che è Padre di tutti noi, il nostro perdono reciproco è la via attraverso cui il suo perdono raggiunge noi: “Rimetti a noi i nostri debiti come anche noi li rimettiamo ai nostri debitori” (Mt 6,12).

 

“Perdoniamo i nostri fratelli, allontaniamo da noi ogni malvagità e cattiveria, noi che vogliamo percorrere degnamente la via alla quale siamo stati chiamati […] Quanto infatti perdonerai a tuo fratello, altrettanto, e ancora di più, perdonerà a te il Signore […] La memoria dei torti ricevuti è passione che brucia senza sosta nel cuore. E colui che è posseduto da questo male, sia quando si alza, sia quando si corica, quando prega, quando è in cammino, mantiene nel suo cuore questo veleno che agisce continuamente senza venir meno […] Dove cresce la pianta del ricordo dei torti ricevuti, là non c’è nulla che giovi, non digiuno, non preghiera, non lacrime, non confessione, non supplica, non verginità, non elemosina, non altro bene. Tutto infatti è annullato dal ricordo del male che hai ricevuto dal tuo fratello”

(Anastasio Sinaita, Discorso sulla santa eucaristia e sulla necessità di non giudicare e di non serbare rancore, conosciuto anche come Una liturgia non ipocrita).

 

Perché è così importante cercare di recuperare ogni fratello che comincia a peccare e a fare del male? Perché dall’unità della comunità dipende la verità della preghiera: “In verità io vi dico ancora: se due di voi sulla terra si metteranno d’accordo per chiedere qualunque cosa, il Padre mio che è nei cieli gliela concederà. Perché dove sono due o tre riuniti nel mio nome, lì sono io in mezzo a loro” (Mt 18,19-20). L’unità dei cristiani esprime e manifesta la presenza di Cristo.

L’amore del Padre che è nei cieli, sulla terra si è compiuto in Cristo. Il Padre, per amore verso di noi, ha mandato il suo Figlio, che si è fatto uomo proprio perché l’amore del Padre si manifesti nella sua umanità (cf Gv 3,16). La vita divina, la zōē, è costituita come agapē. Dio non esiste prima e poi ama: la sua stessa esistenza è amore (cf 1Gv 4,8). Cristo, facendosi uomo, manifesta nella sua umanità la vita che è amore. Egli è venuto affinché noi avessimo la vita e l’avessimo in abbondanza: “Io sono venuto perché abbiano la vita e l’abbiano in abbondanza” (Gv 10,10).

Ma siccome Dio è amore, la sua vita stessa è amore e l’umanità di Cristo, il suo corpo, manifesta proprio questo amore di Dio. E il suo corpo siamo noi (cf 1Cor 12,27). Allora, la Chiesa è la manifestazione nella storia della vita di Dio che è agapē.

Ora, se noi siamo le membra del suo corpo, siamo uniti nell’amore gli uni con gli altri: “Così anche noi, pur essendo molti, siamo un solo corpo in Cristo e, ciascuno per la sua parte, siamo membra gli uni degli altri” (Rm 12,5). Si tratta di una cosa talmente concreta di cui Paolo invita ad interrogarci se ne siamo coscienti come realtà fondante della nostra esistenza: “Non sapete che i vostri corpi sono membra di Cristo?” (1Cor 6,15).

Dunque la realtà umana di ciascuno di noi è una parte concreta del corpo di Cristo. Questo vuol dire che è la stessa vita del Figlio di Dio che ci unisce nel suo corpo in unità. Anzi, Paolo insiste ancora precisando che, per l’azione dello Spirito Santo ‒ che è il Signore che dona la vita-zōē ‒, questa vita è l’amore che Lui versa nei nostri cuori (cf Rm 5,5) e che si manifesta come comunione, che è proprio il titolo dello Spirito Santo: “La grazia del nostro Signore Gesù Cristo, l’amore di Dio Padre e la comunione dello Spirito Santo” (2Cor 13,13).

Perciò, quando la Chiesa prega il Padre nostro che è “nei cieli”, prega in nome del Figlio suo e prega chiedendo nel suo nome (cf Gv 14,13-14). Questo dice che bisogna essere uniti a Lui e con Lui, cioè vivere della sua vita, che è amore e che realizza nella storia quella comunione che è l’espressione della stessa vita delle tre Persone divine.

È chiaro, allora, che quando abbiamo separato la vita dall’amore e, poi, la ragione dall’amore, siamo arrivati ad una grave deviazione. Pensiamo che si possa prima vivere proclamando un grande valore, che è l’amore, e poi impegnarsi a raggiungerlo e realizzarlo. È un fallimento già dichiarato all’inizio. Se non ho la vita-zōē, che è amore-agapē, non potrò mai realizzare l’agapē, proprio come una persona che non ha il talento del canto non potrà cantare, anche se fosse obbligata.

Cosa è la Chiesa, se non è il corpo di Cristo? Cosa è un battezzato, se non un rigenerato alla zōē, che è costituita come amore? Tutta la cura della vita spirituale consiste nel fare in modo che la mia intera natura umana sia vivificata dalla zōē, che tutto sia penetrato dalla vita che è luce, che è amore, che fa di me lo spazio della comunione delle persone. Si tratta di lasciarsi penetrare in tutto ciò che siamo da questa vita di Cristo e dall’amore che ci viene dato in essa.

In questo ci soccorriamo l’un l’altro: è l’aiuto reciproco. E se non siamo nell’unità, la preghiera non è preghiera: sono chiacchiere e parole vuote rivolte a noi stessi, al nostro cervello, ma non al Padre e al Figlio. Infatti, si tratta della zōē che è agapē, che ci viene data nella rinascita, perché chi è generato da Dio ama (cf 1Gv 4,7). Se non siamo uniti dalla stessa vita-amore vivendo la comunione, allora non possiamo pregare insieme, perché non siamo in Cristo. Per questo Cristo dice che, chi non vuole recuperare la comunione, sia considerato come un pagano (cf Mt 18,17), cioè come uno che non è ancora rinato dall’alto e che non partecipa alla vita di Cristo.

Invece, essere uniti vuol dire essere il vero tempio, cioè l’abitazione di Dio con noi, ossia Cristo con il suo corpo: “Noi siamo infatti il tempio del Dio vivente, come Dio stesso ha detto: Abiterò in mezzo a loro e con loro camminerò e sarò il loro Dio, ed essi saranno il mio popolo” (2Cor 6,16). L’unità tra i cristiani è proprio la manifestazione di Dio come comunione delle persone, la comunione realizzata nel corpo di Cristo.

 

SEMI è la rubrica del Centro Aletti disponibile ogni mercoledì.
Ogni settimana, oltre all’omelia della domenica in formato audio, sarà disponibile sul sito LIPA un approfondimento delle letture della liturgia eucaristica domenicale o festiva.

 

ENGLISH

Going to the one who has sinned against you is an expression of compassion and understanding (cf. Mt 18:15). It is not a matter of going with hatred and anger to confront someone who has done something against you. It is about approaching the one who has sinned with mercy, in order to restore your brother.

In fact, just before this verse, the key to how to treat someone who has sinned against you is clearly expressed: “What is your opinion? If a man has a hundred sheep and one of them goes astray, will he not leave the ninety-nine in the hills and go in search of the stray?And if he finds it, amen, I say to you, he rejoices more over it than over the ninety-nine that did not stray. In just the same way, it is not the will of your heavenly Father that one of these little ones be lost.” (Mt 18:12–14). In fact, the Father’s mercy is passed on to his children: “Be merciful, just as your Father is merciful” (Lk 6:36).

We must do everything possible to bring our brother back. Only if he refuses every invitation to reconciliation should we let him go. Otherwise, we are called to try in every way to reach out to him. In fact, as we have already said, it is not a matter of going to settle scores with the one who has sinned against you. You go to him already with forgiveness to offer, and you seek to help him recognize the path of zōē—the life he received through his baptismal rebirth. Therefore, you go to him with forgiveness already matured in your heart.

So much so that, precisely because we all turn as the Church to the Father, who is the Father of us all, our mutual forgiveness is the path through which his forgiveness reaches us: “Forgive us our debts as we forgive our debtors” (Mt 6:12).

 

“Let us forgive our brothers and sisters; let us cast away from ourselves all wickedness and malice, we who wish to walk worthily along the path to which we have been called […] For just as you forgive your brother or sister, so too—and even more—will the Lord forgive you […] The memory of wrongs suffered is a passion that burns ceaselessly in the heart. And whoever is possessed by this evil—whether when he rises, when he lies down, when he prays, or when he is on his way—keeps this poison in his heart, which acts continuously without ceasing […] Where the plant of the memory of wrongs suffered grows, there is nothing that helps—neither fasting, nor prayer, nor tears, nor confession, nor supplication, nor virginity, nor almsgiving, nor any other good deed. For everything is nullified by the memory of the wrong you have received from your brother”

(Anastasius of Sinai, Discourse on the Holy Eucharist and the Necessity of Not Judging and Not Harboring Resentment, also known as A Liturgy Without Hypocrisy).

 

Why is it so important to try to win back every brother who begins to sin and do wrong? Because the truth of prayer depends on the unity of the community:

“Again, [amen,] I say to you, if two of you agree on earth about anything for which they are to pray, it shall be granted to them by my heavenly Father. For where two or three are gathered together in my name, there am I in the midst of them” (Mt 18:19–20). Christian unity expresses and manifests the presence of Christ.

The love of the Father who is in heaven was fulfilled on earth in Christ. Out of love for us, the Father sent his Son, who became man precisely so that the Father’s love might be revealed in his humanity (cf. Jn 3:16). Divine life, zōē, is constituted as agapē. God does not first exist and then love: His very existence is love (cf. 1 Jn 4:8). Christ, by becoming man, manifests in His humanity the life that is love. He came so that we might have life and have it in abundance: “I came so that they might have life and have it more abundantly” (Jn 10:10).

But since God is love, his very life is love, and Christ’s humanity—his body—reveals precisely this love of God. And we are his body (cf. 1 Cor 12:27). Thus, the Church is the manifestation in history of God’s life, which is agapē.

Now, if we are the members of his body, we are united in love with one another: “So we, though many, are one body in Christ, and individually members one of another” (Rom 12:5). This is such a concrete reality that Paul urges us to ask ourselves whether we are aware of it as the foundational reality of our existence: “Do you not know that your bodies are members of Christ?” (1 Cor 6:15).

Therefore, the human reality of each of us is a concrete portion of the body of Christ. This means that it is the very life of the Son of God that unites us in his body. Indeed, Paul goes on to emphasize that, through the action of the Holy Spirit—who is the Lord who gives life (zōē)—this life is the love that He pours into our hearts (cf. Rom 5:5) and that manifests itself as communion, which is precisely the title of the Holy Spirit: “The grace of our Lord Jesus Christ, the love of God the Father, and the fellowship of the Holy Spirit” (2 Cor 13:13).

Therefore, when the Church prays to the Father who is “in heaven,” she prays in the name of his Son and prays asking in his name (cf. Jn 14:13–14). This means that we must be united to Him and with Him; that is, we must live by His life, which is love and which brings about in history that communion which is the very expression of the life of the three divine Persons.

It is clear, then, that when we have separated life from love and, subsequently, reason from love, we have strayed gravely. We think that we can first live by proclaiming a great value—which is love—and then commit ourselves to attaining and realizing it. This is a failure declared from the very beginning. If I do not have life—zōē—which is love—agapē—I will never be able to realize agapē, just as a person who lacks a talent for singing will not be able to sing, even if forced to do so.

What is the Church, if not the body of Christ? What is a baptized person, if not one regenerated to zōē-life, which is constituted as love? The whole purpose of spiritual life consists in ensuring that my entire human nature is enlivened by zōē-life, that everything is permeated by the life that is light, that is love, which makes me the space of communion among persons. It is a matter of allowing ourselves to be permeated in all that we are by this life of Christ and by the love given to us in it.

In this we help one another: it is mutual aid. And if we are not in unity, prayer is not prayer: it is idle chatter and empty words directed at ourselves, at our own minds, but not at the Father and the Son. In fact, it is about the zōē that is agapē, which is given to us in rebirth, because whoever is born of God loves (cf. 1 Jn 4:7). If we are not united by the same life-love through living in communion, then we cannot pray together, because we are not in Christ. This is why Christ says that whoever does not wish to restore communion should be regarded as a pagan (cf. Mt 18:17)—that is, as one who has not yet been born again from above and who does not share in the life of Christ.

On the other hand, being united means being the true temple—that is, the dwelling place of God among us, namely Christ with his body: “For we are the temple of the living God; as God said: ‘I will live with them and move among them, and I will be their God and they shall be my people.’” (2 Cor 6:16). Unity among Christians is precisely the manifestation of God as a communion of persons, the communion realized in the body of Christ.

 

SEEDS, the Aletti Centre’s column, is available every Wednesday.
Every week, in addition to the Sunday homily in audio format, an in-depth study of the readings from the Sunday or festive Eucharistic liturgy will be available on the LIPA website.

 

ESPAÑOL

Acercarse a quien ha pecado contra ti es una muestra de compasión y comprensión (cf. Mt 18,15). No se trata de ir con odio y ira a ajustar cuentas con alguien que te ha hecho algo. Se trata de ir al encuentro de quien ha pecado con misericordia, con el fin de recuperar al hermano.

De hecho, justo antes de este versículo, se expresa con exactitud la clave de cómo tratar a quien ha pecado contra ti: «¿Qué os parece? Si un hombre tiene cien ovejas y una de ellas se extravía, ¿no dejará las noventa y nueve en las montañas e irá a buscar la que se ha extraviado? En verdad os digo: si la encuentra, se alegrará más por ella que por las noventa y nueve que no se habían extraviado. Así es la voluntad de vuestro Padre que está en los cielos: que ni uno solo de estos pequeños se pierda» (Mt 18,12-14). De hecho, la misericordia del Padre se transmite a los hijos: «Sed misericordiosos, como vuestro Padre es misericordioso» (Lc 6,36).

Hay que hacer todo lo posible por recuperar al hermano. Solo en el caso de que no acepte ninguna invitación a la reconciliación se le deja marchar. De lo contrario, se nos pide que intentemos por todos los medios acercarnos a él. De hecho, como ya hemos dicho, no se trata de ir a ajustar cuentas con quien ha pecado contra ti. Se acude a él con el perdón ya preparado y se intenta ayudarle a descubrir cuál es el camino de la zōē, de la vida que ha recibido en el renacimiento bautismal. Por eso se acude a él con el perdón ya madurado en el corazón.

Tanto es así que, precisamente porque todos, como Iglesia, nos dirigimos al Padre, que es Padre de todos nosotros, nuestro perdón recíproco es el camino por el que su perdón llega hasta nosotros: «Perdona nuestras deudas, así como nosotros perdonamos a nuestros deudores» (Mt 6,12).

 

«Perdonemos a nuestros hermanos, alejemos de nosotros toda maldad y malicia, nosotros que queremos recorrer dignamente el camino al que hemos sido llamados […] Porque, de hecho, en la medida en que perdones a tu hermano, en esa misma medida, y aún más, te perdonará el Señor […] El recuerdo de las injusticias sufridas es una pasión que arde sin cesar en el corazón. Y quien está poseído por este mal, tanto al levantarse como al acostarse, al rezar o al caminar, guarda en su corazón este veneno que actúa sin cesar […] Donde crece la planta del recuerdo de las ofensas recibidas, allí no hay nada que sirva de nada: ni el ayuno, ni la oración, ni las lágrimas, ni la confesión, ni la súplica, ni la virginidad, ni la limosna, ni ningún otro bien. De hecho, todo queda anulado por el recuerdo del mal que has recibido de tu hermano»

(Anastasio de Sinaí, Discurso sobre la Santa Eucaristía y sobre la necesidad de no juzgar ni guardar rencor, también conocido como Una liturgia no hipócrita).

 

¿Por qué es tan importante intentar recuperar a todo hermano que comienza a pecar y a hacer el mal? Porque de la unidad de la comunidad depende la verdad de la oración: «En verdad os digo también: si dos de vosotros en la tierra se ponen de acuerdo para pedir cualquier cosa, mi Padre que está en los cielos se la concederá. Porque donde estén dos o tres reunidos en mi nombre, allí estoy yo en medio de ellos» (Mt 18,19-20). La unidad de los cristianos expresa y manifiesta la presencia de Cristo.

El amor del Padre que está en los cielos se ha cumplido en la tierra en Cristo. El Padre, por amor hacia nosotros, envió a su Hijo, que se hizo hombre precisamente para que el amor del Padre se manifestara en su humanidad (cf. Jn 3,16). La vida divina, la zōē, se constituye como agapē. Dios no existe primero y luego ama: su misma existencia es amor (cf. 1 Jn 4,8). Cristo, al hacerse hombre, manifiesta en su humanidad la vida que es amor. Él vino para que tuviéramos vida y la tuviéramos en abundancia: «Yo he venido para que tengan vida y la tengan en abundancia» (Jn 10,10).

Pero, como Dios es amor, su propia vida es amor y la humanidad de Cristo, su cuerpo, manifiesta precisamente este amor de Dios. Y su cuerpo somos nosotros (cf. 1 Cor 12,27). Por tanto, la Iglesia es la manifestación en la historia de la vida de Dios, que es agapē.

Ahora bien, si somos miembros de su cuerpo, estamos unidos en el amor unos con otros: «Así también nosotros, aunque somos muchos, formamos un solo cuerpo en Cristo y, cada uno por su parte, somos miembros los unos de los otros» (Rom 12,5). Se trata de algo tan concreto que Pablo nos invita a preguntarnos si somos conscientes de ello como realidad fundacional de nuestra existencia: «¿No sabéis que vuestros cuerpos son miembros de Cristo?» (1 Cor 6,15).

Por lo tanto, la realidad humana de cada uno de nosotros es una parte concreta del cuerpo de Cristo. Esto significa que es la propia vida del Hijo de Dios la que nos une en su cuerpo en unidad. Es más, Pablo insiste aún más al precisar que, por la acción del Espíritu Santo —que es el Señor que da la vida (zōē)—, esta vida es el amor que Él derrama en nuestros corazones (cf. Rom 5,5) y que se manifiesta como comunión, que es precisamente el título del Espíritu Santo: «La gracia de nuestro Señor Jesucristo, el amor de Dios Padre y la comunión del Espíritu Santo» (2 Cor 13,13).

Por eso, cuando la Iglesia reza el Padrenuestro que está «en los cielos», reza en nombre de su Hijo y reza pidiendo en su nombre (cf. Jn 14,13-14). Esto significa que hay que estar unidos a Él y con Él, es decir, vivir de su vida, que es amor y que realiza en la historia esa comunión que es la expresión de la misma vida de las tres Personas divinas.

Queda claro, pues, que cuando hemos separado la vida del amor y, después, la razón del amor, hemos llegado a una grave desviación. Pensamos que primero se puede vivir proclamando un gran valor, que es el amor, y luego comprometerse a alcanzarlo y realizarlo. Es un fracaso ya anunciado desde el principio. Si no tengo la vida —zōē—, que es amor —agapē—, nunca podré realizar la agapē, del mismo modo que una persona que no tiene talento para el canto no podrá cantar, aunque se viera obligada a ello.

¿Qué es la Iglesia, si no es el cuerpo de Cristo? ¿Qué es un bautizado, si no alguien regenerado a la zōē, que se constituye como amor? Todo el cuidado de la vida espiritual consiste en lograr que toda mi naturaleza humana sea vivificada por la zōē, que todo esté impregnado de la vida que es luz, que es amor, que hace de mí el espacio de la comunión de las personas. Se trata de dejarnos impregnar en todo lo que somos por esta vida de Cristo y por el amor que se nos da en ella.

En esto nos ayudamos unos a otros: es la ayuda recíproca. Y si no estamos en la unidad, la oración no es oración: son charlas y palabras vacías dirigidas a nosotros mismos, a nuestro cerebro, pero no al Padre y al Hijo. De hecho, se trata de la zōē que es agapē, que se nos da en el renacimiento, porque quien ha sido engendrado por Dios ama (cf. 1 Jn 4,7). Si no estamos unidos por la misma vida-amor al vivir la comunión, entonces no podemos rezar juntos, porque no estamos en Cristo. Por eso Cristo dice que quien no quiera recuperar la comunión sea considerado como un pagano (cf. Mt 18,17), es decir, como alguien que aún no ha renacido de lo alto y que no participa de la vida de Cristo.

En cambio, estar unidos significa ser el verdadero templo, es decir, la morada de Dios entre nosotros, es decir, Cristo con su cuerpo: «Nosotros somos, en efecto, el templo del Dios vivo, como Dios mismo ha dicho: “Habitaré en medio de ellos y caminaré con ellos, y seré su Dios, y ellos serán mi pueblo”» (2 Cor 6,16). La unidad entre los cristianos es precisamente la manifestación de Dios como comunión de personas, la comunión realizada en el cuerpo de Cristo.

 

SEMILLAS es una publicación del Centro Aletti disponible todos los miércoles.
Cada semana, además del audio de la homilía dominical, estará disponible en el sitio de LIPA un comentario a las lecturas de la Liturgia del Domingo, como así también a las lecturas de la semana.

 

SLOVENŠČINA

Iti naproti človeku, ki je grešil proti tebi, je izraz sočutja in razumevanja (prim. Mt 18,15). Ne gre za to, da bi šli s sovraštvom in jezo obračunat z nekom, ki je nekaj storil proti nam. Gre za to, da gremo naproti tistemu, ki je grešil, z usmiljenjem, da bi pridobili nazaj brata.

Tik pred to vrstico je natančno opisan način, kako ravnati z njim, ki je grešil proti tebi: »Kaj se vam zdi? Če ima neki človek sto ovc in ena od njih zaide, ali ne bo pustil devetindevetdesetih v gorovju in šel iskat tisto, ki je zašla? In če se zgodi, da jo najde, resnično, povem vam, se je veseli bolj kakor devetindevetdesetih, ki niso zašle. Tako ni volja vašega Očeta, ki je v nebesih, da bi se pogubil eden teh malih« (Mt 18,12-14). Očetovo usmiljenje namreč prehaja na njegove otroke: »Bodite usmiljeni, kakor je usmiljen tudi vaš Oče« (Lk 6,36).

Storiti je treba vse, kar je mogoče, da bi pridobili nazaj brata. Šele če ne sprejme nobenega povabila k spravi, ga pustimo oditi. Sicer pa smo poklicani, da skušamo storiti vse, da se vrne. Kajti, kot smo že povedali, ne gre za to, da bi šli obračunat s tistim, ki je grešil proti tebi. K njemu gremo že z odpuščanjem, ki mu ga želimo ponuditi, in mu skušamo pomagati spoznati, katera je pot življenja kot zōē, ki ga je prejel pri krstnem prerojenju. Zato gremo k njemu z odpuščanjem, ki je že dozorelo v našem srcu.

Ker se vsi kot Cerkev obračamo k Očetu, ki je Oče vseh nas, je naše medsebojno odpuščanje pot, po kateri njegovo odpuščanje doseže nas: »Odpusti nam naše dolge, kakor smo tudi mi odpustili svojim dolžnikom« (Mt 6,12).

 

»Odpuščajmo svojim bratom, odstranimo od sebe vsako hudobijo in zlobo, mi, ki želimo dostojno hoditi po poti, na katero smo bili poklicani […] Kolikor boš namreč odpustil svojemu bratu, toliko in še več ti bo odpustil Gospod […] Spomin na prejete krivice je strast, ki brez prestanka žge v srcu. In tisti, ki ga obvladuje to zlo, nosi v svojem srcu strup, ki deluje nenehno in brez popuščanja: ko vstaja in ko leže, ko moli in ko je na poti […] Kjer raste rastlina spomina na prejete krivice, tam nič ne koristi: ne post, ne molitev, ne solze, ne spoved, ne prošnja, ne devištvo, ne miloščina ne katero koli drugo dobro. Vse namreč izniči spomin na zlo, ki si ga prejel od svojega brata«

(Anastazij Sinajski, Govor o sveti evharistiji in o potrebnosti, da ne sodimo in ne gojimo zamer, znan tudi kot Nehinavska liturgija).

 

Zakaj je tako pomembno prizadevati si, da bi pridobili nazaj vsakega brata, ki začne grešiti in delati zlo? Ker je od edinosti skupnosti odvisna resničnost molitve: »Resnično, povem vam tudi: Če sta dva izmed vas na zemlji soglasna v kateri koli prošnji, ju bo uslišal moj Oče, ki je v nebesih. Kjer sta namreč dva ali so trije zbrani v mojem imenu, tam sem sredi med njimi« (Mt 18,19-20). Edinost kristjanov izraža in razodeva Kristusovo navzočnost.

Ljubezen Očeta, ki je v nebesih, se je na zemlji uresničila v Kristusu. Oče je iz ljubezni do nas poslal svojega Sina, ki je postal človek, da bi se Očetova ljubezen razodela v njegovi človeškosti (prim. Jn 3,16). Božje življenje, zōē, je po svojem bistvu zastonjska ljubezen (agapē). Bog ne obstaja najprej in šele potem ljubi: njegovo bivanje je ljubezen (prim. 1 Jn 4,8). Kristus s tem, ko je postal človek, v svoji človeškosti razodeva življenje, ki je ljubezen. Prišel je, da bi mi imeli življenje in ga imeli v obilju: »Jaz sem prišel, da bi imeli življenje in ga imeli v obilju« (Jn 10,10).

Ker pa je Bog ljubezen, je tudi njegovo življenje ljubezen, Kristusova človeškost, njegovo telo, pa razodeva to Božjo ljubezen. In njegovo telo smo mi (prim. 1 Kor 12,27). Cerkev je torej v zgodovini razodetje Božjega življenja, ki je zastonjska ljubezen.

Ker smo udje njegovega telesa, smo med seboj povezani v ljubezni: »Tako smo tudi mi, čeprav nas je več, eno telo v Kristusu, posamezni pa smo si udje med seboj« (Rim 12,5). Gre za tako konkretno resničnost, da nas Pavel vabi, naj se vprašamo, ali se je zavedamo kot temelja svojega obstoja: »Mar ne veste, da so vaša telesa Kristusovi udje?« (1 Kor 6,15).

Človeška resničnost vsakega izmed nas je torej konkreten del Kristusovega telesa. To pomeni, da nas življenje Božjega Sina v njegovem telesu združuje v edinost. Pavel celo poudarja, da je po delovanju Svetega Duha – ki je Gospod in daje življenje kot zōē – to življenje ljubezen, ki jo On izliva v naša srca (prim. Rim 5,5) in se razodeva kot občestvo, kar je naziv Svetega Duha: »Milost Gospoda Jezusa Kristusa in ljubezen Boga in občestvo Svetega Duha z vami vsemi« (2 Kor 13,13).

Zato Cerkev, kadar se v molitvi obrača na našega Očeta, ki je »v nebesih«, moli v imenu njegovega Sina in prosi v njegovem imenu (prim. Jn 14,13-14). To pomeni, da je potrebno biti z Njim in v Njem združeni, torej živeti iz njegovega življenja, ki je ljubezen in v zgodovini uresničuje tisto občestvo, ki je izraz življenja treh Božjih Oseb.

Jasno je torej, da smo zelo zašli, ko smo ločili življenje od ljubezni in nato razum od ljubezni. Mislimo, da lahko v življenju najprej razglašamo veliko vrednoto, ki je ljubezen, potem pa se trudimo, da bi jo dosegli in uresničili. To je že v začetku obsojeno na neuspeh. Če nimam življenja kot zōē, ki je zastonjska ljubezen, ne bom mogel nikoli uresničiti zastonjske ljubezni, tako kot človek, ki nima daru za petje, ne bo mogel peti, četudi bi bil v to prisiljen.

Kaj je Cerkev, če ne Kristusovo telo? Kaj je krščen človek, če ne človek, ki je bil na novo rojen v življenje kot zōē, ki je po svojem bistvu ljubezen? Vsa skrb za duhovno življenje je v tem, da si prizadevamo, da bi bila vsa moja človeška narava oživljena z življenjem kot zōē, da bi vse preželo življenje, ki je luč in ljubezen ter me stori za prostor občestva oseb. Gre za to, da dovolimo, da Kristusovo življenje in ljubezen, ki nam je v njem podarjena, prežameta vse, kar smo.

Drug drugemu pri tem pomagamo: to je medsebojna pomoč. Če pa nismo v edinosti, molitev ni molitev: so le prazne besede in govori, namenjeni nam samim, naši pameti, ne pa Očetu in Sinu. Gre namreč za življenje kot zōē, ki je zastonjska ljubezen in nam je podarjena pri ponovnem rojstvu, kajti kdor je rojen iz Boga, ljubi (prim. 1 Jn 4,7). Če nas ne združuje isto življenje-ljubezen in ne živimo občestva, potem ne moremo moliti skupaj, ker nismo v Kristusu. Zato Kristus pravi, naj bo tisti, ki noče ponovno vzpostaviti občestva, obravnavan kakor pogan (prim. Mt 18,17), torej kakor nekdo, ki še ni rojen od zgoraj in ne sodeluje pri Kristusovem življenju.

Biti združeni pa pomeni biti pravo svetišče, se pravi bivališče Boga med nami, oziroma Kristusa z njegovim telesom: »Mi smo namreč svetišče živega Boga, kakor je rekel Bog: Prebival bom med njimi in med njimi bom hodil in bom njihov Bog in oni bodo moje ljudstvo« (2 Kor 6,16). Edinost med kristjani je razodetje Boga kot občestva oseb; občestva, ki se uresničuje v Kristusovem telesu.

 

SEMENA je rubrika Centra Aletti, ki je na voljo vsako sredo.
Vsak teden je na spletni strani LIPE poleg nedeljske homilije v zvočni obliki (v italijanščini) na voljo tudi poglobitev Božje besede nedeljske ali praznične svete maše.

 

HRVATSKI

Ići ususret čovjeku koji je sagriješio protiv tebe izraz je suosjećanja i razumijevanja (usp. Mt 18, 15). Ne radi se o tome da se s mržnjom i ljutnjom idemo obračunati s nekim tko je učinio nešto protiv nas. Radi se o tome da onome tko je sagriješio idemo ususret s milosrđem, kako bismo ponovno pridobili brata.

Neposredno prije ovog retka točno je opisan način kako postupati s onim tko je sagriješio protiv tebe: „Što vam se čini? Ako neki čovjek imadne sto ovaca i jedna od njih zaluta, neće li on ostaviti onih devedeset i devet u gorama i poći u potragu za zalutalom? Posreći li mu se te je nađe, zaista, kažem vam, raduje se zbog nje više nego zbog onih devedeset i devet koje nisu zalutale. Tako ni Otac vaš, koji je na nebesima, neće da propadne ni jedan od ovih malenih“ (Mt 18, 12-14). Naime, Očevo milosrđe prelazi na djecu: „Budite milosrdni kao što je Otac vaš milosrdan“ (Lk 6, 36).

Treba učiniti sve što je moguće kako bismo ponovno pridobili brata. Tek ako ne prihvati nijedan poziv na pomirenje, puštamo ga da ode. Inače smo pozvani učiniti sve kako bi se vratio. Jer, kao što smo već rekli, ne radi se o tome da se idemo obračunati s onim tko je sagriješio protiv nas. K njemu idemo već s oproštenjem koje mu želimo ponuditi te mu pokušavamo pomoći spoznati koji je put života kao zōē, koji je primio pri krsnom preporođenju. Zato idemo k njemu s oproštenjem koje je već sazrelo u našem srcu.

Budući da se svi kao Crkva obraćamo Ocu, koji je Otac svih nas, naše međusobno opraštanje je put kojim njegovo oproštenje stiže do nas: „Otpusti nam duge naše kako i mi otpustismo dužnicima svojim“ (Mt 6, 12).

 

„Opraštajmo svojoj braći, uklonimo od sebe svaku zloću i pakost, mi koji želimo dostojno kročiti putem na koji smo pozvani […] Naime, koliko god oprostiš svome bratu, toliko će i još više Gospodin oprostiti tebi […] Sjećanje na primljene nepravde je strast koja neprestano peče u srcu. A onaj kime vlada to zlo nosi u svom srcu otrov koji djeluje neprestano i bez popuštanja: kad ustaje i kad liježe, kad moli i kad je na putu, […] Gdje raste biljka sjećanja na primljene nepravde, tu ništa ne koristi: ni post, ni molitva, ni suze, ni ispovijed, ni prošnja, ni djevičanstvo, ni milostinja ni bilo koje drugo dobro. Naime, sve to poništava sjećanje na zlo koje si primio od svoga brata“

(Anastazije Sinajski, Govor o svetoj euharistiji i o potrebi da ne sudimo i ne gajimo zamjerke, poznat i kao Nelicemjerna liturgija).

 

Zašto je tako važno nastojati ponovno pridobiti svakoga brata koji počne griješiti i činiti zlo? Zato što o jedinstvu zajednice ovisi istinitost molitve: „Nadalje, zaista vam kažem: ako se dvojica od vas na zemlji slože da zaištu bilo što, Otac moj koji je na nebesima dat će im. Jer gdje su dvojica ili trojica sabrana u moje ime, tu sam i ja među njima“ (Mt 18, 19-20). Jedinstvo kršćana izražava i očituje Kristovu prisutnost.

Ljubav Oca koji je na nebesima ostvarila se na zemlji u Kristu. Otac je iz ljubavi prema nama poslao svoga Sina, koji je postao čovjekom kako bi se Očeva ljubav očitovala u njegovom čovještvu (usp. Iv 3, 16). Božji život, zōē, po svojoj je biti besplatna ljubav (agapē). Bog ne postoji prvo, da bi tek onda ljubio: njegovo je postojanje ljubav (usp. 1 Iv 4, 8). Postavši čovjekom, Krist u svom čovještvu očituje život koji je ljubav. On je došao da bismo imali život i imali ga u izobilju: „Ja dođoh da život imaju, u izobilju da ga imaju“ (Iv 10, 10).

Budući da je Bog ljubav, i njegov život je ljubav, a Kristovo čovještvo, njegovo tijelo, očituje tu Božju ljubav. A to njegovo tijelo smo mi (usp. 1 Kor 12, 27). Crkva je stoga u povijesti očitovanje Božjeg života, koji je besplatna ljubav.

Ako smo udovi njegovog tijela, međusobno smo povezani u ljubavi: „Tako smo i mi, premda mnogi, jedno tijelo u Kristu, a pojedinci udovi jedan drugomu“ (Rim 12, 5). Radi se o tako konkretnoj stvarnosti da nas Pavao poziva da se zapitamo jesmo li je svjesni kao temelja svoga postojanja: „Ne znate li da su vaša tijela udovi Kristovi?“ (1 Kor 6, 15).

Ljudska stvarnost svakoga od nas je, dakle, konkretan dio Kristovog tijela. To znači da nas život Sina Božjega u njegovom tijelu ujedinjuje u jedinstvo. Pavao čak naglašava da je po djelovanju Duha Svetoga – koji je Gospodin i daruje život kao zōē – taj život ljubav koju On izlijeva u naša srca (usp. Rim 5, 5) i očituje se kao zajedništvo, što je naziv Duha Svetoga: „Milost Gospodina našega Isusa Krista, ljubav Boga i zajedništvo Duha Svetoga sa svima vama!“ (2 Kor 13, 13).

Zato Crkva, kada se u molitvi obraća našem Ocu koji je „na nebesima“, moli u ime njegova Sina i prosi u njegovo ime (usp. Iv 14, 13-14). To znači da je potrebno biti s Njime i u Njemu sjedinjeni, dakle živjeti od njegova života, koji je ljubav i koji u povijesti ostvaruje ono zajedništvo koje je izraz života triju Božanskih Osoba.

Jasno je dakle, da smo jako zalutali kada smo odvojili život od ljubavi, a potom razum od ljubavi. Mislimo da u životu možemo prvo proglasiti jednu veliku vrijednost, a to je ljubav, pa se onda truditi da bismo je postigli i ostvarili. To je već u početku osuđeno na neuspjeh. Ako nemam život kao zōē, koji je besplatna ljubav, neću nikada moći ostvariti besplatnu ljubav, baš kao što čovjek koji nema dara za pjevanje neće moći pjevati, čak i da ga se na to prisili.

Što je Crkva ako ne Kristovo tijelo? Što je kršten čovjek ako ne čovjek koji je nanovo rođen za život kao zōē, koji je po svojoj biti ljubav? Sva briga za duhovni život sastoji se u tome da nastojimo kako bi cijela naša ljudska narav bila oživljena životom kao zōē, kako bi sve prožeo život koji je svjetlost i ljubav, te me učinio prostorom zajedništva osoba. Radi se o tome da dopustimo da Kristov život i ljubav, koja nam je u njemu darovana, prožmu sve što jesmo.

Jedni drugima pri tome pomažemo: to je međusobna pomoć. No, ako nismo u jedinstvu, molitva nije molitva: to su samo prazne riječi i govori namijenjeni nama samima, našoj pameti, a ne Ocu i Sinu. Naime, radi se o životu kao zōē koji je besplatna ljubav i koji nam je darovan u preporođenju, jer tko je od Boga rođen, ljubi (usp. 1 Iv 4, 7). Ako nas ne ujedinjuje isti život-ljubav i ne živimo zajedništvo, onda ne možemo zajedno moliti jer nismo u Kristu. Zato Krist kaže da onoga tko ne želi ponovno uspostaviti zajedništvo treba držati za poganina (usp. Mt 18, 17), dakle kao nekoga tko još nije rođen odozgor i tko ne sudjeluje u Kristovom životu.

Biti sjedinjeni, pak, znači biti pravi hram, to jest Božje prebivalište među nama, odnosno Krista sa svojim tijelom: „Jer mi smo hram Boga živoga, kao što reče Bog: Prebivat ću u njima i hoditi među njima; i bit ću Bog njihov, a oni narod moj“ (2 Kor 6, 16). Jedinstvo među kršćanima je očitovanje Boga kao zajedništva osoba, zajedništva koje se ostvaruje u Kristovom tijelu.

 

SJEMENA je rubrika Centra Aletti dostupna svake srijede.
Svakog tjedna, osim nedjeljne propovijedi u audio obliku (na talijanskom), bit će dostupno na web stranici LIPA produbljivanje nedjeljnih ili blagdanskih čitanja euharistijske liturgije.

 

POLSKI

Iść do tego, kto zgrzeszył przeciwko tobie, jest wyrazem współczucia i zrozumienia (por. Mt 18,15). Nie chodzi o to, aby iść z nienawiścią i gniewem, żeby rozprawić się z kimś, kto zrobił coś przeciwko tobie. Chodzi o to, aby wyjść naprzeciw temu, kto zgrzeszył, z miłosierdziem, aby odzyskać brata.

Rzeczywiście, bezpośrednio przed tym wersetem zostaje wyrażony klucz do tego, jak należy traktować tego, kto zgrzeszył przeciwko tobie: „Jak wam się zdaje? Jeśli ktoś ma sto owiec i zabłąka się jedna z nich, czy nie zostawi dziewięćdziesięciu dziewięciu na górach i nie pójdzie szukać tej, która się zabłąkała? A jeśli uda mu się ją znaleźć, zaprawdę, powiadam wam: cieszy się nią bardziej niż dziewięćdziesięcioma dziewięcioma, które się nie zabłąkały. Tak też nie jest wolą Ojca waszego, który jest w niebie, żeby zginęło jedno z tych małych” (Mt 18,12-14). Miłosierdzie Ojca przechodzi bowiem na dzieci: „Bądźcie miłosierni, jak Ojciec wasz jest miłosierny” (Łk 6,36).

Trzeba zrobić wszystko, co możliwe, aby odzyskać brata. Dopiero wtedy, gdy nie przyjmuje on żadnego zaproszenia do pojednania, należy pozwolić mu odejść. W przeciwnym razie jesteśmy wezwani, aby na wszelkie sposoby próbować się do niego zbliżyć. Jak już powiedzieliśmy, nie chodzi o to, aby iść do tego, kto zgrzeszył przeciwko tobie, żeby wyrównać rachunki. Idzie się do niego już z gotowym przebaczeniem, które chce się ofiarować, i próbuje się mu pomóc dostrzec, jaka jest droga zōē, życia, które otrzymał w odrodzeniu chrzcielnym. Dlatego idzie się do niego z przebaczeniem, które już dojrzało w sercu.

Jest tak rzeczywiście dlatego, że skoro wszyscy jako Kościół zwracamy się do Ojca, który jest Ojcem nas wszystkich, nasze wzajemne przebaczenie jest drogą, przez którą Jego przebaczenie dociera do nas: „Odpuść nam nasze winy, jako i my odpuszczamy naszym winowajcom” (Mt 6,12).

 

„Przebaczajmy naszym braciom, oddalajmy od siebie wszelką przewrotność i złość, my, którzy chcemy godnie kroczyć drogą, do której zostaliśmy powołani […] O ile bowiem przebaczysz swemu bratu, o tyle, a nawet jeszcze bardziej, Pan przebaczy tobie […] Pamięć o doznanych krzywdach jest namiętnością, która nieustannie płonie w sercu. A człowiek opanowany przez to zło, zarówno gdy wstaje, jak i gdy się kładzie, gdy się modli, gdy jest w drodze, zachowuje w swoim sercu tę truciznę, która nieustannie działa i nie ustaje […] Tam, gdzie rośnie roślina pamięci o doznanych krzywdach, tam nic nie przynosi pożytku: ani post, ani modlitwa, ani łzy, ani spowiedź, ani błaganie, ani dziewictwo, ani jałmużna, ani żadne inne dobro. Wszystko bowiem zostaje unicestwione przez pamięć o złu, którego doznałeś od swego brata”

(Anastazy z Synaju, Mowa o świętym zgromadzeniu eucharystycznym).

 

Dlaczego tak ważne jest, aby starać się odzyskać każdego brata, który zaczyna grzeszyć i czynić zło? Ponieważ od jedności wspólnoty zależy prawdziwość modlitwy: „Dalej, zaprawdę, powiadam wam: Jeśli dwóch z was na ziemi zgodnie o coś prosić będzie, to wszystkiego użyczy im mój Ojciec, który jest w niebie. Bo gdzie są dwaj albo trzej zebrani w imię moje, tam jestem pośród nich” (Mt 18,19-20). Jedność chrześcijan wyraża i ukazuje obecność Chrystusa.

Miłość Ojca, który jest w niebie, na ziemi urzeczywistniła się w Chrystusie. Ojciec z miłości do nas posłał swojego Syna, który stał się człowiekiem właśnie po to, aby miłość Ojca objawiła się w Jego człowieczeństwie (por. J 3,16). Życie Boże, zōē, ma swoją istotę jako agapē. Bóg nie istnieje najpierw, a potem kocha: Jego samo istnienie jest miłością (por. 1 J 4,8). Chrystus, stając się człowiekiem, objawia w swoim człowieczeństwie życie, które jest miłością. Przyszedł, abyśmy mieli życie i mieli je w obfitości: „Ja przyszedłem po to, aby owce miały życie i miały je w obfitości” (J 10,10). Ale skoro Bóg jest miłością, Jego życie samo w sobie jest miłością, a człowieczeństwo Chrystusa, Jego ciało, objawia właśnie tę miłość Boga. My jesteśmy Jego ciałem (por. 1 Kor 12,27). Kościół jest więc objawieniem w historii życia Boga, którym jest agapē.

Skoro zatem jesteśmy członkami Jego ciała, jesteśmy zjednoczeni w miłości jedni z drugimi: „Podobnie wszyscy razem tworzymy jedno ciało w Chrystusie, a każdy z osobna jesteśmy nawzajem dla siebie członkami” (Rz 12,5). Chodzi o coś tak konkretnego, że Paweł zachęca nas do postawienia sobie pytania, czy jesteśmy tego świadomi jako rzeczywistości będącej fundamentem naszego istnienia: „Czyż nie wiecie, że ciała wasze są członkami Chrystusa?” (1 Kor 6,15).

A zatem ludzka rzeczywistość każdego z nas jest konkretną częścią ciała Chrystusa. Oznacza to, że to samo życie Syna Bożego jednoczy nas w Jego ciele. Co więcej, Paweł jeszcze bardziej to podkreśla, wyjaśniając, że przez działanie Ducha Świętego – który jest Panem dającym życie-zōē – to życie jest miłością, którą On wlewa w nasze serca (por. Rz 5,5) i która objawia się jako komunia, co jest właśnie tytułem Ducha Świętego: „Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa, miłość Boga i dar jedności w Duchu Świętym” (2 Kor 13,13).

Dlatego, kiedy Kościół modli się do naszego Ojca, który jest „w niebie”, modli się w imię Jego Syna i prosi w Jego imię (por. J 14,13-14). Oznacza to, że trzeba być z Nim zjednoczonym i żyć z Nim, to znaczy żyć Jego życiem, które jest miłością i które urzeczywistnia w historii tę komunię, będącą wyrazem samego życia trzech Osób Bożych.

Jest więc jasne, że kiedy oddzieliliśmy życie od miłości, a następnie rozum od miłości, doszliśmy do poważnego wypaczenia. Uważamy, że można najpierw żyć, głosząc wielką wartość, którą jest miłość, a potem podjąć wysiłek, aby ją osiągnąć i urzeczywistnić. Jest to porażka już zapowiedziana na samym początku. Jeśli nie mam życia-zōē, które jest miłością-agapē, nigdy nie będę mógł urzeczywistnić agapē, tak jak człowiek, który nie ma talentu do śpiewania, nie będzie mógł śpiewać, nawet gdyby został do tego zmuszony.

Czymże jest Kościół, jeśli nie Ciałem Chrystusa? Czymże jest osoba ochrzczona, jeśli nie kimś odrodzonym do zōē, która jest miłością? Cała troska o życie duchowe polega na tym, by cała moja ludzka natura została ożywiona przez zōē, by wszystko zostało przeniknięte życiem, które jest światłem, które jest miłością, które czyni mnie przestrzenią wspólnoty osób. Chodzi o to, by pozwolić, by to życie Chrystusa i miłość, która nam w nim jest dana, przeniknęły wszystko, czym jesteśmy.

W tym wzajemnie sobie pomagamy: jest to wzajemna pomoc. A jeśli nie jesteśmy w jedności, modlitwa nie jest modlitwą: są to rozmowy i puste słowa skierowane do nas samych, do naszego mózgu, a nie do Ojca i Syna. Chodzi bowiem o zōē, która jest agapē i która jest nam dana w odrodzeniu, ponieważ ten, kto jest zrodzony z Boga, miłuje (por. 1 J 4,7). Jeśli nie jesteśmy zjednoczeni przez to samo życie-miłość, przeżywając komunię, nie możemy modlić się razem, ponieważ nie jesteśmy w Chrystusie. Dlatego Chrystus mówi, że tego, kto nie chce odzyskać komunii, należy uważać za poganina (por. Mt 18,17), czyli za kogoś, kto nie narodził się jeszcze z wysoka i nie uczestniczy w życiu Chrystusa.

Być zjednoczonym oznacza natomiast być prawdziwą świątynią, czyli mieszkaniem Boga pośród nas, to znaczy Chrystusem wraz ze swoim ciałem: „My bowiem jesteśmy świątynią Boga żywego – według tego, co mówi Bóg: Zamieszkam z nimi i będę chodził wśród nich, i będę ich Bogiem, a oni będą moim ludem” (2 Kor 6,16). Jedność między chrześcijanami jest właśnie objawieniem Boga jako komunii Osób, komunii urzeczywistnionej w ciele Chrystusa.

 

ZIARNA są rubryką Centro Aletti udostępnianą w każdą środę.
Każdego tygodnia, oprócz homilii niedzielnej w formie audio, na stronie LIPA będzie do dyspozycji pogłębienie czytań liturgicznych z eucharystii niedzielnej bądź świątecznej